Skip to the text
Ember
PT

Articulus 17

DECLARATIO CAPITULI SEPTIMIDECIMI : DEUS CREAVIT DE TERRA HOMINEM, ET SECUNDUM IMAGINEM SUAM FECIT EUM.

MODO describit primorum plasmationem parentum, et dona gratiæ eis collata, atque præcepta eis ac posteritati eorum præfixa. Deus creavit de terra hominem. Quum creare sit ex nihilo producere, quomodo dicitur Deus hominem creasse de terra? Et respondendum, quod creare hic capitur extense, ut sit sensus, quod primum hominem plasmavit, quantum ad corpus, de terra, juxta illud Genesis: Formavit Dominus Deus hominem de limo terræ. Et quamvis corpus Adæ fuerit ex quatuor elementis compositum, specialiter tamen dicitur factum de terra, quoniam elementum terræ prædominatur in eo, quantum ad corporis molem, deinde aqua:1 ideo dictum est, De limo terræ. Et secundum imaginem suam fecit eum, quantum ad animam, dando ei intellectum, voluntatem, memoriam:2 per quas vires capax est Dei, cognoscendo, amando, et recolendo. Hinc in Genesi legitur: Dixit Dominus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Imago autem attenditur penes tres vires præfatas;3 similitudo, quoad essentiam animæ rationalis, quæ ad imitationem sui Creatoris est simplex, incorporalis et immortalis.4 Qualiter vero intelligenda sunt ista, dictum est plenius in expositione præfati loci Genesis; et Magister Sententiarum primo libro multum eleganter scribit de hoc.

2 Et iterum convertit illum in ipsam: id est, sicut hominem quoad corpus produxit de terra, sic propter originalem culpam induxit ei mortem, pro pœna ejusdem culpæ, et ipsum corpus resolvit in terram, et in cetera ex quibus fuit compositum elementa, juxta illud Genesis:5 Adæ dixit Deus: Quia comedisti de ligno, ex quo præceperam tibi ne comederes, in sudore vultus tui vesceris pane tuo, donec revertaris in terram de qua sumptus es: quia pulvis es, et in pulverem reverteris.6 Vel, Iterum convertit illum in ipsam, id est, hominem reduxit in suam imaginem, hoc est ad intellectualem contemplationem et amorem Creatoris. Et secundum se, id est secundum magnificentiam suam, seu ad imitationem sui ipsius, Deus vestivit illum virtute. Nam produxit eum in ætate virili, hoc est in quantitate completa, et robore corporali perfecto, quoad corpus: similiter quoad animam, fecit eum in scientia et virtute perfectum. Unde ait Apostolus: Induite novum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis.7

3 Numerum dierum et tempus dedit illi: id est, præfixit quamdiu ipse homo viveret in paradiso terrestri, si non peccaret, ac deinde proveheretur ad paradisum cœlestem. Quocirca aliqui dicunt, quod omnes simul fuissent translati ad regnum cœlorum, si non peccassent primi parentes, et ita mansissent ibi parentes, quousque fuissent tot propagati, quot fuerunt salvandi; alii dicunt, quod successive transferendi fuissent: prout secundo libro Sententiarum tractatur. Et istud secundum verius reor, sicut super Genesim deduxi: et littera hæc ad hoc plus consonare videtur. Et dedit illi potestatem eorum quæ sunt super terram: secundum illud: Dominamini piscibus maris, et volatilibus cœli, et universis animantibus quæ moventur super terram.8910

4 Posuit timorem illius super omnem carnem: id est, ipsum hominem fecit metuendum cunctis irrationalibus animalibus, tanquam præsidentem eisdem, et superiorem; et dominatus est bestiarum et volatilium. Dominium super irrationalia multo eminentius competebat homini ante lapsum, quam postea, quanquam et post lapsum concessum sit ei ac posteris ejus, quum scriptum sit: Benedixit Deus Noe et filiis ejus, et dixit: Crescite et multiplicamini, et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terræ, et super omnes volucres cœli, cum universis quæ moventur in terra; omnes pisces maris manibus vestris traditi sunt. Itaque ex ordinatione divina et ex naturali ordine rerum, irrationalia communiter metuunt hominem, et faciem ejus verentur, et nunquam aut raro invaderent eum, nisi provocata aut fame impulsa. Sanctis autem hominibus ad originalis justitiæ conformitatem reductis, specialiter subsunt ac parent.

5 Creavit ex ipso, id est ex costa Adæ, adjutorium simile sibi, videlicet conjugem1112

Evam, cujus connubio, societate et copula, sobolem procreavit. In rebus quoque domesticis mulier viro in multis deservit, adjutoriumque impendit; sed hoc in statu innocentiæ non ita fuisset. De hoc in Genesi narratur: Dixit Deus: Non est bonum, hominem esse solum; faciamus ei adjutorium simile sibi.13 Consilium, id est prudentiam ejusque actus, quorum unus est consilium, quod est inquisitio de agendis, et linguam, et oculos, et aures, id est membra corporis, sensus ac vires animæ, et cor dedit illis excogitandi, id est intellectum ad excogitandum ac deliberandum quid in occurrentibus negotiis amplius expediret; et disciplina intellectus, id est instructione mentis, replevit illos, quantum ad moralium cognitionem. Creavit illis scientiam spiritus, id est, spiritualem scientiam divinorum eis concreavit, seu donum scientiæ; sensu, id est sapientia, implevit cor illorum. Nam et naturali scientia entium, ipsorum intellectum replevit. Non tamen æqualiter, sed multo excellentius edocuit virum, quam feminam. Unde et Paulus: Vir, inquit, non est seductus in prævaricatione;14 mulier autem seducta est. Et bona et mala ostendit illis, id est discretionem inter virtutes ac vitia, inter vera et falsa, inter pretiosa et vilia.

Posuit oculum ipsorum super corda illorum, id est, dedit eis oculum intellectualem, per quem reflectebant se super se. Potentiæ enim inorganicæ sunt reditivæ et reflexivæ super se ipsas, considerando et intelligendo seu volendo se ipsas et proprios actus, ac quidquid est hominis: quod organicis viribus nullatenus convenit. Ex qua re immortalitatem animæ rationalis subtilissime probat in Elementatione sua theorica Proclus Platonicus, Plato etiam in Phædone. Ostendere illis magnalia operum suorum, id est ad hoc, ut per intellectum manifestaret eis opera sua magnifica, ut nomen sanctificationis collaudent, id est, ipsum Dominum Deum totius sanctitatis, sanctificationisque fontem, magnificent et honorent, ex contemplatione suorum effectuum. Cuncta etenim fecit Deus ut timeatur, quemadmodum legitur in Ecclesiaste.15 In Proverbiorum quoque libro scribitur: Universa propter se ipsum operatus est Dominus, id est ad sui ipsius gloriam et honorem.16 Et gloriari in mirabilibus ejus, id est ad hoc, ut spiritualiter glorientur in præclaris ac miris Dei effectibus, considerando eosdem, et Deum in ipsis, sicut ait Psalmista: Delectasti me, Domine, in factura tua.17 Ut magnalia enarrent operum ejus, id est, præclara Creatoris opera, naturalia et supernaturalia, decantent ac aliis prædicent, ad inflammandum se ipsos ac alios in admiratione, cultu et dilectione sapientiæ, omnipotentiæ, infinitæque bonitatis superbeatissimi Creatoris.

At vero quæ subduntur, communiter exponuntur non de ipsis primis parentibus, sed posteris eorumdem filiis Israel. Addidit illis disciplinam, id est multiplicem instructionem ultra legem naturæ datam primis parentibus; et lege vitæ data per Moysen, per quam vita gratiæ conservabatur, vita gloriæ promerebatur, hereditavit illos, id est, stabiliter locupletavit, tanquam hereditario bono. Testamentum æternum constituit cum illis, id est, vetus Testamentum ipsis exhibuit: quod vocatur æternum, quoad moralia ejus præcepta, quæ manent in evangelica lege; et justitiam, id est præcepta cærimonialia, et judicia sua, id est judicialia quoque præcepta, ostendit illis: quia per Moysen dedit hæc evidenter, ut patet in Exodo atque Levitico. Hoc est quod cantatur in Psalmo: Tu parasti directiones;18 judicium et justitiam in Jacob tu fecisti.

