Articulus 8
PERTRACTATIO EJUSDEM METRI MYSTICA.
AMPLIUS, juxta allegoricum et tropologicum sensum, per orbem immensum designatur universalis Ecclesia toto orbe diffusa, quam Christus Deus natura naturans, evangelicis legibus regit; ac diversa genera hominum ex omni tribu, gente et lingua, in unum populum christianum et in unum ovile ac unum gregem redigit, adunat ac servat, ipsosque electos indissolubili caritatis nexu constringit et ordinate gubernat, prout istud jam supra frequenter est mystice explanatum.
Insuper, per leones intelliguntur uno modo homines superbi et feroces, qui per gratiam Christi et evangelicæ legis jugum mitescunt. Qui si propter sua demerita deserantur a gratia, protinus sæviunt sicut ante, et contra suos superiores insurgunt, quorum increpationes et disciplinam antea verebantur, et juxta quorum dispositionem jejunabant et abstinebant ac reficiebantur: qui ruptis obedientiæ vinculis, omnia secundum voluntatem propriam contumaciter operantur. — Præterea, diversi homines secundum diversitatem vitiorum suorum, diversarum bestiarum nominibus exprimuntur. Unde in Isaia de diversis vitiosis hominibus ad Christum conversis et in ejus ovili cum virtuosis concorditer commorantibus ac desuper reformatis, legitur prophetatum: Habitabit lupus cum agno, et pardus cum hædo accubabit, vitulus et ovis et leo simul morabuntur.1
Amplius, per garrulam avem intelligi potest persona mundana et vaga quæ conversa clauditur antro: in quo nisi ad Dei timorem et ad spiritualem amorem ac vitiorum horrorem atque ad mundi contemptum se dederit, cito sanctæ religionis rigorem fastidiet, et ipsam sui clausuram detestans, quamvis in claustro sufficienter, imo et abundanter reficiatur, spiritualibus quoque alimoniis, saluberrimis sacramentis salutaribusque doctrinis abundet, de monastici tecti arcto prosiliens, ad loca mundana sibi accepta redibit. De qualibus in secunda sua Canonica beatissimus Petrus: Melius (ait) illis erat non cognoscere viam justitiæ, quam post agnitionem retrorsum reverti. Contingit enim illis illud veri proverbii: Canis reversus ad vomitum suum; et, Sus lota in volutabro luti.2
At vero per virgam violenter incurvatam ac depressam, intelligitur cor superbum, non vere, sed ficte, ambitiose aut servili timore se foris humilians, juxta illud in Ecclesiastico: Est qui nequiter se humiliat, et interiora ejus plena sunt dolo.3 Quod dum sibi ipsi relinquitur, aut honorem præsidentiamve consequitur, insipienter extollitur, et perdit se ipsum, et quantum in ipso est, etiam sibi commissos. De quo in libro Job scriptum est: Vir vanus, in superbiam erigitur; et tanquam pullum onagri, se liberum natum putat.4 De cujus perditione rursus apud Job affirmatur: Si ascenderit usque ad cœlum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, tanquam sterquilinium in fine perdetur, et velut somnium avolans non invenietur.
Præterea, per solem in aquas hesperias corruentem, significatur quicumque vir perfectus, juxta illud Ecclesiastici: Homo sanctus in sapientia manet ut sol. Qui cadit in aquas, dum variis tribulationibus, tentationibus adversitatibusque pulsatur, vexatur, obruitur, sicut dixit Apostolus: Supra modum gravati sumus. Verumtamen non superatur :56789 imo implet illud Jacobi, Omne gaudium existimate, fratres, quum in diversas tentationes incideritis.10 Imo denuo oritur, et ad alta conscendit, contemplando divina in adversis more sibi solito, sicut in prosperis.
Postremo, quoniam nihil est perfectum, nil ordinatum, nisi principium suum junxerit suo fini, ordinemus nos ipsos et generationem nostram carnalem ac spiritualem seu baptismalem, ad Dei honorem et beatificum finem : ad quem indesinenter tendamus, fervide adspiremus efficaciterque gradiamur.
Footnotes
Chapter 96 of 199