Sectio 11, art. 1: DE CHRISTO RECE

1° De principaiibus testimoniis Veteris et Novi Testamenti circa regalitatem Christi universalem. — 2° An et quibusdam titulis Christus etiam ut homo sit omnium rex tum spiritualis tum temporaiis. — 3° De influxu universali Christi regis in universam societatem.

De fide est quod Christus post ascensionem sedet ad dexteram Patris omnipotentis et regnat in aitemum. Hoc exprimitur iu Symbolo; cf. Denz., 2 sqq., 9, 13, 16, 86, 874.

Cf. prsesertim S. Thomam, 111% q. 58; De sessione Christi ad dexteram Patris.

1°. - Testimonio S. Scripturae.

In periodo Patriarcharum, Messias annuntiatur ut Salvator mun di, in periodo regum, describitur ut rex, Filius Dvi et sacerdos, immo ejus passio seu sacrificium preenuntiatur. Prsesertim in Ps. lxxi, ejus regia dignitas et potestas universalis annuntiatur: «Orietur in diebus illis justitia et abundantia pacis, donec auferatur luna. Et do minabitur a ma/ri usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. Coram illo procident Aethiopes... Reges Arabum et Saba dona adducent. Et adorabunt eum omnes reges terrcc, omnes gentes servient ei. Quia liberabit pauperem a potente, et pauperem cui non erat adjutor... Animas pauperum salvas faciet..., et adorabunt de ipso semper. Et benedicentur in ipso omnes tribus terraj; omues gentes magnificabunt eum».

Item in Ps. II : « Astiterunt reges terras et principes convenerunt in unum, adversus Dominum et adversus Christum ejus... Qui babitat in coelis irridebit eos... et in furore suo conturbabit eos. Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, praadicans praaceptum ejus. Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Postula a me et dabo tibi gentes hereditatem tuam ».

Itein Is;ii;is sic aniiiintiat Messinm regem, c. ix, 5: « Pai vulus iiatiis est nobis et Filius datus eut nobis, ct factiiH csl principatun

DB UNIV14K.SALITATK KJUS I'OT15STATIS KEGI/K super humerum ejus, et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus fortis, Pater futuri swculi, Princeps pacis. Multiplicabitur ej.us imperium et pacis non erit finis ».

Pariter Daniel, a, 34 ss., loquendo de lapide, qui percussit statuam, et factus est mons magnus ac implevit terram, annuntiat symbolice regnum Christi cceteris regnis succedere et anteponi.

Zacharias, ix, 9, describit etiam virtutes hujusce regis, dicens: «Exulta, filia Sion... Ecce rex tuus veniet tibi, justus et salvator, ipse pauper, ascendens super asinam, et super pulhim filium asinse». Haec prophetia citatur in Ev. sec. Matth., xxi, 5: « Ecce rex tuus venit sedens super asinam...» item apud Joann., xn, 15.

In Novo Testamento clarius affirmatur universalis Christi regalitas ; primo quidem dum Angelus Christi nativitatem B. Virgini annuntiat, dicens (Luc, i, 32): « Dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, et regnabit in domo Jacob in arternum ». lpse Christus dicit (Matth., xxvm, 18-19): uData est mihi omnis potestas in ccelo et in terran, id est jus in omnes gentes, ita ut gentes teneantur obligatione audiendi ejus doctrinam (docete omnes gentes) et sese subjiciendi ejus legibus, quse ex ejus baptismo derivatur : « Baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, docentes eos servare omnia qu<ecumque mandavi vobis» (Matth., xxvm, 19).

Haic potestas universalis Christi se extendit ad angelos et ad omnes electos, quia dicit, Marc, xm, 27 : «Mittet Filius hominis angelos suos et congregabit electos suos»; item Matth,. xm, 41; xxiv, 31. — Htec potestas universalis se extendit ad dajmones, quos ejicit Christus suo imperio, et ad creaturas omnes, prout miracula operatur in totam creaturam, quai ipsi omnino obedit.

