Sectio 5, art. 1: Utrum relatio sit idem quod persona

S. Thomas revocat in memoriam quod rclatio incommunicabilis ut subsistcns est idem ac pcrsona, quae est quid subsistcns et incommunicabilc. Et insuper ad 1° ostendit quod proprictalcs pcrsonalcs, ut paternitas, nliatio, non reahter distinguuniHr a pcrsonis, quia sicut Deus et Dcitas sunt idem (Deus est sua Deitas), ita Patcr ct Patcrnitas sunt idcm. Abstractum non distmguitur a concreto m Dco quia in Deo non est materia, e contra humanitas est solum pars essentiahs hominis concreti, in quo sunt insuper notae individuantes. Deus autem est pura forma sine materia, et insuper est suum esse et suum agere.

Proprictatcs non pcrsonalcs, ut spiratio activa, ncc rcahtcr distinguuntur a pcrsonis quibus tribuunlur, quia simplicitas divina excludit omnem realem distinctionem ubi non est relationis oppositio.

Art n. — Utrum personae distinguantur per relationes.

• S. Thomas respondet affirmative, ut supra q. 30, a. r, e ir^uper confutat | «pinionem Alexamlri Halensis, attributam sancto Bonaventur ae ^ ^ | personae constituerentur pcr origines activas et passwas, y . g. Pater per gentra tioncm activam, et non per relationem paternitati..

\d hoc S Thomas respondet: pcrsona conshtucnda cst ptr ahquui stto Mf t,iJa,l quod concipitur li stabite ct pcrmancns h. facto 1 activae et pissivae sunt potius quid extrinsecum, quod W^.^^^ t__.._. : „f apnpratio activa. uoii potcst coustituere tormauter ^ fieri. Insuper ongo acti^. ut generatu, nctjva. no„ po^ co^uuere fj;nnaHter £fS ^nosKStnSerPrrae^L constit uu Pe,

DE PERSOXIS IX COMPAKATIONE Al) RELATIONES relationes subsistentes. Sic Patcr significat primam pcrsonam, et gcnitor PS: Velut proprietas hujus personae.

Objectio: Id quod praesupponit distinctionem non potesl esse primum principium distinctionis.

Atqui rclatio pracsupponit distinctioncm rclativorum, nam esse relarivi est ad aliud se habere.

Ergo rclatio non potcst esse primum principium distinctionis in divinis.

Resp.: ( onccdo majorem. DistingUO minorem: rclatio quae est accidcns, supponit distinctionem suppositorum, concedo; relatio subsislcns, nego; quia constituit personas et sccum affert distinctionem. Ita ad 3™ — Insuper ad probationcm minoris dicendum est: relatio se habet aJ aliud correlativum quod est prius, nego; quod est simul natura, conccdo.

Instantia jam supra examinata: Rclatio quae sequilur gencralioncm activam non potcst constitucrc pcrsonam gcncrantcm.

Atqui rclatio patemitaiis scquitur gcncrationcm activam, nam in ea fundatur.

Ergo hacc rclatio paternitatis non potest constituere pcrsonam Patris gencrantis.

Resp.: Distinguo majorem: relatio, ul actualiler respiciens tcrminum, seu ut id quod in actu cxcrcito respicit Filium, concedo; ut id quo in ac/u signato modifieatur essentia divina, nego. ( ontradistinguo minorem.

Ita primus angulus trianguli constructus prius est quaedam iigura geometrica antcquam actualiter respiciat duos alios angulos.

Ita etiam concipitur albedo in se constituta ut quo, antequam concipiatur eam modificare parietem ut quod. Pariter gratia habitualis prius concipitur in seipsaquara ut expellens peccatum; item essentia concipitur prius in actu signato, ut quid capax existendi, antequam concipiatur ut in actu exercito respiciens existentiam productarn.

Unde distinctio proposita non est vana, sine analogia; sed dicendum est quod, solnm in divinis, relatio, quae in creaturis praedicamentalis est, habet «cssc m » substantialc et potest constituere personam; personam constituit haec relatio prout est quid incommunicabile et subsistens, et constituit pcrsonalitatem relativam prout est relatio.

In art. 3 S. Thomas insistit in idcntitate pcrsonarum cum relalionibus quibus constituuntur. et ostendit quod intelligentia non potest abstrahere relationes a persoms Hoc est contra opinionem attributam S. Bonavcnturae ut patct ex iinc.

Ad hoc ostendendum S. Thomas distinguit abstractionem totalcm, seu logia« , sec. quam abstrahitur totum universale (ut genus, spccics) a particulari, ^■;7,a ;i h°mine- ? ^stractioncm formalcm sec. qvuim abstrahitur forma a matena, ut forma circuh ab omni materia sensibili lodc^nui?l)"!-P°SSUTS reSPectum ad Deum «ti abstractione totali seu logica, quia Deus non est in generc; sic non possumus abstrahere relationes a oer-

ZtSSS v ^.^^oxmalem possunt abstrahi ^eT^ lcs a pcrsonis. x.g. patcrmtas a Patrc, quia non est materia in Deo Pit.M- ,>st m ernitas. et Sl abstrahitur paternitas mhil remanet de Patre; dun e co n r a fornv hter abstralu potest forma circuli ab omni materia sensibili; v. ^ aut lS

Akt. III. Utrum actus notionales praeintelligantur proprietatibus.

