Quare Fratres Minores praedicent et confessiones audiant

1. Quia plerique dubitant et quaerunt, cum noD habeamus curam animarum ordinarie nobis commissam, qua ratione, vel qua auctoritate, vel qua forma praedicemus vel confessiones audiamus in populo; quod ut plenius et planius intelligatur, rationis huius radicem altius inspiciamus, ab ipsa primaria Ecclesiae institutione originem breviter colligentes.

2. Dominus Lesus Christus, omnium creator et gubernator, sanctam Ecclesiam suam, ascensurus in caelum, Apostolis regendam et dilatandam commendavit, principahter tamen beato Petro Apostolo, cui de universo grege fidelium specialiter dixit tertio: Pasce oves meas, loannis vigesimo primo. Sed ut gubernaretur ordinalius universalis Ecclesia, distinxerunt eam sancti Apostoli per patriarchatus, primatus, archiepiscopatus, episcopatus, parochias et alias canonicas distinctiones, ut, quia per unum vel per paucos non poterat singulis fidelium in omnibus saluti necessariis congrue satisQeri, plures ad huius sollicitudinis partes per determinatos sibi hmites pro utilitate animarura vocarentur; et secundum curae pastoralis amplitudinem etiam quilibet istorum accepit certam auctoritatis potestatem, residente plenitudine potestatis ecclesiasticae apud Sedem apostolicam Romanae Ecclesiae, cui Apostolus Petrus, princeps Apostolorum, specialiter praesedit et successoribus suis ibidem eandem potestatem reliquit.

3. Triplex est autem huius potestatis plenitudo, scilicet quod ipse Summus Pontifex solus habet totam plenitudinem auctoritatis, quam Christus Ecclesiae contulit — et quod ubique in omnibus ecclesiis habet illam sicut in sua speciali sede Romana — et quod ah ipso manal in omnes inferiores per universam Ecclesiam omnis auctoritas, prout singulis competit eam participari, sicut in caelo ab ipso fonte totius boni, Christo Iesu, fluit omnis gloria Sanctorum, licet eam differenter singuh participent pro captu suo.

4. Praedicta vero distinctio ecclesiarum et parochiarum triplici de causa est instituta, scilicet propter rectorum sollicitudinem. Quod enim unicuique specialius committitur diligentius exsequitur, nec exspectat, quod alter provideat his qui suae sollicitudini sunt commissi. — Item, propter subditorum utilitatem, quia facilius reguntur, et singulis expeditius potest satisfleri, ut dictum est, per plures ministros quam per paucos; sicut Moyses, solus non valens onera multitudinis populi sustinere, partitus est onus tribunis el centurionibus, quinquagenariis ac decanis, ut maiores maiora, minores minora proportionaliter expedirent, retenta tamen sibi plenitudine potestatis in typo futurae dispositionis Ecclesiae militantis. — Item, propter deprehendendas fraudes haereticorum et latebras peccantium, ut quisque pastor, super gregem suum vigilans, possit luporum deprehendere insidias et errantium ovium absentiam cognoscere et ad gregis unitatem eas quaerendo revocare. tuit parochianatus pro parochias. Subinde pro ut, quia A ut.

5. Ministerium autem ofQcii pastoralis circa ista septsm praecipue versatur, maxime plebanorum, scilicet docere populura, quid credere, quid facere, quid cavere, quid sperare et quid timere debeant; iteoi, peccantes corrigere et iudicare, in confessione solvere et ligare pro qualitate meritorum; ecclesiam oificiare, divina celebrare et indicere statuta Ecclesiae de feriis et de aliis; intercedere pro populo apud Deum orando et gratiam eis impetrando, quasi mediator inter Deum et populum; Sacramenta ecclesiastica et sepulturam eis impendere et alia sacramentalia; indigentibus in parochia pro posse in corporeis necessitatibus de rebus ecclesiae subvenire; exemplum bene vivendi in oranibus se ipsum praebere secundum honestatem vitae clericalis.

