Articulus 10

DE MYSTICO EJUSDEM CAPITULI QUINTI INTELLECTU.

MOYSES et Aaron senioresque Israel, designant universos Christi vicarios, doctores et prælatos Ecclesiæ, qui verbo et opere instruunt plebem. Hi Christo jubente dicunt Pharaoni, hoc est diabolo, cuilibetque tyranno, aut hæresiarchæ, vel seductori, ut populum Christi dimittat, id est, pervertere et a sua salute impedire desistat. Hoc, inquam, dicunt Pharaoni, contra vitia prædicando, impios increpando, seductoribus resistendo, atque quam vile ac miserum sit diabolo ministrare et jugo vitiorum subjici declarando, quatenus populus christianus sacrificet Deo in deserto, id est, Altissimo offerat semetipsum, sacrificium quoque laudis, eleemosynas, decimas, oblationes, Hostiamque altaris in vera devotione, per recessum mentis ab omni sæculari tumultu, et carnali affectu, quatenus in solitudine, id est mentis abstractione et vacatione, qua soli intenditur Creatori, sacrificet obsequaturque Deo.

Præterea ad præfatam vicariorum Christi admonitionem, respondent designati per Pharaonem: Quis est Dominus, ut audiam vocem ejus, etc.? Nescio Dominum, et Israel non dimittam. Tales equidem etsi verbis dicant se recognoscere Deum, attamen factis negant: et quamvis eum agnoscant informi notitia, non tamen cognitione formata et affectiva, approbativaque boni, idcirco nec Deo obediunt, nec aliorum cessant impedire salutem, et ea quæ fidei sanctæ contrariantur, docere ac operari præsumunt. Omnes quoque superbi ac impii, propriam voluntatem præferendo, imo et superponendo voluntati divinæ, ipso facto effantur, Nescio Dominum: quia Deum creatorem suum non recognoscunt per veram subjectionem, sed illud Job dicunt effectu:¹ Quis est Omnipotens, ut serviamus ei? De quibus ait Scriptura: Ipsi fuerunt rebelles lumini.² Verumtamen hæc ipsa eorum cruda elatio, improba quoque rebellio, non cedent eis in bonum, sed velint nolint, tandem saltem per tormenta coacti, Dominum recognoscent, quemadmodum per Jeremiam et Ezechielem Deus de talibus sæpissime dixit: Et scietis quia ego Dominus.³ Et Psalmista: Imple, inquit, facies eorum ignominia; et cognoscant quia nomen tibi Dominus. Sic et Pharao qui nunc ait, Nescio Dominum, postea flagellis attritus, locutus est: Orate Dominum pro me.

Præterea, etsi designati per Pharaonem, renuant plebem christianam dimittere ad vivendum et sacrificandum catholice, nihilo minus egredi debet plebs Christi ab illorum jugo atque obsequio. Nec enim valent quempiam detinere invitum; sed unusquisque libere se potest ad suum convertere Salvatorem. Sic ergo, ut tactum est, sacrificemus Deo, ei soli vacando, ne accidat nobis pestis aut gladius, hoc est, ne aliquem scandalizemus, aut scandalizemur ab aliquo, et ne spiritualiter jugulemur ab hoste antiquo. Quid autem designetur per iter trium dierum, expressum est.

Ait ad eos rex Ægypti: Quare sollicitatis populum ab operibus suis? Sic unusquisque animarum seductor tam invisibilis, quam visibilis hostis, respondet Christi vicariis, quoniam ægerrime fert, quod aliquis nititur ei subjectos a pristinis revocare operibus et a servitute peccati, et subdere obsequio Christi. Ideo præcipit sibi subjectis: Ite ad onera vestra, hoc est, pristina, quæ vobis suggessi, vitia exercete. In quibus est frequenter labor gravis et miser. Propter quod impii in libro Sapientiæ fatentur: Lassati sumus in via iniquitatis et perditionis, et ambulavimus vias difficiles. Denique, sicut Pharao tunc gravius afflixit filios Israel, quando volebant egredi terram ejus, ac Deo sacrificare in eremo:⁴ sic diabolus et adjutores ipsius, tunc acrius tentant fideles, quando suam volunt corrigere vitam, et Deo offerre se ipsos; imo toto conatu satagit eos tunc gravare adversis, ut tædio fracti, a salubri resipiscant proposito, quemadmodum de quibusdam instabilibus ac pusillis loquitur Christus, quia ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt.⁵

Insuper, quemadmodum exactores Pharaonis flagellaverunt præfectos Hebræorum, quia Hebræi non impleverunt opus a Pharaone injunctum; sic dæmones principis tenebrarum satellites, gravius sæpe impugnant atque affligunt devotos Christi vicarios, qui subditos suos a diaboli retrahunt servitute, in tantum quod tales vicarii quandoque tentationi succumbunt, et in vitia corruunt carnis, incipiuntque Pharaoni servire, et ab impugnationum suarum cupiunt relevari molestia. Tunc quoque quodammodo indignantur his, a quibus ad viam virtutum erant inducti, in quantum fuerunt eis ruinæ gravioris occasio; feruntque ægre quod exsecrabiles facti sunt amatoribus et magnatibus sæculi hujus, ita quod eorum odor illis fœtere videtur.

Tunc majores et perfectiores viri a quibus erant conversi, clamant ad Dominum, et ejus implorant auxilium, ut suæ subveniat plebi, et seductis ac victis auxiliari dignetur.

Postremo, per hoc quod Moyses Aaronque tam patienter tulerunt injustam invectionem, reprehensionemque Hebræorum, ipsis dicentium, Videat Dominus et judicet, imo et pro suis reprehensoribus ingratisque subditis oraverunt: sic prælati interdum parcere, et disciplinam suspendere debent a subditis suis reis, dum eos conspiciunt aliunde dire afflictos, tentatos, ac passionatos, ne calamum quassatum aut fumigans linum penitus conterant et exstinguant, nisi forte ex tali pietate et dilatione periclitetur bonum commune, aut fidei veritas patiatur jacturam.⁶ Tunc quippe per disciplinæ rigorem compescere debent perversos.

Itaque egrediamur Ægyptum, id est vitiorum caliginem et inquietudinem sæcularium negotiorum, relinquamus mundum animo et affectu, sicut hortatur S. Joannes apostolus:⁷ Nolite diligere mundum, neque ea quæ in mundo sunt. Nec impatienter feramus, si odit nos mundus, si mundanis ac passionatis displicemus hominibus, quoniam Deus dissipavit ossa eorum qui hominibus placent;⁸ confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos.⁹ Quid horribilius dici potest? Idcirco ait et Paulus: An quæro hominibus placere? Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem.¹⁰ Hinc ait Salvator discipulis:¹¹ Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Verumtamen quantum in nobis est, studeamus universis in Deo placere, exempla virtutum præbere, nemini ullam dare offensionem.

Footnotes

1. Job xxi, 15. ↩

2. Job xxiv, 13. ↩

3. Ps. lxxxvi, 17, 19. ↩

4. Sap. v, 7. ↩

5. Luc. viii, 13. ↩

6. Is. xlii, 3. ↩

7. 1 Joann. ii, 15. ↩

8. Ps. lli, 6. ↩

9. Ps. lii, 6. ↩

10. Galat. i, 10. ↩

11. Joann. xv, 18. ↩