Et magnalia honoris ejus vidit oculus illorum, id est magnalia honorificentiæ majestatis divinæ, utpote mirabiliter magna opera, quæ fecit in Ægypto, in mari Rubro, in solitudine, in Jordane, deinde in terra promissionis, juxta illud Deuteronomii: Vos vidistis universa magnalia quæ coram vobis Dominus fecit.19 Et honorem vocis, id est honorabilem vocem

Dei, audierunt aures illorum in legis datione, secundum illud: Cœperunt audiri tonitrua, et micare fulgura, et nubes densissima operire montem, clangorque buccinæ vehementius perstrepebat; et Dominus loquebatur.20 In Deuteronomio quoque dicitur: Locutus est vobis Dominus in Horeb de medio ignis. Et dixit illis: Attendite vobis ab omni iniquo, id est, ab omni actu vitioso cavete. Vitia namque per præcepta prohibuit negativa, dicendo: Non occides, non mœchaberis, non furtum facies.21 Et mandavit illis unicuique de proximo suo, ut scilicet diligat22 illum sicut se ipsum, et ordinate ac exemplariter se habeat circa illum, nec aliquem scandalizet.

A

Et pars Dei Israel facta est manifesta: id est, Israel seu Israeliticus populus, factus est manifesta pars Dei, id est peculiaris et præelectus populus ejus pro tempore veteris Testamenti, sicut in Isaia testatur: Hereditas mea Israel. Et in Deuteronomio:

15

Deut.23 iv, 12, 10.

Te elegit Dominus, ut sis ei populus peculiaris de cunctis populis qui sunt super terram. Hinc regimen plebis illius Deo specialiter adscribebatur. Propter quod Samuel ait ad illos: Grande malum fecistis24 vobis, petentes super vos regem, quum2526

12

B

Dominus Deus vester regnaret in vobis.27 Et omnia opera illorum velut sol in conspectu Dei, id est, clarissime innotescunt Altissimo, et sicut sol eminet stellis in magnitudine, virtute, influentia et splendore, sic populus ille verum colens Deum, dignior fuit idololatris; et oculi ejus, scilicet Dei, sine intermissione inspicientes in viis eorum. Specialem etenim habuit curam Israeliticæ plebis, quam per Scripturas, per Prophetas et Scribas direxit. Non sunt absconsa testamenta per iniquitates eorum:

16

Viæ, id est actiones, illorum coram ipso sunt semper, et non sunt absconsæ ab oculis ipsius, id est, incessanter inspiciuntur ab ipso. In unamquamque gentem præposuit rectorem, id est, unicuique genti seu communitati vel regno præfecit angelum gubernatorem. Quemadmodum enim unicuique supposito humano præfecit angelum unum de infimo choro, sic unicuique regno seu populo, angelum unum de tertio et supremo ordine infimæ hierarchiæ angelicæ: qui angeli, Principes seu Principatus vocantur. Unde legitur Gabriel dixisse ad Danielem: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps vester.28 Unde elicitur quod Michael fuit tunc princeps Synagogæ: qui modo creditur custos et princeps Ecclesiæ. Similiter legitur ibi de principe Græcorum,

C id est, ob hoc quod multi de rectoribus et prælatis Israelitici populi injuste et superstitiose vixerunt, non sunt pacta illa Dei, cum populo Israel inita de observanda lege divina, cassa et irrita facta; et omnes iniquitates eorum in conspectu Dei, id est, Deo præsente et intuente sunt factæ, juxta illud Job: Non sunt tenebræ, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem.

17

D29 principe quoque Persarum: per quos, secundum Gregorium, angeli tertii chori, præsidentes regnis illis, intelliguntur. Insuper in Josue historia angelus chori illius

Eleemosyna viri quasi sacculus cum ipso: id est, meritis eleemosynarum adjuvatur, et mente reficitur atque protegitur homo, sicut pecunia vel alimonia conservata in bursa juvatur et alitur corpore.

1830 ait ad Josue: Princeps sum exercitus Domini, et nunc venio. Ex ordinatione etiam divina contigit, quod reges et principes homines præfuerunt in singulis regnis atque provinciis. Nam et regimen monarchicum, quo unus toti præest communitati, est melius. Dedit et rectores, prælatos, ac prædicatores.

Ideo in Evangelio loquitur Christus: Facite vobis sacculos qui non veterascunt, thesaurum non deficientem in cœlis.31 Unde subjungitur: et gratiam hominis quasi pupillam conservabit: id est, meritis operum misericordiæ conservantur in homine gratia et virtutes desuper ei infusæ. Et postea resurget homo misericors, puta in die judicii, inter electos, et retribuet illis

19 retributionem, unicuique in caput ipsorum : id est, eleemosyna, seu Deus merito eleemosynæ, reddet misericordibus præmium gloriosum, secundum quod magis aut minus liberaliter ac devote eam exercuerunt; et convertet in inferiores partes terræ : id est, eleemosyna effectum suum inducit etiam exsistentibus in purgatorio, quod infra terram creditur esse, in superiori quadam parte inferni. Vel sensus est, quod convertet et deducet justos misericordiæ deditos, ad limbum patrum.32 Et hoc sic fuit ante Salvatoris passionem et satisfactionem.