In Ev. sec. Joannem pluries agitur de regno Christi, speciatim xvin, 35: «Dum Pilatus qiuerit: "Tu es rex judajorum?" ...Respondit Jesus: " Regnum meum non est de hoc mundo; si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei utique decertarent ut non traderer judaeis; nunc autem regnum meum non est hinc". Dixit itaque ei Pilatus : " Ergo rex es tu? ". Respondit Jesus : " Tu dicis quia rex sum ego... omnis qui est ex vcritate audit vocem meam" ». Ergo regnum ejus est altioris ordinis et universalis. Item Pilatus in titulo crucis ponit: Rex Judaiorum in tribus linguis « hebraice, graece et latine » (Joan., xix, 20) ; id est, ut ait Bossuet, in lingua populi Dei, in lingua philosophorum, et in lingua imperii, juristarum et politicorum.

Denique in Apocalypsi S. Joannes speciatim exaltat Christum regem, i, 5 8; xix, 6; xxn, 13, nam ibi vocatur Christus: « Princi pium et finis, Rex regum, Domimis dominantium, Judex supremus. qui reddit unicuique secundum opera sua, Princ.cps regum terrw».

S. Paulus in suis Epistolis loquitur etiam et sajpe de universali regno Chrisli, inimo indicat quare Christus est rex universalis om nium: 1" ut 0UI !>< i untunilis et hercs ; 2" ut Redemptor. Cf. quoad primiim Ilcl.r., i, NnviMsime diclms islis (1)cus) lociitus est nohis in Filio, qucm cOQttitull horodem universnriiin... scdct ad dr.rtcram majcsttitis in cwceltl»»; quood socundum of. Kom., vm, 84': «Quis cst qnl condomnatT Ohrlitoi .irHUH, qui mortuui Mt, Iraino <-t qul pe

DE CHIUSTO HEGE surrexit, qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis». Item Eph., i, 20; I Cor., xv, 25, 27: «Oportet illum regnare - Omnia subjecta sunt ei».

Liturgia ssepe recolit hunc titulum Regis : iu bymno « TeDeum » : «Tu Rex glorise, Christe». In ant. Adveutus : «O Rex gentium ». ln festo SS. Sacramenti : «Christum regem adoremus dominantem gentibus». In liturgia saepe Christus dicitur Rex Angelorum, Apo stolorum, Martyrum. Item « Christus vincit, Christus regnat, Chri stus imperat». In ipso Symbolo «Cujus regni non erit finis».

Hoc est igitur de tide, ut dicitur in Encycl. «Quas primas » (Denz., 2195).

11°. - Quibusnam titulis Christus etiam ut homo sit rex universalis omnium creaturarum.

Respondetur tribus titulis: 1° titulo unionis hypostaticas ; 2° titulo plenitudinis gratiaj creatas (et his duobus titulis jure nativo) ; 3° titulo Redemptionis (jure non nativo, sed acquisitionis per sacrificium crucis).

1° Tituto unionis hypostatica;, ratione cujus Christus, ut homo, immense superat omnes creaturas etiam superiores angelos, qui debeut eum adorare el ei obedire sicut et nos. Ratione hujus unionis insuper, actus ejus tlieandrici sunt valoris infiniti.

Ha3c doctrina clare exprimitur in Encycl. Quas prinias Pii XI. Cf. Denz., n. 2194: «Ejus principatus Ula unione nititur mirabili, quam hypostaticam appellant. Unde consequitur, non modo ut Christus ab angelis et hominibus Deus sit adorandus, sed etiam ut ejus imperio hominis angeli et homines pareant et subjecti sint : nempe ut vel solo hypostaticas unionis nomine Christus potestatem iu universas creaturas obtineat».

2° Titulo plenitudinis gratiw, virtutum et donorum. Ratione enim hujusce plenitudinis Christus superat omnes creaturas, et est caput Ecclesiaa: « de plenitudine ejus omnes accepimus». Habet eo ipso altissimum gradum luminis gloriae et caritatis. Hanc plenitudinem habet etiam jure nativo.

