Gradus 28
DE SANCTA ET BEATA MATRE VIRTUTUM ORATIONE, ET DE INTELLECTUALI ATQUE SENSIBILI ADSISTENTIA QUÆ EST IN EA.
ORATIO secundum qualitatem suam est conjunctio et unio hominis cum Deo. Porro oratio secundum operationem est consistentia mundi, ornatus collectio, reconciliatio Dei, lacrimarum mater et iterum filia, propitiatio peccatorum, pons tentationum, medius murus tribulationum, præliorum contritio, opus angelorum, alimentum omnium incorporeorum, futura jucunditas, infinita operatio, fons virtutum, conciliatrix charismatum divinorum, invisibilis profectus, deliciæ animæ virtuosæ, illuminatio mentis, securis desperationis, demonstratio spei, tristitiæ solutio, divitiæ monachorum, thesaurus quiescentium, furoris diminutio, speculum profectus, declaratio mensurarum, bonæ conscientiæ manifestatio, revelatio futurorum, clementiæ signatio. Oratio est ei qui orat, curia sententiæ et condemnationis, auditorium judicii, et tribunal Domini ante futurum tribunal.
Surgentes audiamus hanc sanctam reginam virtutum clamantem ac dicentem ad nos voce exili: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos;1 tollite jugum meum super vos, et invenietis requiem animabus vestris, et peccatis vestris sanitatem: jugum enim meum suave est, et sanativum culparum vestrarum.
Quicumque accedimus coram stare et colloqui regi et Deo nostro, non faciamus iter impræparati, nequando a longe intuens nos non habentes arma et stolam regiæ adsistentiæ, injungat suis ministris et servis tradi nos ligatos exsilio alicubi longe a facie ejus, et obsecrationes nostras econtra diruptas denuo projici in faciem nostram. — Tunica animæ sit tibi accedenti adsistere coram Deo tota contexta filo, imo potius exterminio ultionis et memoriæ injuriæ: alioqui ex oratione nihil proficies. Tota orationis textura sit tibi sine varietate, quoniam publicanus et impudicus uno verbo reconciliaverunt sibi Deum.
Adsistentia orantium una est, multam vero varietatem et differentiam possidet: quoniam quidam interpellant Dominum ut amicum et regem, offerentes ei hymnum et supplicationes causa opitulationis aliorum, et non sui ipsorum; alii sunt inquirentes a Deo divitias et gloriam ampliorem et confidentiam; alii petunt perfecte liberari ab adversario suo in finem; aliqui vero deprecantur accipere aliquam dignitatem; quidam petunt perfectam solutionem debiti sollicitudinis; alii petunt liberationem a carcere; alii petunt solutionem accusationum et culpationum.
Præ omnibus subordinemus et ponamus in charta obsecrationis nostræ sinceram gratiarum actionem, in secundo autem versu, confessionem et contritionem animæ in sensu; ita deinde notificabimus petitionem nostram Regi universorum. Prædictus autem modus orationis perfectus est, secundum quod cuidam Fratrum manifestatum fuit ab angelo.
Si fuisti aliquando ante visibilem judicem condemnatorem tanquam obnoxius pœnis, non indiges typo in adsistentia tuæ orationis. Si vero non adstitisti, neque vidisti alicubi exactos pœnis, disce facere talem orationem coram Christo medico animarum, saltem ex supplicatione infirmantium fusa ad medicos quum ab eis exurendi sunt vel incidendi.
Noli in oratione tua esse multum prudens verbis, quoniam verba puerorum balbutientia et simplicia et sine varietate prolata placaverunt plerumque Patrem eorum qui in cœlis est. — Ne coneris multum loqui in oratione tua, ut mens tua non dissipetur a sua devotione ad quæsitionem verborum. Unum verbum publicani Deum ad misericordiam flexit et propitium fecit, et unum verbum fidele salvavit latronem. Multiloquium in oratione plerumque pereffudit phantasticavitque mentem; soliloquium vero habet naturam congregare mentem. — Delectatione tactus vel compunctus in verbo orationis, permane in ipso: tunc enim custos noster angelus sanctus adest nobiscum orans.
Noli confidere vel fiduciam habere in temetipso, etiam si munditiam possides, sed magis accede ad multam humilitatem, et fiducialius ages : nam et si ascendisti omnem scalam virtutum, adhuc tamen pro remissione peccatorum exora. Audi Paulum de peccatoribus clamantem : Quorum primus ego sum.