Pœnitentibus autem dedit viam justitiæ, id est, eleemosyna præstat vere contritis accessum ad virtutem seu incrementum justitiæ : quia eleemosyna est pars satisfactionis pro culpa, et ita justificat, et per eam ascendit homo ad altiora virtutum. Unde in Proverbiis legitur :33 Per misericordiam et fidem purgantur peccata. Et confirmavit deficientes sustinere, id est, eos qui deficiunt a virtute patientiæ, roboravit in gratia et virtute, ita quod fortes fiunt ad sustinendum. Eleemosyna namque meretur piam Dei subventionem. Hi quoque quibus præstatur, orant pro dante. Et destinavit illis sortem veritatis, id est, pœnitentibus seu eleemosynam facientibus, Deus dare præordinavit partem et præmium claræ visionis veritatis æternæ : quia ait, Manifestabo ei me ipsum.34 Unde scriptum est : Inter Sanctos sors illorum est.35 Gabriel quoque misericordissimo Danieli locutus est : Vade ad præfinitum; et requiesces, et stabis in sorte tua in finem dierum.36

Sequuntur deinde exhortationes morales hinc inde frequenter præhabitæ : quæ non indigent magna expositione, sed attentione ac diligenti impletione. Convertere ad Dominum, in quo salus tua consistit : ad quem non corporis motu, sed mentis affectu converti oportet, in primis detestando ac relinquendo peccata. Propter quod subditur : et relinque peccata tua, non recidivando in ea. Precare ante faciem Domini, id est cum grandi attentione et reverentia, cogitando te stare et orare in divinæ majestatis præsentia et adspectu; et minue offendicula, id est peccata quotidiana, ac scandala atque occasiones peccandi, juxta illud : Ne ponatis offendiculum fratri, aut scandalum.

Revertere ad Dominum, et avertere, id est, te averte, ab omni injustitia : juxta illud, Convertere ad Dominum Deum tuum, quoniam corruisti in iniquitate tua;37 et nimis odito exsecrationem, id est, valde et toto corde abhorre ac odi omnem detestabilem culpam, seu omnem aspernationem proximi tui, quæ ex superbia solet oriri. Odiamus igitur omnem culpam, eo quod culpa sit, et maxime quoniam displicet Deo, et offensiva ac inhonorativa est ejus. Et cognosce justitias et judicia Dei, id est, justa Dei præcepta ac opera, et vera ejus judicia disce, agnosce, recogita, ut impleas et formides; et sta in sorte propositionis, id est in sorte seu parte justitiæ tibi proposita, et in bono tuo proposito, seu in vocatione qua vocatus es, digne in ea vivendo : sicut ait Apostolus, Unusquisque, in qua vocatione vocatus est, in ea maneat;38 et orationis altissimi Dei, id est, invocationibus Dei indefesse insiste, ut gratiam adimplendi hæc omnia tibi concedat.

In partes vade sæculi sancti, id est ad societatem et patriam Beatorum : unde in Isaia de Christo prædictum est, Vocabitur Admirabilis, Consiliarius, Deus, Fortis, Pater futuri sæculi;39 cum vivis et dantibus confessionem Deo, id est, hoc fac cum his, qui vivunt per caritatem et gratiam, et offerunt Deo hostiam laudis, ac sua peccata ei humiliter confitentur.

