Appendix A

Innocentius IIL Pr^elatis per Franciam constitutis.

Novit Ille, qui nihil ignorat: et infra.

Non putet aliquis, quod jurisdictionem illustris Regis Francorum perturbare, aut minuere intendamus, cum ipse jurisdictionem nostram nee velit, nee debeat impedire. Sed cum Dominus dicat in Evangelio, c Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum solum: si te audierit, lucratus eris fratrem tuum: si te non audierit, adhibe tecum unum vel duos, ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum. Quod si te non audierit, die Ecclesia3: si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus.' l Et Eex Anglise sit paratus sufficienter ostendere, quod Rex Francorum peccat in ipsum, et ipse circa eum in correctione processit secundum regulam Evangelicam, et tandem quia nullo modo profecit, dixit Ecclesisc. Quomodo nos, qui sumus ad regimen universalis Ecclesise superna dispositione vocati, mandatum divinum possumus non exaudire, ut non procedamus secundum formam ipsius? Nisi forsitan ipse coram nobis, vel Legato nostro, sufficientem in contrarium rationem ostendat. Non enim intendimus judicare defeudo, cujus ad ipsum

Matt, xviii. 15—17 spectat judicium: nisi forte jure communi per specials privilegium, vel contrariam consuetudinem aliquid sit detractum: sed decernere de peccato, cnjus ad nos pertinet sine dubitatione censura, quam in quemlibet exercere possumus et debemus Cum eniin non humanse constitution^ sed divinse potius innitamur, quia potestas nostra non est ex homine, sed ex Deo, nullus qui sit sanse mentis ignorat, quin ad ofiicium nostrum spectet de quocunque mortali peccato corripere quemlibet Christianum: et si correctionem contempserit, per districtionem ecclesiasticam coercere. Sed forsan dicetur, quod aliter cum regibus et aliter cum aliis est agendum. Cseterum scriptum novimus in lege divina: c Ita magnum judicabis ut parvum; nee erit apud te acceptio personarum.' * — Corpus Juris Canonici> Decret. Gregor. lib. ii. tit. i. cap. xiii.

Unam Sanctam Ecclesiam Catholicam et ipsam Apostolicam urgente fide credere cogimur et tenere. Nosque banc firmiter credimus et simpliciter confitemur: extra quam nee salus est, nee remissio peccatorum, Sponso in Canticis proclamante, 'Una est columba mea, perfecta mea r una est matri suae, electa genitrici suae: ' 2 quae unum corpus mysticum repra3sentat, cujus caput Christus,. Christi vero Deus. In qua unus Dominus, una fides, unum baptism a.3 Una nempe fuit Diluvii tempore area Noe, unam Ecclesiam preefigurans, quae in uno cubito consummata,4 unum, Noe videlicet, gubernatorem habuit et rectorem, extra quam omnis subsistentia super terrain legimus fuisse deleta. Hanc autem veneramur et unicam;

1 Deut. i. 17. 2 Cant. vi. 8. 3 Eph. iv. 5. 4 Gen. vi. 16.

dicente Domino in Propheta, ' Erue a framea, Deus, animam meam et de manu canis unicam meam; ' l pro anima enim, id est, pro seipso capite simul oravit et corpore: quod corpus unicam scilicet Ecclesiam nominavit, propter sponsi, fidei, sacramentorum et charitatis Ecclesia unitatem. Hsec est tunica illaDomini inconsutilis,2 qua? scissa non fuit sed sorte provenit. Igitur Ecclesise unius et unicsD unum corpus, unum caput, non duo capita quasi monstrum, Christus videlicet, et Christi vicarius Petrus Petrique successor; dicente Domino ipsi Petro, e Pasce oves meas,' 3 (meas,' inquit, et generaliter non singulariter has vel illas, per quod commisisse sibi intelligitur universas. Sive ergo Grseci, sive alii se dicant Petro ejusque successoribus non esse commissos, fateantur necesse se de ovibus Christi non esse; dicente Domino in Joanne e unum ovile et unicum esse pastoiem.'4 In hac ejusque potestate duos esse gladios, spiritualem videlicet et temporalem, Evangelicis dictis instruimur. Nam dicentibus Apostolis, c Ecce gladii duo hie,'5 in Ecclesia scilicet, cum Apostoli loquerentur, non respondit Dominus nimis esse sed satis. Certe qui in potestate Petri temporalem gladium esse negat, male verbum attendit Domini proferentis, c Converte gladium tuum in vaginam.' 6 Uterque ergo est in potestate Ecclesise, spiritualis scilicet gladius et materialis. Sed is quidem pro Ecclesia, ille vero ab Ecclesia exercendus. Ille sacerdotis, is manu regum et militum, sed ad nufcam et patientiam sacerdotis. Oportet autem gladium esse sub gladio et temporalem auctoritatem spirituali subjici potestati: nam cum dicat Apostolus, ' Non est potestas nisi a Deo, quse autem sunt a Deo ordinata sunt: ' 7 non autem