Sal quidem et oleum naturaliter habent condire pisciculos;2 lacrimæ autem et castitas faciunt orationem esse pennatam. — Si omnem mititatem et inirascibilitatem comparaveris, non in multis laborem pones liberare mentem tuam a captivitate. — Quamdiu non possidemus orationem activam et efficacem, similes sumus his qui in principio exercitant pueros ad ambulandum. — Stude meditationem tuam sursum ferre. Magis vero conare mentem recludere in verbis orationis; et quamvis attonita propter puerile cadat, iterum eam sursum erige : quoniam proprium mentis instabile, sed possibile est universa corda stabilire in Deo.
Si agonem possideas indesinenter, peregrinabitur in te qui terminat et circumscribit mare mentis, et in oratione tua dicet ad ipsum : Hucusque venies, et non procedes amplius. — Impossibile est spiritum ligare; ubi vero est Spiritus creator, omnia sunt subjecta. Job xxxviii, 11.
Si Solem vidisti secundum quod ad rem pertinet, poteris et ei colloqui condecenter; si vero non, quomodo quem non vidisti, sine mendacio interpellare valebis? — Principium orationis est soliloquio persequi rationabiliter insultus ex eorum proœmiis; medietas vero est in dictis et intellectis mentem libere esse; finis vero est raptus mentis ad Dominum.
Altera exsultatio quæ evenit in oratione habitantibus in congregatione, et altera quæ advenit orantibus secundum quietem : illa enim patitur modicum apparentes imaginationes, ista vero tota repletur humilitate. — Si semper studueris mentem tuam non elongare a Deo, prope te erit etiam in mensæ appositione; si autem sine prohibitione errorem aliquem non spontaneum aut voluntarium, sed fortuitum aut (ut ita dicam) casualem incidis, nunquam tecum permanere valebit.
Etenim ille magnus et maximæ atque perfectissimæ orationis operator Paulus apostolus in hunc modum Corinthiis loquitur, Magis volo dicere quinque verba sensu meo, et cetera quæ sequuntur.3 A magis autem parvulis hoc tale est alienum. Quare nos tanquam imperfecti obsecramus cum qualitate et multitudine quantitatis : nempe secundum est prioris conciliativum. Ait enim quidam : Da orationem mundam sine pigritia ei qui orat sordide et oppresse.
Aliud est sordes orationis, aliud exterminatio, aliud furtum, et aliud querela. Sordes orationis est coram Deo stare et cogitationes atque intentiones inconvenientes imaginari; exterminatio orationis est curis inutilibus occupari; furtum spirituale est intentionem et mentem insensibiliter recurvare ubi non decet; querela est qualiscumque insultus nobis orantibus appropinquans.
Si eo tempore quo oramus, solitarie non manemus, intrinsecus reformemus supplicationis nostræ figuram. Si vero ministri laudum non sunt præsentes, etiam in ore extrinseco formemus orationem : mens enim plerumque corpori configuratur in imperfectis. — Omnes, et maxime qui vadunt ad regem accipere debiti remissionem, indigent inenarrabili contritione.
Si adhuc in carcere sumus, audiamus dicentem Petro : Præcinge linteum obedientiæ, et proprias exue voluntates, et his nudus accede ad Dominum in tua oratione, solam ipsius invocans voluntatem; et tunc accipies Deum detinentem gubernacula animæ tuæ et gubernantem te sine periculo.
Resurgens ex amore mundi et ex amore concupiscentiæ ac delectationum, projice a te curas, tuæ mentis cogitationes et intentiones exspolia, abnega corpus :4 nihil enim aliud est oratio nisi mundi visibilis et invisibilis alienatio.5 Quid enim mihi est in cœlo? Nihil. Et a te, Domine, quid volui super terram? Nihil, sed tibi tantummodo sempiterne adhærere in oratione absque occupatione. Alii concupiscunt divitias, alii honorem et gloriam, alii possessionem. Mihi vero adhærere Deo bonum est, et desiderabile mihi est ponere in eo spem impassibilitatis meæ.6 Fides enim fecit orationem habere alas, quia sine ipsa volare non potest.