Non demoreris in errore impiorum, id est, dato quod per fragilitatem aut ignorantiam pecces, non facias moram in vitio et errore, sed protinus pœnite. Ante mortem confitere, te accusando, et Deum laudando. Et quum nescias diem et horam, noli differre :40 nam a mortuo quasi nihil perit confessio : id est, post mortem corexhilarant se in jocis, choreis, spectaculis, torneamentis, ac consimilibus :41 quoniam laudatur peccator in desideriis animæ suæ; qui lætantur quum malefecerint, et ex-

De quibus in … ıum et eitha- … ıt ad sonitum … ılitiæ placue- … sunt malitiæ, … ınitate, id est … ʻdis eorum ac … atet fragilitas … tas et instabi- … ır per variabi- … eitur quasi so- … nihil eo luci- … uam glorifica- … t ineffabiliter … ratissimæ Vir- … modo. Et hic … perituri et de- … ıtum ad suam … em dispositio- … l videtur defi- … tremo judicio. … a, qui, Christo … o magis homo … 'alsis deficiet? … iod excogitavit … nequius vitiis … deliberatione … ılti excogitant … ava et nociva … ta illud in Psal- … tes, defecerunt … ıi, Ut male age- … arguetur, id … summo distri- … tur multo plus … ignorantia vel … li ipse conspi- … et comparatio- … sus immensæ, … m cœli altissi- … cœlo supremo, … m, sicut et in Psalmo cantatur : Altitudines montium ipse conspicit. Et multo minoris reputationis est homo. Unde subjungitur : et omnes homines sunt terra et cinis, id est terreni retributionem, rum: id est, ele. eleemosynæ, re. mium gloriosum aut minus liber. cuerunt; et con. terræ: id est, e. inducit etiam e. quod infra terr. riori quadam pa. quod convertet. cordiæ deditos, sic fuit ante S. tisfactionem.

Pœnitentibus, tæ, id est, ele. tritis accessum mentum justiti. pars satisfactione, et per eam virtutum. Unde misericordiam cata. Et confirm. id est, eos qui tæ, roboravit in fortes fiunt ad namque meretu. Hi quoque qui. dante. Et desti. id est, pœnitent. cientibus, Deus. et præmium cl. næ: quia ait, Unde scriptum rum est. Gabri. Daniel. locutus et requiesces, nem dierum.

Sequuntur de hinc inde freq. indigent. mag. tione ac dilige. ad Dominum, ad quem non affectu converti. quia prim. et Deum laustando ac relin.42434445 peccata. et Deum lauusando, et Deum laustando ac relin. peccata. et Deum lauescias diem et horam, non recidivano.46 Precan. per. id est, a mort. si nihil poralem, in quo status me. rei fitur, non prode. illud in Psalm. 1. in. confitebitur tibi? A mort. culpe perit, quia meritur. in mortali jacet peccato. reso vita naturæ ac gratia. confitebitur, id est, confite. quia tunc aptior es, et an. Nam tempore infirmati. confiteri, sulet procedere. vili. Et laudabat Deum. ex cordi, quod peperit t. salutem recognitionem. tendique gratiam condit. heris in miserationibus. indulguntis et remission. orum, in infusione virtu. one divina, in spe hebat. Psal. 1. Psalmis, Benedic. an. et noli oblivisci omnes. qui coronat se in miseric. tionibus.

Quem magne miseric. se ipsa immensa est, et. concertentibus ad se? id. s. vera contritione convel ad se redundo, ad. prop. cordis ac consci. hortatur: Redite, præ. Nec enim omne possu. ber: id est, homo non p. mel. cuneta bona perag. nunc isti, nunc illi virtu. re: et tamen misericord. nia ejus peccata simul d. pan, pro una vera connos est immortalis fil. mortalis, labilis, fragilis. Deus pronus est miseric. nitate malitior. dilucer. nes mali sibi ipsis seu in. raut in vanitatis præ. quibus communicant s. exhilarant se in jocis, el.

H. 1. torneamentis, ac const. laudatur peccator in de-

27

28 poralem, in qua status merendi ac demerendi finitur, non prodest confessio juxta illud in Psalmo: In inferno autem quis confitebitur tibi?47 A mortuo quoque morte culpæ perit, quia meritoria non est ei qui in mortali jacet peccato. Confitebeis vivens vita naturæ ac gratiæ, vivus et sanus confiteberis, id est, confiteri merito debes, quia tunc aptior es, et amplius placet Deo. Nam tempore infirmitatis et senectutis confiteri, solet procedere ex timore servili. Et laudabis Deum, gratias ei agendo ex corde, quod pepercit tibi tam diu et ad salubrem recognitionem te duxit, confitendique gratiam condonavit; et gloriaberis in miserationibus illius, id est in indulgentiis et remissionibus vitiorum tuorum, in infusione virtutum, in consolatione divina, in spe beata: sicque cæs id Psalmistæ, Benedic, anima mea, Domino, et noli oblivisci omnes retributiones ejus, qui coronat te in misericordia et miserationibus.48

