Articulus 15
DE HUJUS CAPITULI OCTAVI SENSU MYSTICO.
DIXIT Dominus ad Josue: Ne timeas, neque formides. Sic et Christus in Evangelio: Nolite, inquit, timere eos qui corpus occidunt, sed eum timete, qui potest corpus et animam perdere in gehennam.1 Denique unicuique virtuoso prælato, pro subditorum suorum ruina afflicto ac flenti, Dominus præstat consolationem atque fiduciam, admonens ne immoderate propter præterita vereatur, sed spe sua in Deo fixa, viriliter se opponat invisibilibus inimicis, atque cum toto commissi sibi gregis exercitu opponat se aciei vitiorum ac dæmonum: quod est in oppidum Hai ascendere, quoniam Hai interpretatur chaos, per quod obtenebratorum spirituum malignorum congregatio designatur seu locus. Ad quorum debellationem plurimum valet concors connexio, mutuumque subsidium, et generalis instantia circa virtutes servorum commilitonumque Dei, quum dicat Salvator: Ubi fuerint duo vel tres in nomine meo congregati, ibi in medio sum eorum.2 Et rursus testatur Scriptura:3 Frater qui adjuvatur a fratre, quasi civitas munita. Imo in tali conflictu valet potissime ardens diligentia præsidentis, pro sibi commissis fortiter contra peccata ac dæmones præliantis. Insuper, per Josue intelligitur Christus, quem Deus Pater confortavit ac misit ad expugnandum aereas potestates, quas cum rege earum principe tenebrarum, Christo subjecit plenissime.4
Pone insidias civitati. Insidias civitati diaboli ponimus, quum per secreta virtutum exercitia, supererogationisque opera, imo per occultissimas et soli Deo cognitas mentis cogitationes puras ac humiles, atque per affectiones sanctas ac fervidas, tentationes ac laqueos dæmonum superamus: et talem conflictum adversus eos, Christus et ejus vicarius sæpe edocent subditos suos. Porro Salvator aperte congressus est contra eos cum suis discipulis. Verumtamen quasi fugam simulavit, dum deitatis suæ omnipotentiam illis abscondit, seque a membris et satellitibus dæmonum in Ægyptum fugari, irrideri, ac multipliciter tribulari permisit. Quumque longius protraxisset eos post se, ita quod usque ad crucis patibulum insecuti sunt eum, tunc statim post resurrectionem et Spiritus Sancti missionem, per suos Apostolos aliosque discipulos prostravit eos omnino, in multis suorum millibus electorum: propter quod passione instante, professus est: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Et: Ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum.5 Hinc Pater pollicitus ei est per Isaiam:6 Dispertiam ei plurimos, et fortium dividet spolia, pro eo quod tradidit in mortem animam suam.
Josue autem nocte illa in medio mansit populi. Sic prælatus tempore tentationis et adversitatis inseparabiliter debet adsistere suo gregi, et unicuique quantum potest. Et ascendit cum senioribus in fronte exercitus, vallatus auxilio pugnatorum. Hoc plane ad omnem spectat pastorem, ut in cunctis se præbeat exemplarem, et sibi commissos in omni præcedat virtute, atque in tentationum conflictu formam resistendi ac triumphandi exhibeat semetipsum. Valletur quoque auxilio pugnatorum, id est virtuosorum fratrum militum Dei orationibus et meritis, imo vicissim et exhortationibus et exemplis juvetur, quia Aaron ac Hur manus Moysis sustentabant. Abiit ergo Josue nocte illa, et stetit in vallis medio.7 Sic prælatus, imo et omnis Christifidelis debet a suggestione iniqua per mentis dissensum recedere, et stare in humilitate, quæ inter præsumptionem (seu elationem) et pusillanimitatem est media. Nam quanto quis major est, tanto profundius humiliare se debet: imo quo præsidens, præ aliis, donis gratiæ eget majoribus, et gratiosiori directione Spiritus Sancti, eo perfectior humilitas sibi est necessaria.
