Sectio 12, art. 3: Utr. gratia sanctificans fuerit in Adamo innocente

dos naturae aut donum personale tantum.

Quidam auctorcs, qui rccentcr scripsenint, tenent gratiairi sanctificantcm Ln Adamo innoccntc non fuisse dotem naturae scd donum pcrsonalc tantum ¹. Admittunt quidem donum justitiae originalis fuisse « accidcns naturac », cum ipsa natura transmittendum per generationem, sed, juxta eos, gratia sanctificans non pertinebat intrinsece ad justitiam originalem, crat solum cjns conditio sinc qua non vel causa efficiens. Exquosequitur quod gratia sanctincans non transmissa fuisset p;;r gcnerationcm cum natura Qt justitia originali, scd quod Dcus cam subito dedisset personac gcncratac, rationc dispositionis, scu intcgritatis naturae. Denique ex hoe infertur peccatum originale non csse privationem gratiae sanctificantis sed privationem integritatis naturae tantum.

Imo, jnxta eos, hacc doctrina non solum invcnitur in operibus plurium scholasticorum qui, ante sanctum Thomam, tenebant Adamuin acccpissc gratiam sanctificantcm post crcationem et secundum dispositioncm suam p /irsonalem, scd est, ut aiunt, dcfinitiva scntentia ipsius sancti Thomae in Summa Thcologica.

Vidcamus primo an thesis ista in se sit vcra secundum scnsum obvium definitionum Ecclcsiac, ct sccundo an sit vere sentcntia sancti Thomae.

Pcr oppositum scripserunt plnres inter quos Michel, La grdce satutifiante et la justice originelle (rtponse a l article prccite) Rcvue Thomiste, 1922, p. 424 — ct Jos. Van der Meerscii. De distin- T° ?v„ 1USlltiam 0,iS'nalem «» gratiam sanctificantcm. Exccrptum ex period. Collationes Drugcnscs. I. XXIL Hem P. E. Hucon, O. P., De gratia pnmi hominis, in Angelicum, 1927. p. 361-3S1. in hoc nrticulo OStenditur quod secundum S. Thomam. A. am innocens constitutus cst caput naturae huni.mae elevatae. ltcm D,ct. thiol. cath., art. Justice origincUe» (V Michcl). _ In p.riodico Angtlicum. mai juin 1925, jam exposuimus ea quae nunc diccnda sunt in pracscnti capite.

AN OKATIA FUERIT IN' ADAMO DOS NATURAE

§ I. — Doctrina Ecclcsiac circa donum justitiac originalis cl circa pcccatum originale.

1° Concilium Tridcntinum, scss. V, can. 2, declarat: « Si quis Adae praevaricationcm sibi soli ct non cjus propagini asserit nocuissc, ct acceplam a Deo sanctitatem et justitiam, quam perdidit, sibi soH et non nobis etiam eum perdidissc; aut inquinatum illum pcr inobcdicntiae pcccatum mortcm ct poenas corporis tantum in omnc gcnus humanum transfudisse, non autcm et pcccatumr quod mors cst animac: A. S., cum contradicat Apostolo dicenti:. " Per unum hominem pcccatum intravit in mundum, ct per peccatum mors, et ita in omneshomincs mors pci transiit, in quo omncs pcccavcrunt " (Rom. V, 12) », Denz. n. 789.

Per vcrba « acccptam a Dco sanctitatcm ct justitiam » satis clare intollkitur non solum intcgritas naturae sed ctiam gratia sanctificans, ct proinde contra pracdictam thcsim conficitur argumcntum:

Adam pcrdidit sibi ct nobis 0 sanctitatcm et justitiam », id est gratiam sanctificantem et non solum integritatem naturac.

Atqui non solum ut donum pcrsonale acccpcrat id quod pcrdidit sibi et nobis. Ergo Adam acccpcrat gratiam sanctificantcm non solum ut donum personalc, scd etiam ut dotem naturac hcrcditariam.

Si vcro respondetur: Adam nobis perdidit dirccte integritatem naturae ct indircctc gratiam sanctificantcm, non cst amplius sensus obvius Concilii; nam scnsus obvius est ille qui absquc subaudita distinctione intelligitur. Imo id quod primo ponitur in Concilio ut quid pro nobis accrptum ct postca nobis perditum est ipsa sanctitas, quae certo certius in lingua ordinaria Ecclcsiae plus dicit quam integritatem naturac, proprie dcsignat gratiam sanctificantcm. Unde ad minus sentcntia secundum quam gratia fuit in Adamo innoccnti dos naturac est magis conformis dcclarationibus Conc. Trid. quam altcra.

2° Similc argumcntum cruitur cx dcfinitione peccati originalis ia Conciliis tradita:

Peccatum originale dicitur » mors animae* in Conc. Trid., loc. cit., ct in

Conc. Arausicano, Denz. 175.

Atqui «mors animae » tn Iingua Ecclesiac est csscntuditcr pnvatio vitae spiritualis gratiae.

Ergo peccatum originale est privatio justitiae pngmalis, prout ad ipsam intrinsece pertinet gratia sanctificahs.

DE PRIMA PKODUCTIONE HQMINIS

3o Hoc manifcste coniirmatur ex doctnua Ecclesiae circa principalem

^^Ftcnil^p^catum originalc rcmittitur per baptismum. Atqui baptismus dircctc ct immcdiatc confert gratiam, non vcro rcstituit mtegntatem naturac. Ereo si pcccatum originale cssct formaUter in firivationc dom mtegntatis naturae, non remlicreiur ficr baptismum; in rcnatis namquc rcmanct concupiscentia; cfr.

Si vcro respondetur donum integritatis rcstitui pcr gratiam sanantcm quoad subicctioncm mcntis ad Dcum, diccndum cst quod ctiam in voluntate rcmanct in baptizato dijficultas ad bonum et pronitai ad malum, quac non erat in integntate naturae; cfr. III, q. 69, *• 4. ad 3-. Et sic pracdicta thcsis tcr clongatur a sensu obvio Concilii Tridentini.

40 In schcmate Concilii Vaticani (Collectio Laccnsis, VII, p. 517) lcgitur: «Sub anathernate proscribimus eorum doctrinam harrcticam, qui «hccre ausi fuerint pcccatum orminalc in Adae postcris non esse verum ct propnum pcccatum, nisi ab ipsis per suum actualcm consensum pcccando comprobctur vel qm ncgavc- Hnt ad ralioncm pcccati originalis pertincrc privaiioncm sanctificantu gratiac, quam primus parcns libcrc peccando pro se suisque postcris perdidit ». — Attamen hoc sic cxplicatur postca, p. 549. c: « Nor» dicitur hanc privationem gratiae sanctiticantis csse ipsam essentiam peccati oricinalis... sed pertinere ad rationem peccati originalis, quod vcrum manct, quandiu haec privatio ut neccssario conncxa cum originali prccato non negatur». Hoc dicitur proptcr opmioncm quorundam antiquorum scholasticomm quae non rejicitur ut erronca. Sed sccundum scnsum obvium Conc. Trid., declaratur ibid., p. 549'- « Adam... hbcre peccando gratiam pcrdidit non solum ut sibi pcrsonalcm, sed ut dcriva?idam ex institutionc Dci ad omnes suos posteros ». Ibidem statim antea lcgitur: « Id quod dicitur pertinere ad rationcm originalis pcccati, non solum est ncgatwc carentia gratiae sanctificantis, sed est firivatio gratiae, h. e. carcntia sanctitatis, quae secundum ordinationcm Dci, quatcnus tolum gcnus humanum sua in radice ct in suo capite primitus clcvavit ad supcrnaturalcm ordincm gratiac, debcret m essc omnibus Adac posteris, nunc vero ea firivati sunt ».

Hoc est aequivalenter dicere: gratia sanctificans fuit in Adamo innocente non donum pcrsonale tantum, sed dos naturae cum ipsa natura transmittcnda, eamque perdidit sibi et nobis, ut dcclaratur in Conc. Trid.

Alioquin theologi catholici fere omnium scholarum, qui saltcm a tcmpore Baji hoc docuerunt, errassent in ipsa defmitione justitiae ori^inalis et peccati originalis, quod valde dilTicile cst admittcre. Hoc tamcn afnrmatur ad defensionem praedictae opinionis ².

rectitudimm proptcr scholasticas, qui de hoc varie scntiunt. Alii <,uod dicatur innocentiam. Alii laudarunt verbum sanclitalem, quia Adam habuit gratiam a Dco. quae dicitur sanctitas».