Quam magna misericordia Dei, quæ in se ipsa immensa est, et propitiatio illius convertentibus ad se! id est, his quæ ipsos vera contritione convertunt ad Deum, vel ad se redeundo, ad examinationem proprii cordis ac conscientiæ, sicut Isaias hortatur: Redite, prævaricatores, ad cor. Nec enim omnia possunt esse in hominibus: id est, homo non potest simul et semel cuncta bona peragere, sed oportet eum nunc isti, nunc illi virtutis actui inhærere: et tamen misericordissimus Deus omnia ejus peccata simul dimittit, quoad culpam, pro una vera contritione; quoniam non est immortalis filius homini: imo mortalis, labilis, fragilisque consisti: ideo Deus pronus est misereri ipsius. Et in vanitate malitiæ placuerunt: id est, homines mali sibi ipsis seu invicem, complacuerunt in vanitatibus pravitatum suarum, in ipsis communicant sibi, et fovent atque exhilarant se in jocis, choreis, spectaculis, sententis, ac consimilibus: quoniam peccator in desideriis animæ suæ; lætantur quum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis. De quibus in Job dicitur: Tenent tympanum et citharam, et exsultant, et gaudent ad sonitum organi.49 Vel, In vanitate malitiæ placuerunt, id est, peccata quæ sunt malitiæ, placuerunt hominibus in vanitate, id est inaniter seu in vanitate cordis eorum ac vitæ præsentis: ex quo patet fragilitas cordis humani. Cujus fragilitas et instabilitas consequenter ostenditur per variabilitatem rerum stabilium.

30

Quid lucidius sole? Qui dicitur quasi solus lucens, et in naturalibus nihil eo lucidius luce sensibili: quanquam glorificatissimum corpus Christi sit ineffabiliter lucidius sole: quod et de sacratissimæ Virginis corpore suo creditur modo. Et hic deficiet, eo modo quo cœli perituri et defecturi dicuntur, non quantum ad suam substantiam, sed accidentalem dispositionem. In eclipsi quoque sol videtur deficere; et appropinquante extremo judicio, erunt signa in sole et luna, qui, Christo teste, obscurabuntur.5051 Quanto magis homo in vanitatibus et insaniis falsis deficiet? Aut quid nequius, quam quod excogitavit caro et sanguis?52 id est, nil nequius vitiis hominum, procedentibus ex deliberatione et perscrutatione, qua multi excogitant qualiter possint aliqua prava et nociva seu deceptoria exercere, juxta illud in Psalmo: Scrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinia;53 et alibi, Ut male agerent laboraverunt.54 Et hoc arguetur, id est, tale peccatum a Judice summo districte reprobabitur, et punietur multo plus quam peccatum quod ex ignorantia vel infirmitate procedit.

31

Virtutem altitudinis cœli ipse conspicit: id est, Deus agnoscit, et comparatione propriæ majestatis prorsus immensæ, pro nihilo reputat potestatem cœli altissimi, seu eorum qui sunt in cœlo supremo, videlicet civium supernorum, sicut et in Psalmo cantatur: Altitudines montium ipse conspicit. Et multo minoris reputationis est homo.55 Unde subjungitur: et omnes homines sunt terra et cinis, id est terreni retributionem rum:5657 id est, eleemosynæ, præmium gloriosum aut minus liberam cœurunt; et committerræ: id est, inducit etiam quod infra terminari quod converti cordiæ deditos sic fuit antetisfactionem.

Pœnitentibtiæ, id est, eletritis accessum mentum justipars satisfacticat, et per ear virtutum. Unde misericordiam cætata. Et confitere id est, eos qui tiæ, roboravit fortes fiunt ac namque meridiante. Et desti id est, pœnitentibcentibus, Deum et præmium cænæ: quia ait, Unde scriptum cœurum est. Danieli locutum et requiesces, nem dierum.