6. Obedientia vero popub ad plebanos in his maxime consistit, ut doctrinara eorum et praedicationem statuto tempore et loco auscultent; ut de peccatis suis eorum correctioni subiaceant iuxta canonnm instituta; ut semel in anno ad minus omnia peccata sua, quae tunc habent, eis confiteantur; ut in praecipuis festis secundura iura ad parochias conveniant, Missam audituri; ut Sacramenta ecclesiastica ab eis recipiant et sepulturam et huiusmodi; ut indicta feriarum, ieiuniorum et alia denuntianda ab eis servent; ut deciraas, oblationes et alia debita eis persolvant secundum canonum instituta. Nova vero statuta populo superaddere plebani non debent, ne flat obedientia onerosa. Haec debent subditi plebanis suis, tamen cum exceptionibus iuris priviiegiorum et consuetudinis approbatae et licentia superiorum.

7. Quod vero semel in anno quilibet conflteatur quo statu quilibet coramissorum sibi sit, ut secundum hoc sciat ei medicinam competentem exhibere instructiouis, correctionis, consolationis. — Secundo, Etld., refragante A, addunt pi-aedioai)do. Inferius A siibut noscat, quibus possit Christi corpus indulgere, vel quos a Sacramentis arcere. — Tertio, ne per longam incuriara muUorura conscientiae in peccato desperabihter sordescant, expedit, ut ahquando se expurgent. Ipse enim pudor confltendi plerosque a peccato deterret, et confltendo saepe discunt, hoc esse peccatum, quod se putabant innoxie perpetrare. — Quarto, ut discernantur obedientes ab inobedientibus vel haereticis per observantiam talis statuti. — Quinto, ut purgent se ad corpus dorainicum digne percipiendum fideles per confessionis medelam. — Sexto, pro merito gloriae, ut ex huraihtate confessionis mereantur in caelo exaltari et a peccatis citius expurgari.

8. Proprius sacerrfos dicitur, cui quisque speciahter gubernandus est commissus ab Ecclesia vice Dei. Praetermissis igitur diversis distinctionibus, quatuor sunt cuiusque plebis parochiahs proprii sacerdotes. Priraus et praecipuus est Summus Pontifex, cui tota ecclesiastici gregis cura singularissime commissa est, ita quod oranes inferiores Ecclesiae rectores curam et totara potestatem, quara habent super subditos, ab ipso accipiunt, mediate vel immediate. — Secundus est dioecesanus episcopus, qui est ordinarius pastor omnium ecclesiarum sub ipso rum, et sui inferiores praelati curam animarura et auctoritatem regendi habent ab ipso. — Tertius est specialis pastor cuiusque ecclesiae ibi canonice institutus. — Quartus est cui quisque praedictorum pro tempore vicera suam super coramissos sibi ad ligandum et solvendura ex causa rationabih committit, cui tamen coinraittere potest. Superiores autem liberius et largius possunt vices suas committere quam inferiores. Unde cum plebanus possit aliquibus committere, ut vice sui plebi suae praedicent et eorum confessiones audiant et absolvant et poenitentias iniungant, ita quod sic absolutos non oporteat illo anno plebanis suis iterum confiteri, nisi velint; mullo iiiagis potest hoc episcopus et maxiQie Summus Pontifex, qui, sicut ubique habet potestatis plenitudinem, ita et sibi a Domino commissam gerit omnium ecclesiarum sollicitudinem, ita ut ea quae singulis necessaria probantur, illius providentia suppleantur. Alioquin vacua esset apud ipsura tanta potestas, quam exsecutionis ellicacia non comitaretur. Committit autem aliis quandoque vices suas, cum pro locorum distantia, vel causarum qualitate, vel pro aliorum magis urgentium negotiorum occupatione, vel pro multitudinis delinquentium frequentia et necessitatis festinatione, vel pro corporis imbecillitate, vel certe pro liberiori spiritus vacatione expedit, eum et alios secum ad oneris pastoralis sustinentiam invitare. — Nam cum Dominus solus omnia sine qualibet ditDcultate possit in omnibus operari, quae voluerit, sicut ex nihilo cuncta creavit; tamen dignatur in quibusdam operibus suis habere coadiutores et vicarios, sicut in cura animarum et in operibus artiflcialis industriae. In hoc dat exemplum Ecclesiae rectoribus, onus sollicitudinis suae et aliis impartiendi, ne per ipsorum absentiam et insufflcientiam salus fidelium negligalur.

9. Praedictis ergo de causis in his novissimis temporibus — de quibus praedixit Apostolus, quod instabunl tempora periculosa ex muUiplicatione peccatorum et nnmerositate rudium populorum et seductione haerelicorum et raritate bonorum et difficultate regendi et insufficientia praelatorum et perplexitate casuum emergentiura et aliorum periculorum Ecclesiae imminentium ex variis eventibus — providit Sedes apostolica ad obviandum praefatis periculis aliquod remedium subventionis animabus pereuntibus, quod divina ordinatione quosdam Religiosorum Ordines instituit, qui offlcio praedicationis et confessionis sibi comraisso subveniant indigentiae populorum et insufficientiae clericorum et obsistant versutiis haereticorum, et hoc in solatium et sublevamen oneris, non in praeiudicium plebanorum. Non plere non valent, aliis loco suo implendum committunt; sicut nec hoc praeiudicaret eis, si vellent personaliter in parochiis eorum praedicare vel confessiones audire, ita quod et ipsi eonfessi non tenerentur tunc iterato plebanis suis confiteri, cum ipsi plebani sint vicarii episcoporum in suis parochiis, sicut episcopi Suinmi Pontificis in offlciis sibi commissis, quia non in diminutionem suae potestatis, sed in adiutorium sustentandi oneris sunt inferiores pastores superioribus subrogati.

10. Secundo, nmi ftt eis praeiudicium, si pondus laboris, quod ipsi portare tenentur in cura animarum, allevietur eis per aliorum auxilium, ut animae salventur, pro quibus ipsi Deo rationem reddere debent in iudicio, si ex eorum negligentia vel ignorantia perirent, ita ut pro illarum perditione ipsi damnarentur; Ezechielis trigesimo quarto: Ecce, ego super pastores rcquiram gregem meuni de manu eorum etc.

H. Tertw, nonfit cis praeiudicium, quia non minuitur iurisdictionis eorum potestas ex tali cooperatione aliorum, sed tantura pondus sollicitudinis et laboris. Temperatissime quippe sic disposuit divina sapientia, et instituit Sedes apostolica, ut per Ordines pracnotatos in praedicatione et confessione defectus cleri siippleantur, et animae salventur, et neque in teraporalibus neque in spiritualibus ius clericorum aliquatenus violetur, ne, per subtractionem illorum quae eis iure debentur, commoti, salutis profectum per Fratres promovenduni in Ecclesia impedirent; cum vix etiam nunc suslineant quidam, eos pro animarum salute inter horaines conversari. Nam nec decimas eorum nec piiinitias seu oblationes nec alia debita eis praeripiiuus nec populuni ab obedientia eorum abstrahimus nec in debitis ministeriis suis eos ullatenus impedimus. — Quod autera quandoque Religiosi ad salvandos fldeles in Ecclesia essent vocandi, ostenditur in Evangelio Lucae, cum Dominus dixit Petro: Duc in altum, et laxate relia vestra in capturam. Concluserunt autem piscium muUitudiiiem copiosam. Rumpebalur autem rele eorum, et annuerunt sociis, qui erant in alia navi, ut venirent et adiuvarent eos, et impleverunt ambas naviculas. Mare est saeculum, navicula Petri e$t Ecclesia fldeliura populorum, rele est evangelica doctrina Per iussum Domini tot pisciuui multitudo concluditur, quod rete rumpilur, quia lot ad fidem veniunt, quod eam etiam haeresibus scindunt. Sed cum Petrus cum suis trahere non valeret, annuerunt sociis in alia navi, ut venirent et adiuvarent eos; quia praelati Ecclesiae cum clero, non sufficientes per se tantam plebium multitudinem trahere ad littus vitae perpetuae, annuerunt, admittendo sociis religiosis, scilicet lacobo et loanni, activis et contemplativis, ut venirent, compatiendo animarum periculis, et adiuvarent eos, tam illos qui trahunt, quam illos qui trahuntur, et illorum insufficientiam et istorum indigentiam relevando. Ambas autem naviculas implent, cum prae multitudine populi nec clerici nec Religiosi plene sufflciant omnibus satisfacere.