Unde per sanctitatcm Tatres Conci'ii intcllcxcrunt rcctitudinem. quac pcr gratiam habetur.

Et ut notatur ibid.. p. 218. post disputationcs remansernnt verba . sanctitatem et juslitiam»; sel t ubi dicebatur sanctitatem et justitiam. in qua creatus juit. nunc dicitur in qua constilulus fuerat ■ (Denz. 788).

$ II. Quaenam est defmtiva doctrvna S, Thotnae &e hat re?

S. ITlomas ccrtc non ignorabat canoncm sccundum ( onc. Araus. in quo pcccatum originalc dicitur mors anihiuc, i<l est privatio vitac spiritualis gratiac (1). Idcm sacpe legerat apiul S. Augustinum, < t $ic < xplicatur quod ant<baptismum in concupisccntia sit reatUS CUlpae, ut lr<<m« nt- r dicii Au^ustinus, quamvis concupisccntia non -it rationc -ui culpabilis, nec Culpab0is mancat in baptizatis.

N.qm- iijnoiabat S. Thomas doctrinam S. An>< lnn <nii in libro dt Conccptu virginali. c. 10 scripsit: « (Adam) gratiam, quam dc sc propuiiandi^. scrvarc potcrat, pcrdidil» et paulo post: gratiam. quam arrcptnm propa^anili^ d<- Se *-cmper potuit servare, pcrdidit ». Ibicl, C. 2y. « Quoniam itaquc in tantac gratia.. celsitudinc positus, bona. qnac sibi ct illis scrvanda acceperat, sponte deseruit, idcirco lilii prrdidrrunt. quod patcr illis rum -vrvando darc ]><•>>. t. non scrvando abstulit ».

Quidam cx praedictis auctoribus putat S. Ansdmum m hor loco loqui dc gratia in sensu latissimo. prout creafio ipsa est gratia quaedam (2). Ex contcxtti autem satis clare constat S. Ansclmum loqui de gratia propric dicta ct dc doms practernaturalibus (3) .

Quoad ipsam S. Thomae doctrinam dcfmitivam. hacr invcmtur. non m Commcntario in Scntcntias, scd in opcribus quae in fme vitac suac scnpta sunt. nracscrtim in Summa Thcologica.

Atqui pracdictam scntcntiam S. Thoinas m Commcntario in bcntcnUas acstimat probabilcm, scd minus probabilcm. ct postca magis ac magis ab ca rcccdit. In favorcrn ejuS nullus invcnitur tcxtus clarus in Summa Ihcologtca; imo m ea. sicut in quacstionibus disputatis de Mah, plures Sunt textuS contrarn.

ln Commcntario in Scntcntias S. Thomas rcfcrt quidcm pracdictam opmioncm sccundum quam gratia sanctificans fuissct in Adamo mnoccntc imum pcrsonatc tantum ct non dos naturar; scd oppositam scntcntiam jam aestaat probabiliorcm, ct postea, pracscrtim in Summa. eam umcc dcicndit.

Etenim in 11 Scnt., d. 20, q. 2, a. 3 quacritur: Utrum ^.^«^^ nucri n isccrentur in gratia. S. Doctor duplicem sic expomt opmioncm. , Ouidam SSfquod primus homo in naturalibus tantum crcatus cst ct non »»J£ S " nlhun hoc videtur, quod ad talcm justitiam rcqutrebatur quacdam nocmsse. aut certe mortem tantmn corpons. .,u.. • > in,v„tituun DeO

( . pondant i\ clle-meme eSt uite grdce», m Mj ,,, t ( ,.\ 111. Cot 444). Ctaxe co..-

28 — QarRIOOU-Laoranoe, De Deo Trlno et Crealore.

DE PRIMA PliODUCTIOM. HOMINIS

434 ! — 1 pricparatio per actus personalcs: unde secundum hoc, talis gratia proprietas fcrsonaUs erat ex parte aniroae, ct idco nutto tnodo transfusa fmsset, nisi secundum aptitudinem tantum. Alii vero dicunt quod hoino in gratia creatus est, et secundum hpc videtur quod donum gratuitae justitiae ipsi humanae naturae collatiun sit- undc cum transjusionc naturac simul ctiam infusa fuissct gratia ».