Sequuntur d hinc inde freq indigent mag tione ac dilig ad Dominum, affectu converti oportet, in primis detestando ac relinquendo peccata. Propter quod subditur: et relinque peccata tua, non recidivando in ea. Precare ante faet errore, et tem confitere, te accusando, et Deum laudando.5859606162 Et quum nescias diem et horam, noli differre:63 nam a mortuo quasi nihil perit confessio: id est, post mortem corporalem, in rendi finitu illud in Psalm. 6. confitebitur culpæ perit, in mortali reus vita nata confiteberis, quia tunc apud Nam temporis confiteri, sine vili. Et laudex ex corde, quia salubrem teneantique gauderis in mortis indulgentiis orum, in in one divina, Psalm. 1. Psalmistæ, 2. 4. et noli oblitio qui coronationibus. Quam malum se ipsa immortale convertitibcentibus, sos vera cœlebvel ad se proprii cor hortatur: Nec enim cœlebbus: id est, mel cuneta nunc isti, remere: et tamen nia ejus peccata, pro non est im mortalis, laudatur per Deus pronunitate malines mali sit, runt in vanquishibus comexerant, exhilarant Prov. 1. 1. torneamentis, et laudatur per et fragiles, eo sensu quo dictum atque expositum est supra :64 Quid superbit terra et cinis? Denique juxta hunc modum scriptum est : Ecce inter sanctos Dei nemo immutabilis, et cœli non sunt mundi in conspectu ejus :65 quanto magis abominabilis et inutilis homo, qui bibit quasi aquam iniquitatem?

Footnotes

  1. Ephes. 1, 4. ↩

  2. Gen. 1, 7. ↩

  3. Ibid. 1, 26. ↩

  4. Art. xxvii. ↩

  5. Ibid. 1, 17, 19. ↩

  6. Gen. iii, 17, 19. ↩

  7. Ephes. iv, 24. ↩

  8. Gen. 1, 28. ↩

  9. Gen. i, 28. ↩

  10. Ibid. i, 26. ↩

  11. Gen. ix, 1. ↩

  12. Gen. ii, 7. ↩

  13. Gen. II, 18. ↩

  14. 1 Tim. II, 14. ↩

  15. Eccle. III, 14. ↩

  16. Prov. XVI, 4. ↩

  17. Ps. XCI, 5. ↩

  18. Ps. XCVIII, 4. ↩

  19. Deut. XXIX, 2; X, 21. ↩

  20. Exod. xix, 16, 19. ↩

  21. Exod. xx, 13-15. ↩

  22. Lev. xix, 11-18, 33-36. ↩

  23. Is. xix, 25. ↩

  24. 1 Reg. xii, 20. ↩

  25. Deut. vii, 6. ↩

  26. 1 Reg. xii, 17, 12. ↩

  27. Ibid. 13, 20. ↩

  28. Dan. x, 21. ↩

  29. Job xxxiv, 22. ↩

  30. Josue v, 14. ↩

  31. Luc. xii, 33. ↩

  32. Osee xiv, 2. ↩

  33. Prov. xv, 27. ↩

  34. Joann. xiv, 21. ↩

  35. Sap. v, 5. ↩

  36. Dan. xii, 13. ↩

  37. Rom. xiv, 13. ↩

  38. I Cor. vii, 20. ↩

  39. Is. ix, 6. ↩

  40. Matth. xxv, 13. ↩

  41. Dan. xii, 13. ↩

  42. Dan. xii, 13. ↩

  43. Sap. v, 5. ↩

  44. Joann. xiv, 21. ↩

  45. Prov. xv, 27. ↩

  46. Matt. xxv, 13. ↩

  47. Ps. vi, 6. ↩

  48. Ps. cii, 1, 2, 4. ↩

  49. Job xxi, 12, 11. ↩

  50. Matth. xxiv, 29. ↩

  51. Luc. xxi, 25. ↩

  52. Ps. xxxix, 5. ↩

  53. Ps. lxiii, 7. ↩

  54. Jer, ix, 5. ↩

  55. Ps. xciv, 4. ↩

  56. Is. i, 8. ↩

  57. Ps. cii, 1, 2, 4. ↩

  58. Dan. xii, 13. ↩

  59. Sap. v, 5. ↩

  60. Joann. xiv, 21. ↩

  61. Pœnitentibtiæ, id est, eletritis accessum mentum justipars satisfacticat, et per ear virtutum. Unde misericordiam cætata. Et confitere id est, eos qui tiæ, roboravit fortes fiunt ac namque meridiante. Et desti id est, pœnitentibcentibus, Deum et præmium cænæ: quia ait, Unde scriptum cœurum est. Gabrieli locutum et requiesces, nem dierum. ↩

  62. Prov. xv, 27. ↩

  63. Matth. xxv, 13. ↩

  64. Eccli. x, 9. ↩

  65. Job xv, 15, 16. ↩

Chapter 18 of 54