Sectio 9, art. 2: Utr. potentia intellectiva angeli sit ejus essentia

Respondetur negative, quia potcntia dicitur ad actum, et ideo secundum divcrsitatcm actuum est diversitas potcnti:irum, quac ad hos actus essentialiter ordinantur. Atqui cssentia ordinatur ad esse scu ad existentiam, dum intelligentia ordinatur ad intclligcre, quod in angelis distinguitur ab esse, et pracsupponit cssc, ut dictum est (a. 2).

In eadem autem facultate intell-ctiva, sub eodem objecto spccilicativo aut saltem adaequato, possunt esse plures actus intellectionis, aut simultanei et subordinati, aut successivi.

CAPUT III.

Dc mcdio cognitionis angcKcac

Akt. I. — TJtr. angeli cognoscant omnia per suam essentiam, sicut Deus.

Respondeo negative, quia sola esscntia Dci, ut infinita, in se omnia comprehcndit. Solus Dcus, sc cognoscendo, cognoscit omnia possibilia et actualia, quia hoc est cognosccrc id quod ipsc potcst faccre ct facil. Angclus autem non potcst omnia facere, nec omnia facit. Idco ejus intelligentia indiget perfici aliquibus spccicbus seu similitudinibus repraesentativis rerum.

Art. 11. TJtr. angeli intelligant per species a rebus acceptas.

S. Thomas invocat auctoritatcm S. Augustini diccntis: Creaturae sensibiles prius productac sunt a Deo in esse intelli ibili in mente angclorum, ac deindc in rerum natura. Ad hoc inclinatus cst Aug. ex platonismo, nam pro illo ctiam nostrac idcae proveniunt ab illuminationc divina stipra scnsibilia.

S. Thomas ostcndit quarc innatismus admitti dcbet pro angclo, non pro liomine. Etenim opcrari scquitur esse et modus opcrandi modum csscndi. Atqtii modus csscndi an»cli cst omnino immatcrialis ct indcpendcns a corpore. ErgO modus corum opcrandi vel intclligendi est ctiam absquc acccplionc a corporc, scil. per iruluxum intellipbilem Dei auctoris naturac. Per oppositum anima intelle- Ctlva jrustra corpori unirctur, si pcr corpus suam pirfcctionem intelli ibilcm non conscqucretur. Cfr. 1, q. 76, a. 5. ImaLinatio sic cst supremum infimi ordinis sensibilis, et mtclligentia nostra cst infimum supremi ordinis intcllcclualiu»'-

DE VIRTUTE COOXQSCITI VA ANOELl

Unclc adagium: Suprcmum infimi (sec. quid) aUifngU in fimum supremi, quamvis simplicitcr ab eo immense distct. Sic manifcstatur subordinatio entium, et ex hoc deducitur quod homo, animal rationalc, non est genus, sed spccies determinata scu atoma, scil. quod non possunt esse plurcs spccies animalium rationalium. Animal enim rationalc importat suprcmum infimi attingens scc. quid infunum suprcmi.

Obj.: Si angcli ab instanti creationis suae accipiunt a Deo ideas renim quae sc extcndunt ad singularia, cognoscunt naturalitor futura contingentia, contra communem sentcntiam.

Rcsp.: Hac ideae non rcpracscntant in actu nisi existentia, et sunt aptae ad rcpracscntanda singularia futura prout hacc futura dcrivantur ab idcis diyinis et quando crunt sccundum voluntatcm divinam. Ita Dcus ipsc non cognoscit ab aetcrno futura contingcntia nisi dcpcndcnter a dccrcto voluntatis suae.

AuT iii. — Utr. superiores angeli intelligant per species magis universales quam inferiores angeli.

Aliis vcrbis: An pcrfcctio conim cognitionis provcniat ab ejus universalitatc S Thomas rcspondct afhrmative.

Probatur auctoritate Dionysii: « Id quod cst divisim in infcrioribus cst unite in superioiibus ». Dc cacl. facr., c. 12.

Probatur rationc a priori: Entia suporiora ca sunt quae Dco sunt propmquiora ,t similiora. Atqui Dcus omnia cognosdt uno ^^^f^ scntia. Ergo intclligcntiac supcriores co supcnorcs sunt. quo pcr pauciorcs univcrsalion s spccics intolligunt ¹. . _,„,.,

A posteriori hoc confirmatur ex exemplo: « intclligcnti pauca . >d est . pauea vcrba suflkiunt ». . . ,

Prima obf.t Univcrsalc habctur pcr abstractioncm. Atqui angch non ab-

EEust. maj, si cognitio accipitur a rcbus singularibus. conc, si cognitio accipitur ab idcis divinis, ncgo.

sZnda obj, Cognitio univcrsalis cst confusa. Atqui sup.norcs angch non s^awJSSSs sfts ssass. -

COnfUSttuS dicit: pcrfcctio cognitionis angclorum supcriorum provcnit cx cla-

,il;,t'' , . * rliritate cmpirica et tnateriali, nego; ex claritatc

Resp ^^f-f^^X miversalionbus principiis. conc.

doctrinali quae ontur cx altiOnDUS ex

«nn «int sfecies. ncc acquisitae. nec ittfosae, ut pat-t;

(„ Notan.ium est quod ,dc,e ^^^t^taria «tf tcnninus relat.cnis imitoc iilcae .tlivinae sunt csscnt.a divina ut im.talnus « bilitatis crcaturarum ad illam; cf. 1, q. 1$, a -.

24 OARniOOU-LAORANOE, D< Dco Trtno et Creatore.

Corollariu m pacdagogic u m :

In scientia cst principium occonomiae: Per pauciora principia rcs su explicandae. Non sunt multiplicanda principia sinc necessitate. Sic v. g. S. Tho. mas explicat omnes principales quaestiones de praedestinationc ex hoc prin cipio: Cum amor Dei sit causa bonitatis rerum, nullus esset alio melior, si non magis diligeretur a Dco (I, q. 20, a. 3).

Art. IV. An angeli cognoscant naturaliter futura contingentia et secreta cordium.

Ad primam quaestionem respondetur negative. Est sententia communis quae videtur de fide, propter testimonia S. Scripturae et Patrum (1). ( itantur praesertim verba lsaiae XLI, 23: «Annuntiate quae ventura sunt in futurum et sciemus quia dii estis vos » (cf. ibid., XLVl, 10). Sic prophetia est proprium signum divinitatis, et motivum crcdibilitatis, « luculcnter commonstrans Dei infinitam scientiam » dicit Conc. Vatic. (Denz. 170,0), sicut miraculum « commonstrat ejus omnipotcntiam ».

Probatur ratione: Futura contingentia non possunt certo cognosci ab angelis ncque in suis causis, neque in seipsis; non in suis causis creatis, quia sunt contingentes et indiffcrcntes ad utrumlibet; ncque in causa increata, scil. in libero Dei decreto, quod cst omni intellectui creato naturaliter inaccessibile; non in seipsis, sic a solo Deo cognoscuntur futura contingentia, prout sola ejus scientia mensuratur ab aetemitate, quae ambit totum tempus, cf. I, q. 14, a. 13. — Unde angeli non possunt naturaliter cognoscere futura contingentia, nisi, ad plus, conjecturaliter.

Ad sccundam quacstioncm ex S. Scriptura (III Reg. VIII, 39; Jcrem. XVII, 10) et Traditione (R. de Journel, loc. cit.) respondetur negative. Ratio est quia haec sccreta cordium non sunt partcs univcrsi. Etonim, ut libera, non ncccssario connectuntur cum voluntate nostra, et ut immancntia non connectuntur cum rebus cxterionbus. Xon igitur habent connexionem cum partibus universi, ct Sic non sunt propric ejus partes. Sed pertinent ad ordinem altiorem a solo Deo cogmtum; et si sunt sancla secreta, pcrtinent proprie ad rcgnum Dci. Hoc cst pnvilegium vitac interioris « absconditae cum Christo in Deo » quam lgitur angeh non naturaliter cognoscunt. In hoc insistit S. Joannes a Cruce dum dicit quod daemon non potcst cognoscere cordis nostri secreta.

< f. magnos commentatores S. Thomae de his omnibus pulcherrimis quae- SUonibus. quas brevissimc tractamus in hoc libro.

DE AMORE ANGELQRUM

CAPUT IV.

Dc amore scu dilcctionc angelorum.

Footnotes

1. Cf. Rouet de Journel, Enchir. patrist., tndex theoJ., n. ↩