Sectio 11, art. 1: utr. angelus beatus suam beatitudinem meruerit

Rcspondeo: Ultimus finis (non efficiendus scd obtinendus) oblincri dcbct p*r mcritum. Atqui beatitudo pro creatura intellcctuali cst fmis ultimus non cffic ndus scd obtmendus, prout in visione supernaturali Dci consistit. Ergo beatitudmem angeli beati menienint.

h^b(?Snam-e;lnVr"Cr"n/? Ccrt° ant^";im ™ acciperent, nam mcritum < . r 1" T 1 ,Cm- ' Ei aUtcm qui cst in ^—;non convcnit moveri , ~iJC ^.;ncrctun quodjam habct». Cfr. S. Thom.. ibidcm: * No

Zr ^ : ^ ^n ^nm ariMtrium imW«t*> quac cst principium mcrcnui. et gratia perfccta, quae cst principium frucndi ».

UE MltRITO ANGEI.0RUM

Aki II An angeli meruerint in primo instanti.

Quacritur: An mcrucrint bealiludinem in primo instanli creaiionis, si creati sunt in statu gratiae? Quid est tempus angelicum? L"trum sit continuum, an discrctum? Est mensura cujusnam motus? Est mensura succcssionis intellcctionum ct affectionum angeli. Unum instans angelicum potcst durare piures horas ct dics nostri tcmporis, sicut contcmplatio cjusdem objccti quac in sanctis per plures horas in extasi perdurat.

« Prima opcratio in omnibus (angelis) fuit bonan, quia erat sub spcciali inspirationc divina. Etiam fuit amor supcmaturalis Dei Sed in hac operatione nondutn eral plcnum mcritum, quia solum movebantur a Deo, et nondum sese movebant. Statim autcm postea quidam ad Dcum auctorcm gratiae plcno tncrita conversi sunt, quidam vero pcr supcrbiam intumcscentes a Deo auctore gratiae avcrsi sunt.

Quare in sccundo inslanti sumciat in angclis unus actus ad mcritum et ad demeritum 1, q. 62, a. 5.

Resp.: Quia gratia perficit naturam sccundum modum naturae. Atqui hoc cst proprium naturae angeUcae» quod naturalcm perfectionem acquirat non pcr discursum, scd stalim ex uno actu. Ergo paritcr stalim post unum actum plcnc mcrilorium, angcli obtinuerunt bcatitudincm supernaturalcm, quam obtinuisset dacmon « nisi statim impcdimentum pracstitisset peccando » (I, q. 63, a. 6).

Aki III Utr. angeli sint consecuti gratiam et gloriam secundum quantitatem naturalium.

Rationabile cst respondere afl.rmativc, quia in angelo motus vohmtatis non potest impediri vel retardari per inordinatam passionem et «quando non est aliquid quod rctardct aut i.npediat, natura sccundum iotam suam mrtuton movetur. Et ideo rationabile est quod angeli qui mchorem naturam habutrunt.

etiam fortius ct cfficaeius ad Dcum conversi smt ». Estnc in hoc analogia quaedam cum homimbus?

KH0C etiam in hominibSi contingit; quia sccundum tntcnswncm converswtns in /v Lu- major gratia (habitualis, et gloria. Sed hoc vide^r redo^ pelagianismum quoad angdos? Non. quia naiura angchca non est £4^*» portionata ad donum mcre graluitum gratiac; insuper «sioit ^ Dei voluntate, ita etiam natura ang.-li , ibul.. ad C. «tndc ^^etuTO^d crtth d.tur sccundu.n gradum natu.ac. quam ex openbus», ad 2. ln honunc cs - -b inf!uxu ***** actualis' a:1 g?tmm TVtil haec dSS secundimi proportionem non ad eonatum naturalcm. scd ad di.positionem supcrnaturalcm quae provcmt ex gratia pracveniente.

CAPUT VI.

Dc culpa ct obstinationc dacmonum.

Art. I. Utr. malum culpae possit esse in angelis.

De fide, affirmative: quia plurcs angeli peccaverunt, ergo potucrunt peccarc. Quomodo probatur a S. Tlioma quod angelus cx sua natura potcst peccarc.

• Sola voluntas quae est rcgula sui aclus non potest declinare a rectitudine habcnda.

— Atqui haec voluntas cst Dci tantum, quia non habct superiorem fincm.

— Ergo quaelibet volunias crcata peccare potcst.

An angcli possint peccaro dircctc ct immcdiatc contra lcgem naturalem ct potuisscnt peccarc si crcati fuisscnt in ordinc merc naturali.

Probabilius non, sec. communiorcm sententiam thomistarum.

i° Quia angeli vident scmper ct mere intuitivc suam legem naturalem ctiam circa singularia scriptam in corum csscntia, idcoquc non possunt habere circa cam dircctc nec errorcm, nec ignorantiam, nec inconsiderationem, consequcntcr nec peccatum.

20 Quia angclus naturalitcr ct cfficacitcr diligit Dcum auclorcm naturae pluS quam scipsum, ct hic amor continet virtualiter adimpletionem totius le{.is naturae,

Remanetne in daemone? Dacmon adhuc clili it Dcum auctorem suac vilac quasi phvsicac, non vcro Deum auctorcm legis moralis ct judiccm.

An angclus possil pcccarc indircclc cl mcdiatc contra lcgcm naluralcm}

Rcsp.: Utique, peccando directe contra lcgcm supcmaturalcm.

Quomodo potuorit peccarc contra cam? — JRcsp.: Quia cam cognovit, non cum evidentia intuitiva, scd in obscuritatc fidei, ct prout hacc lex praccipicbat aliquid quod poterat displicerc superbis.

An omnc pcccatum quod cst dircctc conlra lcgcm supcrnaturalcm sit indireclc conlra lcgcm nalnralcm} — Rcsp.: Affirmative.

Quare? — Rcsp.: Quia lex naturalis jam praccipit essc obcdicndum Dco quw quid jubcat.

Ob).: Tunc. elcvatio ad ordinrm gratiac fuit eis causa p jccati? — Rcsp.: Non causa, scd occasio, sicut lncarnatio redemptiva pro juda-is.

Alia objcctio: Nc contra logem quidem sup -i n;\tm;il :m potucrunt pcccarc.

Prob.: Pcccatum seu clcctio defccluosa supponit judicium crroncum. Atqni error non potest esse in angelis, saltem ante p ceatum, nam in cis non sunt passionos, nec inordinata praecipitatio voluntatis.

Ergo.

Rcsp.: ad 4m: Dist. maj.: elcctio dcfcctuosa quoad objcclum volitum, conc; quoad modum tcndcndi ad objcctum scc. se bonum, ncgo.

Quid supponilur ad hoc pcccatum cx -parle inlcllcctus}

Rcsp.: Inconsidcratio lcgis supL*rnaturalis scrvandac hic et nunc.

Hacc inconsidcratio cstnc ncgatio, an privalio?

Rcsp.: Est privalio, dum angelus incipit oporari sinc consideratione regulac A-n haec inconsid-eratio fuerit voluntasia? . -

Rcsp.: Fltit saltcm indircctc voluntaria, prout angclus potcrat et debebal tunc considcrarc.

An hacc inconsidcra/io fucrit magis voluntaria in angelo quam in hominei Rcsp.: Dicunt plures thomistac, quod fuit inconsideratio intcrpretatxve voluntaria ct affcctata.

Ouid sknificat intcrprctativc in hoc loco?

Resi> ■ Non sisnificat quod consensus fuisset talis, si datus fuissct, si fuisset attentio sufficiens, ut accidit in moribundis; sed in hoc casu voluntarium mtcroretativum idem est ac tvoluntarium virtuatc seu implialum - per actum unphl imm potius quam per actum explicitum. Si cnim fuisset actus cxphatus (nolo Sdeme), hic actus nolitionis pracsupposuisset non solum tnconsuieraitonem, scd crrorcm quoque qui non potcst essc in angelis antc pcccatum.

Quomodo igitur pcccavit angclusl

Rcsp : Appetendo inordinate suam excellentiam propriam, seu ,uam ^ beaU id est habendaro pcr viam humflitate et obedienbae (q. 63. »• 3!-

An fumnt duo actus, ums circa beatitudincn naturalcn ct alUr arca bcalUu,

Quomodo tanta stuHitia potuerit intrare i„ mentcm ^™«? Resp.: Sicut quidam magis diligunt Stodium mathematicae aut pn>s, quam Evangelium.

Al(l, 11. - An angelus potuerit peccare in primo instanti?

Art. III.

— An angeli potuerint peccare venialiter?

Scc. S. Th. (I-II, q. 89, a. 4): non. Ratio est quia intcllcctus anijelicus non est discursivus, sed intuitive videt conclusiones in principiis et rnedia ui sIqm sub ordinc fmis, ita ut in anjjelis non possit esse deordinatio circa mcdia (sou peccatum venialc) quin sit simul deordinatio circa finem.

Scotus autem et Suarez tencnt contrarium prout dicunt quod angelus potest discursive cognosceiv.