Hanc secundam sententiam ut probabiliorem defendit S. Thomas in 11, d 29, q. 1, a. 2: «Hoc tamcn probabilius cst, ut cum homo creatus fuerit in naturalibus integris, quac otiosa esse non poterant. quod in primo instanti crcationis ad Dcum convcrsus, gratiam consccutus sit, et ideo hanc opinioncm sustinendo dicendum est ».

In Summa Thcologica I, q. 95. a. 1, firmius loquitur S. Thomas. Ait enim: «Puidam dicunt quod primus homo non fuit creatus in gratia... Scd quod fucrit etiam conditus in gratia, ut alii dicunt, videtur requirere ipsa rectitudo primi status, in qua Deus homincm tecit. secundum illud Eccl. 7, Dcus jccit homincm rcclum, Erat cnim rectitudo secundum hoc, quod ratio subdebatur Deo, rationi vero infcriorcs vires et animae corpus. Prima autem subjectio c:rat causa et secundau et tertiae. QuaJidiu enim ratio manebat Deo subjecta, inferiora ei subdebantur, ut Augustinus dicit. Manifestum est autem quod illa subjectio corporis ad animam et inferiorum virium ad rationem non erat naturalis... Unde manifestum cst quod et illa prima subjcctio qua ratio Dco subdcbatur, non crat solum secundum naturam, sed sccundum supcmaturalc donum gratiac, non enim potest esse quod effectus sit potior quam causa».

Ergo secundum progressum doctrinae sancti Thomae, magis ac magis firmatur corollarium hujusce sentcntiae jam notatum in II, d. 20, q. 2, a. 3: « Alii vero dicunt quod homo in gratia crcatus cst, et secundum hoc videtur quod dnnum gratuitac justitiac ipsi humanac naturac collatum sit, unde cum transfusione naturae simul etiam infusa fuissct gratia ». 'I Unde in Summa Thcologica eandem quaestionem cxaminans, I, q. 100,

5 a. 1, utrum homines fuissent nati cum justitia, dicit: « Justitia autem originalis, in qua primus homo conditus fuit, fuit accidcns naturac spccici; non quasi ex ,n principiis speciei causatum, sed tantum sicut quoddam donum divinitus datmn i toti naturao\ — « Ad 21" dicendum, quod quidam dicunt, quod pueri non fuxs-

\ sent nati cum jusli/ia gratuita. quae est merendi principium, sed cum justilia originaU. Sed cum radix originahs justitiae, in cujus rectitudine factus est homo, consistat in subjectione supernaturali rationis ad Deum, quae est per gratiam

Nec dici potest, secundum definitivam S. Tliomae sententiam, gratiam sanctilicantcm essc radicem cxtrinsccam justitiae originalis.

Etenim in IV dc Malo, q. 4. a. 2, ad iro tertia serie objectionum dicit: Originalis justilia includit gratiam gratum jacicntcm ... Item dc Malo, q. 5, a. I, ad I3m, S. Thomas respondet huic objcctioni: " Scd habenti originalem justitiam,

AN OKATIA FUERIT IX ADAMO DQS NATURAE 435 c\im possit non habcic gratiam, non debetur visio divina. Ergo nec pcccato originali respondct pcrpctua carentia \ isionis divinac ».

Ait S. Doctor: « Ad decimum tcrtium diccndum, quod ratio illa procedit socundum opinioncm ponentium quod gratia gralum facicns non includatur in ratione originalis justitiac; quod tamen credo esse falsum; quia cum originalis justitia primordialiter consislat in subjcclionc humanac mcntis ad Dcum, quae firma csse non potcst nisi per gratiam, justitia originalis sine gratia csse non potuit » (1).

Undc juxta S. Thomam gratia gratum facicns induditur in ratione justitiae originalis. Atqui id quod includitur in ratione alicujus, non cst causa emciens extrinseca, alioquin Deus indudcrctur in ratione creaturac, ncc cst solum cxtrinscca conditio sine qua non, ut patet ex ipso textu S. Thomac, quia subjectio mentis ad Dcum « firma cssc non potcst nisi pcr graliam ». Sic gratia et caritas, quae cx ea scquitur, sunt plus quam conditiones sine qua non hujuscc subjcctionis primordialis, quia positive influunt. Haec primordialis subjcctio habitualis est cffectus formalis caritatis infusae.