3° Tituto redemptionis generis humani, per actum tbeandricum amoris meritorii et satisfactorii valoris infiniti. Et sub isto aspectu superat angelos qui sunt ministri ejus et debent adjuvare redemptos ut ad suum finem perveniant. — Ideo legitur in Encycl. Qtias primas (Denz., 2194) : « At vero quid possit jucundius nobis suaviusque ad cogitandum accidere, quam Christum nobis jure uon tantum nativo sed etiam quwsito, scil. redemptionis, imperare? Servatori enim no stro quanti steterimus, obliviosi utinam homines recolaut omnes: «Non enim corruptibilibus auro vel argento redempli estis:... sed pretioso sanguine quasi agni imniaculati Ghristi et incontam inati » (I Petr., i, 18-19). Jam nostri non sumus, cum Chrislus « pretio mn gno» (I Cor., vi, 20), nos enierit, «corpora ipsu, nostra mnmbra sunt Chrinti» (ibid., 15).

UE UNIVERSALITATE EJUS POTESTATIS KEGIwB 495

S. Thomas clare exprimit hanc doctrinam, III», q. 58, a. 2, dum dicit: «Sedere ad dexteram Patris nihil aliud est, quam simul cum Patre habere gloriam divinitatis. et beatitudinem et judiciariam po testatem, et hoc immutabiliter et regaliter ».' Ibid. ad 2"n» : « Christus, secundum quod homo, est assumptus ad divinum honorem, qui in praedicta sessione designatur».

Ibid. a. 3: « Utrum sedere ad dexteram Patris couveniat Christo secundum quod est homo».

Resp. : « Sedere ad dexteram Patris convenit Christo : 1° ut est Filius Dei..., quia habet eandem naturam cum Patre... 2° secundum gratiam unionis... Et secundum hoc Christus. secundum quod liomo, est Filius Dei, et per consequens sedens ad dexteram Patris, ita ta men quod ly secundum quod non designet conditionem naturse, sed unitatem suppositi ut supra dictum est, q. 16, a. 10; 3° modo potest priedictus accessus intelligi secundum gratiam habitualem, qua? abun dantior est in Christo pra3 omnibus aliis creaturls in tantum quod ipsa natura humana in Christo est beatior aeteris creaturis, et super omnes alias creaturas habens regiam et judiciariam potestatem ».

Ibid. dicit S. Thomas : « Si ly secundum quod designet unitatem suppositi, sic etiam secundum quod homo, sedet ad dexteram Patris, secundum ajqualitatem honoris, in quantum scil. eodem honore veneramur ipsum Filium Dei cum natura assumpta, ut supra dictum est, q. 25, a. 1, agendo de adoratione humanitatis Christi prout persona liter unitur Verbo ». Item ad 1M, — Postea, q. 59, a. 4, ad l"1", dicit S. Thomas: «judiciaria, potestas consequitur regiam dignitatem ».

Q. 58, a. 4, c. : « Nulli alii, nec Angelo, uec homini, convenit sedere ad dexterain Patris, nisi soii Christo ». Sic ille et ille solus est Rex universorum. — S. Doctor loquitur etiam pluries de titulo redemptionis, q. 58, a. 4, q. 59, a. 2, corp., ad 2™; immo dieit a. 3: «Judiciaria potestas homini competit et propter divinam personam et propter capitis dignitatem et propter plenitudinem gratiaj habitualis. Et tamen etiam ex merito eam obtinuit... ». Item a. 6.

Ad intelligentiam horum oportet bene definire cum S. Thoma, quid sit rex.

Rex autem venit a regere, id est gubernare, et regi competit uni versalis gubernatio, in ordine ad bonum finem ; sic rex est in regno sicut Deus in mundo, et sicut aniina in corpore (opusc. 20, n. 12).

Unde dicitur, IP-II»', q. 50, a. 1, ad l1"»: « Dirigere magis per tinet ad regem » propterea « prudentla et justitia sunt maxime ei pro priaa» prresertini justitia legalis et aequitas.

Dirigere autom et gubernare dellniuntur in I', q. 103. a. 1: Ou bernarc mUDjaUm est res inundi ad i urum jincm pcrduccrc, et ibid., a. 3: « Optiinit. giilicniiilio cst, <|iiir> 111. pcr iiiiiini ; cujua ratio est quia gubernulio uihil allud 0ft, quam directio giilM-nialiiniiii ail liiiciu, qui ost aliipiod boimin. Iiniliis niiti-ni piTtim-t ,u\ int ioni-m boiiilatis.