12. Cum autem praedicatio et confessio inter alia populo Dei exhibenda amphori indigeant scientia Scripturarum, el maius periculum sit ista ei non ministrare, prout expedit, cum per praedicationem informentur, quid credere debeant et qualiter vivere, per confessionem vero lapsi extrahantur de luto peccati; ista duo Fratribus commissa sunt, ut in his subveniant fidehbus et suppleant defectum clericorum; in reUquis autem minus est periculum, qualiter fiant, aul facilior exsecutio, per quemcumque fiant. — Ex praedicatione ergo non fit eis praeiudicium, quia non praedicamus illa hora, qua in eorum ecclesiis ipsi solent in festis solemnibus divina solemniter celebrare seu praedicare nisi ipsorum permissu; alia hora, si populus nos audire desiderat, nihil deperit eis exinde, sed accrescit, et iioc in tribus, videlicet, quia populus eis commissus proficit in scientia veritatis et bonis moribus. Item, cum ipsi eadem docent, quae et nos, testimonio nostro conflrmamus, doctrinam eorum esse veram, ut in ore duorim, vel irium stet omne verbum. Item, quia docemus populum pastoribus suis obedire et eos revereri et non recaicitrare et reddere eis sua. Super his potius debent, si sapiunt, gaudere et gratias agere quam dolere. Aliter enim cito viiescerent apud populum propter malam vitam raultorum ex ipsis. — Ex confessione similiter non praeiudicamus eis, quia nullum cogimus nobis confiteri de subditis suis, sed confessos remittimus ad piebanos suos, ut illis iterum se ostendant tempore suo secundum Ecclesiae mandatum, si ante non sunt eis eo anno confessi. Nam, si aegrotus vult et aliis medicis pro uberiori consilio sanitatis patefacere infirmitatem suam praeter suum medicum specialem, non flt praeiudicium in hoc ilii medico, nisi forte infletur invidia vei cupiditate vel pudore turbetur.

13. Quod autem prioribus temporibus in Ecclesia non erant vocati vei missi a Sede apostolica Religiosi aliqui ad praedicta officia praedicationis et confessionis, ut nunc sunt missi, ista fuit ratio. Cum morljus adhuc parvus est, paucioribus indiget remediis et levioribus, sed cum coepit invaiescere et latius se diffundere, ne desperabiliter aeger periciitetur, necesse est plura et efficaciora remedia adhibere; ita etiam, cum status mundi modo valde de terior quam olim esse videatur, expedit, plures nunc esse sublevantes, iuxta iiiud Lucae decimo: Messis quidem multa, operarii autem pauci, idonei et fldeles. Rogate ergo Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam; item ad Romanos quinto: Ubi abundavit delictum., superabundavit gratia. Videmus, nunc messes piebium muitiplicari, et silvis succisis, villas aedificari. Videmus, et adinventiones peccatorum succrescere el perpiexiores casus quolidie emergere; item, ex consuetudine malos incorrigibiliores magis fleri et duriores in peccato; item, quod clerici plures maio exemplo inflrmant laicos tam in moribus quam in fide; item, quod pauci sunt inter eos periti, qui sciant, vei quibus confldatur, quod doceant, ut deberent; item, quod negiigenter praesunt animabus commissis, quia terrenis negotiis nimis instant; item, quod multi eorum sunt suspensi, excommunicati et in officio suo diversimode impediri; item, quod rari sunt past07-es in ecclesiis, sed per ieves vicarios animarum cura venaiis exponitur; item, quod episcopi temporalibus curis dediti, ista dissimulant, ita quod spes correctionis vix habetur; item, quod si qui aliquando vellent ista corrigere et inutiles removere, non habent quos loco jllorum substituant meliores. Cum igitur iam sit Ecclesia quasi navis tempestate concussa, in qua remigantibus. pavore trenientibus procellae tumentes pene operiunt navem, missi sunt Fratres a summo gubernalore, fulcili auctorilate Sedis apostolicae, ut, in naviculis suis discurrentes per mundum, quos ex naufragio peccati periclitantes invenerint rapiant ex undis et ad littus salutis reportent.