Insuper justitia originalis, secundum hunc tcxtum, importat subjectionem mcntis ad Dcum auctorcm gratiac; quia ex sola intenritate naturac ct auxilio naturali proportionato dari potest amor efftcax Dci auctoris naturac (cfr. I-II. q. 109, a. 3, sed c. ct c). Si igitur subjcctio mentis ad Dcum, ad justitiam oriqinalcm requisita, «firma essc non potest nisi per gratiam», est subjectio mentis ad Dcum auctorem gratiac ct non solum naturae ³.

llacc conclusio q. 5 de Malo, a. 1, ad I3ro eadem cst omnino ac ea quam invcnimus in I, q. 100, a. I, ad 2m: « Cum radix oricinalis justitiac, in cujus rectitudinc factus est homo, consistat in subjcciionc supcrnaturali rationis ad Dcum, quac cst pcr gratiam gratum facicntcm, ut supra dictum est q. 95, a. 1, necesse cst dicere quod si pueri nati fuisscnt in ominali justitia, ctiam nati fuissent cum gratia, sicut de primo homine supra diximus (ibid.) quod luit cum gratia conditus». Quia scilicct, ut jam dixerat in II Scnt., d. 20, q. 2, a. 3: «homo in gratia crcatus cst, ct secundum hoc vidctur quod donum gratuitac justitiae ipsi humanac nalurac collatum sit; unde cum transfusione naturae simul etiam infusa fuissct gratia ».

M Cfr ctiam de Malo. q. 4. a. 6. ad 4: . rcccatum originale opponitur p.st.t.ae ongmah. per «uam super.or pars animae et Dco conjungcbatur et inferioribus v.ribus impcrabat... Per baptusmum tollitur pcccatum originale quantum ad hoc quod datur gratia. per quam supenor pars an.mae Deo Wiiin&Ut^ ^ , ^ § JljStitia originalis «Stitailar in bapt.smo quantum a«l hoc QUOd supcrior pars animac conjungitur Deo, per cup.s privati.mem inerat reatus culpae ».

Deum quae f.nna csse non potcst BiD« grat.a... a^uur ncnqe ctionis mcntis ad Dcum in justitia ongmah ..

28« _ GAnnicou-LAORANOK, De Deo Trlno eCCreatore.

Nee dici potost quod gratia sanctificans, in Adamo innoccnti fuit solum radix cxlrinscca justitiae orkinalis, sicut fides infusa est radix sacrac theologiae quac humano studio acquiritur; nam S. Tliomas dicit 1-11, q. 83, a. 2, ad 2°- • Originalis justiUa periinebat primordialitcr ad essentiam animae, crat enim donum divinitus datum humanac naturac, quam per prius rcspicit essentia animae, quam potentiae. Potcntiac cnim magis vidcntur pertinerc ad pcrsonam in quantum sunt principia pcrsonalium actuum. Undc sunt propria subjectal pcccatorum actualium, quac sunt peccata personalia ». Si igitur « originalis justitia pertinebat primordialiter ad essentiam animae », nihil aliud crat primordialiter nisi habitus entitativus gratiae sanctificantis; non enim erant in esscntia animae duo habitus cntitalivi, scilicet habitus intcgritatis naturae ct habitusgratiae sanctificantis, sicut nunc non distinguuntur ut duo habitus gratia habitualis sanans et gratia habitualis elcvans.

Nec roboratur praedicta interpretatio ex eo quod pluries S. Thomas dixerit gratiam gratum facientem esse radicem justitiac originalis. Kadix enim non est nccessario extrinseca, v. g. radix arboris est pars ejus. Insupcr sicut csscntia animae est radix facultatum, ita gratia sanctilicans est radix \ irtutum infusarum, et sic a fortiori gratia sanctilicans, quac includitur in justitia originali, cst radix ejus, prout aoriginalis justitia pcrtinebat primordialiter ad essentiam anima< d (1-11, q. 83, a. 2, ad2m) et consistcbat in triplici subjectionc mentis Deo (praescrtim per virtutcs theologicas), inferiorum virium rationi (praesertim per virtutes morales) ct corporis animae (per privilegium immunitatis a dolore et a morte).