Quod quum vidisset rex Hai, festinavit mane, et egressus est cum omni exercitu suo. Per regem Hai, ut dictum est, princeps accipitur tenebrarum. Quamvis autem primus ille apostata, sit generalis omnium malignorum princeps spirituum sub eo, tamen est inter impios illos multiplex ordo superioritatis. Quo autem prælati Ecclesiæ et fideles ardentius ad virtutes se applicant, viriliusque se opponunt tentationibus et peccatis, eo dæmones et aliqui inter eos eminentiores, acrius et celerius illos impugnare ac dejicere moliuntur. Direxitque aciem contra desertum: quia iniquus ille apostata eos gravius insectatur, qui relicto sæculo, ad eremiticam vitam seu monasticam conversationem confugiunt, contra quos præliatur, quasi manu ad manum: propter quod solitaria vita periculosa censetur et ardua. Josue vero et omnis multitudo Israel cesserunt loco, simulantes metum, et fugientes per solitudinis viam. Sic multi electi fideles, videntes se inter sæculares homines vix posse salvari, ad secreta et solitaria atque monastica properant loca, in quibus non habent tanta peccandi incitamenta, nec tam fortia concupiscentiarum objecta; et quoniam metuunt inter mundanos homines supplantari, et cum perversis perverti, ad vitam abstractam nituntur pertingere.8
Dixit Dominus ad Josue : Leva clypeum qui in manu tua est, contra urbem Hai. Sic Dominus præfatis dimicatoribus suis, præsertim superiori eorum jubet, ut clypeum quem tenent in manu, id est fidem quam habent in suis operibus, levent ad Dominum, considerando quam paratus sit Omnipotens eis auxiliari, et quantæ mercedis ac gloriæ sit, contra vitiorum ac dæmonum aciem prævalere; sicque potenter et infatigabiliter prælientur. Hinc Paulus : In omnibus, inquit, sumentes scutum fidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignea exstinguere. Joannes quoque in sua prima Canonica : Hæc est, ait, victoria quæ vincit mundum, fides nostra : imo Christo testante, Omnia possibilia sunt credenti. Quum ergo fideles cum suis prælatis, ita concorditer resistunt diabolo et angelis ejus, ipsi maligni spiritus undique prosternuntur, et eorum dissipatur collectio ; incenduntur quoque et gravissime affliguntur fervore caritatis, flamma devotionis, igne ferventis orationis servorum Dei : sicque impletur quod ait Scriptura, Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis.
Regem quoque Hai apprehenderunt viventem, et obtulerunt Josue. Hoc spiritualiter adimpletur, dum virtuosi et humiles subditi exponunt humiliter suo superiori, quomodo tentationibus ejus prævaluerunt qui est rex super omnes filios superbiæ. Josue vero suspendit regem illum in patibulo, id est, subditos docet, ut victoriam suam adscribant virtuti crucis Christi, et meritis suæ salvificæ passionis. Denique Christus moriendo in cruce, diabolum spiritualiter crucifixit, dicente Apostolo ad Colossenses : Christus delens quod adversus nos erat chirographum decreti, quod erat contrarium nobis, et ipsum tulit de medio, affigens illud cruci : exspolians potestates et principatus, traduxit confidenter, palam triumphans illos in semetipso, vel, ut in Græco habetur, secundum Origenem, In ligno crucis. Josue autem non contraxit manum, donec interficerentur omnes habitatores Hai. Sic spiritualis pugnator cessare non debet ab oratione et fidei elevatione exercitiisque virtutum, quousque universas vicerit tentationes.
Tunc ædificavit Josue altare Domino. Sic Christifideles quum in tentatione prævaluerint, sacrificium laudis debent Deo offerre, et omnem triumphum suum ejus pietati auxilioque adscribere. Denique Christus post suam passionem et resurrectionem, ædificavit templum atque altare Deo Patri ex impolitis lapidibus, quoniam ex hominibus simplicibus et ante carentibus omni decore virtutum, congregavit Ecclesiam : in quorum cordibus scripsit per gratiam Spiritus Sancti documenta et præcepta evangelicæ legis. Sacerdotes quoque, id est Apostoli, obedientibus Christo benedictiones, inobedientibus vero maledictiones seu excommunicationes prænuntiaverunt aut etiam inflixerunt. Nam et princeps Apostolorum Simoni Mago maledixit : Pecunia, inquiens, tua sit tecum in perditionem. Paulus quoque Corinthium incestuosum tradi decrevit Satanæ in interitum carnis : attamen reus ille, per pœnitentiam suam excommunicationis illius exsecutionem prævenit.
Coloss. n, 14, 15.
Ephes. vi, 16.
1 Joann. v, 4.
Matth. xxi, 21, 22; Marc. ix, 22.
Ps. xc, 7.
Job xli, 25.
Act. vii, 20.
1 Cor. v, 5.
Footnotes
Chapter 17 of 34