Capita IX-X. De exercitio gratiae respectu agendorum, praeceptorum et consiliorum; De exercitio gratiae respectu petendorum et orandorum

1. De praeceptis autem legis divinae hoc tenendum est, quod in lege Moysaica sunt praecepta tudicialia, figuralia et moralia, utpote decem praecepta decalogi in duabus tabulis conscripta digito Dei. — Lex autem evangelica, tudicialia temperat auferendo, figuralia evacuat adimplendo, sfaoralia consummat adiiciendo. Adiicit autem. documenta. instruentin, promissa excitantia et consilia perfleientia; cuiusmodi sunt. consilium paupertatis, consilium obedientiae et. consilium castitatis, ad quae implenda invitat Christus Dominus noster eum qui vult esse. perfectus.

2. Ratio autem ad intelligentiam praedictorum haec est: quia primum principium, sicut est summe bonum in se ipso, sic est summe fustum in opere sto et in universi. regimine disponendo. Quoniam ergo summe :ustí. est zelare iustitiam non tantum in se, verum etiam in altero; iustitia autem consistit in con- formando se regulis iuris: hinc est, quod divinae iustitiae est regulas iustitiae homini imprimere et exprimere, non tantuin dic(ando per modum veritatis erudicentis, sed etiam praeciptendo et obligando per modum voluntatis imperantis. Et quoniam gratia facit voluntatem nostram divinae. voluntati eonformem, ipsius est disponere nos ad obtemperandum et subiacendum illis regulis iustitiae secundum dictamen legis divinitus datae.

3. Rursus, quoniam divinis imperiis dupliciter obtemperare contingit, videlicet ex /22more poenae, vel ex amore iustliae ; et primum est imperfectorum, secundum autem perfectorum; ideo Deus duplicein. homini contulit legem: unam timoris, alteraan. amoris, unam in servitutem generantein et. alteram. in. adoptionem liliorum Dei transferentem. Ae. per lioc, quia timentibus et imperfectis competit, ut (erreantur per iudicia et zanuducantur per signa et. dirigantur nihilominus per praecepta; hinc est quod lex Moysaica, quae est lex timoris, continet iudicia/ta et figuralia e moralia. — Perfectis autem et. amantibus convenit aperta 1nstructio documentorum, /arga pro- $nis$i0 praemiorum et a/(a perfectio consiliorum; hinc est, quod lex evangelica continet ista tria. Et ideo dicitur lex Moysaica «differre ab evangelica, quia illa figurae, haec veritatis ; illu lex poenae, haec gratiae ; illa 4tteralis, ista spiritualis; illa occidens, ista vivificans; illa timoris, ista amoris; illa servitutis, ista libertatis ; illa oneris et ista facilitatis.

4. Postremo, quoniam regulae spectantes ad iustitiae necessitatem continentur in divinis praeceptis; et iustitiae est «ius suum unicuique reddere » : necesse est, quod praecepta moralia quaedam sint, quae ordinant nos ad Deum ; quaedam ad proximum secundum duplex caritatis praeceptum; quod Spiritus sanctus voluit insinuare per duarum mysterium tabularum, et ideo digito Dei scriptae dicuntur. — Et quia Deus cest trinus, Pater scilicet ct Filius et Spiritus sanctus, eui competit summa maiestas adoranda, wcritas profitenda et caritas acceptanda, secundum vim irascibilem, rationalem ct concupiscibilem, per actum: operis, oris ct cordis: ideo triplex est mandatum primae tabulae, correspondens tribus praemissis, scilicet adorationts subiectivae, turationts veridicae et sabba- (izattonis sacratae.

5. Quia vero proximus est imago Trinitatis, et ei, in quantum praefert imaginem Patris, debetur pietas ; in quantum praefert. imaginem Filii, debetur veracttas ; in quantum praefert imaginem Spiritus sancti debetur benignitus ; hinc. est, quod septem sunt mandata, quae ad secundam tabulam spectant. Nam penes pietatem sunt. duo: unum, quod. pietatem mandat, scilicet de patre honorando; alterum, quod impietatem vetat, scilicet de non occidendo. Penes veracttatem, «quae. principaliter consistit in verbo, accipitur 4num, scilicet de falso testimonio non ferendo. Penes bentignitatem, cui opponitur cupiditas et concupiscentia, quarum utraque potest esse in opere, vel in corde, accipiuntur quatuor, scilicet on moechaberts, non concupisces uxorem, non vult. tamen. orari a nobis, ut occasionem habeat largiendi dona gratiae Spiritus sancti. — Vult autem orari non solum oratione men/a/t, quae est « ascensus intellectus in Deum», verum etiam vocat, (quae. est « petitio decentium a Deo», non solum per nos ipsos, verum etiam per Sanctos lanquam per coadiutores nobis divinitus datos, ut quod minus digni sumus impetrare per nos impetrare valeamus per Sanctos. — Et quia, qid oremus, secundum quod opo:tet, nescimus, ne vagaremur incerti, formam nobis tradidit in oratione, quam composuit; in qua sub septenario petitionum numero universitas comprehenditur petendorum.

