Sectio 6, art. 1: UTRUM IMPERIUM SIT ACTUS RATIONIS

AN VOLUNTATIS.

Quidom theologi, ut Suarez et Vasqucz, dicunt quod iniperium nou est. actus spcciolis; nam, inxt» eos suflicit judicinm jirascedens. dirigcns electionem, prout confiniiatur ad dirigendam actionem.

E contra, pro S. Thoma, thomistis et pluribos nliis, imporium eat actus speciolis et proprie ad intellectum pertlnens, pnesuppoueuB tiunen actutn voluntatis.

Prohatur in articulo, in quo sunt tres j>artes :

i° Pars: Actns volnntatis et actus rotionis supra se invicem possunt ferri, virtute asiomatis: Caum' ad incicem mnt cansa, «cd i» d-ivcrgo //ctMre.

2" Pars: sic jirobnt quod hnperinm est actns raUonis: Ordinare per modum cujnsdam intimationis est rationis. Atqni imperiniu ordiuat uliquid per modum cujusduiu intimationis. Ergo imperium est netnK rntiouis.

Imperium differt a judicio prnctico indicativo sicut proposltio ista: « hoc faciendum est, v.g. cras » differt nb olia: • fac hoc, hic et

S* Parx: probut quod imperium prtesuppouit actum voluutotis: Primum morens in viribus aniniie ad exercitium est volnnfos.

i.e actibus lMrenATiK a voi.r.vrATF.

.t„„i imucrium intimondo movet etiam nd executionem. soltem secuutorio et Porticipative. Ergo imperium hoc hobet cx ,,r««uppos.to roltcTZ^ Nou apparet quod retjuirotnr oUus actus intellcctus distinctns o judi.io practico.

r/cnondctur- Cum nihil volitnm nisi pnecogn.tum, specaalis ,„ Z mt i s requirit spc.ialera octum inteUcetus a. quo d.ngitur. A^u,"s^us% dict um wt, cst spcialis uctus volnututts d.s t.nf„r„h ciection,. Ergo pariter rcquiritur specialis actus m cUeetus disTm. tust udido praetico. Et hic actus est imperinm ordu.ans et intimnns execuUonem mediorum jara electoi um

«e imperiiun est substontialiter actus raUon.s djrigentts, prov supIH3si.o actu voluntatis, sciUcet pra-supposlto electtone ri cujus rotio esecntionein intimot.

TJt notot Cajetonns, imperare tria dicit, «ilicet ord.narc, (»**- mare. mo rcrc.

r OrHmrf esecntionem hie et uunc mediorun. ad Une-ui ; non tomen seeundun, eumdem ordinem ac in electlone. ,cd secundun or- Tcm SL, sciHcet iucipiendo o medio inlimo et ascendendo ad Zdia oltiora el ad finem obtinendnm. Ordinare outem est propnnm rotionis.

2" mtimarc cxeeutiouem. dicoudo non modo indicativo : hoe et /ocicndom, quod jom dictum est iu jndi. io proct.co, sed I d.ccndo 'modo imperotivo: fac hoc. Intimore outen, seu dcnuntiare «t ; fesbirc quod etiam perliuet ad inteJlectum. s.cut onluiare. Ita lei cst formaliter aUqnid rotion.s (cf. P-IP, q. "■ '■>■

8» Movere od execurionem. Uoc convenit secundario et particlpative od intellecttun ex pne..edenU, actu volnntatis, qn.o virtus prioris actus. sciUcet clectionis. remauet iu octu seqneua.

Ergo imperinm est actus specinlis, scilicet «K-tus rotionu., pne- Bupposito actu voluntotis vi cujns movet ad exerc.tium octus.

Item S. Thomas, H--U", q. 83, a. 1, dicit quod oraho rst propne actus intellectus, et qunsi imperium inferioris ad super.orem ordinatnm.

Coroiloriuto/ Ordo execntionis distinguitur omniuo ah ord.ne elw^onis seu secundte iutentiouis, quia usus activus d.stuiguiliu- ab elec.Uone. Sic incijiit novus oi-do. Hoc est quod Suare» non satis animadvertit. Hujus ratio est qoio in ordiue execntionis sunt nnvffi difflcultotes vinceudo). HaJ autem novoe diftlciiltotes requinmt nou solnm novum conatuin voluntotis. sed novara ordiuntionem et int.; motionem intellectus. Multi raiio bene judwant de eligendis. qu. ageudo male pra-cipiunt et in executione defiriuut. qnia instante execuUone surgunt nova> difticultntes, tajdia. lobores, impedimenta ex ptu-te potcntiarum executivorum. ex purte circumstontiarum. quu; pleiumque non omuia potnerunt antea prrovideri ; et si fuerunt praviso. nondum movebn.nt sicut cum sunt pi-iesentio.

:10! DE ACTIUPS V|-»I.!TNTATIS PBYCHOUXIICK CONSIDBICATls llasc antem excootio non debet lieri slont in brutis impetu n» tuno, sed ratiouubilitor. Ergo mqnlritar novus actus rationis diri gens totam cxecutionem. et MsUtet distinctus a judicio praetico fere sicut existentiu <Ustu,gtiitur ab essentio,

Imiwriuni «/00 /loc», hic et nunc. taU modo et ordine, respicit media ul prwscntia et prius elcela, dum judicium <c koo Wt Iwiendum » rcspiciebat eadetn niedia ut future exequibilia.

Confirmatur: Insuper nou suflicit (|Uod princeps aut superior practice judicet alii|iiid esse faciendum. Kequiritur ut postea imperet Item iu vita persouali, <]iiin niliil voiitttm nisi prieeognitaui. Imperium est qiinddum jiidicium ititimaus.

1* Objectio: Xon sunt miiltiplicanda eutia sine neeesnitate. Atqui ad dircctionem exectitiouis sufticit judicium prncticum contintiarum. Ergo non requiritnr imperium nt acttis spcciulis intellectus.

Rtspondelur: Distinguo minorem : Ad direetionem exccutiouio suflh-it judicium practicum continuatum. ti ItOtt euet nocu formalitait el diffieultax, concedo ; secus, nego.

Pariter distinguitur co„BCquo»s, et uegatiir conscquentia.

£■ Objectio: Atqui non est uova formalitas el difticultas. Ergu remuuct vis objcctionis, Etcnim jant judiciuui pratieoprueticuni ut distingnitiir n speciilativo pratico consideravit medium hic ct Mmo, Atqui htec conslderatio, juxta pnecedenteu, respousiouem, pertinet ad imperium. Eigo itii[ieriuiii uon est novus actus iulellectus.

Reupondctur: Distingito majorem: Jaiu judicium practico-prac ticiim... cousidernvit medium bic et DDQO eligibile, coucedo ; ... mediiim bic et ntitic cxfgitcndnm , nego. Distiuguo miuoreui : Iliec conaiderutio, ut Bti de nwdio hic ct nune cmquemlo, pertinet ad lM pcrium , concedo ; pertinct ad judiciinn practioo-practicittn, nego.

5* Objcctio: Atqui nec ad execntionen, sic acceptatn rcqiiiritur imperium ut apecialis actus intellectus. Ergo stat dimcitltns. Et pro batur: Movere ad executiouem, pertinct ad voluntatem. Atqui im potare est movere a<l execulioneni. Ergo iniperare cirt nctus voluu tutis, scilicet usus nctivus.

Renpondctur: Distiugtto mnjorein : Mocrrc proprie ad executionem, pertiuet u<l voluntutem, coucedo ; moccrc sccundario et partict, pativc, pertiuet ad voluntntem, uego. Coiitradistingiio minorem : Int perare est movere propric ad exocutioncm, ncgo; cst moverc nccitn dario et /lartioipatirc. coucedo.

.J* Objeelio: Decrettim est idem ac imperium. Atqui deerelum pertinet ad voluntatem. 8ie ipsi thoniisLte loquuutur de decretis v<i luutatis divinu.'. Ergo imperium pertinet ad voluntatcm.

Reapontletur: Distinguo mnjorem : Deei-etnm proprie dictum. concedo; decretum late dictum, nego. Conl rudiBtinguo minorem : Decretum proprie dictum pertinct ad voiuutatem. uego; decretum latv dictum portinrt ad voluutateni, propter intimam relatlonem horiim actuum inter se, eoncedo. Nego consequens et consequentiam.

I>B ACTlUfS IMPBRATIS A VOI.rVTATE

Decretum enim late dictum e»t idem 00 electio voluntatis et «io anteceli execulioncm. Cf. I-, ,. 22, a. 1 Quid sit providcu ,a e,t ISm efflcax), pariter I-, q. 23, a. 1 Qu.d sit pr*dcst,uatio, cC. Tliomistas rirca hos articulos.

-,- obicctio: Sed ipse S. ThomoB seripsit iuilio tpuestiouis XVII : , Considctandum est de actibus imperati* a roluntatc ». Ergo yidetur quod ethiu, sccundum secundum 8. Thomam impcrlum sit actu» voluntolis. .,. .

Responictur: Voluutaa impcrat iu sousu lato, scilicet movendo. lusupcr imperiunt strfcte «umptum pcrtineL ad voltmtuteui non suh^ «tautiaiiter, sed causaUter et origiuative, quia o voluulntc i>art,ciput vim uiovcudi. Ita lex est oUqnid raOonis oidiuantlB et inUmantis. et est signum voluulalis Buiierioris. Domiuium ut intunans et dlrl gens pertinet ad intellectum ; domluium autem ut movciiB pertinct ud voluntatem.

fi* Objcdio: Caritas Imperot alilo virtutibtiB. Atqui caritaa e»t in voluutatc. Ergo voluntatis cst imperore.

Respondctur: Cariliw imperat in sensu loto, itlcst movet, aicut roovet voluntas. Non auteni intimat proprie, intimando et ordiunndo, nisi tuciliaute ,u;tu iutellectue, acilicet mediinte octti fidei vcl prudeutiic itilusm. 8i vero caritas meduuttc lide iraperot actum ndei, uoc est quia intcllectuB renectitur supra o<-.tuum Buum, sicut voIunLos movet scipsam. Insupor intcllectUB movet spccillcative volunlutem, et nb ea movctur qtiooil exercitium.