496 1>E CHUISTO UKUE

... Unitatis autem causa per se est unum. Relinquitur ergo quod gubernatio mundi, quae est optima, sit ab uno gubernante ».

Sic supremum agens intelligens et dirigens correspondet fini ultimo.

Rex autem spiritualis dirigit subditos suos ad flnem spiritualem. Rex vero temporalis ad finem temporalem, ad bonum commune societatis, quod jam est bonum non solum utile, sed honestum, ac subordinatum fini ultimo supernaturali.

An Christus ut homo, sit rex tum spiritualis, tum temporalis in totum universum, fueritque rex omnium regum et regnorum totius mundi? — Videamus prius tria in quibus omnes theologi conveniunt.

1° Omnes theologi semper tenuerunt Christum ut Deum esse omnium dominum et regem, regno tum spirituali, tum temporali quia «in ipso condita sunt omnia universa, in coelo et in terra, visibilia et invisibilia» (Col., i, 16).

2° Omnes theologi tenent etiam Christum ut hominem, esse regem spiritualem omnium hominum et societatum, immo angelorum, ut patet ex textibus S. Scriptune citatis, v.g. «Rex Regum, Dominus dominantium ». Sic ipsae societates civiles debent revelationem christianani recipere et sec. eam suas leges v.g. circa matrimonium indissolubile, statuere.

3° Conveniunt etiam omnes theologi Christum non fuisse temporalem regem universi quoad usum et exercitium. Immo ut dicitur apud Joan., vi, 15: «Jesus cum cognovisset quia venturi essent ut raperent eum et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus».

Sed dissenserunt theologi circa hanc quaestionem positam : an Christus, ut homo, habuerit, si non exercitium, saltem potestatem regis temporalis universalis.

Negaverunt S. Bellarminus, Toletus, Sylvius, Billuart (de Justitia, diss. III, a. 6), etc. Alii ut S. Antoninus, Salmanticenses (de Inc, disp. 32, dub. II), etc. affirmaverunt, citando plures textus S. Thomae (III', q. 59, a. 4 ad 1>™; q. 58, a. 2) et hjec sententia po stea fit magis ac magis communis, denique approbatur in Encyclica Pii XI «Quas primas», 11 Dec. 1925 (Denz., 2194). In ea summatim declaratur quod Christus ut homo est simul rex jurisdictione legisla tiva, judiciali, coactiva, administrativa, tum in membra regni sui spiritualis, tum in omnes homines (2194), in res civiles omnes (2196), unde laicismus reprobandus est (2197).

Sententia affirmativa probatur 1° auct. S. Thomae, IIP, q. 59, a. 4, ad lum : «Christus quamvis esset rex constitutus a Deo non tamen in terris vivens terrenum regnum temporaliter administrare voluil, unde dicit: « Regnnm meum non est de hoc mundo» (.loiin., IS|. Similiter etiam judicinriam potestatoni cxcrcere noluit super ich leni poralcH, quia venoral. I incs ail iliviiin. tninsferro».

DE UNIVERSAMTATE EJUS POTESTATIS REGIiE 497

Objiciunt quidam : sed Papa non habet nisi indirectam potestatem in temporalibus. Ergo pariter Christus.

Respondent merito Salnianticenses : licet Papa nonnisi indirectam potestatem habeat in temporalibus, Christus potuit illam habere directam et immediatam, ratione unionis hypostaticae. Non enim omnis potestas quai competit Christo fuit concessa Romano Pontifici etiam in spiritualibus, sic Papa nequit instituere nova sacramenta.

Hodie post Encycl. Quas primas desinit dissidium de hac re inter theologos, cf. Denz., 2195, 2196. In hac enim Encyclica dicitur: «Ejusmodi regnum prtecipuo quodammodo et spirituale esse et ad spiritalia pertinere... Turpiter ceteroquin erret qui a Christo homine rerum civilium quarumlibet imperium abjudicet, cum is a Patre jus in res creatas absolutissimum sic obtineat, ut omnia in suo arbitrio sint posita. Attamen quoad in terris vitam traduxit, ab ejusmodi dominatu exercendo se prorsus abstinuit».