14. Nulla vero parocliia invenitur, quin habeat aut idoneum plebanum, aut aliquo modo imufficientem, aut nullum. — Bonus autem et idoneus est qui secundum formam canonuni iusto tilulo possidet beneficium, cui adnexa est cui'a animarum illarum, et qui sufficientem pro regimine plebis suae habet scientiam sacrae Scripturae, et qui nullum habet impedimentum in omni officio clericali, et qui debitam diHgentiam adhibet animabus sibi commissis in his quae sunt necessaria saluti. — Talium plebanorum subditos non oportet ad alios pro confessione recurrei'e nisi in his sex casibus: primus, cum alius habet ampliorem auctoritatem absolvendi in certis casibus quam plebanus. Tertius, si propter abundantiorem cautelam vult etiam aliis conflteri, nihilominus tamen confiteatur etiam plebano tempore suo. Quartus, si confltetur illis qui habent a domino Papa, vel ab episcopo loci generalem auctoritatem audiendi confessiones, ut poenitentiarii vel alii quidam ad hoc specialiter deputati. Et qui talibus confltentur, idem est, ac si episcopo suo personaliter confiterentur eosdem casus, de quibus eis contulit potestatem; unde non tenentur tunc plebanis suis iterum conflteri, nisi veUnt. Quintus, si aliquis est in peregrinatione positus nec potest habere proprium sacerdotem. Sextus, in articulo necessitatis extremae; tunc quilibet est ei proprius sacerdos, si alium non habet.

15. hisufficiens plebanus dici potest tribus raodis: aut cui ab Ecclesia pro tempore sublata est exseculio officii sui, ut suspensus, excommunicatus et irregularis; aut cuius subditis propter aliquod nocumentum suum non expedit ei conflteri, ut idiota, proditor confessionis et confitentes sibi sollicitans ad peccatum quocumque modo; aut qui confitentibus sibi non debitam adhibet diligentiam, sicut necesse foret; sicut qui non dat eis opportunitatem integre confltendi, vel non vult eos absolvere nisi pro pretio, vel non informat eos in discretione peccatorum seu satisfactionis qualitate, ut sciant, quid sit peccatum mortale, quid veniale, quid enorme, quid levius, vel quaflter Deo satisfaciant et quaflter proximo et quando publice et occulte. Nam in talibus negligens tantum nocet aliis sicut idiota, qui nescit. Sicut enim idiota docet errare, ita negligens relinquit in errore; exemplum de caeco duce, et qui caecum deviantem non reducit ad viam. — Subditi enim horum ipsa necessitate salutis coguntur alios confessores quaerere, in quibus insufficieiitiae praedictae non videntur, sicul qui scit medicum suum insufficientem ad curandum eum, alium necessarie quaerit, si vult mortis periculum efTugere. — Quodsi plebanus talis nolet subdito dare licentiam idoneum confessorem quaerendi, vel pro malitia, vel invidia, vel superbia sua, immo forte praecipit, ne vadat ad alium; ita tenetur ei in hoc obedire, sicut servus domino suo, qui nollet eum pascere et praeciperet ei, ne alibi sibi cibum provideret. — propter cautelam factum est, scilicet ne ex contemptu quaerat alium, vel ne vadat ad minus idoneum, vel ne vadat ad haereticum, vel ne detur locus tergiversandi malignis, dum quaerunt ignotis confiteri, ut correctionem sui pastoris effugiant et ita hberius peccent, vel ne simulent, se aliis confessos esse, cum nulli sint confessi.

