Sectio 12, art. 2: De unitate generis humani

Status quaestionis; Contra Scriptuii.m et Traditionem unitas ^neris humam negata est a Pracadamitis, duce Isaac de la Peyrerc (1655), qui dixenint jam antc \damum aliquos fuissc homincs ct Adamum csse patrcm Judaeorum non autem Gcntilium; cfr. Dict. Theol., art. « Isaac dc la Pevrcre ». - Alu vocati Coadamitae tenuerunt plures simul humanas famihas cxstitisse Adamo coaevas.

DoctTina revelata: Sccundum S. Scripturam, universum genus humanum ab uno protoparente Adamo ortum habuit. Hoc est de fide.

Airitur dc tcrra nostra, ct de gencre humano quod in tcrra est. Si vero quidam hvpothetice tencant crcaturas rationales esse in astns in planetis aut alios homines fuisse in terra et jam ante Adamum exstmctos, haec gratuita hxpothcsis, juxta plures theologos, fidcm non lacdcret.

Tuxta Gencsim II, 5. 20 nullus cxistebat homo quando Adam creatu, fuit. DiciUn c im- Et homo^non erat qui operaretur tcrram - Adae vero non mve- Si adjutor similis ejus , Gcn. III. 20 Eva vocatur mater ommum vnentinVn sicut in Sap X, 1 Adam dicitur pater genens humani.

S Paulu AcPt Ap. XVII, ait: . EteUS fecit cx uno omne gcnus hommum theoL. n. 227. ideatitatis specificae omnium

W"'t Et utostcndit de Quariefages, o/, ai..

hommum cujusUbet «Jw^^jg» operationes ^vsiologicae. eaedem leges cadom cst .f^^j^Sa^maSinfonionm, « uao Uer hommos «m» SmSum ^Sr. in omnibus est .acu.tas loquendi, vis v.t.ocnand.,

^Di^ef cerebri volumino, fariaH nn.culo. nut idiomato.

f t Itinti dos sod accidcntales, ut fatontur ethnograpba (1). "°n * goologia nunc ccrtum cst hominem ant.amorom es^

DE PRtMA PRODUCTTONE IIOMINIS quam olim communitcr existimabatur, sed de epoeha apparitionis hominis cst maxima opinionum varietas. Dc hac rc nihil positivc asserit Scriptura, et nihil dixit Ecclesia.

Akt. 1 1 1 — De propagatione generis humani quoad productionem animae.

Status quaestionis: Propagatio generis humani quoad corpus lit quidem pcr gcni nitionem, sed quomodo oritur anima ityteUectiva infantis? — Quidam dixerunt: oritur per emanationcm a Dco, alii, scil. Origcnistac ct 1'riscillianistac, docuerunt praccxistcntiam animarum, seu animas esse per se spiritus ct ab initio omnes ;i Deo creatas fuissc. Dcnique juxta Traducianispmm anima luimana de substantia parcntum producitur; juxta quosdam ex ipso semine corporali; juxta alios directe ab anima parentum; hacc ultima doctrina vocatur gcncratianismus; ita Tertullianus; ad hanc positioncm S. Augustinus prius inelinavit, sed postea se retractavit. Nostris autcm tcmporibus Frohschammer sustinuit animam a parentibus creari per vim specialcm sibi a Dco inditam. Rosmini tcnuit a parentibus generari animam sensitivam, quac postea illuminatione entis fit intellectiva.

Doctrina catholica est crcalianismus, scil. animae Immanae a Deo crcantur quando corporibus infunduntur. Pctrus Lombardus // ScnL, d. 18, n. 8 dicit: «Catholica Ecclesia animas docct in corporibus infundi et infundendo creari ». S. Thomas, Dc Pot., q. 3, a. 9, rcfcrcndo trcs sententias: gcneratianismum, praeexistentianismum, et creatianismum, dicit: u Primac duac postmodum judicio Ecclesiac sunt damnatac, ct tertia approbata ». Itcm cetcri scholastici commu^ nitcr loquuntur.

S. Scriptura praebet fundamentum hujusce doctrinae; Eccle. XII, 7: « Revertatur pulvis in terram suam, unde erat; et spiritus rcdcat ad Dcum qui dcdit illum ».

Pa/rcs communiter crcatianismum tencnt. Cfr. R. dc Journcl, Enchir. palrist., lndcx theol., n. 222, 223, 224, qui rcfert diversos textus Lactantii, S. Ambrosii, S. Hieronynn, S. Hilarii, S. Grcg. Naz., S. Cvrilli Alexandrini. Juxta cos anima non praeexistit corpori. ncc traducitur generatione, sed a Deo creatur.

Ecclcsw pnus reprobavit ut haercticam opinionem dicentium a parcntibus ammas tradi ex seminc (Denz. 170); dcinde doctrinam secundum quam « anima humana tiln propagatur ab anima patris sui .», Denz. 533. Doctrina autem Origenis de praecxistentia animaium damnata est a Conc. Const. occum. V, an. 553 «Si quis fabulosam animarum praeexistentiam... asseruetit, A. S. », Denz. 203. — Dciuque roprobata cst opinio Frohschamnn-r a Pi<» IX (u Dec 1862) et senttmtia Rosmini a Lconc XIII. 1 ),-„/..

Juxta has declarationes simul sumptas, anima humana non cst dc substantia Dci, nec gcncratur a parentibus, ncc a sensitiva cvolvit ad intrllectivam, sod creatur a Deo ex nihilo, non quidem ante formationem corporis scd quando corpon infunditur. Dcclaratum est etiam quod est substantia (Dcnz.