1 Psalm xxi. 21. 2 Joann. xix. 23, 24. 3 Joann. xxi. 17. 4 Joann. x. 1G. 5 Luc. xxii. 38. 6 Matt. xxvi. 52,

7 Rom. xiii. 1, ordinata essent, nisi gladius esset sub gladio, et tanquam inferior reduceretur per alium in suprema. Nam secundum beatum Dionysium, lex divinitatis est, infima per media in suprema reduci. Non ergo secundum ordinem universi omnia aeque ac immediate, sed infima per media et inferior a per superiora ad ordinem reducuntur. Spiritualem autem et dignitate et nobilitate terrenam quamlibet prsecellere potestatem, oportet tanto clarius nos fateri quanto spiritualia temporalia antecellunt. Quod etiam ex decimarum datione, et benedictione, et sanctificatione, ex ipsius potestatis acceptione, ex ipsarum rerum gubernatione claris oculis intuemur. Nam veritate testante, spiritualis potestas terrenam potestatem instituere liabet et judicare, si bona non fuerit, sic de Ecclesia et ecclesiastica potestate verificatur vaticinium Hieremia3: ■ Ecce constitui te hodie super gentes et regna,' 1 et csetera quae sequuntur. Ergo si deviat terrena potestas, judicabitur a potestate spirituali, sed si deviat spiritualis minor a suo superiori: si vero suprema, a solo Deo, non ab homine poterit judicari, testante Apostolo, ' Spiritualis homo judicat omnia, ipse autem a nemine judicatur.' 2 Est autem liaac auctoritas, etsi data sit homini et exerceatur per hominem, non humana, sed potius divina, ore divino Petro data, sibique suisque successoribus in ipso, quern confessus fuit petra firmata, dicente Domino ipsi Petro, 'Quodcunque ligaveris,'3 etc. Quicunque igitur huic potestati a Deo sic ordinataa resistit, Dei ordination i resistit,4 nisi duo sicut Manichseus fingat esse principia: quod falsum et haareticum judicamus: quia testante Moyse, non in principiis, sed in principio coelum Deus creavit et terrain.5 Porro subesse Komano Pontifici

1 Ilier. i. 10. 2 1 Cor. ii. 15. » M.itt. xvi. 19.

4 Kom. xiii. '2. 5 Gen. i. 1.

omn humanae creaturse declaramus, dicimus, definimus et pronunciamus omnino esse de necessitate salutis.

Datum Laterani xiv kal. Decembris, pontificatus nostri anno octavo.

Corpus Juris Canonici. Extravag. Commun. lib. i. De Majoritate et Obedientia, cap. i.

Clementis V. Diploma, a.d. 1306.

Clemens Episeopus, etc. Ad perpetuam rei memoriam.

Meruit carissimi filii nostri Philippi regis Francorum illustris sincerce devotionis ad nos et Ecclesiam Eomanam integritas, et progenitorum suorum prseclara merita meruerunt, meruit insuper fida regnicolarum pietas, ac devotionis sinceritas, ut tarn regnum quam regem favore benevolo prosequamur. Hinc est quod nos dicto regi et regno per definitionem seu declarationem bonaB memorise Bonifacii PP. VIII. prsedecessoris nostri, qua3 incipit TJnam sanctam, nullum volumus vel intendimus prsejudicium generari. Nee quod per illam rex, regnum, regnicolse X3rselibati amplius Ecclesise sint subjecti quam antea existebant. Sed omnia intelligantur in eodem esse statu quo erant ante definitionem prsefatam, tarn quantum ad Ecclesiam quam etiam quod regem et regnum superius nominatos.

Datum Lugduni kalendis Februarii, pontificatus nostri anno primo.

Labbe, Concilia, sub ami. 1305, torn. xiv. p/1374, ed. Ven. 1731.