In hoc principatu Christi qu&nam potestates continentur? Eadem Encyclica. (Denz., 2195) respondet. Triplex in eo potestas continetur: legislativa, judiciaria, executiva, «qua si caruerit, principatus vix intelligitur. Idipsum deprompta atque allata ex sacris litteris de nniversali Redemptoris nostri imperio testimonia plus quam satis significant, atque est catholica fide credendum, Christum Jesum hominibus datum esse ut Redemptorem, cui lidant, at una simul legislatorem cui obediant (C. Trid., sess. VI, can. 21). Ipsum autem Evangelia non tam leges condidisse narrant quam leges condentem inducunt: qua? quidem praeceptaquicumque servaverint.iidem a divino magistro, alias aliis verbis, et suam in eum caritatem probaturi et in dilectione ejus mansuri dicuntur (Joan., xiv, 15; xv, 10). Judiciariam vero potestatem sibi a Patre attributam ipse Jesus Judseis, de sabbati requiete per mirabilem debilis homiuis sanationem violata criminantibus, denuntiat: " Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio " (Joan., v, 22). In quo id etiam com prehenditur — quoniam res a judicio disjungi nequit — ut praemia et pcenas hominibus adhuc viventibus jure suo deferat. At prasterea potestas illa quam executionis vocant, Christo adjudicanda est, utpote cujus imperio parere omnes necesse sit, et ea quidem denuntiata con tumacibus irrogatione suppliciorum, quae nemo possit effugere. Ve rumtamen ejus modi regnum pracipuo quodam modo et s.pirituale esse et ad spiritualia pertinere».

De influxus universali Christi regis.

Influxus Christi regis est idem ac influxus Christis capitis, sic est nniversalis, scil. in justos influit gratiam et caritatem, iu fideles peccatores ba-bitus supematuralen fidci cl «pci. in schisinaticos. bseret.icos, judcpos, paganns, gratias actualcs illiiiiiiiialioiiis et iospiratlbnis, quibus possuiit ail salutcm disponi (cf, Dtful., 1295). Cliristus enim pro omnibiiN hoininil.ii.s inortuiiH chI, c| cnI nmniiim rex et dominu».

an — Oakoioou.L*uiiak(ii . t)e Chrtito Salvotan,

498 DE CHBISTO BBGB

Etiam Christus, ut rex angelorum, in eos influit saltem accid" talem gratiam et gloriam, prout sunt ministri ejus in regno ccelesti. Regnat etiam ut judex per justitiam supra daimones quos ejiciebat in vita sua terrestri.

Christus rex, ut exponitur in Encyel. «Quas primas» influit in totum hominem, scil. t» animam quam deificat, in intellectum , ut de ipso pe.rpetuo recogitet, in voluntatem, ut ipsi subjiciatur, in affectum ut Cbristus sit super omnia dileetus, in corpus, ut exhibeamus membra nostra «arma justitia: Deo » ad ejus gloriam et honorem.

Hoc regnum se extendit etiam ad societatem civilem, nam ut dicit Leo XIII, Encycl. « Immortale Dei » (Denz., 1866), societas civilis uou minus quam individua dependet a Deo auctore suo, « omnis enim potestas est a Deo » et sine auxilio Christi nequidem homines possunt integram legem naturalem servare, mores sanos custodire, bonas leges statuere, nam, ut ostendit S. Thomas, I*-II*°, q. 109, a. 4: « In statu naturje corruptaa non potest homo implere omnia mandata divina sine gratia sanante», nec totam Jegem naturalem.

Unde Encycl. «Quas primas » (Denz., 2197), contra laicismum declarat Pius XI « quod rejecto universali regno Christi, paulatim vera religio cum falsis <equatur, et deinceps tollitur omnis religio etiam naturalis, sic statuitur impietatis et immoralitatis regnum » sic verificantur verba Domini: «Qui non congregat mecum, spargit» (Matth., sn, 30).

Quidam recenter ex institutionem festi Christi regis sumpserunt oecasionem objiciendi contra doctrinam tbomisticam de motivo Incarnationis. Dixerunt: Christus ut homo est Rex omnium creaturarum etiam angelorum independenter a redimendo peccato. Atqui vi prsesentis decreti venit ut Rex. Ergo etiam vi prjesentis decreti venit independenter a peccato.

