Sectio 16, art. 2: An vetitas lidei definita a Concilio Tridentino circa satls-

iactionem sufliclenter inveniatui in deposito Revelationis iormalitei - implicite?

Respondetui. Ex Sacra Scriptura constat, tum factis, tum dictis non totam pasnam semper condonari cum culpa.

Ih Veteri Testamento videmus Adamum in statum gratise restitutum, p»nas temporales subire (Sap. X, 1-2): « Deus eduxit illum a delicto suo, et dedit illi virtutem continendi omnia », remanserunt tamen pasnalitates vitas, dolor et mors, ut psena? peccati. Item Moyses postquam veniam peccati incredulitatis obtinuerit, in terram promissam in pa?nam peccati intrare non potuit (Num. XX, 12). David, in pamam peccati remissi, morte filii sui afflictus est (H Reg. XII, 13-14). - Protestantes objiciunt: ha pama; fuerunt soium in emendationem. - Respondetur : Fuerunt inflicta et in emendationem et in castigationem peccati, ut ex contextu patet; et ex eo quod non solum adulti sed etiam infantes in pamam peccati moriuntur.

Insuper saepe in prophetis sunt exhortationes non solum ad conversionem cordis sed ad opcra satisfactoria. Cf. Joelis H, 12 : « Nunc ergo, dicit Dominus, convertimini ad me in toto corde vestro, in jejunio, et in fletu et in planctu ». Daniel IV, 24: « Peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum ». Apud Luc. m, 8: « Pra>cursor dicit: « Facite ergo fructus dignos psnitentia; ».

Denique ipse Christus dixit Mt. X, 38: « Qui non accipit crucem suam et sequitur me non est me dignus ». Item Mt. XVI, 24; Mc. VUl, 34; Luc. IX, 33 et XTV, 27. Item pluries S. Paulus ait nos salvari non posse, nisi cum Christo patiamur et « adimpleamus ea qute desunt passionum Christi in carne nostra, pro corpore ejus, quod est ecclesia ». Col. I, 24.

Ex his textibus colligitur Dominum non ita pro nobis satisfecisse, ut ab omni obligatione satisfaciendi liberemur, sed ut cum eo magis efficaciter peccata expiare valeamus. Sicut enim causa prima non reddit causam secundum inutilem, sed facit eam agere, communicando ei dignitatem causalitatis, ita Christus per respectum ad membra ejus corporis mystici.

Pariter in Traditione, Patres unanimiter opera pamitentia; seu satisfactoria commendaverunt, ita Tertullianus, Cyprianus, Ambrosius, Augustinus. Protestantes debuerunt hoc factum clare agnoscere.

Unde Concilium Tridentinum merito hanc veritatem ut veritatem fideim deposito revelationis contentam definivit. Et addidit (Denz. 906): quod satisfacere possumus pro psena peccatis nostris debita non soluoj

Dk Satihkactione per satisfactionem sacerdotis arbitrio impositam aut a nobis sponte oblatam, sed per temporalia flagella a Deo inflicta et patienter a nobis tolerata.

Cf . circa fiagella et castigationes hujus vitas, Suppl., q. 15, art. 2.

Art. m. - Ratlo convenlentias hujusce satisfactionis apparet tam ex parte Dei, quam ex parte nostra, ut exponitur in Suppl., q. 13, art. 1, 2; q. 14, art. 1, 2; q. 15, art. 1, 2, 3 et in indice Summs Theol. ad Verbum Satisfactio, n. 18-29.

Ex parte Dei convenientissima est satisfactio, ut jura justitia» divina ut fieri potest salventur; non possumus quidem offerre Deo satisfaetionem ajqualem, quam solus Christus offerre potuit, sed cum Christo imperfectam. Sic etiam leges melius servantur in futurum a pamitente, alii etiam a malo avertuntur, et bonum societatis promovetur.

Ex parte pmnitentis pariter convenientissima est satisfactio, quia ut dicit Concilium Tridentinum (Denz. 904) sic « magis a peccato revocatur, cautior et vigilantior efficitur ». Etiam ut ibid. dicit Concilium, sic affertur remedium pro reliquiis peccati, et vitiosi habitus paulatim tolluntur per exercitium virtutis oppositee.

Contra Jansenistas, certum est quod pamitentes, qui votum satisfaciendi habent possunt absolvi antequam impleverint sacramentalem satisfactionem. Hoc constat ex praxi etiam antiqua Ecclesia:. Denz. 1306.

Ratio convenientise est quod Ecclesia erga pamitentes imitatur Deum, qui perfecte contritis statim peccata remittit, etiam ante adimpletionem satisfactionis. ut constat in exemplo Davidis et testimonio Ezechielis XXXTJJ, 12: « Impietas impii non nocebit ei in quacumque die conversus fuerit ab impietate sua ». Deus perfecte contritia statim peccata remitt.it per infusionem gratiae, sic remittitur simul cum culpa pa-na arterna, non tamen semper tota temporalis pasna, ut dictum est.

Sic sufficienter exposita sunt ea quse pertinent ad actus pamitentis qusp sunt materia hujusce sacramenti scil. ad contritionem imperfectam et perfectam, ad confessionem et ad satisfactionem sacramentalem.

CAPUT VI

DE EFFECTIBUS HUJUS SACRAMENTI

In hoc capite sunt quatuor sectiones:

1" De remissione peccatorum mortalium, np q. 86.

2° De remissione peccatorum venialium, q. 87.

3a De remissione pama* peccato debita;, q. 86, art. 4 et 5.

4a De reviviscentia meritorum, q. 89.

Quoad hos effectus oportet distinguere prout pamitens aut in peccato mortali versatur, aut jam est in statu gratia;.

Si est in peccato mortali, 1" accipit gratiam peccati remissivam, quie dicitur gratia resurrectionis, aut sanationis, aut reconciliationis, 2° accipit eo ipso jus ad gratias actuales tempore opportuno recipiendas, quibus pro peccatis prasteritis pamitens satisfacere valeat et futura in posterum vitare; 3° accipit remissionem pamas wternce et minuitur paena temporalis peccato debita; 4° denique reviviscunt merita per peccatum mortificata.

Si autem pamitens jam est in statu gratia? accipit 1° augmentum gratice habitualis cum jure ad gratias actuales contra peccatum; 2° remissionem peccatorum venialium quas cum contritione confessus est; 3° partialem saltem condonationem pamce temporalis.

Qu^stio L — DE BEMISSIONE PECCATORUM MORTALIUM