16. Plebanus autem nullus est qui tenet clesiam, cum sit inhabilis ad beneflcium habens curam animarum, ut illegitimus fllius, vel excommunicatus, vel laicus, vel qui, unam habens, recipit aliam. Item, qui recipit ecclesiam ab eo qui non habet ius conferendi, vel praesentandi ad eam, vel investiendi, vel ab excommunicato, vel quando ius est ad superiorem devolutum ex causa. Item, qui tenet ecclesiam non debita forma, ut simoniace, vel per fraudem, vel violenter, vel est vicarius alicuius istorum. Quod enim quisque non habet, nec potest alteri sua auctoritate conferre. Omnes isti, sicut non habent ius in ecclesiis, quas tenent, ita et plebs in nullo tenetur eisdem.

17. Cum ergo praedictorum omnium subditi posrum defectus; et laici nesciant discernere, quos eliganl raeliores; et clerici potius vitiosi mitterent eos ad sibi similes quam ad idoneos; et satis rari sunt in clero iam, quos nulla praedictarum respergat macularum: missi sunt Fratres a Sede apostolica per mundura, rauniti eius testimonio; qui praedictos defectus clericorum, ubi necesse fuerit, suppleant et indigentiae fidelium subveniant et non tantum laicos, sed et ipsos clericos et Religiosos praedicationibus instruant, exhortationibus a malo retrahant et in bono confortent et in confessionibus poenitentes absolvant et ad vitam gratiae trahant, insuper exemplis aediflcent et orationibus gratiara eis et veniam impetrent apud Deum. — Nos enim sumus illi pauperes, de quibus dicitur Deuteronomii vigesirao quarto: Qui remanentes manipulos segetum ei spicas decidentes post messores et racemos relictos in vinea coUigere debemus, id est illas reliquias, quas plebani, qui habent officium in plebe sua docendi et corrigendi, rehnquunt, ut eas ex arca Ecclesiae ad liorreum caelestis patriae referamus. — Quia vero ad hoc non teneraur ex debito astringente, sed ex caritatis libertate; ideo similiter et illi non tenentur nobis in corporali provisione nisi ex libera pietate. Possunt enim nostris praedicalionibus intendere, si voluerint, et nobis confiteri et eleemosynas largiri possunt et dimittere. Econtra possumus et nos eis ista spiritualia beneflcia impendere praedicationis, confessionis et orationis, licet ad ea ex debito non obligemur nisi debito caritatis.

18. Quaeritur autem, si illi qui nobis confessi sunt, teneantur plebanis suis iterum conflteri? M hoc dicendum, quod duplici ratione tenentur homines confiteri sacerdotibus habentibus claves in foro poenitentiae absolvendi et ligandi: scilicet ex praecepto Dei et ex slatuto Ecclesiae. Praeceptum Dei est poenitentiam agere; nam dicitur: Poenitentiam agite, Matthaei quarto, cuius pars est confessio facta sacerdoti, primae loannis primo: Si confiteamur etc. Cum ergo poenitens confitetur nobis, et absolviraus eum auctoritate domini Papae vel episcopi, non tenetur iterum a plebano suo de eisdem absolvi, cum sit absolutus. Sed propter statutum Ecclesiae, quo quisque semel ad minus in anno iubetur confiteri omnia peccata sua proprio sacerdoti, quod plerique referunt ad plebanos specialiter, debet ei, si velit, iterum confiteri, ne scandalizetur et ut melius agnoscat eum, si dignus sit, cui corpus Christi debeat porrigere vel negare, nisi de licentia eius alteri confessus, vel ratum habeat, si est factura; et hoc de his plebanis intelligendum, qui boni et idonei videntur, ut supra dictum est, non de ahis, qui ius non habent in ecclesiis, vel ad quos subditi pro confessione accedere prohibentur.

19. Ut autera planius hqueat, in quibus casibus, et sub qua forma Fratres possint audire confessiones, quaedara eorum quae superius posita sunt, sub corapendio repetantur. Cura pro diversis causis aliquoties expediat, subditos plebanorura etiam ahis sacerdotibus conflteri, ut proraptius inveniant, ad quos recurrant, missi sunt Fratres speciahter, ut in tali necessitate fldelibus succurrant, ad hoc a Sede apostolica destinati.

Primus casus est, cum ex Regula nostra approbata et confirmata a Sede apostolica etiam iniunctum habeamus praedicationis officium; ne fructus praedicationis inanis sit, possumus ex privilegio apostolico, ubi praedicamus, etiam confessiones requirentium tunc audire et absolvere ac poenitentias iniungere auctoritate domini Papae.

Secundus, cum ab episcopis sirailiter commissum habeamus confessionis officium, non solum de communibus, sed etiam de specialibus casibus ad ipsos spectantibus, possumus absolvere iuxta formam confessionis ipsorum, non tantum laicos, sed etiam clericos indigentes

Tertius, cum plebanus licentiat subditum suum, ut nobis conflteatur, vel ratum habet quod factum est.

Quartus, cum pro superabundanti cautela vel meliori consilio etiam vult alteri conflteri, vel ex devotione quam suo plebano.

Quintus, cum quis vagatur per terras, potest interim aliis confiteri, dum suum non habet sacerdotem.

Sextns, in articulo iiecessitatis, dum timet mori et suum non liabet sacerdotem.

Septimus, cum sacerdos alicuius est idiota nec scit in necessariis saluti eum congrue expedire.

Octavus, cum est notorius fornicator, tunc subditi non debent ab eo Sacramenta requirere.

Nonus, cum consuevit revelare secreta confessionis, subditi non tenentur ei conflteri, qui hoc liment.

Decimus, cum in confessione solet aliquos ad peccatum inducere, illi non debent accedere ad eum propter periculum utriusque -.

Undeciraus, cum non dat subditis copiam integre confitendi et non informat eos in his quibus indigent ad salutem.

Duodecimus, si sacerdos est ab offlcio suspensus a iudice, vel a iure, tunc nec potest solvere nec ligare.

Decimus tertius, si est aliqua maiori excommunicatione ligatus, quia non debent tunc subditi communicare ei, qui sciunt.

Decimus quartus, si est aliqua irregularitate perplexus, tunc non potest exsequi officium pastorale.

Decimus quintus, si est perversor Sacramentorura, vendens ea pro rauneribus, tunc esl suspensus et infamis.

Deciraus sextus, si tenet ecclesiam contra statula canonum, tunc enim nullura ius habet in ea ut illegitimus, simoniacus et habens unam ecclesiam, si recipit alteram; tunc enim prior vacat; et qui per fraudem obtinet, vel violenter intrat, vel non recipit eam a quo recipere debuit.

Decimus septimus, si est vicarius illius qui non habet ius in ecclesia, quod possit alteri delegare.

Sicut medicina, non, sicut expedit, aegro porrecta, potitis laedit enm, quam sanet, cnm medicinae ad sanan-