( ajetanus in I-II, q. 83, a. 2, ad 2 ita intelligit vocem radix. — Dicit etiara in I-II, q. 109, a. 2, n. IX: a Tum quia apud ipsum (S. Thomam) dc rationc origtnalis fUSMtae cst gratia gralum facicns » et citat I, q. 95, a. 1, et q. 100, a. 1, ad 2 It.-m ( apreolus in II Sent., d. XXXI. a. 3 animadvertit contra Durandum: «non sola gratia gratum faciens erat justitia ori.unalis, sed ultra eam aliud indinlebat: unde quia baptismus restituit gratiam hujusmodi. et non illa alia quae erant de ratione talis justitiae; ideo non rcstituil integre justitiam originalem; sed qus partcm .., ult. ed. 1903, t. II, p. 353.

_ jtcm Ferrari<-nsis in Sum. conlra Gcnlilcs, 1. IV, c. 52: « Ex hoc autcm nabcn potest quod ptstitia originalis graliam includcbal tanquam vidclicct sui mncm, qm;i sicut subjectio corporis ad animam et virium infcriorum ad rationem eraf supernaturahs, per justitiam scilieet originalem, quac crat gratia gratis ~,1 f sfj^tiouem rationis ad Deum op.ut.-bat ,ss, sup-rnaturalem, et subji^v ^ & ^ mm 'acienlem> CUJUS <>st animam supernaturalitef maoVwt"-^1 PraCdjftan? °Pinionem defcmdcndam tanquam dcfinitivam S. Tho- Sr'™ nfUS Jnvemtur aut saltem tcxtus clarus in Summa

^ sunt ,multl textus corttrarii. Ideoque reccns cxpositor hujus opi- . • i,ns ad examen Summae Theologicae, textus non citat. sed instituit i>cr 0 ;1/ s1 " i 1 T' SeCU,UlUm <lU im gfatia sancti^ans non potest ,sse nisi pcrsoual.s non v.,o ,/„s naturac, cnm natura transmitt,n<la (0 paupercm Tdar^S ^*! Sund.amentum ^bcrc videtur. Dives adoptando V^um^A.^ potest h,r,ditar,um nobilitatis titulum; quare Dcus non

(0 J. B. Kors. La JusUcr primitivt fl U picht origind. p. ,26.

n

AS GRATIA FUEIUT IN ADVMO DOS NATURAE potuissct similiter erga Adamum agcre et in eo genus humanum dcvarc ad ordinem gratia,, ut dicitur in Schemate Conc. Vaticani supra citato: « Dcus... totum gcnus humanum... in suo capitc primitus clcvavil ad supcrnaturalcm ordincm gratiac»? CoU. Lacensis, t. VII, p. 549. Et hoc est id quod dixorat S. Thomas in II Scnt., d. 20, q. 2, a. 3: « Alii dicunt quod homo in gratia crcatus est, et secundum hoc vidctur quod donum graluitac justitiac ipsi humanac nalurac collatum cst, unde cum transfusione naturac simul itiam transfusa fuisset gratia ». Hacc sententia, quam S. Thomas tunc tencbat ut probabiliorem, magis ac magis in s,quentibus ejus operibus dcfenditur.