DE PROPAGATIONE GRNERIS HUMANI 417

285,295), non una in omnibus (738), sed in sin^ulis una (338). non est naturaliter aut bona aut mala (23G, 642).

Kationc defenditur creatianismus, ut ostendit S. Thomas I, q. 90, a. 1, 4; q. 118, a. 2.

1« Anima non cst pars divinac subslantiac ut quidam putaveiunt, Deum esse quandam lucem corpoream existimantes ct quandam partem illius lucis esse animam corpori alligatam. Hoc est impossibilr, quia Deus est Actus purus, mere spiritualis, nullam in se diversitatem habens, nec proinde potest esse in eo aliquid 6% quo produceretur anima, tanquam ex causa materinli. Dcus non potest esse causa materialis perfkicnda, nec causa formalis infoimans <t participata, sed solum causa extrinseca, scil. cfhcicns et finalis, cfr. I, q. 3, a. 8.

2° Anima non potcsl essc cx scminc, I. q. 118, a. 2: ■ Impossibile enim est virtutem activam quae cst in materia extendere suam actionem ad producendum immaterialem effcctum. Manifestum est autem quod principium intehYctivum in homine cst principium transcendcns materiam; habet enim operationem m qua non communicat corpus , Aliis verbis, anima humana est mtnnsecc mdependcns ab organismo in suo operari specifico, promdc m suo esse. et igitur. in sua productione.

3. Anima infanHs non potcst cssc ab «iima fiarcntum ^ nma anima «tf substantia simple* sinc pambus. ex qua proindc po£si TlZ potcst cssc ab anima parcntum pcr crcat.onem. qma v.rtns crcat.va soli Deo competit. t fr. I, q. 45- a- 5-

40 Anima igilur iniantis immcdiate creatur a Dco cx mhlo scu ex nullo prae-

"* ftta^dtSS-^ £K ^xsua substantia quod falsum cst (q. ?$, • . 4). V. Amma cnim huniana habet

AtS^^^ i,,umsibac in umbra bilium.

27 _ oawiooOjLaokanoe, Dt Deo Trtno d

4I8 DE PRIMA PRODUCTIONE HOMINIS

CAPUT II.

Dc hominis clcvationc ad statum supcrnaturalcm.

Art. 1. Quid sit supernaturale et quomodo dividitur. - Art. II. De variis statibus humanae naturae relate ad gratiam. — Art. III. An protoparcntes constituti fuerint in statu sanctitatis et justitiae, et status iste fuerit supernaturalis. — Art. IV. De dono integritatis in protoparentibus. — Art. V. De conditione prolis gencrandae in statu justitiae originalis. — Art. VI. Utrum gratia sanctificans fuerit in Adamo innoccntc dos naturac, an donum p^rsonalc ¹.

Art. i. Quid sit supernaturale et quomodo dividitur.

De hac quacstione longc alibi tractavimus ², nunc brcvitcr essenti ilia tantum dicemus.

Secundum definitionem nominalem « sup.;rnaturalc » significat quod est supra naturam. Nomcn autcm naturae communitcr duplicem sicmificationem habet: c.xprimit vel esscntiam cujuslibct rei, ut est radix suac activitatis sp ;cificae (sic loquimur de natura auri, aut argcnti, aut hominis), vel complexum omnnira rerum umversi acl inviccm dcpendcntium sccundum lcgcs dctcrminatas. ^upcrnaturalc igitur communitcr significat quod cst supra naturam collective sumptam, scil. supra lcgcs naturae. Proindc eifectus sup-rnaturalis dhitur qui non pjtest produci secundum legcs naturae, ct vcritas supernaturalis dicitur quae non p Dtest .cognosa sccundum legcs naturalcs intellectus nostri.

I ro Ecebsia catholica, ut patet cx cjus definitionibus, supcrnaturalc est quod cst supra omncm na/uram crcalam, prout cxccdit vircs cl cxigcnlias cujuslibct naiurac crcatae, quamvis non cxcedat capacitatcm p issivam p -rfcctibilem et convenieatiam nostrac naturae.

Praeterea sup^rnaturalitas, juxta Ecclcsiam, saltcm duplcx cst, scil. i° supcma uralMas miraculorum, quae excedit vircs cfficientes (scu causalitatcm)

h n561 olS c;U]usllbet n;iturae crcatae. non vero vircs cognoscitivas naturae o.mnis; 2° supematuralitas mystcriorum slricte dictorum, ac vitac ^ratiac cl gloriaC, quae cxccdtt non solum vires efficientes et cxi.^ntias cujusl,i„a naturac creatac, n 1 Uin}v\™\c°S»oscilivas et appetitivas (vel mcritum naturale) cujuslibet oaturae lntellectualis creatae.

DF. HOMINIS ELEVATIONR AD STATUM SUPERNATURALEM

Unde supcrnaluralc cst id quod cxccdit proportionem (vircs et exigentias) naturae, camquc gratuilo pcrficcrc potcsl. Supcmaturalc autem rclalivum est id quod excedit proportioncm alicujus dumtaxat naturac crcatac, non tolius naturae crentac; v. g. quod naturale et specihcum est pro angelo est supernaturale relativum pro homine, v. g. pracstigia daemonum quac sunt simulacnim miraculi. . . .

Supcrnaluralc absolutum est id quod excedit proportionem lotius naturac creatae et creabilis, scil. quod superat vires et exigentias cujushbct naturae creatae.