S Thomas adliuc rccedit ab opinione Alexandri Halensis attributa S. Bonaventurae, sec. quam actus notionales, ut generare, constituunt personas. ita ut gcncratio activa antecedat patemitatem, sec. nostrum modum concipiendi.

Responsio: Pro sancto Thoma actus notionalcs aciivc sumpti, ul gcncrare, spirare, supponunt pcrsonas constitutas, a quibus procedunt, et personae constituuntur pcr relationes subsistentes, ut dictum est. Unde generatio activa, vel dictio, proccdit ab intellectu divino ut moditicato relatione paternitatis. Et tamen hi actus notionales fundant relationes, prout hae relationes actualitcr referuntur ad terminum suum. Haec est quaedam obscuritas sec. nostrum modum concipiendi, pro originibus activis, quae non existit pro originibus passivis, nam origo passiva, ut gcncratio passiva, sec. nostrum modum concipicndi, antcccdit fihationem quam fundal. .

S Thomas in iinc corporis art. respondet: relatio, v. g. patermtatis. ut rclalio actualiter respicicns Filium, praesupponit quidem generationem activam; sed generatio activa supponit personam generantis et proprietatem qus Personalcm seu paternitatem ut constituit pcrsonam Patns.

In hoc quidem est mvsterium, non vero contradictio. Ita panter, ut dictum est in triangulo aequilaterali, primus angulus constructus, dum est solus )am est quacdam iigura geometrica, sed nondum aclualUcr nsPmt alios duos angulos nondum constructos.

Legendus est art. ct ad ira et ad 3™.

Examinavimns supra hanc difficultatem theonae latmae m q 2 , * processionibus: quodnam sit principium quo prox.mum d.vmarum P™-5"

Dicinu.s hoc principium est Dci mtellcctus ct volun tas, non » £ sc, d ut modincantur rclationihus patcrnitatis ct spirat.oms aet.vae (conter de kc- gn°nEt1amen 2»$Jg!U ut aetuahter ct exercite terminata ad Fihum supponit gcncrationcn. activam. In hac difficilhma cxprcss.one n s ru est aU qu 1 sinnle prineipio: causae ad inviccn, sunt virtutc eujus v. g. dispositio nltin.a ad forn.am, ean, ante «1 ». gc ner ca , materialis ct cam scquitur postea, ut propnetas m V%£^j££L£. auten, jan, difficile cst nobis cxprimcrc hane mutuan, tionen, materialen, et (orman, corporum, non ■«»•' f^^Sifaitt primere quomodo ad inviecn, sc habcnt relataones d.vma . PJ«^« actus notionales, ut generatio activa. GM» *»M»£ faSS^^SaC UrnilaUm, scd non sub codcm aspcctu. ahquomodo m, ut t - «H f« » F « - W dispositionem. prouthaec <^££^J?£$A ultima ad animam rationalem. q.ndqu.d sit. si' 11 corpore sinule; et destrueta per mortem hac P^^f^SasT^StTS quia hacc proprieta, est simul sub dup ha aspcc U pe p ., f « productionem et cons. rvationem formae m matena.

13 _ Oabkioou-Laorange, Dc Dto Trino et Crtalort.

DE PERSOKIS IN COMPARATIONE AD RELATIONES ordinc sensibilium, non minim est quod difficile sit loqui de divinis in quaestione praescnti.

lnm corollarium. Ut dictum est ad im, utnimque vere dicitur: quia gencrai, cst Pater, ct quia est Pater, gcnerat. In prima propositione accipitur nomen Patris sec. quod designat rclationcm tantum, vel purum respectum ad terminum; in secunda vero propositione hoc nomen Pater sumitur sec. quod significat fxrsonani subsistentem.

2"m corollarium. Relatio spirationis activae, cum non constituat personam, sed sit purus respectus ad terminum, est posterior sec. intellectum actu notionali spirandi, qui tribuitur Patri et Filio, ut dicitur in corpore articuli.

Qu. XLI. Dc pcrsonis in comparationc ad actus notionalcs.

In hac quaestionc agitur ex professo de actibus notionalibus, qiu" sunt gencrare et spirarc, et dicuntur notionales prout noli/icant personas. Circa hoc sunt sex articuli profundi et diligentcr considerandi. i° Utrum actus notionales sint attribuendi personis; 2° utrum sint necessarii an voluntarii, et deinde an sit in divinis potentia respectu horum actuum, etc.