Articulus 20

EXPOSITIO CAPITULI VICESIMI : FACTUM EST AUTEM POST ANNI CIRCULUM.

CONSEQUENTER recitatur hic, qualiter David expugnavit, vicit, spoliavit, et sibi subjecit filios Ammon. Factum est autem post anni circulum, eo tempore quo solent reges ad bella procedere, congregavit Joab exercitum et robur militiæ, et vastavit terram filiorum Ammon. Perrexitque et obsedit Rabba. Porro David manebat in Jerusalem, quando Joab percussit Rabba et destruxit eam.¹ Tulit autem David coronam Melchom de capite ejus, et invenit in ea auri pondo talentum, et pretiosissimas gemmas;² fecitque sibi inde diadema. Manubias quoque urbis plurimas tulit. Populum autem qui erat in ea, eduxit; et fecit super eos tribulas et trahas et ferrata carpenta transire, ita ut dissecarentur et contererentur. Sic fecit David cunctis urbibus filiorum Ammon; et reversus est cum omni populo suo in Jerusalem. — Post hœc initum est bellum in Gazer adversum Philistœos, in quo percussit Sobochai Husathites, Saphai de genere Raphaim, et humiliavit eos.³ Aliud quoque bellum gestum est adversus Philistœos, in quo percussit Adeodatus filius Saltus Bethlehemites, fratrem Goliath Gethœi, cujus hastœ lignum erat quasi liciatorium texentium. Sed et aliud bellum accidit in Geth, in quo fuit homo longissimus, senos habens digitos, id est viginti quatuor simul: qui et ipse de Raphaim stirpe fuerat generatus. Hic blasphemavit Israel. Et percussit eum Jonathan filius Sammaa fratris David. Hi sunt filii Raphaim in Geth, qui ceciderunt in manu David et servorum ejus.⁴⁵

Hoc totum secundo Regum libro fuit expositum, nisi quod hic scriptum est: Tulit David coronam Melchom de capite ejus, et invenit in ea auri pondo talentum, et pretiosissimas gemmas; fecitque sibi inde diadema. Porro prætacto secundo Regum libro legitur: Tulit diadema regis eorum de capite ejus pondo auri talentum, etc.; et impositum est super caput David. Melchom autem est idolum Ammonitarum, et ita videtur dissonantia in istis historiis; sed facilis est concordantia horum. Melchom namque interpretatur, Rex eorum: sicque in libro Regum, per Regem eorum, intelligitur Melchom deus et rex ac idolum Ammonitarum. Manubias quoque, id est spolia Rabba metropolis filiorum Ammon, tulit: et dicuntur manubiæ, quoniam manibus rapiuntur. Populum autem qui erat in ea, eduxit; et fecit super eos tribulas et trahas et ferrata carpenta transire. In Regum libro habetur: Populum ejus adducens, serravit, et circumegit super eos ferrata carpenta, divisitque cultris et traduxit in typo laterum. Sicque per tribulas possunt cultri intelligi, vel aliquid additur hic quod ibi expressum non fuit. Proprie autem tribula appellatur vehiculum, quo teritur frumentum aut messis. Traha vero dicitur a trahendo, quoniam rotas non habet: sicque trahitur super alia ad complanandum, ut super noviter seminata, sive ad opprimendum, ut super istos. Post hœc initum est bellum in Gazer adversum Philistœos. Describuntur hic tria prælia victoriosa David regis contra Philistæos, et patet hæc littera ex dictis in expositione secundi voluminis Regum, in quo describuntur quatuor bella hujusmodi, quorum unum omittitur in hoc loco.