Quomodo dividitur supcmaturale absohdum} . ..t!1Q luxtaEcclesiam, ut supra dictum est.est saltcm duplex supcrnaturahtas,scil. a) JPalraliias miracl, quae excedit vircs efficientes «JgW ^ Hbet naturae crcatae, non vero vircs cognoscitivas naturae humanac b) supcr n 1 tral itas mxstcriorum strictc dictorum ac vitae gratiac et glonac, quae excedit Tn t\Z vfe sT"xi«cntias cujuslibet naturae creatae, sed c ttam vires cogno- turae crcatae. Atqu. luc cxccssus non putcst n t 1 , kUrimm «i quae dicitur superna urahs sic quac dicitur slantiam, scu intrinsccc aut cnt.tat.ve. vel ,« m «*• * «• ( ' > * c!t supcmaturalis, sic habctur ^m^h^J^^^- ^M, r^^tr^^turahs. sc, anhna *

. ,. vv 1 iolv arg n. 4- SAtMAHTICKHSSS. De quoad modum (v. g. subita curatio a febre, nam febris potest curari a natura vl ab arte, sed non subito). Quoad istam tcrminologiam vitanda est confusio inter « supernaturale quoad substantiam » et « miraculuuVquoad substantiam », nam in primo casu quoad substantiam dicitur formaliter et intrinsecc, dum in sccundo dicitur cihcicnter ct extrinsece. Quoad privilegia praeternaturalia status innoccntiae notandum est quod pracservatio seu immunitas a morte supponit miraculum ejusdem ordinis ac resurrcctio non gloriosa, quia sicut natura non potest rcstitucre vitam cadaveri, ita non potest semper praeservare corpus hominis a morte.

Kx partc cansac finalis dicitur aliquid supernaturale quoad modum ordinationis suae, v. g. actus naturalis temperantiae acquisitac ordinatus ad fmem supernaturalem, id est ad vitam aeternam, sub iniluxu caritatis. Differt tamen essentialitcr hic actus temperantiae acquisitac ab actu tcmperantiae infusae qui est supornaturale quoad substantiam vel essentiam cx parte objecti formalis spccilicati\ i.

Sic igitur scribi potest haec classica divisio:

supcrnaturale absolutum quoad substantiam increatum creatum quoad modum

Dcus sub intima ratione Deitatis, Trinitas. Persona Verbi unita cum natura humana.

iumcn gloriae gratia habitualis et actualis, virtutes infusar. septem dona Spiritus Sancti.

ex parte finis ( actus naturalis supernaturaliter ordij natus ad iinem supernaturalian.

miraculum quoad substantiam (v. g.

glorificatio corporis) miraculum quoad subjectum in quo est (v. g. resurrectio non gloriosa) miraculum quoad modum (v. g. subita curatio a febre).

ex parte agentis togniho supcrnaturalis potest esse aut supernaturalis quoad substantiam ut actus ndei mlusac, aut supernaturalis quoad modum ct hoc triplicitor (sicut nuraculum): 10 ut cogmtio prophetica futuri contiugentis naturalis. quod eSt procu tempore, 2« ut cognitio objecti naturalis jam existentis sed procul secun- Uum locum 30 ut cogmtio instantanea alicujus linguae quae potest naturaliter addisci, scd non subito.

Quid sU ordo naturahs? Ordo ,n communi cst dispositio secundum prius et posU-rius nlative ad ahquod principium (cfr. S. Thomam, Mclafih., 1. V, lect. 13). Ordo igitur naturalis cst dispositid diversarum naturarum creatarum secundum prn s , p.st.rms relate ad Deum ut est auctor et iinis harum naturarum. Unde concu Y ■ m P"rtH1Ct' ? Parte causae efikicnlis' creatio, conservatio concursu, dnmus necessanus ad actiones naturales creaturarum. Pro homine

DE HOMINIS ELEVATIONE AD STATUM SUI'RK>» ATURALEM

42 r finis ultimus naturalis est possessio Dci, non per visioncm beatificam, sed p-r rationcm modo discursivo cogniti et supcr omnia naturalib r dilecti.

Quid sit ordo supcrnaturalis? list apta dispositio eorum quae excedunt propoi tionem naturae creatac relate ad Deum ut est eorum auctor et finis.

Sed oportet distin^ucrc ordinem cssentialitcr supcrnaturali-m, qui dicitur simpliciter ordo supcrnaturalis, ab eo quod est solum cffectivc supernaturalc. ut miraculum, et quod saepe vocatur praelcrnaluralc.

Pro homine ordo essentialitcr supernaturalis ita constituitur. i° finis: possessio Dei per visionem intuitivam; 2° agcns primum: Deus ut auctor pratiae ct gloriae- agcns sccundum, homo clevatus per gratiam; 30 mcdia objcctiva; rcvehtio externa ab Eccl.:sia proposita; sacramenta...; 40 mcdia subjcctiva: virtutcs infusae, dona, gratia actualis; 50 lcx scu complexus pracccptorum Dci ad finem supernaturalcm consequendum. . . , •

Dcus igitur dupliciter consideran potest ct dcbct: i° ut est auctor et finis ordinis naturalis, et 2° ut est auctor ct f.nis ordinis supcrnaturahs. ( fr. de hac re propositiones damnatas Baji ct Rosmini, Denz. 1034. H73.

1- coroUarium: Id quod est cffcctivc tantum supcrnaturale (ut miraculum) potcst produci a Dco ut est auctor et dominator naturae, non vero id quod est supcmaluralc quoad csscntiam scu subslanliam.

2- corollarium: Non potest esse dissensio, scd est harmonia inter ordinem natuL « ordincm gratia^. cum ambo ab fonte Deo optimo maximo. onantur. «Sic emm, ait S. Thomas , huxs prat ™ cogmtionem naturalem. sicut eratia naturan, et ut p.rfecUo perfccti- I. q- 2. a. 2. ad 1- Cf. Conc. Vatic. Denz. 1797-

Art. II.