6. Ratio autem ad intelligentiam praedictorum haec est: quia. primum principium, sicut est. summe verum et bonum in se ipso, sle misericors et. iustum in opere suo. Et quoniam nitsertcordtissimum est, ideo libentissime condescendit humanae miseriae per infusionem gratiae suae. Quia vero simul eum hoc iustum est, ideo donum perfectum non. dat nisi desideranti, non dat gratiam nisi. regratianti, non impendit. misericordiam nisi miseriam. cognoscenti, ut salva sit libertas arbitrii, et nou vilescat nobilitas doni, et integer perseveret cultus honoris divini. Quoniam ergo orantis est divinum affectare subsidium. proprium allegare defectum et gratias agere propter beneficium gratis datum; hinc est, quod oratio disponit ad susceptionem divinorum charismatum, et Deus orari vult ad hoc, ut munera largiatur.

7. Rursus, quia ad hoc, ut desiderium efficaciter sursum tendat ad impetrandum dona divina, necesse est, quod. a//ectio nostra. sit fervida, et. cogitatio in unum collecta, et exspectatio nostra. sit certa et firma; el quia eor nostrum frequenter est tepidum, frequenter dispersum, frequenter. etiam pavidum propter peccati remorsuim nec audens per se ipsum comparere ante divinum | conspectum: hinc est, quod Dominus voluit, nos non lantum orare snentaliler, verum. etium voca- Uter ad. nostri affectus excitationum per sensum verborum. — Voluit etiam, nos orare per Sanctos, et Sanctos. pro. nobis, ad dandam fiduciam pavidis, ut qui uon audent, vel non. possunt impetrare per. se per idoneos impetratores obtineant; ac per hoc in orautibus humittas eouservetur, i, Sanctis. intereedentibus dignilas declaretur, in omnibus Christi meiwbris carilas e unitas. ostendatur, qua. quae. inferiora. sunt. ad superiora. fiducialiter recurrant, et superiora. inferioribus liberaliter condesceudant. f. Postremo, quia. Deus iustus. et misericors exaudire non debet nisi in his quae spectant ad suum Honorem et ad nostram salutem; huiusmodi autem sunt, quae spectant. ad. praemium patriae et ad. viaticum viae, eb prima sunt tria, sequentia. quatuor: hinc est, quod. petitiones orationis dominicae, quae docent, quid petere utiliter. debeamus, sunt septem. — Quae euin spectant ad. divinum honorem. et. praemium patriae sunt. tria, scilicet 22 /ellgentia veritatis, reverentia maiestatis et concordia voluntatis, seu. per alia. verba, vel est visco summi. veri, quod non videtur nisi a mundis el sanctis, et hoc. petitur, cum dicitur: Sanctificetur nomen luum, id est, tui nominis notitia perfectis, sain- ctis et mundis donetur; vel est. /entio summi. ardti, quae reges facit, et per quam regnum habetur, et hoc petitur, cum dicitur: Adventat regnum tuum ; vcl est friitio summi honi, quae non datur nisi his qui voluntates suas habent divinae voluntati conformes, et hoc petitur, cum dicitur: Ftia/ voluntas tua, sicut. tn caelo el in lerra. — Quae autem spectant ad transitum viae aut respiciunt collationem boni conferentis, aut. amotionem mali nocentis. Collatio autem boni conferentis petitur in pane quotidiano sive supersubstantiali, in quo petitur «quidquid necessarium. est ad. conservationem vitae praesentis sive. sccundum spiritum, sive. secun-. dum corpus. Amotto autem mali nocentis petitur ín tribus petitionibus ultimis: quia omne malum aut tenet rationem praeteriti, aut. futuri, aut praesentis ; vel aliter, aut. tenet. rationem mali culpae, aut pugnae, aut poenae. Primum petitur amoveri in dimissione debttorum; secundum, in victoria. tentationum ; tertium et ultimum, in Jiberatione ab oppressione malorum. Et sie septem in. universo sunt petitiones, in. quibus universaliter petitur quidquid petendum est; et. hoe. quidem satis recte, ut septenarius petitionum respondeat septenario divinorum clharismatum et donorum gratiae septiforimis.

8. Propter quod notandum, quod septiformem septenarium proponit nobis sacra Scriptura considerandum, scilicet vitiorum capitalium, Sacramentorum, vir- (utum, donorum, beatitudinum | petitionum et dotum gloriosarum, trium spiritualium et quatuor corporalium, ut apparebit inferius: septenarium vitiorum. tan- quim primum, a quo debeinus recedere: septenarium Sacrumentoruim secundum, per quem debemus. incedere; septenarium dotuzi ultimum, quein debemus appetere; septenarium peutionum penultimum, quo debemus petere; septenarium autem virtutum, donorum et beatitudinum WViplicem intermedium, per quem debemus transire; ut sie, septies $n. die laudantes nomen Domini et orantes, impetremus gratiam. septiformem virtutum, donorum et beatitudinum, qua. vincamus sepliformem pugnam vitiorum capitalium et. perveniamus ad septiformem coronam dotum gloriosarum, adiuvante nililominus septiformi medicina Sacramentorum divinitus ad reparationem) humani generis statutorum.