Concedimus quod hoc fieri posset vi alterius decreti, non vi prjesentis. Et respondetur : transeat major. quia Rex omnium creaturarum, formaliter ut sic, non dependet a peccato redimendo.

Distinguo minorem : vi prwsentis decreti, Christus venit ul Rex, primario, nego; secundario, concedo; nam venit primario ut Salvator, ut sacerdos et victima, quamvis simul sit Rex omnium creatu rarum. Et pariter distinguo conclusionem : Ergo, vi prassentis de creti, venit independenter a peccato, si venisset solum ut Rex con cedo; si vemt simul, imo primario, «t Salvator hominum, nego.

Etenim prasens decretum, ut efficax et prudentissimum, fertur, non solum circa Incarnationis substantiam, sed etiam circa omnen eius circumstantias, ideoque circa Iucarnationem ut redemptivam, id est circa Christura in carne pa-ssibili venturum. Unde vi prwsentit decreti, Christus nullo modo venisset, si homo non peccasset; sriliret non venisset in carne passibili, nec alio modo, nec ut Salvalor, nec ut Rex. Sed de facto, post priini hominis peccatum, venit principa-

DE UNIVEBSALITATE EJUS POTESTATIS liter ut hominum Salvator et ut Rex omnium creaturarum. Ut enim diximus, post cognitionem per scientiam simplicis intelligentia? possibilitatis mundi lapsi et redempti, Deus, unico decreio voluit creationem ordinis naturalis, elevationem generis humani et angeioruin ad ordinem gratise, et simul, permittendo peccatum originale, voluit Incarnationem ut redemptivam, et igitur eodem unico decreto ad Verbum incarnatum et redemptorem, seu victorem peccati, daimonis et mortis, nec non ad eum ut Regem, omnia creata ordinavit.

Hoc manifestatur etiam in ipsa Missa de Christo Rege, in qua intime unitur titulus Regis cum Salvatoris titulo nou solum semel in anno sed quotidie celebrato.

Legitur enim initio hujusce Missa: « Dignus est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem... et honorem. Ipsi gloria et imperium in saacula sajculorum ». In oratione : « Omnipotens sempiterne Deus, qui in dilecto Filio tuo, universorum Rege, omnia instaurare voluisti: concede propitius ut cuncta? familiai Gentium, peccati vulnere disgregatce, eius suavissimo subdantur imperio».

Epistola ad Coloss., i, 12-20, gratias agit Deo « qui eripuit nos de potestate tenebrarum et transtulit in regnum Filii dilectionis suse, in quo habemus redemptionem per sanguinem eius, remissionem peccatorum... quia in ipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare et per eum reconciliare omnia in ipsum». Evangelium hujusce Missa> in memoriam revocat quod Christus suam regalitatem afflrniavit durante Passione, et intime unitur hac regia dignitas cum redemptione. Item in secreta. Item in Prsefatione, in qua Jesus dicitur Sacerdos priusquam Rex : « Qui unigenitum Filium tuum Dominum nostrum Jesum Christum, Sacerdotem ffiternum et universorum Regem, oleo exultationis unxisti: ut seipsum in ara crucis... offereus, redemptionis humanas sacramenta perageret: et suo subjectis imperio omnibus creaturis, asternum et universale regnum immensae tuae traderet Maiestati... ».

Nullo modo igitur titulus «Regis regum » opponitur doctrinse S. Thomte circa motivum Incarnationis. Christus principaliter est Salvator '.

De fide est quod Christus judicabit vivos et mortuos, veniens in corpore suo, cf. Denz., 2 sqq., 13, 40, 54, 86, 287, 422, 427, 429, 462, 994, 3028. - 255. — Cf. Act. Ap., x, 42; Rom., xiv, 9-10.

I". — Judiciaria potestas conr.v.nit clirist,, homiui triplioitm/ 1° propter unionem hypostaticam ; 2" RrOpter plenittnllnoni gratiffl habitualis et diguitatem capitis; 3° pn.pi.cr cjus iminiia martta (a, l,

» Titulus Salvatort* nou touwiotU HmiH • ' Ottttm «Ifl «uiN-nn tlttllaa ltouis.

