Capita VII-VIII. De exercitio gratiae respectu credendorum; De exercitio gratiae respectu diligendorum

1. Quarto igitur restat considerare gratiam (uiuium ad. erzercitia meritorum. Eb circa. haec. consideranda sunt quatuor. Priino, de exercitatione gratiae iu credendis, cuiusmodi sunt. articuli fidei; secundo, iu diligendis, cuiusmodi sunt illa quae. spectant. ad. ordinem diligendi; tertio, in exsequendis, cuiusmodi sunt praecepta legis divinae; quarto iu. postulandis, cuiusmodi sunt. petitiones. orationis dominicae.

2. De articulis autem. fidei haec tenenda sunt, quod licet per. fidem. astringaumur credere. plurima, quae sunt supra. rationem, et. generaliter ownia, quae continentur et afferuntur in. canone sacrae Scripturae; specialiter tamen et proprie articuli fidei dicuntur illi qui continentur in serie Syimboli apostolici; «qui uno modo sunt duodecim, si habentur respectus. ad. eos, qui Symbolum ediderunt, alio modo quatuordecim, | si consideremus quae radicaliter eredenda sunt tanquam— omnium credendorum fundamenta.

3. Ratio autem. ad. intelligentiam — praedictorum haec est: quia, eum. primum. principium in. se. ipso sit summe verum et bonum, in opere vero suo sit summe iustum et misericors ; et summe vero debeatur firma assensio, summe bono fervens dilectio, summe iusto univeralis subiectio, summe »nisericordi tiducialis invocatio; et gratia sit ordinativa mentis nostrae ad primi principii eulturam debitam: hinc est, quod ipsa dirigit et regulat ad debita ct meritoria exercitia in eredendis, amandis, exsequendis et postulandis, secundum quod requirit summa veritas, bonitas, iustitia et misericordia in Trinitate beata.

4. Quoniam igitur veritati est credendum, et maiori veritati magis credendum, et suminae veritati per consequens summe credendum; et veritas primi principii in infinitum maior est omni veritate creata et luminosior omni lumine intellectus nostri: hinc est, quod ad hoe, quod intellectus noster recte sit ordinatus in crcdendis, necesse est, quod plus credat summae veritati quam sibi, et quod se redigat in obsequium Christi; sunt. fidei fundamenta, aut spectant ad. Divinitlatem, aut ad humanitatem. Et quoniam. Divinitas habet considerari in. (ribus personis, scilicet Patre geuerante, Filio genito et Spiritu. sancto. procedente, et. guadriformi operatione, scilicet creatione In esse. uattirac, reereatione in. esse gratiae, resuscitatione in reparatione vitae et glorificatione in collatione gloriae; hinc est, «uod articuli spectantes ad. Dtvinitlatem sunt septem. — Similiter, quia Christi Auwmanites habet considerari ut concepta de Spiritu sancto, ut nata. de Virgine, nt patiens in. cruce, ut. descendens ad infernum, ut resurgens a morte, ut. ascendens. in. caelum, ut. veniens ad iudicium finale; hinc est, quod. septem. sunt. articuli humanitatis, et. sic in universo quatuordecim, ad modum. septem stellarum. et septem. candelabrorum. aureorum, in quorum medio filius hominis ambulabat.

5. Quoniam ergo unus est Christus in divina natura et humana; et una. tantum. est. veritas summa, quae est ratio credendi tina, prima, summa et. sola, quae non mutatur. per tempora: hinc est, quod «de omnibus praedictis articulis una. tantum. est. fides. de. eadem, non mutata (àm . in praesentibus quam in praceteritis quim in futuris, licet magis clara sit et explicita in eis qui Christum sequuntur, quam in cis qui praecesserunt eius adventum; sicut novum testamentum est clarius quam vetus, in quibus praedicti articuli continentur. ]

6. Et quia Spiritus sanctus hos articulos fidei in Scripturarum profunditate contentos in unum. compe-

7. Ratio nutem ad. intelligentiam praedictorum haec est: quia primum principium, hoc ipso quod primum, cst. summum; et hoc ipso «quod. summum, est summe bonum; ct hoc ipso quod. summe bonum, cst summe beatum et summe beatifleativum; et hoc ipso quod. summe beatifleativum, est ipso summe fruendum; et hoe ipso quod est eo summe fruendum, summe est ei inhaerendum per amorem et in eo quiescendum tanquam in flne. Quoniam ergo amor rectus et ordinatus, qui caritas appellatur, principaliter fertur in illud bonum, quo fruitur et in quo quiescit; et ipsum est ratio diligendi: hinc est, quod illud praecipue diligit tanquam beatificativum, et cetera per consequens, quae per illud idonea sunt beatifleari. Quoniam igitur nobiscum ad beatitudinem natus est prorimus pervenire: natum est etiam pervenire et corpus mosirum tanquam beatificahile cum spiritu: hinc est, quod quatuor tantum ex caritate diligenda esse «dicuntur, scilicet Deus et proximus, spiritus. noster. et corpus noslrum.

8. Rursus, quoniam Deus est supra nos. tanquam bonum supremum, spiritus noster intra nos tunquam . bonum intrinsecum, et proximus noster iuxta nos tanquam bonum cognatum, corpus vero nostrum infra nos tanquam bonum subiectum; hinc est, quod hic debet servari ordo in diligendo, ut primo Deus diligatur super omnia et propter se ipsum; secundo, spiritus noster sub Deo supra omne bonum caducum; tertio, procimus noster iuxta nos ad consimile bonum; quarto, corpus nostrum infra nos sinut bonum infimum; et in eodem gradu contineri. debet corpus proximi, quia utrumque tenet. rationem inferioris boni respectu. spiritus nostri.

9. Postremo, quia amor est pondus mentis et origo omnis affectionis mentalis, qui de facili reflectitur in se et difficulter tendit in proximum et difficilius elevatur in. Deum; hinc est, quod licet quatuor sint diligenda ex caritate, duplex tamen. datur. mandatum unum, quod. dirigit iu. Deuin, aliud, «quod. dirigit in proximum. | à. Et quia omnia praecepta vel ad Deui referuntur, vel ad. proximum, tanquam in finem, et in illud quod est ad finem; hinc est, quod in his duobus mandatis clauditur collectio mandatorum et comprehensio omnium Scripturarum. Et caritas ipsa est radix, forma et linis virtutum, iungens omnes eum. ultimo (Ine. et ligans omnia ad. invicem simul. et. ordinate; ideo ipsa est pondus inclinationis ordinatae et viuculutui colligationis perfectae, ordinem quidem servans respectu diligendorum «diversorum quantum ad affectum pariter et effectum, uniatem autem habens in habitu quantum ad unum finem et unum principale dilectum, quod est ratio diligendi respectu omnium aliorum, quae per amoris vinculum nata sunt colligari in unum Christum «quauunn ad caput et corpus, quod uuiversitatem in se continet salvandorum. Quae unitas inchoatur in via, sed consummatur in aeterna gloria, iuxta quod Dominus orat, u£ sint. unum, sicul el nos unum sumus; el ego in eis, el (u tn me, ut sint consummali in unum ; qua unitate consummata per vinculum caritatis, erit Deus omnia in omnibus aeternitate certa et pace perfecta, eruntque omnia per amorem communia cominunione ordinata et ordinatione connexa et connexione indissolubiliter alligata.