Sectio 1, art. 1: UTRUM CON VEN IENTER FIDES, SPES ET CARI-

TAS PONANTUR VIRTUTES THEOLOCIC/E. AHis verbis : Con- venit ne quod sint tres virtutes theologica;, nec plns, nec minus. Quare tres?

Status qusstionis. — Videtur quod non convenit: 1° Quia sufficit una sola virtus theologica, sicut est unica inclinatio naturse ad linem ultimum naturalem. 2° Sufficit sola earitas, quia fides cum sit cognitio imperfecta, et spes, cum sit passio, sunt aliquid minus virtute. 3° Ad plus poni possunt diuv virtutes theolotjica: , una in «»»■ telleclu, altera in voluntate, uum anima non potest ordinari ud Deum nisi per has duas facultates superiores, non vero por sensibilitatem.

llte objectiones videntur quidem inanes contra doctrinam Ecctesiffi de tribus virtutibus tlieologieis, attamen auno 1902 aliquis profesor dogmatis alicuius Seminarii (Vannes), abbe de Bellevne, sustinebat in opere Uoeuvre du S. Esprit, quod datur una sola vir-

AN SINT TRES VIRTUTES THEOLOGICiE tus infusa, scil. caritas. Dicebat (op. cit., p. 40) : « Mirum est quod 1'oiuniuniter theologi admittant tanquam entitates supernaturales distinctaa, gratiam sanctificantem, tres virtutes theologicas, quatuor virtutes morales infusa-s principales, et plures alias connexas, et denique septem dona Spiritus Sancti. Ego sum perterritus coram hac serie immensa, indennita entitatum supernaturalium », « effraye devant ce cortege immense, indefini d'entites surnaturelles » (p. 90). « Eut-il ete effrayfe par la merveilleuse complexite de l'oeil ou de l'oreille?». Et ideo hic theologus volebat in hac complexa materia lucem et simplicitatem afferre, reducendo omnes habitus supernaturales ad unum, scil. ad gratiam identificatam cum caritate. Aiebat expresse (p. 99) : « Virtutes morales infusas et dona idem sunt cum caritate et caritas cum gratia, ideoque hfec omnia sunt unus m)1us habitus supernatnralis — uue seule habitude surnaturelle — sub diversis aspectibus consideratus ».

Si vero ei objiciebatur : sed fides et spcs possunt existere sine caritate, ut definitum est ab Ecclesia, respondebat : sed fides et spes vivte nonuisi ratione distinguuntur a caritate. Ex quo sequeretur quod fides sine caritate non esset eiusdem naturas ac fides formata, et quod non esset donum Dei, sed esset haresis hoc affirmare. Attamen dominus de Bellevue voluit pluribus articulis hanc thesim defendere contra objectiones P. Frojet, est quid inenarrabile, et ad ridendum. Haac controversia legi potet in Revue thomiste (1902; p. 244, 336, 554). In hoc apparet quomodo propter insufficientem foriuationem philosophicam, quidam sacerdotes, imo professores dogmatis, inconscienter pervenirent eA graves hjereses. Dominus de Bellevue ignorabat hoc axioma: Habitus et actus specificantur et specie diversificantur ab objecto formali. Erat inconscienter nominalista, despiciebat doctrinam S. Thoma), sed hsec doctrina sna mole stat. Bx hoc apparet etiam quomodo S. Thomas, ex sua consuetudine proponendi tres objectiones initio cuiuslibet articuli prasviderit multos errorea subsequturos.

Conclusio est: Convenienter ponuntur tres virtutes theologiow: fides, spes, caritas.

Hoc nequit sola ratione probari, nam istaj virtutes, ut dictum est, sunt essentialiter supernaturales, sed suppositio quod homo eleuetur ad finem supernaturalem ratione suadetur quod debeni esse non solum una vel duw sed tres virtutes theologicai. Hoc non solum ratione suadetur, sed est firmiter certum ex fide.

1° Probatur ex auctoritate hoc esse de fide. Dicitur enim in i ad Cor. (xm, 13) : « Nunc autem manent fides, spes, caritas, tria luec; major autem horum est caritas». Et constat ex aliis locis S. Scripturee jam citatis quod lwe tres virtutes sunt immediate de Deo, ergo theologica» vocantur.

Insuper earum distinctio manifestatur ex ipsa revelatione, prout declaratur in Sacra Scriptura, 1 Cor. (xm, 8) : « Garitas rmnquam excidit » in quo differt a fide et a spe ! « Videmus nunc per speculum

M

DE VIHTUTIBTJS THEOLOGICIS IN GENERE in ajnigmate, tunc autem facie ad faciem ». Caritas igitur in coelo separabitur a flde et a spe qu® evacuabuntur seu cessabnnt. Cf. Benbdict. XII (Denz., 530). Imo certum est ex revelatione quod in peccatore remanent fides et spes sine caritate. Et boc declaratur quoad fidem a Conc. Trident., n. 808, 838, et quoad Bpem, conti-a Qnesnel (Dbnz., 1407). Imo ex hac damnatione Quesneli constat quod fides potest esse sine spe; damnatur enim Quesnel quia dicebat : « totum deest peceatori, quando ei deest spes», et Conc. Trident. declarat (u. 808), quod fides non amittitur quolibet mortali peccato, sed sola inUdelitate.

Insuper tota traditio catholica dicit quod sunt tres virtutes theologic®, nec plus, nec minus. Erraverunt ergo quidam rarissimi qui dixerunt virtutem infusam religiouis esse virtutem theologicam ; S. Tliomas ostendit coutrarium, quia objectum formale religionis non est Deus, sed cultus ei debitus (cf. II*-II", q. 81, ». 5).

2° Probatur ratione theologioa: Virtutes theologic® debent ordinare Uominis intellectum et voluntatem ad beatitudinem supernatnralem. Atqui inlellectus debet sic elevari per lidem, voluntas per spem ad tendendum ad iiuem arduum, per caritatem ut uniatur spiritualiter fiui. Sic earitas remanet in coelo, amissa spe, quia anima non amplius tendit ad Deum quem jam possidet. Difficultas est, non pro iutelle<;tu, qui c-rte iudiget elevari ut supernaturalia cognoscat, sed pro voluntate: quare ponuntur dwv virlutes theologiow in voluntate et non sufficiat una, scil. caritasf

S. Thomas hoc melius explicat in resp. ad 3,n, dum dicit: « Ad appetitum duo pertinent: scil. motus in finem, et conformaUo ad iinem per amorem». Et revera haic duo possunt distingni, 6ic declaratur ab Ecclesia quod sicut fides infusa, ita spes mfusa potest remanere sine caritate in peccatore. Cf. 11*11", q. 17, a. 5 et 6, de distinctione spei ab aliis virtutibus theologicis, ubi dicitur in art. 6: « Caritas facit hominem Deo inhawere propter seipsum, mentem hominis uniens Deo per affectum amoris; spes autem et fides facinnt iuh®rere Deo, sicut cuidam prinvipio ex quo aliqua nobvs proveniunt. De Deo autem provenit nobis et cognitio veritatis et... auasilium ad bcatitudinem obtiuendam ».

Ibid. ad 3 : « Spes facit tendere in Deum, sicut in quoddam bonum finale adipiscendum , et sicut in quoddam adjutorium efficax ad subveniendum ; sed caritaa proprie facit tendere in Deum, uniendo affectum homiuis Deo, ut scil. homo non sibi vivat, sed Deo ». Cf. II*-II", q. 23, a. 2; q. 27, a. 3: TJtrnm Deus sit propter seipsum diligendus.

Propterea, ut infra dicitur I* II", q. 65, a,. 4, spes sicut et fides potest esse sine oaritate. Actus spei est exspectare futuram beatitudinem, sive ex meritis habitis, sic est cum caritate, sive cw meritis non habitis sed acquirendis post conversionem, sic est sine caritate. In hoc apparet quod aliud est tendere (exspectando) ad finem ultimum per spem, et aliud ei uuiri per caritatem. Cf. etiam in nostra qua;stione 62. a. 4, ad 2.

AN SINT TRES VIRTUTES THEOLOGICJ!

Ad lam ut jam notavimus, dicitur quod « ipsa natura voluntatis Uffioit ad naturalem ordinem in fimem, sive quantum ad intentionem linis, sive. quantum ad conformitatem ad ipsain. Sed in ordine ad ea ,t:nr sunl supra naturam , ad nihil horum sufficit natura potentuv ».

Ad liMbere fidem et spem de his qua subduntur humanw potestati (v.g. fidem et spem in amico) deficil a ratione virtutis, quia lldea et spes important quamdam imperfectionem , prout lides est de bls qu® nou videntur (sic fides humana potest errare) et spes de his qiUB uon habeutur (sic spes humana potest frustrari), non habent inolivum omniuo firmum, et determinans ad verum et ad bonum.

Sed habcre fidem el spem in Deo habet rationem virtutis, quia Deos nou potest nec falli nec fallere, et spes in eo fundata non conluiidit. Attamen, ut infra dicetur, fides mortua et spes informis non on1 perfetrta» virtutes (I*-II", q. 65, a. 4), quia non habent debitum modum, naui ad ratiouem virtutis pertinet non solum aliquod bonum operari, scd bene, scil. ex recto amore.

Ergo ex his omnibus constat, quod sunt tres virtutes theolc^ica', OOD ininus, nee plus, qnia sic suflicieuter ordinatur homo ad ultimuni linem supernaturalem. Hoc est ex fide certum, et apparet conve nientia hujusce veritotis.

Clarius infra patebit distinctio triuni virtutum theologicarnm cf. 11*11", q. 17, a. 6 :

Virtutibus

I Dco propter seipsum Caritas ologicis l ( »uxiliunl iui beatitudi

• nem consequendam Spes

' \ venit : \ coguitio veritatis Fides

Per caritatem, Deus diligendus est propter seipsum, ita ut verba « propter seipsum » intelligantur nou solum fiualiter, non solum .•llicienter seu effeetive, sed formaliter:

fiiuiliter, scil. non propter alhtm finem, et hoc jam est in spe.

effective, scil. non propter aliam causam, dum e contra diligimus aliquos in quautum sunt filii talis patris.

formaliter, scil. propter suam bonitatem pvr essentiam, super omnia dilectam, qua; est exemplar omnis bonitatis ; et hoc ultimum non verificatur iu spe, qua homo desiderat Deum sibi.

i miilerialiter, scil. propter beneficia ab eo re-

Deus dihgi potest pro- ceptaj qulB nos quasi matepiajite,.

pter alvud / sponunt ad eius dilectionem.

Deus diligitur propter

DE VIRTUTIBUS THEOLOSICIS IN GENBRB