De variis statibus humanae naturae relate ad gratiam.

Hacc quaestio generaliter exammatur mitio tractatus de gratia. breviter dC Cffico^ — — * - * BiUUart-

Dc gra,ia, diss. IX V^^^ cum su.s principiis in- to Status nalurac efde^Utur, sed absque gratia ct doms trinsecis et ns quac ex tu . ^ ^ ^tatO** medla practernatuvahbus. I «kK • homo m 1 naturalis, suffiaentia naturalia ad hunc Imcm W^^S legem naturalem; scd fuisse! omnibus, efficacia tf*^£t« U intoutatibis. morti. Cfr, S. Thomam subditus ignoranhae, concupiscentiae,

C. Gcntcs, 1. IV, c 52. ronsistit practer pcrfcctiones naturae purae. in

2o Status naturac ^^ ^^™ i/umunitatem ab infirmitatibus perfecta ^Zj^ " 3us sensitivi ad rationem per immu- et a morte. et in p.rfecta Subju ti k p ^ (Ucitur iutegra dum nitatem a concupiscentia « ab ui perfectiCne. Integritas est

A22 DF PRIMA PKODUCTIONK IIOMINIS supematuralem gratiae, est tamen qnid gratuitum \it praeternaturalc. Scd • Adamo hic status conjunctus fuit cum elevationc ad ordinem gratiae. Cfr S. Thomam I, q. 07, a. 1, 3-

3° Status sanctitatis ct justitiac originalis est in quo gratia ct dona praeternaturalia integritatis simul confcruntur; est status, qui de facto oxstitit in Adamo. Cfr. S. Thomam I, q. 95, a. t, ct de quo statiin agendum e$t.

40 Status naturac lapsac nondum rcparatac est in quo invenitur natnra humana pcr pcccatum Adac spoliata gratia sanctificante, virtutibus infusis i i annexis et dono intcgritatis, cum quatuor vulneribus ignorantiae in intcllcctu malitiac in voluntatc, concupiscentiae in appetitu concupiscibili, infirmitatis in irascibili. Cfr. S. Thomam 1-11, q. 83, 85.

5? Status naturac rcparatac cst in quo est nunc justus a ( hristo rcdemptus cum gratia sanctificante, virtutibus infusis, septcm donis Spiritus Sancti, sed absquc: dono integritatis in pracsenti vita. Cfr. S. Thomam III, q. 09, a. i, 2 3. 4. 5i 6. Natura non erit plene rcparata nisi in gloria, et rursus habebit integritatem cum resurrectione mortuoium.

Art. III. An protoparentes constituti fuerint in statu sanctitatis et justitiae, et status iste fuerit supernaturalis.

Status quaestionis: NaturaHsmi fautores negaverunt cxistcntiam gratiae vere supernaturalis in Adamo, ita pelagiani, deinde aetate moderna unitarii, protcstantcs libcralcs, positivistae, ctiam modcrnistae (Denz. 2074, 2103), qui admiserunt principium immanentiae religiosae, juxta quod rcligio ctiam christiana non superat exigentias nostrac naturac, imo juxta plurcs cst velut cvo lutib germinis ad nostram naturam pertinentis. Naturalismus insupcr negat peccatum o.rjnale, et ideo, pracscrtim sub forma panthcistica, ita exaggerat vires naturae, ut nihil supcret capacitatcm ejus, imo vircs cius; est forma optinusmi absoluti.

Pscudosupcrnaturalismus c contrario in sensu pcssimismi exaggerat conscquentias peccati originaJis, ct alia via pcrvcnit ad confusionem ordinis naturae Ct ordims gratiac. Icnct cnim gratiam ct dona in statu innoccntiac conccssa, liussc csscntudui humanac naturac (ita Luthcrus), vcl ad naturam humanam comptctam spectassc (ita Calvinus), vel luissc- dchita naturac (ita Bajus et Jansenius).

Notandum est quoad tenninologiam quod, cum vox naluralc idcm sonat ac ongtnalc, ahquando sensu improprio adhibita fuit ad dcsignandum donum vcre supcmaturalc scd cum originc conncxum, v. g. sanctitas originalis Adamo collata in sua creatione, a quibusdam Patribus hoc scnsu vocata est naturalis; ita pariter et a ortion donum intcgritatis, perikiens naturam in suo ordinc, vocatum est qu.inuoquc naturale, quamvis fucrit gratuitum. Ili, modus improprius loquendi vitandus est ad confusioncm tollendam.

Doctrina catholica est vclut culmen intcr ac supra positiones cxtremas ad imio-ni opp.sitas naturalismi et pseudosup.rnaturalismi, scil.: Protobarcnt* COHShUOt fucrunt tn statu sanclilatis ct justitiac et hu status fuit ProPric gratuilU*

Z HOMIMIS KLKVATIQNE AD STATUM SUPERN ATUKvLBM non con- cl supcrnaluralis. Defmitum cst in Conc. Trid. (Denz. 788, ss.): «Si quis fitetUT, primum hominem Adam, ... sanctitatem et justitiam, in qua constitutus fuerat, amisisse, A. S. », « eamquc sibi soli et non nobis piTclidisse, A. S. ». Cfr. Denz. 316, 793-

Insuper damn;itae sunt hae duae propositiones Baji (Dcnz. 1021, 1026): a Humanac naturac sublimatio et cxallatio in consortium divinac naturae dcbila fuit integritati primae conditionis, et proinde naturalis dicenda est et non supernaluralis ». — « Inlcgrilas primac crcationis non fuit indcbita humanae naturae exaltatio, sed naturalis cjus conditio » cfr. Dcnz. 1008, 1023 sqq., 1055, item propositiones damnatas Quesnelli (Denz. 1385) et Synodi Pistoricnsis (Dcnz.

Ex his declarationibus habetur etiam quod pnmus homo conditus est sine pcccato, habuit liberum arbitrium, dona supernaturalia (1008, 1024), inteqritatis (192 1036) atquc immortalitatis; et quod Deus hominem crearc potuit sine gratia supernaturaii (1021, 1023 sq., 1079), etiam talem qualis nunc nascitur (r), 1055 1516 Ad conservandum statum primigenium homo cgcbat gratia, 192, looi'sqq., ct mcrita ejus non crant mere humana et naturalia, 1001 sqq., 1007,

W°9'lnV'Scriptura rcvelatur haec doctrina. Ex V. T. constat i<> intcr Dcum et hominem quandam fuisse familiaritatcm ante peccatum, cfr. (,cn. II 18-24. III 8- 20 hominem creatum fuisse ad imaginem Dci, (ien. I, 20. et sensus hujusce cxpn-ssionis deindc magis explicitc apparet; 30 hominem creatum fuisse rcc um in statu amicitiac cum Deo, scil. ut diligentem Deum, supremum bonum^ ^super omnia. alioquin non csset rectitudo. Hi autcm textus mtelhgcndi sunt secundum airdo-iam fidei ct corum srnsus magis apparet sub luce .. l.

n N T autem. homincs dum just.lkantur p,r gratiam sanctificantcm ^nu^rcgcncrari, rcnovan, restitui in statu in ^^!^^ ^ ra^a ^« coUrtcs «H mac ^e^W*^ ^ rS^eadem veritas constat K. de Journel. Encki, Patr.. index tbeoL. J/ Zit i) incipales tcxtus Patrum quibus explicite apparet protopa-

229-234 cpllegit indcbitis ornatos fuisse, justitia ongmaU.

rentes ante lapsun d n, natu . , md ^ sci,nti:l cxcellcnti. eosque immumtate a concupisc « 1. a nece • - praeSertim textus S. Irenaei,

S. Athanasn, S. Hie.onvnu, 5. Augus uni r>. nctitatis stolam amisisse n. 5) dicit Adanunn . eam, quam ^m^?^^^f3| «Quo modo

. , /i;._i;„ni 1. S 'Vwustinus (Pc (it ncsi aa uu. > *, ^-t. oji x per .nobedre, • - A ; ^ ^ pi imus homo in qUo ergo rcnovan dui mu . M .«titiam ex qua per peccatum lipsus est homo-.

DF. PRIMA PKODUCTIONE HOMINIS

Rationc thcologica probatur haec doctrina, ut ostendit S. Thomas I, q. g5 a. i. Etcnim scc. Ecclc. VII, 30, « Dcus fecit hominem rectum », scil. justum' nam seeundum Scripturam rccti dicuntuf justi, cfr. ( ant. I, 3: « recti dillgunt t.: »; Ps. VII, ri: « Dominus salvos facit rectos cordc »; Ps. XXXII, 1 : Exultate justi in Domino, rcctos decet collaudatio •>. Haec autem rectitudo seu justitia in qua creatus est homo, in hoc sita crat quod raiio subdcbalur Dco, ralioni in/eriorcs vircs secundum immunitatem a concupiscentia, cl animac corpus sccundum immunitatem a dolore et a morte. Prima autem subjectio ut explicat S. Augustinus (De Civ. Dci, 1. XIII, c. 13) erat causa secundae et tertiae, quae non erant naturales, alioquin mansissent post peccatum. Ergo nec prima subjcctio erat naturalis, sed gratuita, quia effectus non potest essc potior quam causa.

Nec dicendum est primam subjectionem fuisse solum supcriorcm partcm doni inteeritatis, quia vocatur sanctitas et justitia, in qua nunc justi regenerantur per gratiam propii<- ^upernaturalem. Hoc clarius patebit agendo in art. seq. de dono intct;iitatis c:t de duplici subjectione quam haec integritas importat et de triplici harmonia status justitiae originalis.

Confirmalur: Insuper videtur repuiznare totum genus humanum, culpa unius, privatum esse pcrfectionc necessaria ad finem suum naturalem consequendum; ergo haec perfectio non erat naturae debita, sed supernaturalis, ut definitum est ab Ecclesia.

Corollarium: Ut ostendit S. Thomas 1, q. 95, a. 2, 3, conscquenter Adam in statu innoccntiae aliqualitcr habuit omnes virtutes, quibus ratio ordinatur ad Deum et inferiores vires disponuntur secundum regulam rationis. (iratia enim sanctilicans, in qua creatus cst primus liomo, est radix omnium virtutum quae ab ipsa tanquam proprietates ab essentia Iluunt; his virtutibus infusis facultatcs protoparentum clcvabantur ad eliciendos actus supernaturales ct, cum auxilio gratiae actualis, ad merendum iinem ultimum (cfr. ibid., a. 4). In eorum anima habitabat SS. Trinitas, ct scptem dona Spiritus Sancti cum caritatc conncxa acccp. rant sicut S. Augustinus hoc dicit de angelis, cfr. Dc Civ. Dci, 1. XII, c. 9: « Dcus erat simul in illis condens naturam et largiens gratiam». Cfr. S. Thomam I, q. 94, a. 1. 2, 3. 4.

Akt IV. De dono integritatis seu de donis praeternaturalibus.

Status quaestionis: Praeter gratiam sanctificantem protoparcntcs acc perunt donum integritatis, quo perfecti sunt ultra dcbitum in ordine naturac. flOC autcm donum complcctitur quatuor dona praetcrnaturalia, quae sunt quoad corpus immunitas a mortc et a dolorc, cum aliquo dominio in animalia, viresqu" n iuirar. et quoad animam immunitas a concupiscentia et ab ignorantia. Considcranda sunt scorsim hacc quatuor dona tum quoad eorum existcntiam, tu quoad corura gratuitatcm, incipicndo a certioribus secundum Revelationem, scil. ab immunitate a morte et a dolore, et deinde ascendcndo ad superiora dona; si cmm Deus fecit corpus primi hominis perfectum, a fortiori perfecit animam ejus. Sic paulatun apparebit triplc.x harmonia quac inveniebatur in statu justitiac ori

I)K DONO INTEGKITATIS ginalis, sciL triplcx subjcctio animac Dco pc.r gratiam, infcriorum animae virium ralioni fidc illustratac cl volunlali per caritatcm elcvatae, dcniquc corpori animae; melius ctiam apparcbit, ut ostcndunt S. Augustinus ct S. Thomas, quomodo cx superiori harmonia intcr Deum et animam dcpendcbant duae aliae subordinatac, ct quomodo prima per peccatum sublata, duae aliae pcricrunt ut revelatum est.

I. Protoparcnics pcr privilcgium conslituli sunt immunes a mortc. Id est quamvis fuerint natura mortales, immuncs crant a neo-ssitate moricndi, seu a mortc praeservati essent, si in gratia mansisscnt, ct finito probntionis tempore, vivi ad beatitudinem aeternam pervenissent. ct pariter corum postcri.

Hoc est de fide secundum Concilia, cfr. Conc. Carthag.. ann. 418 (Dcnz. 101), Conc Araus (175), Conc. Trid. (Dcnz. 788) in quo definitur pnmum hominem pcr peccatum incun isse « iram et indignationem Dci atque ideo mortem. quam antca illi comminatus fuerat Deus ,. Cfr. dcclarationcs contra Bajum de gratuitate hujusce doni. Denz. ioo(>. 1078. et Synod. Pist. 1517.

S ScriMura explicitc afnrmat existcntiam hujuscc dom. in dcnesi II, 10. III 10 decLatur mortem corporis esse pocnam pcccati: . in quocumquc emm d e comedcns cx co. morte moricris , - - In sudore vultus tui vescens pane, tnecTevS in terram de qua sumptus es; quia pulvis es et H» pulverem ^" rteri » 1 Insuper in 1. Sap. II. 23-24 dicitur: . Deus creavit honuncm inex- SabUem., invldia autcm d.abol. mors mtroivit m orbem U-rranim .. Dc- t, ci. 07. a. x: ^diu ani^ — posset supra na- ut in principio c VirtUS 1 compositum inatcrialc crat cx turam corporahs matcriae , ^<^J^^ .J nilturalitcr cvenit aut » natura mortalc. ^^"m^ corruptioncm. Proinde im- causa cxtrmscca. aut p. r « ^ atuitil. Unde dicit S. Thoma, mortahtas «Wjf^^?^^ erat indissoiubue per aliqucm ibid.: «Non en.m co.pus )U 1 ^ ammae vis quacdam suPcr- serv^c. u-n l,u ^J^^^T^ sicnt «suncotio

DE PRIMA PRODUCTIONE HOMINIS ptibile pracscrvarc a morte. Hacc tamen immunitas a mortc non crat ita perfecta ac in corporc glorioso, nam Adam innoccns alimento indigebat, quo non indigct corpus gloriosum.

Gratuitas hujuscc doni magis cxplicitc dcclarata est in damnatione plurium propositionum Baji, cfr. Dcnz. 1021, 1026, 1055, Dict. Thtol., art. «Baius» col. 67 sq.

II. Protoparcntcs per privilcgium fucrunt immuncs a dolorc et a miscriis, hujuscc vitac. Cfr. S. Thomam I, q. 97, a. 2. — Ita communitcr, est theologice ccrtum.

Ex S. Scriptura hoc satis constat: secundum eam in paradiso terrestri omnia ad libitum habcbant, opcri vacabant sinc dolorc, animalibus et entibus intcrioribus dominabantur (Gcn. II, 8, 15; I, 26; Eccli. XVII, 3-4), liberi crant ab omnibus doloribus quae cxhibcntur ut pocnae pcccati (Gcn. III, 19). Insuper immortalitas pracsupponit immunitatcm a doloribus et morbis qui ad mortcm disponunt.

Traditio hoc etiam alTirmat. Praesertim S. Augustinus hoc donum cxplicat, Dc Civ. Dci, 1. XIV, c. 26. Itcm S. Cyr. Alex., in Ep. ad Rom., V, 18. Cfr. K. de Jourml, n. 1762, 1952, 2013, 2122.

Convcnicnlia hujusce doni sic manifestatur a S. Thoma I, q. 97, a. 2, ad 4* Corpus quidcm hominis, prout cst compositum matcriale, ex natura sua est passibile et mortalc, sicut corpus animalium brutorum, scd quandiu anima rcmancbat Dco subdita « divina providcntia corpus cjus tucbatur, ut nihil ei occurrcn t ex improviso, a quo lacdcrctur ».

Secundum S. Thomam I, q. 96, a. 1, satis clarc constat ex Gen. I, quod pnmus homo habuit ctiam dominium super omnia animalia, non solum quoad jus ct potestatem, sed etiam quoad cxcrcitium ct usum, ita ut imperaret illis et ipsa eiobedirent. Omnia enim animalia sunt naturaliter homini subjccta, ut lmperfectiora. Nunc autem post pcccatum hoc dominium quoad exercitium ct usum est valde diminutum, cum homo paucis animalibus tantum valeat nunc imperare efTicacitcr et nonnisi cum difficultate et labore obediunt

III. Protoparcntcs spcciali. privilcgio erant immuncs ab inordinata concupiscenlia Hoc cst theologice ccrtum. Conc. Trid., Deiiz. 792, declarat concupisccnti.un ab Apostolo aliquando vocari pcccatum (Rom. VI, 12) quia « cx pcccato m.utl P°CCatUm mclinat non tamen csse vcrc et propric peccatum in

5. Scriptura dicit quod protoparcntes antc lapsum non crubucrunt post tepsum ^autem suam nuditatem animadverterunt proptcr suam inobedientianv wen. 11, 25; iii, yt -ii.

Alcx7 fa^cPr.af^rtim S. Joannes Chrys., S. Augustinus, S. Cvrillus ajcx., hos textus S. Scnpturae exphcant dicendo: protoparentes antc peccatura

DE DONO rVTECRITATIS fuerunt immuncs a concupisccntia, a tumultu passionum inordinatarum, cfr. R. dc Journel, op. cit., indcx theol., n. 230.

Convcnicntia ct gratuitas hujuscc doni sic dcclaratur a S. Thoma I, q. 95, a. 1: « puandiu ratio mancbat Dco subjecta, infcriora ei subdebantur, ut Au^ustinus dicit {Dc Civitatc Dci, 1. XIII, c. 13). Manifestum est autem, quod illa subjectio corporis ad animam ct infcriorum virium ad rationcm non erat naturalis, alioquin post pcccatum mansissct ». Gratuitas hujusce doni melius manifestatur cx hoc quod, ut cxplicatur I, q. 81, a. 3, ad 2», « ratio dkitur principari irascibili ct concupiscibili politico principalu; quia appetitus scnsitivus habct aliquicl proprium, undc possit rcniti imp-rio rationis. Xatus est enim moven appetitus scn^itivus non solum... a cogitativa quam diri.it univcrsalis ratio, scd etiam ab imaginativa ct sensu. Undc exp^rimur, irascibilcm trel concupiscibUem rationi rcpugnare pcr hoc quod sentimus vcl imaginamur aliquo ddelectabile quod ratio vctat, vcl triste, quod ratio praecipit ».

Unde est privilegium si homo pracservatur ab omm inordmato motu sen- sibilitatis.

IV. Proloparcntcs spcciaH bcncficio crant immuncs ab ignorantia. Hoc est theologice ccrtum. Cfr. S. Thomam I, q. 94. a- 3. 4-

Stetos auaestionis: Ignorantia cst privatio cognitionis quam afiquis pro sua ae?£e rt5!o5S deberet habere. Ex articulo autem praecedenti constat accidens infusam, quamvis de sc acquisibuemi aetate-^& sed adulta U««r "^XStt^^ ventis. tfw» «l «omcn Vus ApP ut ea distingueret et quantumvis perfecta habc csse, sed »™ f 5 u ' ^VorsaUtas primorum princi-

DE PRIMA PKODUCTIONE HOMINIS finalitatis, quibus mons humana asccndit naturalitcr ad cognitionem suprcmae Causac ct ultimi finis.

Deniquo ut eaput totius generis humani, Adam qui in familiaritate Dei vivcbat, ut dicit narratio biblica, dcbuit habcrc certam seu firmam notitiam rerum moralium ct religiosarum ad suorum filiorum instructionem necessariam

Hoc innuitur in Eccli. XVII, 1-8, ubi dc creatione hominis dicitur: uDominus consilium... ct cor dcdit illis excogitandi, ct disciplina intellectus rcpUvit illos. Crcavit illis scicntiam spiritus ct scnsu implevit cor illorum et mala ct bona ostendit illis. Posuit oculum suum super corda illorum... ut nomen sanctificationis collaudent..., ut magnalia cnarrent operum cjus ».

Tradilio affirmat pariter quod scientia Adami excellens fuit. R. de Journel op. cit., ind. theol., 232 rcfert textus S. Augustini, S. Cyr. Alex., S. Joan. Damasc'

Convcnicntia ct gratuitas hujuscc doni sic declaratur a S. Thoma I, c. 94 a. 3: « Quia res primitus a Dco institutae sunt, non solum ut in seipsis csscnt' sed etiam ut essent aliorum principia, ideo productae sunt in statu perfecto' in quo possent esse principia aliorum... Et ideo primus homo ... institutus est in statu perfecto quantum ad corpus... et quantum ad animam, ut statim posset alios instruore et gubernare... Dc supernaturalibus tantam cognitionem primus Lomo accepit, quanta erat ncccssaria ad gubernationem vitac humanac sccundum statum illum ». Hatc autem superant ea quae sunt naturae debita. Xon tamm vidit Deum per essentiam, ncc angclos, ncc cognovit futura contingcntia, nec secreta cordium.

S. Thomas dicit etiam, ibid., a. 4: « rtctitudo primi status non compatiebatur aliquam deceptionem circa intellectum » — et ad im: « seductio (et deceptio) muheris, ctsi praecesserit pcccatum operis, subsecuta cst tamen peccatnm internae clationis >» quam ad verba serpcntis statim concepit. Argumentum a fortion habetur ex praedictis privilegiis, si Adam innocens creatus est ita pcrfectus quoad corpus ut pracsorvatus a mortc, a fortiori quoad inteUectum.

Juxta S. Thomam, loc. cit., Adam praescivit Incamationcm Dci, non autem suum peccatum- habebat cxccllcntiorcm cognitionem Dc.i et angclorum quam nos, cogmtio ejus erat media inter cognitionem nostram et beatorum; indigcbat phantasmate in considerando.

Conclusio: Quoad gratuitatcm horum quatuor privilegiorum status innocentiae, optirae intelligitur quare damnatae sunt sequentcs propositiones Baji [Vcnz. 1020, 1055) : «Inlcgritas primae crcationis non fuit indcbita lmmanae naturae, cxaltatio. scd naturalis cjus conditio ». - « Deus non potuisset ab initio ta-m creare hominem qualis nunc nascitur ... Hp.,c ultima propositio damnata est in sensu Baji, scil.: sinc gratia ct dono intcgritatis. Ex hoc Ecclesia affirmat quou Ueus potuissct hominem crcarc sinc gratia et dono integritatis, id est cum quadam nmorantia et concupisccntia, infirmitatibus ct mortc.

Corollarium: Staius nalurac furae, id est sinc grafia, sinc dono intcgntahs, <l snu /Hrcato cst ^itur possibilis. IIoc sequitur ex damnatione praedictarum P Wonuni Baji Dcn, 1021, 1023 sq., ro79. I055. cfr. 1516. Ratio theologica lioc < tiam probat ut longe ostcndit Billuart, Dc ■■raha, diss II :1 n ( t ut communu, admittitur. Cfr. S. Thomam II Sen,, d. 31. q. I, a 2 ad 3»;' « Potcrat Deus a pnncipio quando hominem condidit, etiam alium hominem ex limo

DK CONDITIONE 1'ROI.IS GENERANDAE tcrrae formare, quem in conditione suae naturae relinquerot, ut scil mortalis et passibilis esset et pugnam concupiscentiae ad rationem sentiens; in quo nihil humanac naturae derogaretur, quia hoc ex piincipiis naturac COB» quitur n. Deus cnim non tenetur aliquid amplius darc homini, cum ^ratia et dona practcrnaturalia sint homini indcbita. Quoad solutioncm objcctionum c(r. Billuart, loc. cit.

Ad doctrinam Baji propc accedunt aumistiniani ( ard. Noris et Bcrti, qui dixerunt statum naturae purae esse possibiU-m de potentia Dei absoluta, non dc potentia Dei ordinata a sapicntia et bonitatc Si ita esset gratia protoparcntibus concessa fuisset debita ex dcccnlia «"reatoris.

Haec scntentia non fuit damnata ab Ecclcsia, scd videtur non satis recederc ab opinionc Baji.

Dicendum cst solum cum S. Thoma IV C. Gcntcs, c. 52: « Si quis rcctc consideret, satis probabilitcr poterit aestimarc, divina pro\idcntia supposita, quae singulis pcrfectionibus congrua pcrjcctibilia coaptavit, quod Dcus supcriorem naturam (animae) inferiori (corpori) ad hoc conjunxit ut ei dominarctur, et, si quod hujus dominii impetlimentum ex dcfectu naturac contingeret, ejus speciali et supernaturali bcncficio tolleretur ».

Art. V. De conditione prolis generandae in statu innocentiae.

Quoad corpus, in statu innocentiae pueri nati fuissent in pcrfccta subjectione corporis ad animam, ad actus convenientes pueritiac, quia parcntes transmisissent per viam generationis naturam humanam ut eam acceperant.

Ouoad animam, in statu innocentiac, si perseverasset. an hommes nati fuisstVnt cum justitia orr.inali et cum gratia sanctificante. quamvis nec amma ncc gratia sit ex traducc pcr gcnerationcm?

S Thomas I. q. 100, a. 1 respondet citando haec verba S. Anselnu 111 1. de Conccptn Virzin., c. 10: « simul cum rationalem haberent animam. ]usti essent.

nnos fcnerarct Immo, si non p ccaret ».

dent a utem Uvidualibus non est nccussc quod h!u parenttms s.muentm.

MMfc in qua primus homo conditus fuit, ,ml «cckm ***** ffiT prineipHs speeiei «uBatum.sed tautum sfcut qmUm dcm^ i^ml^m lnZnJ. !•. L appun t, mua op^ita sunt unmsgcnem. i autem oririnale. quod oppedutm W jusUtiae, dicitur essc peccatum na-

• ^ffiS^tf^OT - iuisscnt g cum r •: ,r ,ti i 1 auae est merendi principium, sed cum justitia ougmah Scd lustitia gratinta, <inat. i.si » \ *,.,-fllri:n„ f.1rtns cst homo consis at in

DE PRIMA 1'UODUCTIONK HOMINIS ut supra dictum est, q. 95, a. i, ncccssc cst diccrc: quod si pueri naii Juissent in crkinali justitia, ctiam nati fuisscnt in gratia, sicut ct dc priino homine supra diximus (il)id.). quod fuit in gratia conditus. Non taincn fuissct per hoc gratia naturalis, quia non fuissct transfusa pcr virtutcm seminis, scd fuisset collata homini statim cum habuisset aniinam rationalom. Sicut ctiam statim cum corpus cst dispositum, infunditur a Dco anima rationalis, quae tamcn non est ex traduce <>.

In statu innoccntiae homines non fuissent nati confirmati in gratia, quia pueri in sua nati\ itatc non habuissent plus perfcctionis quam coruin parcntes (cfr. q. 100, a. 2).

Pueri in statu Lnnocentiae non fuissent nati porfecti in scientia, facile tamen proccssu temporis eam acquisivisscnt (cfr. q. 101, a. 1, 2).

Footnotes

1. Cir. Ihct. Thtol. cath.. art. « Justicc origindle » (A. Michel) ↩

2. Dt Revclatwne. t. I. c. VI. p. 191-218. ↩