Skip to the text
Ember
PT

Articulus 32

EXPLANATIO CAPITULI TRICESIMI SECUNDI : POST QUÆ ET HUJUSCEMODI VERITATEM, VENIT SENNACHERIB.

FRUCTUS justitiarum Ezechiæ hic recitatur, quoniam meritis suæ justissimæ conversationis contulit ei Deus miram et supernaturalem victoriam. Estque historia hujus capituli pro maxima parte quarto libro Regum exposita. Post quæ, in præcedenti capitulo enarrata, et hujuscemodi veritatem triplicem, quæ abundavit in Ezechia, videlicet veritatem vitæ, veritatem locavit in Deo:1 nihilo minus fecit quid-doctrinæ, et veritatem justitiæ, venit Sennacherib rex Assyriorum, et ingressus Judam, obsedit civitates munitas in Juda, volens eas capere. Quod quum vidisset Ezechias, venisse scilicet Sennacherib, et totum belli impetum verti contra Jerusalem: aliis etenim pluribus Judæ urbibus captis, maxime acuebat se impius ille ad impugnandum metropolim regni; inito cum principibus consilio virisque fortissimis, hoc est cum talibus viris, ut viri illi obturarent, id est clauderent, capita fontium qui erant extra urbem Jerusalem, et hoc omnium decernente, hoc est definiente, sententia, præsertim quia jam ante hæc Ezechias consolationem accepit ab Isaia de Assyriorum dejectione; congregavit plurimam multitudinem hominum robustorum secum in urbe pro ejus defensione et fontium obturatione, et obturaverunt cunctos fontes, extra Jerusalem, et rivum qui fluebat in medio terræ, egrediendo de urbe per terram longe: cujus rivi fluxum per terram impediebant; dicentes: Ne veniant reges Assyriorum, et inveniant aquarum abundantiam. Sed cur dixerunt, Ne veniant reges Assyriorum, quum solus Sennacherib rex legatur venisse? nisi forte acceperint plurale pro singulari. Vel aliqui erant reges minores in Assyria sub Sennacherib isto, qui cum eo venerunt.

Ædificavit quoque, agens industrie, omnem murum qui fuerat dissipatus, reparando destructiones murorum, quia sub Achaz facta fuit multiplex debilitatio regni et urbis Jerusalem, et exstruxit turres desuper, et forinsecus alterum murum. Instauravitque Mello in civitate David. Mello erat profunda vorago, cujus instauratio fuit ad hostium demersionem in eam. Et fecit universi generis armaturam et clypeos, ad resistendum adversariis. Tamen, ut quarto Regum habetur, antequam ita paravit se ad repugnandum, misit ad regem Assyriorum pro pace, offerens se ad dandum quidquid ille ab ipso exigeret. Denique sicut ait Scriptura, Ezechias totam spem suam col-

IV Reg. xviii, 13.

Ibid. xix, 6, 7; Is. xxxvii, 6, 7.

IV Reg. xviii, 14. locavit in Deo: nihilo minus fecit quidquid per industriam potentiamque valebat humanam; alioqui fuisset quasi vir tentans Deum. Constituitque principes bellatorum in exercitu.

Eccl. xviii, 23.

Et convocavit universos cives, et bellatores qui in Jerusalem erant, in platea portæ civitatis, ac locutus est ad cor eorum, hoc est, efficaciter consolatus est eos, dicens: Viriliter agite et confortamini. Nolite timere, nec paveatis regem Assyriorum, et universam multitudinem quæ est cum eo.

B Verumtamen ipsemet Ezechias primo timuerat illum; sed visa infidelitate illius (qua fœdus cum Ezechia initum de recedendo accepta pecunia, fregit), Ezechias sumpsit in Deo majorem fiduciam, sperans quod divina justitia tantam illius vitiositatem non dimitteret impunitam, nec urbem templi et cultus sui permitteret a perfido et perjuro illo vastari. Multo enim plures nobiscum sunt, scilicet angeli sancti, quam cum illo. Cum illo enim est brachium carneum, id est terrena et humana potestas.

