CHAPITRE IV.--Des choses qu'il faut répondre à la sainte Messe
Le Prêtre. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti: Amen.. Introibo ad altare Dei.
Le Clerc. Ad Deum qui laetificat juventutem meam. Le Pr. Judica me, etc..
Le Cl. Quia tu es, Deus, fortitudo mea; quare me repulisti, et quare tristis incedo, dum affligit me inimicus?
Le Pr. Emitte lucem tuam, etc.
Le Cl. Et introibo ad altare Dei, ad Deum qui laetificat juventutem meam.
Le Pr. Confitebor tibi in cithara, etc. 427 Le Cl. Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi: salutare vultus mei, et Deus meus.
Le Pr. Gloria Patri, etc.
Le Cl. Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in saecula saeculorum. Amen.
Le Pr. Introibo ad altare Dei.
Le Cl. Ad Deum, qui laetificat juventutem meam.
Le Pr. Adjutorium nostrum, etc.
Le Cl. Qui fecit caelum et terram.
Le Pr. Confiteor Deo omnipotenti, etc. 281 Le V. P. Eudes suppose ici qu'un seul clerc sert le Prêtre à l'Offertoire et au Lavabo. La plupart des auteurs les font servir de concert. Il n'y a point de règles prescrites à ce sujet. On peut suivre les usages reçus.
Le Cl. Misereatur tui omnipotens Deus, et dimissis peccatis tuis, perducat te ad vitam aeternam.
Le Pr. Amen.
Le Cl. Confiteor Deo omnipotenti, beata Maria semper Virgini, beato Michaeli Archangelo, beato Joanni Baptista, sanctis Apostolis Petro et Paulo, omnibus Sanctis, et tibi, Pater, quia peccavi nimis, cogitatione, verbo et opere: mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa. Ideo precor beatam Mariam semper Virginem, beatum Michaelem Archangelum, beatum Joannem Baptistam, sanctos Apostolos Petrum et Paulum, omnes Sanctos, et te, Pater, orare pro me ad Dominum Deum nostrum.
Le Pr. Misereatur vestri, etc.
Le Cl. Amen.
Le Pr. Indulgentiam, etc.
Le Cl. Amen.
Le Pr. Deus, tu conversus vivificabis nos.
Le Cl. Et plebs tua laetabitur in te.
Le Pr. Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam. Le Cl. Et salutare tuum da nobis.
Le Pr. Domine, exaudi orationem meam.
Le Cl. Et clamor meus ad te veniat.
Le Pr. Dominus vobiscum.
Le Cl. Et cum spiritu tuo.
Le Pr. Kyrie eleison.
Le Cl. Kyrie eleison. 428 Le Pr. Kyrie eleison.
Le Cl. Christe eleison.
Le Pr. Christe eleison.
Le Cl. Christe eleison.
Le Pr. Kyrie eleison.
Le Cl. Kyrie eleison.
Le Pr. Kyrie eleison.
Le Pr. Dominus vobiscum.
Le Cl. Et cum spiritu tuo.
Le Pr. Per omnia saecula saeculorum.
Le Cl, Amen.
Le Pr. Lectio Epistola, etc.
Le Cl. Deo gratias.
Le Pr. Flectamus genua.
Le Cl. Levate.
Le Pr. Dominus vobiscum.
Le Cl. Et cum spiritu tuo.
Le Pr. Sequentia sancti Evangelii, etc.
Le Cl. Gloria tibi, Domine.
Le Pr. In illo tempore, etc.
Le Cl. Laus tibi, Christe. Ce qui se dit aussi à la fin de la dernière partie de la Passion, excepté à celle du Vendredi-saint.
Le Pr. Orate frates, etc.
Le Cl. Suscipiat Dominus sacrificium de manibus tuis, ad laudem et gloriam nominis sui, ad utilitatem quoque nostram, totiusque Ecclesiae suae sanctae.
Le Pr. Per omnia saecula saeculorum.
Le Cl. Amen.
Le Pr. Dominus vobiscum.
Le Cl. Et cum spiritu tuo.
Le Pr. Sursum corda.
Le Cl. Habemus ad Dominum.
Le Pr. Gratias agamus Domino Deo nostro.
Le Cl. Dignum et justum est.
Le Pr. Per omnia saecula saeculorum. 429 Le Cl. Amen.
Le Pr. Et ne nos inducas in tentationem.
Le Cl. Sed libera nos a malo.
Le Pr. Per omnia saecula saeculorum.
Le Cl. Amen.
Le Pr. Pax Domini sit semper vobiscum.
Le Cl. Et cum spiritu tuo.
--Si on donne la paix, l'Agnus Dei étant dit, le Clerc se met à genoux proche du Prêtre au côté de l'Épître, lui présente le signe de la Paix (s'il y en a un sur l'autel) pour le baiser, et le Prêtre disant Pax tecum, le Clerc répond: Et cum spiritu tuo; excepté aux messes des Morts et en celles du Jeudi et Samedi Saints, esquelles on ne donne point la paix.
Le Pr. Ite Missa est ou Benedicamus Domino.
Le Cl. Deo gratias.
Le Pr. Requiescant in pace.
Le Cl. Amen.
Le Pr. Initium sancti Evangelii secundum Joannem. Le Cl. Gloria tibi, DominDe.
Le Pr. In principio erat Verbum, etc... plenum gratia et veritatis.
Le Cl. Deo gratias.
Quand on donne la sainte Communion.
Le Cl. Confiteor, etc., comme ci-dessus, page 427. Le Pr. Misereatur vestri, etc.
Le Cl. Amen.
Le Pr. Indulgentiam, etc.
Le Cl. Amen.
Le Pr. Benedictio Dei omnipotentis, etc.
Le Cl. Amen. 430
Chapter 7 of 8