Nos qui sumus vitiosi et passionabiles, Dominum perseveranter rogemus, quoniam omnes qui a vitiis sunt mundati, ex passibilitate ad impassibilitatem atque munditiam profecerunt.7 — Quamvis Judex nondum timeatur tanquam Deus, tamen propter laborem et molestiam quos ei infert anima viduata ab ipso per peccatum et lapsum, Deus faciet ei ultionem de adversario ejus, videlicet proprio corpore, et de impugnatoribus ejus dæmonibus.8
Bonus nostri negotiator rationabiliter et prudenter animas trahit ad suam caritatem per celerem exauditionem petitionis earum. Imprudentes vero animas parat sibi adstare per orationem, instar canum, propter famem et sitim petitionis : quia et canis inutilis pane accepto protinus a dante recedit. — Dum in oratione diu permanseris et moram perseveranter contraxeris, non dicas te nihil direxisse : jam enim direxisti. Quid enim sublimius bonum est quam Deo adhærere et apud eum in unione indesinenter perseverare?
Qui condemnatus est, non sic timet sententiam suæ pœnæ sicut studiosus exsecutor orationis timet in ejusdem adsistentia. Unde si quis sapiens sit et acutæ intelligentiæ, ex illius memoria potest a se avertere omnem maledictionem, iram, sollicitudinem, evagationem, tribulationem, satietatem, tentationem et cogitationem.
Præanticipa præparare te ipsum per continuam in anima orationem ad adsistentiam tuæ supplicationis, et confestim proficies. — Vidi quosdam in obedientia fulgentes et non negligentes memoriam Dei virtute qua poterant secundum mentem, qui in oratione protinus adsistentes, excedebant mentem et lacrimas effundebant affluenter, quia per sanctam obedientiam parati ante fuerunt.
Captivitates, vanitates et recurvationes prosequuntur psalmodiam quæ fit cum multitudine; psalmodiam autem quæ fit singulariter, non sic, sed acedia : fervor autem et promptitudo cooperantur ei. — Prælium quidem demonstrat amorem militantis ad regem; caritatem vero monachi ad Deum ostendit tempus orationis et præsens adsistentia coram Deo.
Oratio tua manifestabit tibi consistentiam tuam. Theologi quoque docuerunt, orationem esse speculum monachi. — Quodcumque negotium quis exsequitur, et hora orationis apprehendente vacat ab oratione et studet in eo, a dæmonibus talis illuditur : intentio namque latronibus est horam ex nobis deprædari.
Obsecratus orare pro anima, ne devites hoc facere, etiam si non possides orationem : quia plerumque fides petentis salvavit etiam orantem cum contritione. — Obsecrans et exauditus pro aliis, ne extollaris : quia illorum fides operata est et prævaluit.
Puer quippe de omni sapientia quam didicit a præceptore suo atque magistro, exquiretur quotidie ab ipso magistro; mens vero omnem virtutem quam ex Deo accepit in omni oratione, juste repetetur. Quocirca attendendum est.
Quum vigilanter oraveris, celerius in iras impugnaberis : iste enim conatus est et intentio inimicorum nostrorum. — Omnem virtutem, et maxime orationem, faciamus semper in multo sensu. Tunc anima nostra orat in sensu, quum melior superiorque efficitur furore et ira. — Dona gratiæ quæ acquiruntur per multas supplicationes et labores et per tempora diuturna, sunt firma et permansiva.
Qui Dominum possidet in oratione, non narrabit ultra fabulam sibi ipsi, nec subinducet intentionem meditationis suæ : Spiritus enim tunc interpellat pro eo gemitibus inenarrabilibus.9 — Ne suscipias in oratione sensibilem phantasiam, ut non excessum sustineas amentiamque incurras, et phantasticus factus cadas a recta regula fidei. — In oratione manifestatur certificatio et consummatio omnis petitionis. Certificatio est liberatio ab hæsitatione ; certificatio est certa et incommutabilis commutatio incerti.
Stude esse valde misericors, tu qui es studiosus et curam gerens orationis : quia in ipsa monachi accipient centuplum ; quod vero est inde, est in eo quod est exinde. Matth. xix, 29.
Ignis suscitavit in anima orationem ab ea peregrinantem; eadem vero suscitata ad orationem et in cœlum assumpta, factus est descensus ignis in cœnaculum animæ. — Dicunt quidam orationem esse utiliorem memoria mortis; ego vero unius personæ duas laudo substantias.
Equus probatus habet naturam calescere et ad motum addere secundum progressum. Cursum intelligo hymnologiam, equum autem mentem virilem. Hic talis homo a longe odoratur bellum, et de cetero præparatus, manet penitus invictus. Job xxxix, 25.