IV Reg. xviii, 14-17.

Nobiscum est Dominus Deus noster, et cum eo sanctorum innumerabilia millia. Simili modo dixit Eliseus sanctus ad suum ministrum. Qui auxiliator est noster, pugnatque pro nobis. Confortatusque est populus hujuscemodi verbis Ezechiæ regis Juda: cujus sanctitatem sapientiamque noverunt, ideo ejus meritis sperabant juvari; et visa ejus constantia, animati sunt corde.

Deut. xxxiii, 2; Dan. vii, 10.

IV Reg. vi, 16.

Quæ postquam gesta sunt, misit Sennacherib rex Assyriorum servos suos, videlicet Tharthan et Rabsaris et Rabsacen, prout quarto Regum istud diffuse narratur, Jerusalem (ipse enim cum universo exercitu obsidebat Lachis) ad Ezechiam regem Juda, et ad omnem populum qui erat in urbe, dicens:2 Hæc dicit Sennacherib rex Assyriorum: In quo habentes fiduciam, sedetis obsessi in Jerusalem? Num Ezechias decepit vos, ut tradat morti in fame et siti, affirmans quod Dominus Deus vester liberet vos de manu regis Assyriorum? Numquid non iste est Ezechias, qui destruxit excelsa illius et altaria, et præcepit

Ibid. xviii, 17. decipit

Juda et Jerusalem, dicens: Coram altari uno adorabitis, et in ipso comburetis incensum? An ignoratis quæ ego fecerim, et patres mei cunctis terrarum populis? Numquid prævaluerunt dii gentium, omniumque terrarum, liberare regionem suam de manu mea? Quis est de universis diis gentium, quas vastaverunt patres mei, qui potuerit eruere populum suum de manu mea, ut possit etiam Deus vester eruere vos de hac manu? Non vos ergo decipiat Ezechias, nec vana persuasione deludat, neque credatis ei. Si enim nullus potuit deus cunctarum gentium atque regionum liberare populum suum de manu mea, et de manu patrum meorum; consequenter nec Deus vester poterit eruere vos de hac manu.

Sed et alia multa locuti sunt servi ejus contra Dominum Deum, et contra Ezechiam servum ejus. Epistolas quoque scripsit plenas blasphemiæ in Dominum Deum Israel. Hoc fuit quando ad tempus recessit a terra Juda, cognito adventu regis Æthiopiæ contra se. Et locutus est adversum eum: Sicut dii gentium ceterarum non potuerunt liberare populum suum de manu mea, sic et Deus Ezechiæ eruere non poterit populum suum de manu ista. Insuper et clamore magno, lingua Judaica contra populum qui sedebat in muris Jerusalem, personabat, ut terreret eos, et caperet civitatem. Locutusque est contra Deum Israel, sicut adversum deos populorum terræ, opera manuum hominum.

Oraverunt igitur Ezechias rex, et Isaias filius Amos prophetes, adversum hanc blasphemiam zelo justitiæ, ut justus et omnipotens Deus eam ulcisceretur, ac vociferati sunt usque in cœlum, hoc est, tam ardentissime ac fiducialissime et indesinenter Dominum invocaverunt, quod Deus in cœlo residens, ostendit se eam audisse. Oravit autem et totus populus Ezechiæ, sed hi duo, tanquam excellentiores et sanctiores, præ ceteris exprimuntur.3 Nempe oratio justi penetrat cœlos. Et misit Dominus angelum suum, qui percussit omnem virum robustum et bellatorem, et principem exercitus regis Assyriorum. Reversusque est cum ignominia in terram suam. Verumtamen ut dictum est quarto Regum et super Isaiam ostensum, decem manserunt superstites, cum quibus rex fugit.4 Quumque ingressus esset domum dei sui, filii qui egressi fuerant de utero ejus, interfecerunt eum gladio. Salvavitque Dominus Ezechiam, et habitatores Jerusalem, de manu Sennacherib regis Assyriorum, et de manu omnium, et præstitit ei quietem per circuitum.

Multi etiam gentilium ex regno decem tribuum deferebant hostias et sacrificia Domino in Jerusalem, audito isto admirando triumpho, ex quo omnipotentiam et providentiam atque justitiam Dei pensabant; regratiabanturque ei, quod impiissimum illum tyrannum, qui tantum vexaverat undique regna terrarum, tam gloriose ac metuende dejecit; et munera Ezechiæ regi Juda, diligentes eum et grates ei referentes, eo quod tanti tyranni procurasset ruinam. Qui exaltatus est post hæc coram cunctis gentibus, hoc est, famosus effectus apud omnes qui ista perceperunt, eo quod talis ac tantus esset apud Altissimum, qui sic per angelum suum pugnavit pro eo.

In diebus illis ægrotavit Ezechias usque ad mortem exclusive, et oravit Dominum ut sanaretur. Exaudivitque eum, et dedit ei signum, ita quod sol rediit decem lineis seu gradibus in horologio Achaz, prout istud quarto Regum libro expositum fuit.5

Sed non juxta beneficia quæ acceperat a Deo, retribuit ei, id est, ingratus Deo effectus est, qui tanta fecit ad ipsius Ezechiæ instantiam, in solis supernaturali retrocessione, in Assyriorum per angelum incineratione, in sui ipsius miraculosa curatione, et vitæ suæ prolongatione, atque in aliis multis ac magnis spiritualibus ac corporalibus donis;6 quia elevatum est cor ejus in superbiam, et inaniter gloriatus est ex tanta sua famatione, et quia tot et tanta propter ipsum facta fuerunt, quæ et suis meritis ultra condignum creditur adscripsisse. Et facta est contra eum ira, et contra Judam et Jerusalem : hoc est, Deus detestatus est ingratitudinem ejus, et pompam et gloriam vanam, et contra subditos ejus fuit iratus propter eorum peccata, et quia suo regi communicaverunt in malis. Vel propter eorum peccata Deus permisit regem ipsorum ita tentari ac labi, sicut et ipsum David, dum populum numerari præcepit.7 Unde et propter peccatum illud David, percussus est populus. Nam ut ait Gregorius, Deus disponit corda præsidentium secundum merita aut demerita subditorum. Deus quoque per Isaiam Ezechiæ prædixit et comminatus est debitam punitionem.8 Humiliatusque est postea, quia ad Isaiæ reprehensionem advertit, et detestatus est suos excessus ac flevit, eo quod exaltatum fuisset cor ejus, tam ipse quam habitatores Jerusalem: et idcirco non venit super eos ira Domini in diebus Ezechiæ per Chaldæos, de quibus Isaias prædixit; postea vero tempore Joakim cœpit venire.9

Fuit autem Ezechias dives et inclytus valde, et thesauros sibi plurimos congregavit argenti et auri, et lapidis pretiosi, aromatum et armorum universi generis, et vasorum magni pretii;10 apothecas quoque frumenti, vini et olei, et præsepia omnium jumentorum, caulasque pecoribus, et urbes sex ædificavit. Habebat quippe greges ovium et armentorum innumerabiles, eo quod dedisset ei Dominus substantiam multam nimis. Fuitque inclytus carnis origine ex regali David progenie, sed nobilior mente, non degenerando a sanctorum regum nobilitate, hoc est, virtuositate. Ex rationabili etiam causa propter commune bonum congregavit tot opes. Ipse est Ezechias qui obturavit superiorem fontem aquarum Gihon, id est, fontem illum sic clausit, quod extra urbem non fluxit, ob causam præhabitam, et avertit eas, scilicet aquas Gihon, subter, id est, inferius eas convertit et fluere fecit, ad occidentem urbis David, quatenus interiorem piscinam influerent. Fecit quoque ante fontem Siloe quasi stagnum, in quo aquæ colligerentur, et civibus reservarentur pro tempore obsidionis : quod stagnum in Evangelio Joannis appellatur natatoria Siloe, atque ut Epiphanius asserit, Isaia orante, copiosius solito de fonte Siloe [aqua prorupit].1112 In omnibus operibus suis fecit prospere quod voluit.