Objicitur quidcm quod S. Thomas dixcrit in Summa C. Gentcs, 1. IV, c. 52: « Primum autem peccatum primi hominis non solum pcccantem destituit proprio ct pcrsonali bono, scilict gralia < t d,bito ordit\c aniinae, s,d ctiam bono ad naluram communcm pcrtincntc ». Ex hoc textu et ex quibusdam aliis similibus, primo aspcctu videtur quod gratia sanctificans in Adamo innocenti erat donum personalc tantum (1). Sed si diligentcr hi t,xtus considcrantur, apparct gratiam sanctificantem fuisse in Adamo innoccnti donum pcrsonalc quidem tanquam collatum personae, non vero ut pcrsonac singulari lantum, sed pcrsonac ut cst pars ct caput communitatis scu gcncris humani. IIoc clare constat ex q. 4 dc Malo, a. 1. Utrum peccatum aliquod ex origine contrahatur: « Simpliciter dicendum est quod peccatum traducitur p;:r originem a primo parente in post,ros. Ad cujus evid,ntiam considerandum est, quod aliquis homo singularis duplicitcr potest considcrari. Uno modo secundum quod est quaedam pcrsona singularis; alio modo secundum quod est pars alicujus collcgii... Sic crgo tota multitudo hominum a primo parcnte humanam naturam accipi,ntium, quasi unum collegium, vel potius sicut unum corpus unius hominis consideranda est, in qua quidem multitudine unusquisque homo, ctiam ipsc Adam, potest consid,rari vel quasi singttlaris pcrsona, vel quasi aliquod mcmbrum hujus mttltitudinis, quae per naturalem originein derivatur ab uno. Est autem consid,nmdum quod primo homini in sua institutione datum fuerat divinitus quoddam supernaturalc donum, scilict originalis justitia, per quam ratio subdcbatur Dco et inferiores vir,s rationi, et corpus animae. Hoc autcm donum non fuerat datum primo homini ut singulari personae tantum, sed ui cuidam principio totius humanae naturae, ut scilicet ab co per origincm derivarctur in posteros. Hoc autem donum accptum primus homo, per libemm arbitrium peccans, amisit eo tenorc quo sibi datum fuerat. scilicct pro sc et pro tota sua postcritatc ». Item II-II, q. 81, a. 2, et q. 85, a. 3.

Ex his omnibus satis clare constat gratiam sanctificantem et sccundum S. Thomam et secundum rei vcritatcm, fuisse in Adamo innocente non donum personale tantum, s,d dotcm naturac, nam «justitia originalis includit gratiam gratum facientem » (2).

(,) HiTTREMiEUX, art. cil. KSV. Thomistc avril-ju.n .921. pag. 127 citat stx^ucrites textus: dr Mah q. 4. a. 6. ad 10: « Bonum pocnitcntiac ii^sius (A.lac) n«m cst transfusum ad alios, quia ejus principium fuit gratia pcrsonaliUr illi homini date Ibid., a. 8: «donum graUae... confcrtur ali- cui, rationr personac suac tantutn : A.lamo Se,l manifestum est cx his tcxtibus ct ex contextu qucxl m e>s a^tur QOD ■ »> Adam»

tnnocrnti. se,l dc grat.a rfus post pocniUntiam. aut dc gratia prout nunc cst m justis.

( APUT III. Dc hominis lapsu.

Art. I. Dcpcccato protoparentum. - - Art. II. Dc existentia peccati originalis ct cjus effcctuum in Adac postcris. — Art. III. Dc natura originalis pcccati. — Art. IV. De sequclis pcccati originalis.

Footnotes

1. Cfr. Kors, O. P.. l.a justicc primitive et k ptchl originel d'apris S. Thomas, Bibliotheque thomistc. Kain 1922. qui ait. p. 139: «TJ semble que 1'opinion contrairc s'est aflirm6e a 1'occasion ct ;\ cause des poltmiques dirig6es contrc Baius ct Janscnius. En refutant ces doctenrs qui exageraicnt le caract6re naturcl de la justice primitivc. lcs tli6ologicns catholiqucs ont a leur tour exag6r6 le role de la grace ». — Bittremieux. La distinction entre la jusliu originctle et la gr&ce sanctifiantt (Tapris S. Thomas d'Aquin. Rcvue Thomiste, avril-juin, 192 1: • Nous csp6rons d6montrcr comment. dans la pensee dn saint doctenr, la justice originellc 6tait autre chose quc la gr.icc sancti- &ante; conuncnt saint TUomas a admis une distinction rielle adiquate entre ccs deux dons. dont le Cr6ateur avait orn6 nos prcmicrs parcnts ». ↩

2. Clr. Kors. op. cit., p. 139. loc. cit. ↩

3. D» Mah, q. 4. a. 2. a,l ,. _ Item non possumus adnuttcrc COffi P. Koks. op. C*. quoc quatimr vuln.-ra M„: x , -alo «.riginali sequuntur non minuunt. secundum S. Thomam. ↩