Crudele est aquam rapere ex ore sitientis; crudelius vero est quod anima cum compunctione orans, privet et retrahat semetipsam ab adsistentia multum concupiscibili et desideranda, ante terminationem et finem ejusdem compunctionis. Ne resilias quousque videris ignem et aquam dispensative recedere et cessare : forte enim non accipies tale tempus ad remissionem culparum tuarum in omni vita tua. — Qui gustavit orationem, inquinavit sæpe intellectum ex uno verbo veniente in mentem, et stans in oratione, non invenit desideratum et concupitum.
Aliud est in corde frequentius visitari, et aliud est visitare cor per mentem principantem et principem pontificem rationabiles hostias Christo offerentem. Ut ait unus eorum qui acceperunt nomen theologiæ, sanctus et supercœlestis ignis peregrinans inflammat illos propter defectibile purgationis; istos vero rursus illuminat propter mensuram perfectionis.10 Nimirum quoniam idem nominatur ignis consumens et lux illuminans. Unde et quidam exeuntes ab oratione, exeunt quasi a camino ignis, sentientes in se alleviationem sordis et fæcis;11 alii vero exeunt tanquam illuminati a lumine copiosissimo, et induti diploide humilitatis et exsultationis. Qui autem egrediuntur ab oratione præter istas duas operationes, orant non spiritualiter, sed corporaliter, ut non dicam quod orent Judaice. — Si corpus corpori copulatum alienatur ab operatione, quomodo non alienabitur qui manibus innocentibus ingerit se corpori Dei?
Juxta similitudinem regis terreni contingit videre nostrum Regem semper bonum et superbonum. Nam rex terrenus elargitur dona sua suis militibus quandoque per se ipsum immediate, quandoque per amicum sibi familiarem, quandoque per servum, interdum vero incognite: hæc autem, secundum tunicam humilitatis præexistentis in nobis. — Quemadmodum abominabilis est regi terreno qui ei adsistit, et vultum proprium a rege avertit et inimicis ejus colloquitur; ita abominabilis est Deo qui ei in oratione adsistit et immundas cogitationes suscipit.
Advenientem canem armatura persequere, et quoties congreditur ne cedas ei. Pete adjutorium Dei per luctum, quære per obedientiam, pulsa januam pietatis divinæ per longanimitatem. Ita enim petens, accipit;12 et quærens sic, invenit; et pulsanti taliter, aperietur. — Custodi te ne forte in oratione tua ores indifferenter pro femina, ne forte a dextris deprædationem sustineas. — Ne velis corporales actiones in oratione particulariter confiteri, ut non fias spontanee tibi ipsi insidiator. — Tempus orationis tuæ non fiat tibi hora provisionum visitationumque necessariarum atque spiritualium negotiorum: si quominus, sustinebis furtum melioris et utilioris.
Qui incessanter tenet orationis baculum, non offendet: quod si contigerit, non tamen cadet in finem. Oratio enim est pia tyrannis Dei. — Argumentemur et consideremus utilitatem orationis ex dæmoniacis impedimentis quæ accidunt Fratribus in tempore collectarum sive Horarum. Fructum vero ejusdem orationis pensemus ex inimici victoria. In hoc enim cognovi quoniam voluisti me, quoniam non gaudebit inimicus meus super me in tempore prælii.13 — Psalmista ait, Clamavi in toto corde meo, hoc est in oratione, anima et spiritu.1415 Ubi enim sunt duo ultimi congregati, ibi est Deus in medio eorum.
Omnia omnium non sunt similia, neque quæ secundum corpus sunt, neque quæ secundum spiritum. Nempe quibusdam quoque in psalmodia coadvenit abbreviatum et velox, quibusdam autem rarum et tardum: illi quidem dicunt se pugnare contra captivationem; isti vero dicunt se pugnare contra indisciplinabilitatem.
Si indesinenter interpellaveris ad Regem contra inimicos tuos, quando veniunt contra te confide in Domino: non laborabis, quoniam ipsi a se ipsis discedent velociter a te. Immundi etenim dæmones non volunt te singulis horis coronam accipere ex certamine per orationem : nam et aufugient ab istis quasi castigati et flagellati ab igne orationis.
Omnem posside fortitudinem, et Deum habebis magistrum orationis tuæ. Nam videre, non est per verbum addiscere : naturæ enim inest et cohæret. Neque est orationis pulchritudinem addiscere per doctrinam alterius : ipsa enim a se ipsa Deum habet magistrum, qui docet hominem scientiam, et dat orationem oranti, insuper et benedicit annos justorum.16 Amen.
Footnotes
Chapter 64 of 100