Attamen in legatione principum Babylonis, hoc est in missione solennium nuntiorum regis Babylonis, qui missi fuerant ad eum a rege illo, ut quarto Regum libro legitur, ut interrogarent de portento, quod acciderat super terram, id est, causam miraculosæ retrocessionis solis ab eo investigarent :13 quam retrocessionem propter eum factam fuisse perceperant. Unde et ejus dignitatem et excellentiam mirabantur, propter quem cursus cœlestium corporum immutaretur. Dereliquit eum Dominus, ut tentaretur a spiritu superbiæ, et nota fierent omnia quæ erant in corde ejus, hoc est, interior ejus elatio, ingratitudo et vana gloria ostenderentur ad nostram cautelam, per verba et facta ejus exteriora : quia tunc demonstravit nuntiis illis opulentiam et magnificentiam suam et alia quædam, magis quam licuit, ut quarto Regum expressum est.

Reliqua autem sermonum Ezechiæ et misericordiarum ejus, scripta sunt in visione Isaiæ, filii Amos, prophetæ, et in libro Regum Juda et Israel. Dormivitque Ezechias cum patribus suis, et sepelierunt eum supra sepulcra filiorum David, id est, eminentius atque præclarius sepulcrum fecerunt ei quam aliis regibus, propter ipsius virtutes eximias, et quoniam totum populum suum sic reformavit, et tantam prosperitatem attulit regno. Et celebravit ejus exsequias universus Juda, et omnes habitatores Jerusalem; regnavitque Manasses filius ejus pro eo.

Docemur ex isto capitulo, ut in arduis causis celebrentur concilia, et prælati ac principes, quantumcumque sapientes ac virtuosi, non despiciant, nec omittant cum suis consiliariter loqui, et de agendis tractare.14 Devotorum quoque orationes requirant, et sperent in Domino, præliorumque tempore suos sapienter ac fervide exhortentur. Postremo docemur hic, qualiter spiritualis illa elatio et gloria vana, insidientur virtutibus etiam in viris perfectis. Ideo semper super custodiam nostram stare debemus et esse solliciti, ne peccemus; et in die bonorum, memores esse debemus malorum. Neque in die honoris sui debet quisquam extolli15, imo tunc magis formidare debet occulta judicia Dei, qui electis suis in hac vita magis solet concedere adversa, quam prospera. Itaque quo plura et majora a Deo dona sortiti fuerimus, eo plus subjecti, grati et humiles esse debemus, et omne bonum toto corde Deo adscribere, et juxta beneficia quæ recepimus, pro posse retribuere. Etenim si tantus vir sic cecidit, quis potest esse securus? Ideo ex aliorum laude, fama et reputatione nequaquam inaniter gloriemur, sed attendamus, quam horrendum sit incidere in manus Dei viventis.16

Footnotes

  1. IV Reg. xviii-xx. ↩

  2. IV Reg. xix, 8, 9. ↩

  3. Eccl. xxxv, 21. ↩

  4. Is. xxxvii, 37. ↩

  5. Super IV Reg., art. xxii. ↩

  6. IV Reg. xix, 35, 36; ↩

  7. II Reg. XXIV, 1, 2, 15. ↩

  8. Is. XXXIX, 6, 7. ↩

  9. IV Reg. XXIV, 1, 2. ↩

  10. IV Reg. xx, 13. ↩

  11. Epiphan. de Prophetis. ↩

  12. Joann. IX, 7. ↩

  13. IV Reg. XX, 12. ↩

  14. Sensus moralis. ↩

  15. Eccli. XI, 27, 4. ↩

  16. Hebr. X, 31. ↩

Chapter 33 of 37