Sectio 1, art. 1: Solus Deus interius operatur (ut causa principalis) in

sacramentis, quia ille solus est eausa principalis gratia, et etiam characteris spiritualis impressi in anima. Christus vero ut homo est coniuncta causa instrumentalis grati», ut dictum est.

Du KOIUIM MININTItO

Aht. 2. — Solus Deus potest instituere sacramentum, quia virtus niicramenti ad producendam gratiam est a solo Deo tanquam a causa pnncipali. Virtus sacramenti non potest esse ab eo qui utitur saerameato jam instituto, quia ille est solum minister.

Art. 3. — Christus, ut Deus, operatur in sacramentis per auctoritatemj secundum autem quod est homo, operatur ad interiores effectus i.nentorum meritorie (olim), et efficienter sed instrumentaliter i Buac). Cf. in»<" q. 13, a. 2, 3. Ipse est instrumentum divinitati conjunctum et principale.

Item « ad potestatem excellentia?, quam Christus habet in sacramentis, pertinet quod in ejus nomine (et propter ejus merita infinita) sncramenta sanctificantur... Sic Christus potuit instituere sacramenta (nonsolumut Deus, sed ut homo quia meruit de condigno effectus nmnium sacramentorum); insuper potuit effectum sacramentorum sine cxteriori sacramento conferre » vg. remittendo paralytico peccata ejus, el Magdalenaj, et bono Iatroni.

Imo secundum Concilium Tridentinum sess. 7, cap. I : « Si quis dixerit sacramenta novas legis non fuisse omnia a Jesu Christo instiluta, an. sit ».

Sufficit tamen, vg. pro extrema unctione, quod manifestaverit se velle aliquod signum sensibile ad hunc effectum determinatum produccndum, scil. ad reliquias peccati tollendas ante mortem; sacramentum enim extrema» unctionis specificatur et ab aliis distinguitur ab isto effectu producendo, ad quem est essentialiter relativum.

Quid importat potestas excellentim quam habuit Christus circa sacramenta instituenda ?

Potestas excellentise Christi circa sacramenta importat quatuor: 1" quod ejus meritum operetur in sacramentis ad eorum effectum; 2" quod sacramenta in ejus nomine administrentur; 3" quod potuerit instituere sacramenta; 4" quod potuerit effectum sacramenti, scil. gratiam, sine sacramento sed solo imperio conferre.

Hasc potestas excellentia; (sublato tamen valore infinito meritorum et satisfactionis) potuisset communicari puro homini, qui accepisset a Deo plenitudinem gratias capitalis, ut potuisset mereri de condigno, sed non rigorose satisfaciendo, pro aliis hominibus. Ita Billuart diss. V, a. 1 el plures alii (cf. sanctum Thomam q. 64, a. 4). Imo Christus ipse poluisset talem potentiam excellentia; alteri homini communicare sed non fecit, ne fideles spem ponerent in homine.

De ministro sacramentorum (q. 64, a. 5 sq.).

Mali ministri etiam hseretici et pagani valide conficiunt sacramenta, rrvido aliunde omnia ad illorum validitatem necessaria adhibeant, mateiiam SCil., formam, et intentionem faciendi quod facit Ecclesia.

H D« Hachamkntih IN i-dMMUNI llu pUKHtil poHHUiit vuliile confiecre buptmmuin, non vero alia Raeramontu. Sed saccrilon peccalor, imo hsereticus, si «il valide ordinatus, vallde consecrat.

Ratio est quia malus minister non potest impedire potestatem Domini; ita Augustinus tract. 5 in Joann.; Concilia decreverunt quod baptizati ab hasreticis non debent rursus baptizari (nisi sub conditione quando dubitatur de validitate baptismi collati). Item Concilium Tridentinum sess. 7, can. 12.

Ratio theologica est: minister est solum instrumentum, et sufficit quod velit facere id quod facit Ecclesia, servando ea qua ad validitatem sacramenti pertinent.

Quoad hoc per accidens est quod minister si hsereticus, sicut quod medicus sit aegrotus.

Malus minister non operatur in sacramentis de suo, sed ex virtute Christi (cf. Billuart solutionem objectionum ex Iocis difficilibus Patrum).

Obiectio a ratione: Qui amisit fidem non potest velle facere id quod facit Ecclesia.

Respondetur: Non potest hoc velle, ipse credendo efficacitatem supernaturalem sacramenti, concedo; non potest velle facere signum quod Ecclesia credit esse supernaturaliter efficax, subdistinguo : si tollit q'iid necessarium ad validitatem, aut si irrisorie agit, concedo; secus, nego. Ita medicus materialista potest valide baptizare parvulum dum serio vult facere id quod mater christiana ab eo postulat.

Non sufficeret tamen intentio ministri sl vellet facere ritum mere externum, quia non vellet facere id quod facit Ecclesia (cf. art. 8 e 9). Requiritur interna et seria intentio faciendi id quod facit Ecclesia, quia minister est instrumentum animatum et sui conscium; attamen hcec intentio potest existere in eo qui non habet fidem de efficacitate sacramentorum.

Ita minister regis potest valide deferre litteram regis, etsi non credat id quod in ea continetur, sed vult facere id quod vult rex scil. hanc litteram portare (cf. q. 64, a. 9, 1»"' in fine. Item a. 10: legere).

Requiritur intentio interna virtualis (non tamen actualis) id est intentio quae fuit actualis et non retractata est.

Mali ministrantes sacramenta peccant s-ic agendo, quia gravem irreverentiam committunt contra Christum, auctorem sacramentorum, nam sancta sancte sunt tractanda. (cf. S. Thom., cit., a. 6).

Attamen in statu necessitatis non peccant saltem graviter.

De inientione subiecti recipientis sacrameutum.

In adultis requiritur ad validitatem sacramenti intentio interna recipiendi illud ut rem in Ecclesia sacram (excipitur Eucharistia, qua» existit ante susceptionem ejus).

Dk numkro kt ohdink KOROM

Ratio eBt quia adultus non justificatur per gratiam nisi ad «am W diHponat per modum liberi arbitrii. Sed sufficit intentio virtualis.

Quoad conditiones requisitas In subiecto. Peccatori occulto occulte pcldtti, et publico sive occulte sive publice petenti, extra periculum RBOrtla, deneganda sunt sacramenta, excepta pcenitentia, et in aliquo ■ iv (propter tranquillitatem reipublicaj) matrimonio.

De numero et ordine sctcramentorum (q. 65).

QUATUOR SUNT ARTICULI: