Sectio 11, art. 4: DE AUCMENTO CRATI/E IN B. V. MARIA
Dum Christus qui acceperat, in primo instanti conceptionis suse, absolutam pleuitudinem gratias, «numquam melioratus est profectu bonorum operum » ut dicit II Conc. Constant. (Denz., 224), B. V. Maria semper meliorata est usque ad mortem, secundum augmentum gratise virtutum et douorum. Sicut lapis eo citius cadit quo appropinquat ad terram, ita, dicit S. Thomas, anima justa eo promptius accedit ad Deum, quo ad ipsum appropwquat et al) eo magis allicitur et trahitur1*. Sic fuit in B. V. M. progressus semper acceleratus.
Hic progressus spiritualis in B. V. Maria fuit fructus meriti et orationis.
14 Hoc longlus examinavimus in libro La M&re du Sauveur, p. 77-82, citando auctores qui hanc sententiam admittunt, prwsertim S. Franciscum Salesium (Sermo 88) et S. Alphonsum (Glorie di Maria., II» P., disc. II, 2° punt.).
" Diclt S. Thoinas in Comm. Epist. ad Hebreos, x, 25 : « Motus naturalls (v.g. lapidls cadeutis) quanto plus accedit ad termimim. niagis Intenditur... Gratia autem iuclinat in modum natura^ ergo qul suut in gratla quanto plus uccedunt ud flnem, plua debent crescerc... Prov., iv. 1S : " ■lusttirum .icmita. quari lux splendm* pmflvil, et crescit usque ad pcrfc.ctum diem " ».
OE AOGMENTO GRATI/E IN B. V. M.
Speciatim magnum gratia? augmeutum fuit in ea die Annuntiationis in ipso instanti Incarnationis. Tunc, quando Verbum caro factum est, accepit illud cum maximo fervore, et ipsa Incainatio ex opere operato produxit in ea magnum gratise augmentum melius quam communio eucharistica in persona optime disposita.
Gaudium spirituale B. V. Mariae manifestatum est in die Visitatiouis in Cantico «Magniflcat».
Ut delinitum est ab Ecclesia (Denz., 91, 256, 282, 993, 3029) Sancta Dci genitrix fuit virgo an-te partum, et in partu et post partum, et perpetuo remansit, quapropter purificatione non indigebat (Denz., 1314). Hoc sa^pe dixerunt Patres16. S. Thomas, IJP, q. 28, a. 3, dicit: « Error Helvidii, qui dicere prsesumpsit Matrem Christi post partum a Joseph esse carnaliter cognitam et alios filios genuisse, derogat Christi perfectioni..., injuriam facit Spiritui Sancto..., derogat sanctitati Matris Dei, quae ingratissima videretur si tanto filio contenta non esset, et si virginitatem, quas iu ea miraculose conser vata fuerat, sponte perdere voluisset per carnis concubitum ».
Deinde specialiter adaucta est gratia virtutum et donorum in B. Maria V. die Nativitatis Domini, die pra;sentationis Jesus in templo, duraute fuga in Aegyptum, postea dum Sancta Familia iu Na zareth liabitabat; sed prassertim in Calvario, dum Mater Salvatoris intime associata est sacrificio Filii sui, etiam die Pentecosfes et quando ferventissime communionem eucharistii^m accipiebat a ma nibus S. Joannis Evangelista;.
B. Maria Virgo igitur maximam habuit lidem, donis intellectus, sapientia? et scientia; illustratam, profundam proinde cognitionem S. Scripturje accepit, praesertim quoad ea quae majorem relationem habent cum mysteriis Incarnationis et Redemptionis.
Communiter tenetur quod fuir immunis non solum ab errore, sed etiam ab ignorantia proprie dicta, quse est privatio in subjecto apto ; quaedam nescivit. sed non ignoravit ea quorum cognitio ei conve uiens erat.
Probabilius habuit scientiam infusam ad usum rationis et liberi arbitrii a primo instanti conceptionis suaj, et deinde non privata est hoc usu, quia facta fuisset minus perfecta absque sua culpa.
Ex Cantico «Magnificat» constat quod habuit donum pcopbetiae; item, ut multi sancti, accepit donum discretionis Bpirituuin, praesertim ad dandum consilium ab ea postulaluiu. Tandem forte in fine vita? sua; habuit visiouem beatiiicani per modum transeuntis si CUt hpc cum probabiiitate amrmatur de S. Paulo a S. Augustino et a S. TIhuiim.
Principales virtutes B. MaritB V. ruerunl ejus spes lirmissima, caritas lieroica prieHcrl im iu Calvurio, priidcntiii iMnincns, doim ron- i» Cf, Rotrth im J..tm«ir.i., »p M,, iiKt.-x thaol . o 188,
MARIOLOGI/E COMPISNDIUM silii illustrata, justitia semper temperata a maxima misericordia, summa pietas, fortitudo invincibilis, virginitas prteclarissima, mansuetudo eximia et profundissima humilitas. Sic est exemplar vitai contemplativaj cum abscondito apostolatu per fecundissimam orationem et sacrificium.
AttT. VI. — DE FINALI PL.ENITUDINE CRATI/E IN MARIA p_ — Quwnam fuerit hcec plenitudo momento mortis. Mater Dei immaculata non ob peccatum originale mortua est (Denz., 1073) ; mors in ea, sicut in Christo, ut dictum est, fuit sequela non peccati sed naturse, seu consequentia legum naturalium, prout concepta erat «in carne passibili » sicut Christus : homo enim natura sua est mortalis.
In unione cum Filio suo in Calvario obtulit sacrificium Crucis et sacrificium suae proprie vitae, ac, testimonio S. Joannis Damasceni " a S. Francisco Salesio 18 et a Bossuet " explicato, mortua est non solum in amore, sed ex amore Dei Filii sui, scil. ex forti desiderio Deum videndi immediate et perenniter. Secundum enim finalem plenitudinem gratias et caritatis anima ejus erat ultimatim disposita ad visionem patriffi.
11°. — Assumptio B. M. V. Secundum documenta Traditionis festum Assumptionis solemniter celebratur in Ecclesia latina et in Ecclesia graeca a sseculo vii. Hoc autem festum solemne est expressio liturgica magisterii ordinarii universalis (lex orandi, lex credendi) et pi<esupponit privilegium Assumptionis esse certum et saltem implicite revelatum. Non potuit enim naturaliter cognosci cum certitudine ingressus B. M. V. in ccelum ; etiamsi Apostoli viderunt corporis ejus elevationem cjuantum ad terminum a quo, non viderunt ipsam quantum ad terminum ad quem, ut dicit S. Tbomas, III", q. 55, a. 2, ad 2um, de ascensione. Ideo certitudo Assumptionis expressa in institutione hujus festi solemnis non potest provenire nisi a revelationem saltem implicita.
Quod autem hoc privilegium fuerit implicite revelatum, constat etiam ex rationibus theologicis quae traditionaliter alleguntur, spe ciatim ex duabus. Etenim B. Maria Virgo secundum salutationem angelicam fuit ugratia plena et benedicta in mulieribus». llasc autem benedictio exceptionalis excludit maledictionem uin pulverem reverteris» (Gen., m, 16 19). Ergo corpus B. M. V. non debuit cognoscere corruptionem sepujcri.
Insuper secundum verba Simeonis « et tuam ipsius animam pertransibit gladius» (Luc, fi, 35), B. Maria V. intime associata est in Calvario perfectaj victorise Christi de daemone et de peccato.
" HomUicB dua: de ilormitione Viroinis Mariae. • » Amour de Dieu. 1. VII, ch. 13, 14.
'» 1'remieY Sermon pour la fcte de f Annomptkm, USt \fO\nt.
DE MEDIATIOXE DNIVEESALI B. V. M.
Ergo associata est etiam perfecUn victorice Christi de morte, quae est pars victoria? de daimone, et sequitur victoriam de peccato, prout v.mors est stipendium peccati» (Kom., vi, 23). Victoria autem perfecta de morte requirit quod Mater Dei « mortis nexibus deprimi uon potuerit», alioquin fuisset victa a morte. IIa?c igitur victoria requirit anticipatam resurrectionem et Assumptionem. Sic privilegium Assumptionis videtur proxime definibile, ut allirmabat postulatum 197 Patrum Concilii Vaticani. Notat etiam Denzinger, Enckir., n. 1641, nota 1: « De Assumptione B. M. V. tempore Conc. Vaticani, 204 episcopi et theologi delinitionem dogmaticam urgebaut eo quod, nisi « firmissima Ecclesiaa fides quoad beataa Virginis assumptiouem dici velit levis nimis creduiitas, quod cogitare impius est, procul dubio eam a traditione divino-apostoliea, i. e. a revelatione ortum habere firmissime tenendum est». Cf. Coll. Lacensis, vn, 868 sq. — Cf. infra in Appendice: De definibilitate Assuinptionis B. V. M.
111°. — Plenitudo finalis gratiw consummatw in cmlo. B. Ma ria V. elevata est «super ehoros angelorum » dicit liturgia, ad altis simum gradum gloria; esseutialis seu visionis beatificae post Chri stum, tamquam digna Mater ejus quae fuit illi iutime associata in opere salutis nostrae, et pervenit ad altissimum gradum caritatis post ipsam. Gradum gloriaj correspondet. enim gradui meritorum in ter mino viae.
Beatitudo autem accidentalis B. M. V. consistit in cognitione intima gloriosae bumanitatis Christi, in exercitio suai mediationis uuiyersalis ac maternitatis spiritualis, et in cultu byperduliaj ei debito ut est Mater Dei. Ei tribuitur triplex auieola: Martyrum, con fessorum fidei et virginum.
Akt. VII. — DE MEDIATIONE UNIVERSALI B. MARI/E V.
Traditio. — Sancta Mater Kedemptoris saepe vocata est a Patri bus nova Eva seu mater spiritualis omniura homiiuim 20 Uemde ma gis ac magis explicite ejus universalis mediatio alhrmata est in li turgia et in theologarum operibus. Medio a;vo S. Bernardus dicit: « Maria est gratiaj inventrix, mediatrix salutis, restauratrix saaculo rum»51. S. Albertus Magnus in suo Mariali, q. 42, vocat Mariam « coadiutricem et sociam Christi». llis ultimis denique temporibus Summi Pontifices expresse afnrmaitt eam esse Mediatricem omniiim gratiaruui.
Leo XIII dicit in Encycl. « OctObri mense». de Kosario, 22 sept. 1891: uNihil nobis. nisi per Mariam, Deo «tc volcnlc, impertiri; ut,
20 Cf. H. m: .ImncNr-i.. F.nrhir. i'air.. imlox thiml., n. 488, Cltiitur S. Cyrillns Hleros., S. I0i>I|>1iiiiiIun. S. Illcronjinus, S CliryHOHtomu», S Rphnnn 'l"l BlC orat: « Ave Del et homlniiin Medlatrlx optlnm Avr totitia orhlH conclllrurU eflicnclMuna.., i-i pog tMtxJlatorom McdU>rU totlun muniU», cr. s. Ephrom, Optra omnia, i«il, AMwmniil. Hoiuw, iyiii, t. lll. eol. R8<
33 - (MKmiMI-MOMNlili Itn i limm tatimtOn
514 MAKIOLOGMG COMPENDIUM quo iriodo ad summum Patrem nisi per Filium nemo aocedere potest, ita fere nisi per Matrem accedere nemo possit ad Christum ». Idem Papa in Encycl. «Fidentem », 20 sept. 1896, dicit: « Ipsa est, de qua natus est Jesus, vera scil. ejus Mater, ob eamque causam digua et peraccepta ad Mediatorem Mediatrix».
Pius X magis explicite declaravit in Encycl. « Ad diem », 2 febr. 1904 : « Ex hac autem Mariam inter et Christum communione dolorum ac voluntatis "promuerit" illa, " ut reparatrix perditi orbis di gnissime fieret" (Eadmer), atque ideo universorum munerum dispensatrix, quae nobis Jesus nece et sanguine comparavit... Quoniam uuiversis sanctitate praestat conjunctioneque cum Christo atque a Clu i sto ascita in humane salutis opus, de congruo ut aiunt, promeret no bis, quoz Christus de condigno promeruit, estque princeps largiendarum gratiarum minietra» (Denz., 3034).
Benedictus XIV dicit pariter, Litt. apost. «lnter sodalicia», 22 martii 1918: «Ita cum Christo patiente et moriente passa est et paene commortua, sic materna in Filium jura pro hominum salute abdicavit placandjeque Dei justitia, quantum ad se pertinebat, Filium immolavit, ut dici merito queat. ipsam cum Christo humanum genus redemissen.
Pius XI, Litt. Apost. «Explorata res», 2 febbr. 1923, asquivalenter dixit: «Virgo perdolens redemptionis opus cum Jesu Christo participavit».
Denique S. C. S. Officii (Sect. De lndulgentiis), Decreto « Sunt quos amor», 26 junii 1913, laudat consuetudinem adjiciendi nomini Jesu nomen « Matris suae, corredemptricis nostra\ beatae Mariae».
Approbatur ergo titulus « Corredentrix generis humani ». Cf. Denz., 3034, in nota.
Ratione theologica ostenditur legitimitas bujusce tituli. Etenim Matri Redemptoris convenit in sensu proprio titulus Mediatricis uni versalis et corredemptricis, si associata est Christo in opere redemptionis generis humani per meritum et satisfactionem. Revera autem ita illi associata est perfecta communione voluntatis et doloruin, prout praebuit suum consensum mysterio Incarnationis — sic nobis dedit ipsum Redemptorem — et deinde, praisertim in Calvario, simul cum Christo de congruo meruit et satisfecit pro nobis omnibus; nunc denique in caelo cum Christo inlercedit pro nobis et distribuit omnes gratias quas accipimus. Ergo prsedictus titulus ei proprie convenit.
Haec autem associatio cum Christo redemptore recte intelligitur excludendo id quod non est. Certo B. Maria Virgo non fnit causa principalis et perfectiva. redemptionis nostrae, non poterat nos redimere de condigno in justitia. Ad hoc necessaiius fuit actus theandricus valoris infiniti Christi, capitis generis humani. Mater Salvatoris non poterat. elicere actum theandricum reparationis, nec erat constituta caput generis humani. Sed est realiter causa secundaria . Christo subordinata, et dispositiva redemptionis nostrai.
Dicitur « subordinata Christo» non solum in hoc wmihii qu.Qd esl ei inferior, sed quin concurnt ad salntem nostram per gratium qwo
DE MBHIATIONB UNIVEESALI B. V. M.
provenit ex Christi meritis. Sic operata est in ipso et per ipsum. Proinde remanet quod Christus est mediator universalis supremus et quod B. Maria. Virgo redempta est ab illo redemptione perfectissima, scil. non liberativa, sed praeservativa.
Et est causa dispositiva redemptionis uostrae, prout nos disponit ad recipiendum influxum Christi, qui, ut salutis auctor. perficit opus redemptionis.
Quidam objecerunt: Principium meriti non cadit sub merito. Atqui B. M. V. fuit redempta a sacrificio crucis. Ergo nequidem de congruo potuit mereri acquisitionem gratiarum.
Respondetur : Concedo majorem et minorem, sed non sequitur conclusio. Sequitur solum : Ergo nequidem de congruo potuit mereri acquisitionem harum omnium gratiarum 7?ro seipsa. onncedo. Sed potuit eam mereri pro nobis.
Christus meruit de condigno omnes effectus praedestinationis Beatae Mariae V. (excepta maternitate diviua quia sic meruisset Incarnationem et proinde seipsum). Unde Christus meruit B. Mariae Virgini primam gratiam et perseverantiam finalem. B. Maria V. autem nequidem de congruo proprie sibi ineruil primam gratiam nec perseverautiam finalem, quia principium meriti non cadit sub merito. Sed B. Maria V. nobis meruit de congruo ea quae Christus nobis meruit de condigno, scil. omnes gratias quas accipimus, etiam primam gratiam et perseverantiam finalera. In hoc nulla est contradictio, sed raagna harmonia.
Unde B. Maria V. fuit quidem a Christo per sacrificium crucis redempta in signo priori, sic fuit immaculata; sed in signo posteriori ipsa meruit de congruo cum Christo pro nobis, non solum distributionem seu applicationem gratiarum, sed acquisitionem gratiarum quae iluunt ex sacrificio crucis; proprie enim una cum Christo obtulit hoc sacriticium. Sic meruit cum illo redemptionem objective sumptam, scil. liberationem iiominum a peccato et restaurationem nostram.
Instantia: B. Maria V. pro nobis omnibus de congruo meruit solum id quod v.g. S. Monica de congruo meruit et impetravit pro Augustino, scil. gratiam conversionis. Ideoque inter eam et alios sanctos qui pro nobis intercedunt, est solnm differentia quoad gradum, et non debet dici corredemptri x in sensu proprlo, sed solum in sensu improprio. sicut dicitur de Apostolis qnod laborant ad salutem animarum.
Respondctur: Differentia est quod I!. Maria V. dedit nobis Re demptorem et cum eo obtulit saerifioinm crucls inerendo et satisfaciendo. R. Monica et alll xancti e Cpintra DOIl pbtQleriiDt outn Qhristo ipsum sa<Tiliciiim CTQoil, ideo non monioninl de congmo OOqMiHtionem gratiarum qua- lluunl o\ hoo Hiiorilloio, Nod «olunj applioationem varum. nec p"nkuiiI .liol «oorredemptorej», Dioltur lolnao <i i La
MAF.IOLOGI.rtJ COMPENDIUM borant ad salutem animarum. Nou meruenint de congruo redemptionem objective sumptam.
Unde S. Mbertus Magnus dicere potuit: B. V. Maria non est assumpta in ministerium a. Domino, sed in consortium et in adjutorium, secundum illud : « Faciamus ei adjutorium simile sibi», Mariale, q. 42. In hoc B. Maria V. superat Apostolos et ea sola dici potest proprie Mediatrix universalis et Gorredemptrix.
Quomodo B. V. Maria meruit liberationem et restaurationem generis humani?
Recenter, ut notum est, in diversis periodicis theologicis, praesertim in Belgio et etiam in Italia, in Gallia, in Hispania, in Germania, fuit et perdurat controversia circa sensum exactum hujusce doctrina; communiter receptfe inter theologos et sancitae a Pio XI: Ea qu<B Cliristus meruit nobis de condigno, B. M. V. mediatrix uni versalis meruit nobis de congruo.
Quaeritur in quonam seusu exacto dicitur : B. M. V. meruit nobis de congruo; multi theologi dicunt: meruit quamvis non de condigno, tamen merito adhuc proprie dicto, seu de congruo proprie, liberationem et. restaurationem generis humani. B. M. V. proprie meruit nobis de congruo etiam primam gratiam et ultimam scil. perseverantise finalis, sed sub Christo, per ipsum et in ipso, in quantum scil. arctissime et indissolubiter unita cum illo. ad ipsum sacrificium crucis offerendum.
Ex his theologis, quidam, pauci quidem, subintelligunt et quan doque dicunt: Atqui meritum proprie dictum est meritum de condi gno. Ergo B. M. V. si proprie pro nobis meruit primam gratiam, meruit eam etiam de condigno, quod a paucissimis admissum est.
Contra hanc ultimam conclusionem plures scripserunt dicendo quod sic minueretur primatus Christi redemptoris, a quo ipsa B. M. V. redempta est redemptione praeservativa, et invocaverunt communem doctrinam sic formulatam a S. Thoma, P-II",' q. 111, a. 6 : « Merito condigni nullus potest mereri alteri primam gratiam, nisi solus Christus... in quantum est caput Eeclesias et auctor salutis humanae». Immo, quidam, sed pauci, responderunt meritum proprie dictum est meritum de condigno ; atqui B. Maria V. non meruit pro nobis de condigno, ut communiter docetur; ergo non meruit pro nobis pro prie, sed improprie tantum, primam gratiam et ultimam.
Ideoque hi ultimi volunt reducere meritum B. Mariae pro nobis ad meritum improprie dictum seu ad vim impetratoriam orationis (qu« potest esse in peccatore sine merito, quajque perdurat nunc in beatis sine merito) ; sic intelligunt verba Pii X: «Quoniam universis sanctitate preestat conjunctioneque cum Christo atque a. Christi ascita in humansB salutis opus (B. Maria V.) de congruo, ut aiunt, promeret nobis quas Christus de condigno promeruit» (Deir/,., HOM). Seeun- (luin hanc interprctationem Pius X, agendo de morito B. Mftriffl pro nobix, loquiitiis okkcI nolum ile inorito imprnprio diet.o intcrccNHiiiiiiK
QUOMODO B. V. M. MEKUIT NOSTRAM SALUTEM qii33 perdurat in caalo absque merito proprie dicto, et ideo non quoad acquisitionem gratiarum, sed solum quoad earum applicationem, sicut alii sancti intercedunt pro nobis. Hsec ultima sententia a pauciBsimis admittitur.
Generaliter theologi tenent quod B. M. V. primam et ultimam gratiam meruit pro nobis merito proprie dicto, sed solum de congruo22. Sed quajritur quomodo merituin de congruo sit adhuc me ritum proprie dictum.
Nunc nolo descendere ad particularia hujnsce controversias, sed vellem indicare aliquod praJnotandum, quod non satis notatuni est, et cujus necessitas vivide apparet ex oppositione opinionum extremarum ad invicem oppositarum. Amba? tenent quod meritum proprie dictum est meritum de condigno; et una deducit: ergo B. M. V. meruit pro nobis de eondigno, contra doctrinam coramunem ; altera de ducit : ergo B. M. V. non proprie meruit pro nobis. quod est pariter contra doctrinam communem, sed in sensu opposito.
Ha2c controversia videtur procedere ex insufficienti analysi notionis mcriti in communi. Ex utraque parte adversarii sumunt not.ionem meril i quasi unwoce, et ideo eam non inveniunt in sensu pro prio nisi in merito de condigno. Propterea aut B. M. V. pro nobis ineruit de condigno, aut non propric meruit pro nobis : et ex utraqne parte reoeditur a communi sententia.
Est autem quajstio praesupposita scil. : utrum notio meriti sit ■univoca, au analogica; et utrum meritum dicatur analogice sed adhuc proprie de merito fundato in jure amicabili.
Ssepe sumimus univoce id quod intelligendum est analogice, nec satis distiuguimus inter id quod dicitur amalogice metaphorice, v.g. Dens est iratus et id quod dicitur analogice proprie, v.g. Deus est justus.
Quidam v.g. videntur existimare quod causa in communi dicitur univoce de quatuor causis, dum evidenter dicitur solum analogice, seu proportionaliter, sed tamen adhuc proprie de causa finali, de etlicienti, de formali, de materiali. Alii loquuntur ac si cognitio diceretur univoce de intellectione et de sensatione, dum dicitur de illis analogice, sed adhuc proprie: sensatio est cognitio infima sed adhuc cognitio proprie dicta. Pariter amor dicitur analogice de amore spirituali et de amore sensitivo, sed adliuc proprie de hoc secundo. Item vita dicitur analogice de vita divina, de vita nostra intellectuali. de vita sensitiva, etiam de vita vegetativa. qua- adlmc est vita proprie dicta, distincta a vita mctaplinricc dicta. v.g. a<]iia3 vivas. Item
=a Cf. circa hhrie cbntrovcrnlnm, B. ti. Mmkkluaoii. o. i>., Mariologio. vxm p. 32T-34-1. cl. V. WuiKninH . O. IV, Iir „l„„i VhrinU nwiHolorls, utttt.
P. G. M. Uohciiini, O. S. M.. I)r Voircilrmiitrtcr. i-tik.iimiIIo illlliculUH iim V.n iionlc. |.iof. W. Oooboiu.. III3U. Koinii IV N. Oaiich (iAiicw, V. M. V., Mntn Vorretlciiiiilrix, BonUD, 1040
MARIOLOGIAC COMPBNDIUM ens dicitur non univoce, sed analogice de Deo, de substantia creata, de accidente; accidens quamvis sit ens in aJio est adhuc proprie quid reale; quantitas panis, sapientia doctoris sunt proprie quid reale et omnino distinctum ab ente rationis, quod nou est proprie ens. In his omnibus verificatur analogia proportionalitatis propriai et non solum metapboricae.
Denique secundum S. Tbomam q. 88, a. 1, ad lu">) pec catum dicitur non univoce sed analogice de peccato mortali et de peccato veniali, attameu peccatum veniale est adhuc peccatum pro prie dictum, et sic distinctum ab imperfectione, v.g. a minori gene rositate seu promptitudine ad sequendum consilium divinum. Si au tem peccatum seu demeritum dicitur analogice, sed adhuc proprie de peccato veniali, pariter meritum dicitur non univoce sed analogice de merito de condigno et de merito de congruo. et quare non posset dici adhuc proprie de merito fundato in jure amicabili.
S. Thomas (I*-II*C, q. 88, a. 1, ad 1"™) dicit de peccato seu de deme rito et idem dicendum est de merito: «Divisio peccati in veniale et mortale non est divisio generis in species, quae SBqualiter participant rationem generis, sed analogi in ea de quibus praedicatur, secundum prius et posterius et ideo perfecta ratio peccati, quam Augustinub ponit, convenit peccato mortali. Peccatum autem veniale dicitur pec catum secundum rationem imperfectam, et in ordine ad peccatum moitale sicut accidens dicitur ens in ordine ad substantiam, secundum imperfectam rationem entis». Attamen sicut accidens adhuc est pro prie quid reale et non ens rationis, pariter peccatum veniale est adhuc proprie peccatum, sed imperfectum, sicut vita vegetativa est vita valde imperfecta sed adhuc tamen est vita proprie dicta.
Pariter meritum, seu jus ad praemium analogice et non univoce dicitur de merito ordinis uaturalis, v.g. in vita civili, aut militari, et de merito supernaturali. Item in ordine supernaturali meritum analogice dicitur : 1° de merito fundato in rigore justitiai secundum absolutam aequalitatem ad praemium, scil. de merito theandrico Chri sti valoris infiniti; 2" de merito de condigno, adhuc fundato iu ju stitia non tamen secundam aeqnalitatem ad praemiuiu, sed secuudum proportionem uec non secundum divinam ordinationem et promis sionem ; 3" de rnerito de congruo proprie dicto fundato in amicitia, seu in jure amioabili ad praemium, praesupponendo statum gratiae, et in B. M. V. plenitudinem gratiae. Hucusque meritum dicitur ana logice quidem sed adhuc proprie, sicut accidens adhuc est ens, et sicut vegetativa vita adhuc est vita proprie dicta. 4° Meritum dicitur improprie seu metaphorice, de merito de congruo late dicto, fundato in liberalitate vel misericordia Dei, tunc nou est amplius jus ad prajmium nequidem jus amicabile, quia hoc uJtimum meritum im proprie dictum non supponit statum gratiae, sed quamdam dispositionem ad gratiam, vel orationem ut est in peccatore cum vi non meritoria sed impetratoria.
S. Tbomas dicit, I* II"", q. 114, a. 6: Utrum homo possit all.eri mereri primam gratiam : « Mcrito condigni nullus pote.it mereri alteri primam gratiam, nisi solus Christtis, quia unusquiHqr.e iionfiiim m<>
QUOMODO B. V. M. MKIIUIT NOSTRAM SALUTBM vetur a Deo per donum gratu», ut ipse ad vitam aeternam perveniat, et ideo meritum condigni ultra hanc motionem non se extendit. Sed anima Christi mota est a Deo per gratiam, non solum ut ipse perveniret ad gloriam vitae aeterna;, sed etiam ut alios in eam adduceret, in qnantum est caput Ecclesiw et auctor salutis humanae... Sed merito congrui potest aliquis alteri mereri primam gratiam. Quia enim homo in gratia constitutus implet Dei voluntatem, congruum est secundum amicitiw proportionem , ut Deus impleat hominis voluntatem in salvatione alterius». Item ad lum. Sic communiter dicitur quod S. Monica non solum suis orationibus obtinuit, sed meruit merito couvenientiaa non tamen de condigno conversionem Augustini ; a fortiori B. Maria V. gratia plena, Mater Dei et mater spiritualis omnium hominum, nobis meruit de congruo proprie primam gratiam, immo et omnes gratias quas accipimus et etiam electis ultimam gra tiam perseverantiai finalis, quam ipsi nou possuut proprie mereri pro seipsis, quia sic principium meriti (seu status gratias perdurans in articulo mortis) caderet sub merito.
Hoc meritum de cougruo fundatmn nou soluin in liberalitate et misericordia Dei, ut vis impetratoria orationis peccatoris, sed fun datum in jure amicabili seu in juribus amicitia), et prsesupponens statum gratias, in B. V. M. plenitudinem gratiaj, est adhuc meritum proprie dictum.
Non tamen ratio meriti est simpliciter eadem in merito de con digno et in meiito de congruo proprie dicto, haec ratio est simpliciter diversa, sed secundum quid eadem scil. sec. proportionalitatem propriam et nou solum metaphoricam.
Ita notio viUe non est simpliciter eadem in vita divina et in vita vegetativa, est solum proportionaliter eadem. attamen vita vegeta tiva est adhuc vita proprie dicta, non vero metaphorice dicta sicut dicitur «aqua viva». Sic remanet quod B. M. V. proprie meruit pro nobis primam gratiam et alias, non tamen de condigno, sed de congruo proprie. Sic B. V. Maria cum Christo, per ipsum et in ipso me ruit de congruo redemptionem objectivam, scil. liberationem et re staurationem generis humani, seu acquisitionem gratiarum*, quaj deinde applicantur individuis.
Sic faciliter solvuntur objectiones contra titulum «Coredem ptricis».
Objicitur: Solus Cbristus est redemptor.
Respondetur . Solus Christus ent reilemptor |>er se, de condigno, perfective, CODCedO; B. V. Maria est coredempi rix per Christum, de congruo, et imperfocte.
Inxtunlitt. Prlnclpiuni taeiitl BOU Cftdlt sub merito. Sed Maria i))sa eft redciupta a OhriitO. Hrgo non potnnt ease coredemiitrix.
MARIOUJGIiB mMPENDl liM
Respondetur: Non potest csse coredemptrlx suiipsius, concedo ; aliorum, nego. Sic nequidem de congruo potuit sibi mereri primam gratiam, immaculatam conceptionem, nec ultimam perseverantiai finalis; tunc enim principium meriti caderet sub merito. Sed potuit mereri de congruo proprie pro nobis primam gratiam et ultimam, quas Christus meruit nobis de condigno. Jn sigrtv priori B. Maria V. fnit praeservata a peccato, et in signo posteriori fuit coredemptrix.
Instant adhuc : Kedemptio est opus unum et indivisibile. Si ergo B. Maria V. est redempta et proinde non sui coredemptrix, nec est coredemptrix aliorum. ,
Respondet P. Merkelbach, in sua Mariologia, 1939, p. 338. Disting. antecedeus: Redemptio est opus unum et indivisibile secun dum causam principalem et perfectivam, sic est actus theandricus Christi, conc. ; secundum causam secundariam, subordinatam, et secundum effectus redemptio est opus unum et indivisibile, nego. Sic praantelligitur redemptio prseservativa Virginis ad actionem ejus mediatricem et coredemptivam pro aliis. Ita auima, quaj vivificat caput, mediante capite movet membra. Ita Christus praedestinatus est in signo priori ante nos23.
Sic servatur omnino primatus Christi, nam B. M. V. non esl. mediatrix nisi subordinate et dependenter a Christo. Nonnisi ex vir tute passionis et gratiae ejus cum Christo pro nobis de congruo meruit et satisfecit. Nonnisi ex gratia Christi 1!. M. V. dedit consensum suum die Annuntiationis, et dixit « fiat voluntas Patris » in Calvario.
Instantia ultima: B. Maria Virgo non potuit immediate cooperari actui redemptorio, seu offerre ipsum sacriticium Crucis, quia non erat sacerdos.
Respondetur dist. : non potuit immediate cooperari actui redemptionis, eliciendo actum theandricum, nec exercendo actionem proprie sacerdotalem et sacrificalem, concedo ; compatiendo, nego. In hoc sensu dicit Benedictus XV : « Ita cum Filio patiente et moriente passa est et pcene commortua, sic materna in Filium jura pro
23 PriEsens objectio similis est huic: Christue ipse fuit pnedestinatus, ergo | uon potuit mereri pneUestinationem nostram. — Respondetur cum S. Thoma (III». q. 24, a. 4) : Christus fuit pr;edestinatus in signo priori ante nos, et non uotuit mereri pnedestinationem nostram ex parte Dei prredestinantis (scil. non meruit aetemum actum pnedestinationis nostras, nam. ut dicit ibid. S. Thomas, « uno ct eodem actu Deus prajdestinavit ipsum et nos ») ; sed meruit prasdestinationem nostram ex parte effectuum (scil. meruit omnes effeetus pra?destinationis nostra). Ad hos effectos Christus habet jus de condigno, et hoc non excludit quod B. V. Maria ad eosdem effectus habeat, modo subordinato. jus de congruo. Christus vivificat nos medlante B. V. Maria, sicut caput niediante collo movet membra. Nunquam diximus quod B. V. Maria meruit actum theandricum Christi redemptoris, hoc est impossibile. sieut Christus non meruit actum increatum et aeternum pnedesttnationis nostrae. Hae distinctiones snnt quid classicum, quod non Ucet ignorare.
Ita in exercitu, quamvis caput legionis imperetur a duce totius exercitup, imjierat militem, quia inter eos non est coordinatio. sed subordinatio. Brevlus : B. V. Maria quaravis sit redempta a Christo, est coreKicmptrix nostra, qula Intcr insam et nos non cst coordiuatio sed subordinatlo, sicut lntcr Cliristum ct ipsnni. Protnde esl mwllntrlx ad Mcill.Ttorem, nbsqne ulla dlHiciiltntc
QUOMOOO B. V. M. MERUIT NOSTKAM SALUTBM liominum salute abdicavit placandaique Dei justitias, quantum ad se pertinebat, Filium immolavit , ut merito dici queat, ipsa cum Christo humanum- genus redemisse». Cf. Denz., 3034, in nota. Ibid. citatur Pius XI qui scripsit Litt. Apost. « Explorata res » : « Virgo perdolens redemptionis opus cum Jesu Christo participavit ».
In hoc sensu B. M. V. meruit de congruo proprie acquisitionem gratiaruiu quae fiuunt pro nobis ex passione Christi, duin alii Sancti possunt solum inereri de congruo pro nobis non acquisitionem, sed applicationem gratiarum quse fluunt ex passione. Et sicut Christus meruit de condigno omnes gratias quas accipimus, ita B. M. V. meruit eas de congruo ; et sicut Christus meruit pro hominibus electis omnes -effectus praidestinationie, scil. vocationem, justificationem et glo rificationem, B. V. M. hos effectus meruit electis hominibus de congruo. Sic est vere Mediatrix omnium gratiarum et dici potest et debet Coredemptrix ut subordinata Christo in opere salutis nostra?. In hoc nullo modo minuitur primatus Christi, sed melius aftirmatur, nam sicut Deus dedit creaturis dignitatem causalitatis, ita Christus dedit Matri sua? dignitatem causalitatis quoad meritum et sati sfactionem pro nobis.
Sic servatur unitas Mariologke; in ea enim non sunt duo prin wpia quasi ex asquo, scilicet: Maria est Mater Dei et Maria est me diatrix universalis. Principium supremum Mariologia? est: « Maria est Mater Dei Redemptoris » et proinde intime associata est ei in opere redemptionis.
Mediatio B. Marias V. ut subordinata mediationi Christi, non est necessaria, sed valde utilis et efficax et nobis concessa est a Deo propter ejus misericordiam et nostram debilitatem. Revera B. Maria Virgo pro nobis meruit de congruo proprie ea quse Christus de condigno; item pro nobis satisfecit de congruo dum Christus satisfaciebat de condigno.
Nunc in ccelo Mater Salvatoris exercet suam mediationem universalem per intercessionem omnipotentem (jam enim meruit de congruo ea qua? postulat) et per distributionem omnium gratiarum. Ad hanc distributionem faciendam, probabilius est, sicut ('hiistus, ikhi solum causa moralis, sed causa instrumentalis physica gratiw ; sic servatur parallelismus cum Salvatore, quoad ha?c quatuor: meritum, satisfactionem, intercessiouem, cU&trilnilidtictn. Non esl. cnim fatio denegandi banc causalitatem, quas iuvciiit ur etiftin, juxta S. Tlioiuum. in siicerdote absolvente rxcnitentcin d in thaumatltrgO 'luui miraotl lum patrat. caasalitaa innuil.ur in litorgia. i" Koqucntia «Nta batmater» dilXD dicitnr: aVac ut. aidciil oor tnenm.., Fnc ui portctu Christi mortcin... VOO RM) plagifl viiliienu i... Fn<' mc crQCQ IflObriari 9.
Prnpter f.i:i< 1 i «t uh ntlltmcM Mmlialio iinlvcrHiilil M. Marlu- V. vidctur proximv dcjlnibilin.
MAIU0L0GI2E) COMPENIHUM
Erga homines B. Maria Virgo prassertnu apparet ut Mater mi sericordise prout est salus infirmorum, refugium peccatorum, con 8olatrix aBiictorum, auxilium christianorum, mater sanctae ketitiai.
Similiter, ut Mater Salvatoris, est Kegina omnium, regina angelo rum, patriarcluirum, proplietarum, apostolorum, martyrum, confesso rum, virginum. Ut est Mater Dei, debetur ei cultus byperduliae. Quid autem debeat esse vera et perfecta devotio nostra erga eam, optime exponitur in libro aureo B. Ludovici MarUe de Montfort : Le Traite de la vraiv devotion a la Sainte Vierge.
De praestantia S. Joseph supra omnes alios Sanctos.
In tine, aliquid dicendum est de praidestinatione S. Joseph et. de ejus eminenti sanctitate. Doctrina secundum quam Joseph est post B. M. V. altissimus omnium sanctorum est quasi doctrina commn niter recepta in Ecclesia, prsesertim a saaeulo xvi24. Approbata est a Leone XIII, in Encycl. «Quamquam pluries», 15 aug. 1899, scripta ad proclamandum Patrocinium universale S. Joseph. In ea dicitur: « Certe Matris Dei tam in excelso dignitas est, ut nihil fieri majus queat. Sed tamen quia intercessit Josepho cum Virgine beatissima maritale vinculum, ad illam prwstantissim-am dignitatem, qua na turis creatis omnibus longissime Deipara antecellit, non est dubium quin accesserit ipse, ut nemo magis. Est enim conjugium societas necessitudoque omnium maxima, quas natura sua adjuuctam habet bonorum unius cum altero communicationem. Quocirca si sponsum Virgini Deus Josephum dedit, dedit profecto non modo viUv socium, oirginitatis testem, tutorem honestatis, sed etiam excelsa; dignitatw ejus ipso conjugali fcedere participem».
Ecclesia in oratione A cunctis invocat S. Joseph statim post B. Maria V. et ante Apostolos. Item dicit in Litaniis ejus : « Sancte Joseph, lumen patriarcharum, Dei Genitricis sponse, custos pudice Virginis, Filii Dei nutritie, Christi defensor sedule, almae familise praeses..., domesticaj vitae decus, custos virginum, familiarum colu men, solatium miserorum, spes aegrotantium, patrone morientium, terror daemonum, Protector sanctae Ecclesiae, ora pro nobis». Nemo major est inter sanctos post Matrem Salvatoris. Quodnam est autem principium hujusce doctrinae praestantiai Sancti Joseph, a quinque sajculis admissae? Principium ejus est quod ad missionem divinam exceptionalem requiritur sanctitas proportionata, ut patet de Christo, de sancta Matre ejus, de Apostolis, de fundatoribus Ordinum, etc. qui immediate a Deo electi sunt.
Joseph autem praidestinatus est ad missionem exceptionalem, unicam in universo et in serie generationum, ut esset sponsus B. Ma
DE PK.ESTANTIA S. JOSEPH 523 rias V., Filii Dei nutritius et ut haberet erga ipsum Verbum incariiatum custodienduni cor patris benevolentia et amore plenum. .Nihil aitius est post dignitatem Materuitatis divina-. Ergo S. Joseph accepit sanctitatem proportionatam ad hanc missionem unicam, et sauctitatem quas semper perfectior fuit usque ad terminum vise. Immo proba biliter S. Joseph praedestinatus est ad suam missiouem exceptionalem antequam ad gloriam, nam pranlestinatio ejus npn distinguitur ab ipso decreto Incarnationis, quod fertur circa Incarnationem non in communi, sed velut iridividuatam, scil. circa Incarnationem Verbi ex Maria Virgine desponsaUi vvro, cui nomen erat Joseph, de,domo David (Luc, i, 26-27). Hoc decretum continet simul praedestiuatio nem Christi ad tiliationeni divinani naturalem, prasdesti nationem Ma riae ad maternitatem divinam, prasdestinationem Joseph ad protectio uem Filii incarnati et Matris ejus. Unde dici potest : sicut Christus pr» destinatus est ad tiliationem diviuam naturalem antequam ad gloriam, etB. MariaV.a4 maternitatem divinam antequam ad gloriam, videtur pariter quod S. Joseph prius praidestinatus est ad suam exceptiona lem missionem, propter quain deinde prajdestinatus est ad altissimum gradum gloriaj et gratiai. Ratio hujusce conclusiouis est quod praede stinatio Christi hominis ad liliationem divinam naturalem antecedit praidestinationem cujuslibet homiuis electi, quia Christus est pri mus omninm praidestinatornm (111". q. 24. a. 1, 2, 3, 4). Praedesti natio autem Christi ad filiationem divinain naturalem nihil aliud est quam ipsum decretum Incarnationis sic adimplendae hic et nunc Hoc autem decretum importat praidestinationem Marise ad maternitatem divinam et praedestinationem Joseph ad protectionem Filii Dei incarnati et Matris ejus.
Mons. G. Sinibaldi in suo libro. La grandezza di 8. Otuseppe, Roma, 1927, p. 36 ss., dicit : « II mistero di S. Giuseppe ha uno stretto rapporto con la costituzione deH'ordtn« della XJnione ipostatica... La cooperazione di S. Giuseppe non uguaglia quella di Maria. Mentre la cooperazione di Maria e intrinseca, fisica, immediata, quella di Giu seppe e estrinseca, morale, mediata (per Maria) ; ma e vera coope razione ».
Recenter quaesitum est in quonam sensu exacto S. Joseph dicitur pater Jesu, v.g. apud Luc, n, 43, 48: « Remansit puer Jesus in Jerusalem et non cognoverunt parentes ejus... Et dixit mater ejus ad illum: "Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quairebamus te " ».
Respondetur : S. Joseph non dicitpr |>iiler Jesu in sensu proprio; ad patrem enim proprie diclum tria requiruntur: quod producat, de substantia siia, nimile sihi in Hpccic <-l principaliter, ut oslcmlii S. Thomas niultlH IocIb, cf. Tabulani niireain open«D cjus ad verba, Pater, n. 3, ut Filiatio, 6, 11. Pater, ut ibidcm dicilur, dat filio trift, ncil. cskc, mil rliiienl iiiii cl cdiicntioiHMii. Si dat chnc. jiun cnI D&t6V pfopria diOtUt, <-liiuiiHi wil illcgitliiniM ; mciI ul. Hit patcr in hciih<i plenO,
MARIOLOGI4S COMFKNDIISM debet dare non solum esse, sed iiutrimentum et bonam educationem ac instructionem. Pater proprie dictus dicitur analogice de Patre aeterno iatione generationis aetenn» Filii sui unigeniti et de patre terrestri ratione generationis temporalis.
Sed multipliciter dicitur pater non proprie, v.g. pater adoptivus, pater nutritius, pater spiritualis, pater intellectualis. Et inter paternitates non proprie dictas, altissima est paternitas S. Joseph erga Jesum ; est enim paternitas omnino sui generis, qucc superat paternitatern adoptivam cornmunem, et paternitatem nutritU. Dicit enim S. Thomas, IV Sent., d. .'50, q. 2. a. 2. ad 4'"": « Proles non dicitur bonum matrimonii solum in quautum per matrimonium generatur, sed in quantum in matrimonio suscipitur et educatur ; et sic bonum illius matrimonii (B. M. Virginis) fuit proles illa et non primo modo ; nec tamen de adulterio natus, neo filius adoptivus qui iu matrimonio educatur est bonum matrimonii, qtiia matrimonium non or dinatur ad educationem illorum, sicut iioc matrimonium fuit ad hoc ordinatum specialiter quod. proles illa susciperetur in eo et educareturn. Sic paternitas S. Joseph fuit omnino sui generis et ideo Joseph a Deo accepit, ut dicit Bossuet, cor paternum ut summo aflectu custodiret Verbum incarnatum, Filium Dei. qui erat vere et proprie filius ejus sponsae. B. Marise Virginis25.
" Hoe longius exposnimus alibi Angelicum, Octobr. 1945, De paternitate Sancti Joseph, et in libro La tfere du Sauveur, 1041, p. 343-361 : La predestuiation Oe Saint Josepb et son enainente saintett;.
LAUS DEO
PINI8
APPENDIX
DE DEFINiBILITATE ASSUMPTIONIS B. MARI/E VIRGINIS
Secundum Revelafionem, Mater Salvatoris est victrix daemonis, peccati et mortis, non victa.
Recenter editae sunt Petitiones de Assumptione corporea B. V. Mariw in ccelum definienda ad Sanctam Sedem delatm, propositae secundum ordinem hierarchicum, dogmaticum, geographicum, chrono logicum ad consensum Ecclesiae manifestandum, a Guilhelmo Hen trich et Rudolfo Gualtero de Moos, 2 vol. g.J in 4°, t. I (XLIII el 1601 pag.), t. II (XV et 1110 pag.), Typis polyglottis Vaticani, 1942, Libreria Vaticana.
A die proclamationis dogmatis Immaculata; Oonceptionis B. V. Maria? multi Episcopi totius orbis christiani, innuineri sacerdotes, religiosi et fideles postulaverunt definitionem Assumptionis B. Ma riae V. velut coronam doctriuae Ecclesias circa privilegia quae ex ejus Maternitate divina derivantur. A tempore Leonis XIII has petitiones collectse sunt a speciali sectione SupremaB Congregationis S. OfBcii, sed usque ad hodiernam diem editas non ei ant. R.mi Patres G. Hen trich et R. G. de Moos S. I., qualificatores S. Officii, cum summa cura editionem harum omnium petitionum prajparaverunt. Hoc pergratum est omnibus qui Assumptionis causam diligunt et speciatim theologi qui quasstionibus de definibilitate huiusce priviiegii student.
TJt explicatur in Prolegomenis, in prima parte kujusce operis (quae continetur in 1° volumine et in II0 usque ad p. (558) inveniuutur petitiones secundum ordiuem liierarchicum (Cardinales, Patriarchas, Concilia et Synodi, Episcopi residentiales, Vicarii capitulares, Coadiutores, Auxiliares, Praefecti apostolici, Ordines religiosi, Universi tates, Facultates catholicae, Cougressus).
Tnsuper pro qualibet dia;cesi colliguntur omnes petitiones a successivis Ordinariis missss. Antc quamlibel |>etitioucni est eius ana lysis ut mclins appareat speciale niotiviim cius doctrhiale.
In hac parte documentaria coliiguntur II.'! Oanlinales. 18 Patriarchas, 2.505 Arehiepiwopi rt Kpiwopi, :m Vicarii capil ulares «t magnns numcrns ulioriim pKfilatorum, rectorum Facultatuni catbo licarum, e< Insuper petltlonet $2.00(1 ■acerdotum et celigioHoruin 50.000 religiosariim el pliis qufltU N.OOO.OOll |icHtioncH li.lHiwm.
APPENDIX
In secunda parte methodice et clare expouitur possibilitas et op portunitas solemnis definitionis dogmaticae Assumptionis. Prjesertim inquiritur quid « Ecclesia doccns per orbem dispersa » (repraesentata per plusquam 3.000 petitiones Episcoporum aut Vicariorum apostolicorum etc.) docet circa hanc quaestionem : « an veritas Assumptionis Maria: sit contenta in deposito Revelationis ».
Ad hunc nnem scripta est pertractatio praedietorum documentorum dogmatica, geographica, historica. Hsb petitiones ordinatse sunt in 35 sectiones secundum varias formulas quibus usi sunt auctores petitionum. « Multi argumentantur ex eo quod fides universalis Ec clesuc in Assumptionem sine revelatione divina formali explicari ne quit» (t. II, p. 740). Et ibidem (p. 739...) colliguntur petitiones quae conveniunt in argumentatione ex tali aut tali ratione theologica.
Ex his omnibus inquisitionibus apparet quod quasi totalitas Ordinariorum petitionum (96-97 %) ab anno 1869 ad 1941 postulat definitionem Assumptionis ut dogma fidei. Insuper notandum est quod uumerus Sedium residentialium quae has petitiones miserunt, reprse sentant 73% diocesium totius orbis (cf. t. I, p. xx).
Deinde ex hoc labore resultat quod in Oriente omnes Sedes patriarchales et 75 % Sedium residentialium quae cum Roma uniuntur postulant etiam definitionem dogmaticam Assumptionis (t. I,p. xxm).
Conspectus geographicus omnium petitionum proponitur t. II, p. 825. Denique scripta est historia motus pro Assumptione corporea B. Mariae V. dogmatice definienda, annis 1863-1940 orti, in quo apparet notabilis progressus, excepto tempore modernismi.
Editio hujusce magni operis certo pergrata est Episcopis totius orbis, Universitatibus catholicis et Seminariis, omnibus qui theologice tractant de definibilitate bujusce veritatis et qui orant ut hoc privilegium B. V. MariaB solemniter definiatur ut dogma.
Difficultas solvenda.
Quidam forsitan dicent: non omnino constat has petitiones Episcopornm postnlare definitionem Assumptionis tanquam formaliter implicite revelatam; plures forsitan existimant quod est solum virtualiter revelata, et secundum maioritatem theologorum hoc non sufficit ut aliqua veritas definiri possit ut dogma fidei formaliter credendum propter auctoritatem Dei revelantis.
Ad lioc responderi potest dupliciter :
1° Episcopi quasi totius orbis loquuntur, non ut theologi privati et cum pra3ci8ione terminologise scholasticte. sed ut traditionis testes et iudices in rebus fidei, et, ut dictum est, « multi argumentantur ex eo quod fides universalis Ecclesiw in Assumptionem sine rcvehitione divina formali explicari nequitn (t. II, p. 740). Hoc jam osten derunt 200 Patres Concilii Vaticani (cf. ibid. t. I, p. 94) dicentcs: « Pervetustus et constans utriusque Ecclesiae occidentalis et orientalis cum docentis tum discentis est sensus circa corpoream Deiparae as miinptiouem. Iloc antem factum, quod scilicet hominis corpus ante
DB DEFIN1ML.ITATB ASSUMPTIONIS B. V. MAlii/B extremum judicii diem in caslis vivat, neque sensibus, neque humana anctoritate testificari potest... Nisi igitur firmissima Ecclesiaa fides quoad corpoream beataa Marise Virginis assumptionem dici velit levis nimis credulitas, quod vel cogitare impium est, procul dubio eam a traditione dimno-apostolica , id est a revelatione ortum habere lirmissime tenendum. Quod gloriosum quidem facimus divo evangelistae Joannij qui post B. Virginis dormitionem obiit, revelatum esse potuit ».
Ut enim animadvertendum est, factum Assumptionis est certum ex Traditione, prout festum solemne Assumptionis universaliter ce lebratur in Ecclesia tum latina, tum gi-^eca, saltem a saaculo vn. Institutio namque hujusce festi solemnis et universalis est expressio traditionis generalis Ecclesiw, immo Magisterii ordinarii et universalis, et consensus Ecclesiae tum docentis, tum discentis, quod con lirmatur per recentes et numerosissimas istas petitiones, qua3 proprie definitionem dogmaticam postulant. Hasc omnia sujiponunt quod factum Assumptionis est certum in Ecclesia.
Hoc autem factum Assumptionis non potest esse certum sine revelatione divina, quoad terminum ad quem Assumptionis , seu quoad ingressum B. V. "Mariae in corpore et in anima in caelum. S. Thomas boc bene explicat pro Ascensione Domini, cuius terminus ad quem transcendebat quamlibet cognitionem naturalem testium. Cf. III», q. 55, a. 2, ad 2"™.
Iam ex hoc habetur quod certitudo Ecclesije de facto kssumptio nis praesupponit revelationem formalem saltem implicitam. Nec un quam in historia fuit sermo de revelatione privata Assumptionis, quaj perducere potuisset, absque discussionibus, ad institutionem hu jusce solemnitatis in Ecclesia tum occidentis, tum orientis.
Unde nunc, nostro tempore, Episcopi quasi totius orbis, loquun tur, non ut theologi privati, sed ut Traditionis testes et iudices in rebus fidei, pro quibus factum Assumptionis est certum ex Traditione universali et non potest esse certum sine revelatione formali saltem implicita. Nec igitur necesse est inquiiere : an hi Episcopi, ut theologi privati, teneant haec duo scil. : quod ad definibilitatem alicuius veritatis requiritur eam esse formaliter — imjilicite revelatam et non solum virtualiter, et quod sufficienter probatur theologice privilegium Assumptionis esse formaliter — implicite revelatum. Ad hoc requiritur magnum et complexum studium, et non mirum est quod in hac difficili quaistione non omnes theologi siut concordes.
2" Insuper hi Episcopi non ignorant quod secnndum majoritAtem theologorum, ut aliqua veritas definiatur ut dogma, requiritur quod sit ad miniis formaliter implicite revclata (quod uobis omniiio verum videtur), et multiu! pcl itioncs piwdicta- hor uianifestant. Miiltue enim ostendiint quod progresHivc rcvclatuni csl li.i inulitcr (jiiod Malor Salvatorls esl vlolrlx dnmonlt, nucoatl «t mortls.
528 APPENDIX
Exempli gratia: 144 petentes argumentantur cx speciali vicboria Mariw de diabolo et de peccato, seu ex absoluta Virginis oppositioue ad diabolum ejusque regnum (cf. t. I, p. 740). Hjec autem ratio plu ries enuntiata a Patribus ', invocata a Pio IX ad definiendam Immaculatam Conceptionem 2, proposita est a 200 Patribus Conc. Vaticani ad ostendendum quod Assumptio B. Mariu» V. est formalitcr-itnplicite revelata, scii. non solum ut elfectus in causa sed ut pars in toto; dum causa potest esse sine effectu actuali virtualiter in ea contento, totum non potest esse sine partibus suis. Dicitur enim in hac Po stulatione 200 Patrum Conc. Vaticani (cf. t. I, p. 97 ss.) 3 :
«Beatissime Pater, Cum iuxta apostolicam doctrinam, Rom., v vm; I Cor., xv, 24, 26, 54, 57; Hebr., u, 14, 15, aliisque locis traditam, triplici victoria de peccato, et de peccati fructibus, concupi scentia et morte, veluti ex partibus integrantibus constituatur ille triumphus, quem de Satana antiquo serpente, Cbristus retulit; cumque Gen., iu, 15, Deipara exhibeatur singulariter associata Filio suo in hoc triumpho; accedente unanimi Sanctorum Patrum suffragio, non dubitamus, quin in praefato oraculo, eadem beata Virgo triplici illa victoria prassignificetur illustris; adeoque non secus ac de peccato per immaculatam conceptionem, et de concupiscentia per virginalem maternitatem, sic etiam de inimiea morte singularem triumphum relatura, per acceleratam ad similitudinem Filii sui resurrectionem, ibidem praiuuntiata fuerit ».
Hajc ratio associationis B. V. MariaB perfeetae victoriae Christi de dajmone et de peccato est ratio magis proxima Assumptionis quam Maternitas divina, quam plenitudo gratias et quam beuedictio divina Mariai super omnes mulieres, qua3 pariter a multis citantur ; unde nou mirum est quod 144 petitiones eam invocent, cum 200 Patribus Conc. Vaticani (cf. ibid. t. II, p. 740).
Hoc autem argumentum reducitur ad duas praimissas revelatas (quod jam sufficeret ad definibflitatem), et insuper est argumentum non proprie illativum novst veritatis, sed explicativum , in quo conclusio coutinetur in pramissis, non solum virtualiter ut effectus in causa, sed fornuditer-implicite, ut pars in toto ; dum causa autem potest esse sine effectu postea producendo, totum e contrario non potest esse sine suis partibus actualibus.
Ad boc enim reducitur ha;c ratio theologica:
Christus retulit perfectain victoriam de damone, quaj continet ut partes perfectam victoriam de pecoato et consequenter de morte, manifestatam per ejus gloriosam resurrectionem et ascensioneni. (Haec major est formaliter revelata etiam explicite intextibusS. Pauli
1 Hecc ratio tlieologica invocata est a S. Germauo Constant., M. (1., XCVIH, 345, a S. Anselmo, P. L., CLVIII. !MiG. a Pietro Cell , P. L , CCII. 850. a S. P.ernardiuo di Siena. de Ass., art. 3. cap. I.
3 Bnlla Ineffabilis Deus: « (S. Maria Virgo) arctissimo et indissolubiU vinoulo cum eo (Christo) coniuncla una cum illo et per illum, sempltenms c-ontra venenosum serpenteni inimicitias exercens, ac de ipso plenissinu- ttiumphatm iUins capnt Immaculato pede contrivlt ».
DB DEFINIBILITATR ASSUMPTIONIS B. V. MAIU/E
citatis a Postulato 200 Patrum Conc. Vatic. scil. Rom., v, 9 21; vi, . 12-17; I Cor., xv, 24-26, 54-57; Coloss., n, 15; Hebr., n, 14-15; item Joan., xn, 31; i, 29; vi, 40-44, 55; x, 25; Act., n, 27, 31)
Atqui B. V. Maria, ut mater Salvatoris, et vocata in tota Traditione nova Eva, arctissime associata est perfectce victorke Vhristi de da:mone et de peccato. (Haec minor pariter est formaliter revelata progressive, scil. in textibus Gen., m, 15: Luc, i, 28; i, 42; ii, 35, 51; Joan., xix, 25, sub luce Traditionis legendis, et enuntiata est a Pio IX in Bulla dogmatica supra citata).
Ergo B. V. Maria, ut mater Salvatoris et uova Eva arctissime etiam associata est perfectte victoriie Christi de morte, ita ut « mor tis nexibus deprimi (vel retineri) non potuerit» secundum verba liturgise 4 ; alioquin f uisset wicta a morte et uon victrix et destrueretur parallelismus cum Christo redi\ivo et in caelum elevato, ante resurrectionem generalem mortuorum. Insuper benedictio exceptionalis : «benedicta tu in mulieribus» (Luc, i, 28, 42), excludit maledictio nem «iw pulverem reverteris» (Gen., ni, 19).
In hoc argumento, ut diximus, et major et minor sunt revelatse, et hoc jam sufficit ut conclusio sit definibilis; insuper est discursus non proprie illativus perveniens ad novam veritatem, sed discursus explicativus , quo explicatur eadem veritas, ostendendo partes contentas in victoria Christi de dsemone, scil. victoriam de peccato, et consequenter de morte. Totum autem non potest exsistere sine suis partibus. Unde sic certo probatur defiuibilitas.
Insuper 171 petitiones argumentantur ex ImmaculatoConceptione (t. II, p. 739), ostendendo eodem modo quod victoria B. V. Marias de peccato infert victoriam de morte secundum ipsam revelationem.
Pariter 196 peteutes argumeutantur quasi eodem modo ex intima Virginis cum Christo filio coniunctione et consensione (t. II, p. 739).
Conclusio igitur pra^dicti traditioualis argumenti non est solum virtualiter revelata, sed formaliter implicitc revelata. Si negatur Assumptio negatur major aut minor quse ambae sunt revelatae, si dubitatur de Assumptione dubitatur de majori aut de minori. Pro gressive igitur revelatum est formaliter quod Mater Salvatoris, nova Eva, est victrix damonis, peccati et mortis, et non victa.
Unde petitiones ista; numerosissimae ostendunt definibilitatem lmjusce privilegii B. V. Mariaj. et non minus clare manifestant opportunitatem ejus definitionis dogmatica?, velut corome doctrinae Ec clesias circa diversa privilegia, quai ex divina Maternitate derivantnr. Sic etiam rursus solemniter affirmaretur exsistentia vitae leterna;, ad quam pra;sens vita. ut non sit omnino inanis, ordinari debet tanquam meritum ad prsemiiirn, et pretiosa inclioatio ad finem ultimum.
4 ita iu antiqua oratlone n Venercuida » qoiB dlcebatur oUza Roqk tujte prooessionem festi 4Mampt)0D]« et nuu> remafle) ln rltu domlntcano et in ambroslauo.
Chapter 101 of 101