DE CHKISTO JUDICE

2, 3). Sic dicitur in Act. Ap., x, 42, de Christo : « Hic est qui constitutus est a Deo judex vivorum et mortuoram ». Maxime couveniens est quod ille qui pro Dei justitia pugnavit et vicit et injuste judicatus est, sit, etiam ut homo, judex omnium secundum Dei justitiam (a. 3).

II0. — Judiciaria potestas quoad omnes res humanas, convenit Christo secundum utratnque nattiram (a. 4). Sic dicitur Joan., v, 22: « Pater omne judicium dedit Filio», et Rom., xiv, 9-10: « In hoc Christus mortuus est et resurrexit, ut vivorum et niortuorum dominetur... Omnes stahimus aute tribunal Cliristi ».

III0. — Judicium Christi duplex est, scil. singulare in morte cujuslibet hominis, ut est singularis persona; et universale in quantum quilibet bomo est pars universi, et hoc erit in fine mundi. — Sic dicitur ad Hebr., ix, 27: « Eominibus statutum semel niori, post hoc judicium», scil. singulare. — Et Joau., xn, 48: «Sermo quem locutus sum, ille judicabit eum in novissimo die». Sententia judicii generalis est universalis separatio bonorum a malis. Probabilius est, quod sententia et omne pertinens ad generale judicium fiat mentaliter et non vocaliter; IV, dist. 47, q. 1, a. 1, q. 2.

Persecutio universalis erit tunc malorum contra bonos ; ideo simul erit securitas malis et timor bonis, cf. IV Sent., d. 48, q. 1, a. 4, qc. 1, 6. Sed deinde in ipso universali judicio justi deridebunt damnatos quoad tria, scil. quoad superbiam, fiduciam in seipsos, et gloriam transitoriam hujusce mundi. Cf. Comm. in Ps. 50.

IV. — Christus secundum naturam humanam, habet potestatem judiciariam super omnes angelos, quoad dispensationes et praemium accidentale; sed quoad pramium essentiale. secundum naturam divinam tantum. Cf. 111", q. 59, a. 6, c. «Quantum ad pnBinium essentiale bonorum Angelorum, quod est beatitudo aeterna, et quantum ad pcenam essentialem Angelorum malorum, quas est damnatio aeterna. sed hoc factum est per Cbristum, in quantum est Verbum Dei, a principio muudi».

Remanet tamen, ut ibid. dicitur quod «Angeli subsunt judiciaria potestate Christi etiam ratione humame naturas: 1" ex propinquitate naturae assumptae ad Deum (id est ratione unionis hypostaticae) ; 2° quia per humilitatem passionis humana natura in Christo meruit exaltari super Angelos, ita sicut dicitur ad Pbilipp., n, 10: « E7t in nomine Jesu omne gemi, flectatur, cozlestium., terrestrium et infernorum». Et ideo Christus habet judiciariam potestatem etiam super omnes Angelos et bonos et malos. In cujus signum dicitur in Apoc, vn, 11 : « Omnes Angeli stabant in circuitu throni ».

V». An in judicio universali Christus in forma humanitatis

*it judicaturus (Cf. Suppl. q. 90).

ET DE EJUS INFLUXU

Affirmative. Dicitur enim apud Joan., v, 27: « Pater potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est». — Revera Christus judicium fert, secundum quod est Domiuus, et Dominus est non solum ut Creator, sed ut Redemptor, id est etiam secundum humanam naturam. Unde dicitur ad Rom., xiv, 9: «In hoc enim Christus mortuus est et resurrexit, ut et mortuorum et vivorum dominetur... Omnes stabimus ante tribunal Christi».

AltT. 111. — DE CHRISTO BEATORUM CAPITE

1°. — Christus dicitur «sedere ad dexteram Patris» (Marc, xvi, 19) secundum utramque naturam (cf. S. Thomam, III* , q. 58, a. 1, 2, 3, 4); secunduin naturam divinam est in asqualitate Patris; secundum autem humanam naturam est in excellenti possessione divinorum bonorum praj ceteris aliis creaturis. Et utrumque soli Chri sto convenit.

II0. — Christus ut Deus conservat omnes beatos in esse et in gralia consummata; couservat in eos lumen gloria? et caritatem ina inissibilem. movet. eos ad eorum aetus. Christus ut homo illuminat beatos, regit eos, et eos Iwtificat, secundum illud Apoc, xxi, 23: « Dominus Deus omnipotens templum illius (nova? civitatis) est, et Agnus. Et civitas non eget sole, neque Iuna ut luceat in ea ; nam claritas Dei illuminavit eam, et lucerna ejus est Agnus».

III0. — Christus gloriosus ut homo adorat Patrern, ei gratias agit et offert totum corpus suum mgsticum; et usque ad finem mundi intercedit pro viatoribus. Dicitur in Ep. ad Hebr., ix, 11 : «Christus est assistens pontifex futurorum bonorum » circa quod S. Thomas dicit: « Ipse assistit Patri ad interpellandum pro nobis ; item assistens nobis ad auxiliandum ».

In praefatione Missas cantatur : « Vere dignum et justum est... nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine sancte, Pater omni pontens, aeterne Deus, per Christum Dominum nostrum, per quem majestatem tuam laudant Angeli, adorant Domiuationes ».

Item S. Augustinus dicit in 1. de Pra;dest. sanctorum, c. 3, quod omnes beati gratias agunt Deo per Christum pro pra-dostinatione eorum et pro omnibus ejus effectibus.

IV". — Christus gtoriosus adoratur a limtis rl nn-ipit gratiarum actiones eorum, prout est Salvator otnnium. Ki dii it ur : •• Dnuiinc Fili unigenite, Jesu Curiste, Domine Kciik, AgmiN Doi, FUlui Pa tris... Tn soiiis Dominus, tn soius AltiMimn», Jo*w Ohrtito, enta Sancto Spiritu iu gloria Dci Pfttrl«». ('(. ApOC,, V, I": « Audlvl di

«•eutes: Sedenti iu throAo ot Ajno, bwiedictio M lionot oi glortii el potestiis in Hii-ciila wiMilumiii », iteftl ApQCM vii, 10.

DE CHRISTO BEATOltUM CAPITE

Est ne sacrificium cceleste in pairiaf Hoc admissum est a qui busdan, recenter a Talhofer et a M. Lepin quia Christus offert Deo Patri cicatrices suas gloriosas et dicitur in Apoc, v, 6: «Vidi Aguum stautem quasi occisum».

Sed est notabilis diffieultas, primo quidem quia sacrificium pro prie dictum importat immolationem externam, saltem sacramentalem, qua; non perdurat iu c«lo sicut non perdurant sacramenta, quia beati vident Deum immediate, sine sensibilibus signis.

Insuper videtur quod sacriflcium caeleste non> subordinaretur , sed coordmaretur oblationi sacrificii crucis, in quo igitur non consum matum fuisset opus redemptionis, contra ipsa verba Christi morien tis: vConsummatum est». Immo videtur quod sacrificium casleste ut cseleste esset perfectius quam sacrificium crucis, quod ei subordina retur, ut dispositio ad perfectionem ultimam.

Propterea non admittendum est in «elo novum sacrificium proprie dictum, nec nova et formalis sacrificii crucis oblatio, sed tantum eius consummatio, ut dicit S. Thomas, III», q. 22, a. 5 : « Quae, in quit, consistit in hoc, quod illi pro quibus sacrificium offertur, finem sacrificii consequuntur... Unde dicitur Uebr., ix. 11, quod Christus est assistens Pontifex futurorum bonorum, ratione cuius Christi sacerdotium dicitur esse «ternum».

Remanet tameu quod usque ad fiuem mundi Christus gloriosus interpellat Patrem pro nobis ut fructus sacrificii crucis nobis appli centur, sic etiam offert actualiter missas quje ministerio sacerdotum quotidie offeruntur. Et post finem mundi, ut Pontifex noster, una cum membris corporis sui mystici, offeret Patri cultum laudis, adorationis et gratiarum actionis, in quo consummabitur sacrificium crucis, absque novo sacrificio proprie dicto. Cf. Hebr., vn, 24 25; ix, 12 15 . 24-26; x, 12 14; I Cor., xv, 55 57 , Uom., vi, 6, 9; Col., n. 14 15 3. Cf. Bossuet, Sermon pour la Fete de tous les Saints, ler et 2e point ; