Sectio 3, art. 3: UTRUH INTENTIO FINI8 SIT IDEM ACTUS

CUM VOLUNTATE EJUS QUOD EST AD FINEM.

mponrto est: Si volumus mcdiura propter ttncra. tnuc est idem actne, sciUcet electio. Si vero seorsum volumus finem et raed,a abso

292 DE ACTIBI'8 VOLCNTATIS PStCHOLOOICB COSStDEHATIS lute, tunc sunt. duo aetus, soilicet intentio flnut et clectio mediornm Cf. Alvarex.

In arl. V dicitur quod bruta intendunt materiaiiter finem exe cutive tendendo in rem qu» est finis, non vero sub ratione fini» Intentio convenit animalibus, non formaliter, sed executive.

8ic Bant tres actus eliciti a voluntate circa finem, scilicet volitio intentio et fruitio.

Corollarium: Ut habeatur electio recta et efflcax, et a fortiori impcrium rectum et efficax circa media, prajrequiritur intentio recta et officax circa tinem. Unde prudentia qiUB debet pervenire ad imperium rwtura et efflcax presupponit appetitum rectum, seu intentionem rectam et efficacem.

QUJ3STIO XIII. DE ELECTION E

Quinam sunt ao.tus voluniatis Bt iuteUectus circa mtdia ad fineui? Posita efficaci intenUonc tiuis, bi actus sunt : 1» Conmlium, seu consultatio de roediis congruis ad finem obtini-ndum ;

2" Comensm tqui ad cunsilium sequitur in voluntatel. his mediis snltem in globo acceptatiB;

3" Judicium «wetfcWBI in intellectu. quo discernitur medium magis uptum ;

i' Bleelio voluutalis hoc medium acceptaniiB. 6i occurrit unicuni medium, tunc consilium non distiuguitur a judicio practico, ner consensus ab electione.

Circo Eleetionem qiuednm sunt notanda; ElecUo est acocplatio disoretiva uiiiiw mcdii pm alio, ad linem consequendum. Substantialiter est actus voluntatis. pnesupponens jndicium a qno dirigitur sicnt a forma exlrinseca. Est uutem substantiaUter actus voluntutiB, quia objectnm electionis est bonum ordinabile nd flueni ; soln nutem voiuntas versatur circa bonum.

ElecUo versntur propric circa media, de quibus fit deliberatio. 8ic. mcdious ncm delibcrat de sanitate reddcuda aigroto, sed de niediis ad sanitatcm obtinendam. Potcst tamen hoiuo deliberure de seipso. seu de ordinatione suai vitai ad finem ultimum. Ad rem 8. Thomas: » Cum homo nsum nvtionis habere incipit, prunuin quoa tuuc occurrit. cogitundnm est deliberare de scipso, seu... ordinare seipsum ad debitum lluem » II' II", q. 89. a. 6). Tuuc objectum de- Uberationis el electionis uon est proprie nnern nllimum dobiuim. sed onUnatio vitiu noslm ad lninc finem. Insuper cUgi potest virtus potins quam viUum, in ordine ad bcatitudincm ln communi, CT. q. 13, a. 3, ud 2um. .. .

Electio non convenit brntis : nam appetitus eornm et insUuctus determinnnlur nd unnm. „ ,

Electio ,-st solum de iis qu» possunt flen a nobis. nut saltem a nobis designari. sicut cum eligimus snperiorem communitatis. fct ideo olcctio non eat de impossibilibus.

Non immoramur nunc in hnc. qua«tione de eleclione hbera, quui jani supra tractavimus .le diffi. ultatil.us ad eam perUuenUbus ngendci q. X de Ubero arbitrio contra diversas species deternunisnu. a. q. X, aa- 1. 2, 3, 4. Cf. supro praisertiin p. 251-203.

QU.ESTIO XIV.

DE CONSILIO

In hac qiuestione agitur ot de COnvlUo et de ultimo judicin proe. tico a quo dirigitur electio.

Dlvisio hujus quiestionig Bftt omnino similis divlsioni pneeedenTis quaesllonis.

ABT. I. — UTRUH CONSILIUM 8IT INQUISITIO.

Conclusio: Consitium r.t im/uinitio mtionix tl# rcbun eligendi*.

Probatur: Uiec inqnisitio necossnrin est quia iu rebuB iucertis (qunles sunt aingulnria agondu. hie et nunc. secunduiu variationem circumstantiarum), ratio non profcrt judicium nbsque inquisitione preecedente, qiue voeatur consilium.

Ad ium.* Beno explicotiir mutun rolatlo inter electiouem et judicium a quo dirigitur etertio.

Ad 3u,|i; HHinmsi certum est quod virginitna iu se sit melior matrimoniu. iiou ita est certum quod sit melior pro me hic et uunc. Ideo de hoc potest osse inquisitio prne.ica.

Dublum: Utruin cousiliuiu iucludat intrinsece jiidiidum. Cf. AIvare.7..

Difflcultas est, nam 8. Thomas dOcet, P-H", q. 56, a. « et II' II", q. 51, an.. 1 ct 2, quod juitiv Aristotolem eubulm est virtus liene con- Rtliativn qme distinguitur a «inevf quie ponitur ad bcue jiuiienndiim in practicis.

Rc.pondent tan.cn Cajetonus, Mediua et Alvarex quod consUinni humanum includit iuquisitionem ct judicium; lonsilium vcro divi num est judicium absque inqnisitione. Ita cousilium angcUeuiu et consilium aniiu» Christi, ut dicitnr iu articulo ad 2"™, et I". q. 22, a. 1, od lum; III». q. 11, a. 3, ad Sm,

Hoc probatur ratione a Cajetauo. Nom seciiudum modum com munem ioqnendi, nisi acoedot jndicium de ro elegibili, non dicitur absolutum consilium, Ucet inehoetur. Sic consilium eut syllogisnius practicus od couclusionem pervcnions, el judictnm praeticum est con clusio hujus syllogismi.

Bi vero plura ooeurrunt mcdia apto ad talem linem. possunt in irlobo approbari in llne consilU antequnm flat ullimiim judicinin

OK CONSILIO

™«ticuro determinans quoduam es his mediis aptis s.l mel.us Et practn um " qu„litates consilii sic cons.den.ti s, nt di tunc sunt dl I M tus. , ^

8tf"t l* * " ™^ <»•» «« «ne». Unde ad T " T r,«i i, n. ustituendum, plures homine* eousnleud. sunt. vHu ^S uc regni debet esse magna diversitas in compe.eutia V.g in Lonsiuo i „ , rei judicanda! considerentur et ut

''''"'"'Tiiir n o" ^ quie sunt p o vel contra. Sed postea oportet ^r mnTtitnU e ad tinHatc,,1, ultimi judicil practici pervonire.

udcou liun, convenit senutus seu aristncrotia, et etuun rep, » Iiieo au «■»"■ rP„rJ.wntantes afiricultune, conmicrci,, artiuui

^""dum ad ul. S TjXurconveS. unitatem, qu* pnesertiin tbctur ™ monarchia (cf. quod hoc S. Tho.uam, d> Rcg»mnc hobetur iu monarc , q regUulll0 optimo; ite.n de reginune com

Po « moLrchiatt ari^ocrafia et reprteseutatioue populi, in I-.II-, q. 105, a. 1).

Dublum altorum: Utrum ad omnem electionem deliboratan. re quinitur determinotum judicium practicum.

Rcpovdetur anirmative (cf. I- II", q- ».»■ V "* ^ ^Hvomacit simplcx apprehensio boui : requiritur judicinm afflrau«TUm. nol cH clwcndum, vel: ffoo ct Imjicnd^u. Alioqu.n electio careret

""'"imT.Vlv,,™, in sno Commentario. dicit quod o^™«^ deUberaUs nec-essarium cs. iu.perium. Etiam ad «^^P^ ouiruntu!. luoc judicia: 1- Uoc est cred.b.le; V Hoc tt «b ^bOT^ Dus credcndum; 3- Uoc est hic et nunc m.h, cn^de ndum: ;1 Cm e . et demque dicitur .< cmlo », ef. IP-U", q. 1, «• •. f" ■ """^™ cnMlit nrysleria .idci, nisi rideat ea esse credeuda, vel propter evidentiam signorum, vol propter aliqmd hujusmodi ».

lteiu I- II- q. 17, ». 5, 8. Thomiw docet qiiod omues actns voluntarii, qui sunt in potcstate nostro, subjaccut Impeno rationis. O6;"oe«to.. Sed tunc datur processus in iutiuitum. Reipondrtur negative. Nam ut dicit 8 ThomM infra q. W. a. 5 ad 8"" dmeniendum est tandem ad prinmm octum TOluntaoi, qui es imimrio rotionis non depeudeat, sed o* iustinctu natuni3. aut superioris, scilicct Dei inspirantis».

Art n - Conolusio: VomUium >ieut dwtio «o» ett d.: fi<w, ,cd mlum dc «,«Iii«. Nam tinis in practicis se habet sicut priucip.um in speculativis, et. non sicut. conclusio. Consil.u... f fl8£° gismus practicu»; ergo versatur ch-c med.a. non autem c rca flnem. nisi habeat rationem medii in coinparationo nlteriorls uuis.

In art. IU. - Conoluslo: OomilUm e*t »oh,m dc M. q«<v » «obi. proptcr fincm oounrur. Nan. iuquisito cou«Uil n™?"^"'"01,,^ coutingentia singularia a nobis agenda. Uude de uecessar.is ot unlviirsaUbiw uon i«t consiUum.

DB ACTTBUS VOLCNTATI8 PSYCH0L06ICE COXSIDEUATIS

Lo art. IV. — Coneluslo: <.'onttilititii ttoit rttt de omnibus, qutr a nobitt agttutur, scd ie rebus alieujus momenti ct. de Ulis qiue nou sunt determinata quoiuodo Ueri debeant. Nam scriptor non eonsUiatur quomodo debeat Uttoras trahere. Quoail res minoris moiueutt valet adagiuni: Parum pro nUiilo rcputatur. Sic qniedaiu inordinatio circa, res miuinias dc quibus non requiritur deliberatio non semper est peccatum veniale, sed potest esse solum impcrfectiu.

In art. V. — Concluslo: Vonsilhtm procedit ordine resolutorUi neu anali/tico.

Probatur; Ordo resolutorius est cum incipimus ab aliquo quod cst prius in eognitione ct posteriiis in esse. Atqui principium in inquisitione consilii est unis, qui est prior in iuteutione et posterior in esse. Ergo in consilio est ordo resolntorius.

Hic ordo dcliberationis est tlejtcendcntt a nne intento ad iutiuiiim medium, dum ordo executionis sub directione imperii est inversus; asceudit uempe ab intimo medio ad tiuem, qui est poeterior iu exeeutioue. Blc in ordine executionis, primum cst vivcre, etijuu materialiter, deinde pliilosopbari. Sed in ordine intentionis eontemplatio pbilosopbica et a fortiori eonteniplatio christinna aitior est qiiam vita Iiiateriali8, seu ceconomiea. Ita in respous. ad lum.

Unde potestas executiva debct imprimis adbibere mcdia inferiora ut pax civitatis non perturbetur a malis, eos coercendo.