20. Sunt et alii casus, pro quibus quandoque etiam honestae personae timent suis sacerdotibus connteri, scilicet quia vicarii sunt instabiles et saepius mutantur, ideo non audent eis sua revelare secreta, cum toties oporteret eos ignotos habere confessores. — Item, quia plerique ipsorum tam vitiosi sunt, quod honesta femina limel infamari, si secrete susurraverit cura eo. — Itera, quia plures ipsorum ignoti sunt, et tiinetur, quod sint apostatae, vel in ofQcio sacerdolali impediri, vel forte non habentes ordinem sacerdotii. — Itera, aliqui habent talia peccata in conscientia, quod potius volunt non confiteri quara plebanis suis ea pandere, qui seraper vident eos, et corara quibus timent tota die confundi, sicut saepe percepimus. — His in tanto periculo ex compassione est succurrendum potius, quam in desperationem ponantur; hoc tali modo aptefit, ut confiteantur talibus, quos non timeot, ubi consulitur ipsorum verecundiae et saluti. Non enira leviter est praecipitandus in inleritum, pro quo Christus Dominus potius voluit mortera crucis subire, quara permitteret, eum perire, quia rigor iuris positivi, ubi expedit, servandus est, ubi autem salutem impedit, remittendus est. Cum enim potestas ecclesiastica data sit a Doraino praelatis, teste Apostolo, secundae ad Corinthios decimo, in aedificalionem el non in deslructionem salutis animarum; ubicumque aperte quis ea utitur in destructionem, virtulem suam araittit. « Quod enim pro caritate institutum est non debet contra caritatem militare ». Araen. Et sic est finis illius quaestionis. dnm sint repertae. « Cessante enim causa, cessat et effectus » '; quia rigor pro utilitate animarum statntns, sicut de illata satisfacere iniuria, et propalavit propriam impebere catholicum sacerdotem, sicut sancta constituit Ecclecum Christus claves regni caelorum per Apostolos sacerqui confitentes audiant et absolvant vice Christi. Aut ergo confitebuntnr praelatis suis tantum, aut etiam aliis sacerdotibus. Sed si praelatus alicuius est snspensns ab officio suo quacumque ex causa per Ecclesiam, vel insnfSciens subtractionem debitae confessionis et absolutionis evacnanica nullius vigoris erunt et auctoritatis, quae sententias contradixernnt, si ab ipsis tantum cognntnr subditi istud requirere et eis solis peccata sna et non aliis confiteri. nae, nunquam potest sacerdos snns enm prohibere, ne hoc faciat. cui praeter suam licentiam, et non assignat ei confessoceptnm est vice Dei, nt fiat confessio peccatorum idoneo cum proprius sacerdos non potest, ant uou curat seu nescit confltentem debito modo expedire, potest et alium sint animae vulnera seu morbi quam corporis, si citius ius. Quod etiam quidam ferunt sententiam excommunicamus, nisi quod offertur nobis a fidelibus unde vivamus; catiouis sive iusta sit, sive iniusta, semper est timenda»; verum est, quia, sicut iusta timeuda est promerenti, ita iniusta ferenti vel promoventi. — Sex enim modis sententia excommunicationis vim suam perdit et plus nocet fenon indice vel excommnnicato; in quem uon debet, iu non gnitionem causae, vel post legitimam appellationem; uU ratione iusta; qualiter non debet, iuris ordine non serqnens ea a viris peritis quaerenda Qui in enm qui pecqui vel per simoniam promoventur vel conferunt curam neflciorum collationes per tales vel taliter factae iiihil iuris si aliqui habent dispensationem apostolicam, quod de proventibus ecclesiasticis possint recipere usque ad certam summara redituum annuorum, hoc non est accipiendum, gare, et animas illas sine pastore relinquere destitutas, sed dealiis ecclesiarum proventibus potius accipiendum est, nt praebendarum et aliorum beneflciorum curam non habentium animarum, sicut meliores et peritiores expotestis est populus, qui constat ex decem hominibus, secunties fertur sententia excommunicationis. Eegulare etiam bent congrnas praemittere admonitiones, priusquam aliquem excommunicent, et sententias ferre in scripto et causam conscribere et illi, contra quem fertur sententia, copiam scripti illius dare infra certum terminum; et qui ut cognoscatur, quam necessarii sint Fratres in Ecclesia Dei, qui vicem illorum suppleant et animabus subveniant, salutis suae necessariis expedire; cum e tribus unum

21. Nam laicis confiteri non licet, cum possunt haberi catholici sacerdotes. Quod enim dicitur, quod in extromis debeat homo laico conflteri, si sacerdotem non bant sciant, quales sint, quibus animas gubernandas comsententias contra diversos excessus, a quibus sunt plures clerici non immnnes.

episcopi sigillo omnia, quae concesserit, reserventur.

EXPLICIT ADDITAMENTtrM.

' In ed. 2 additur haec nota: In concilio Germanico sub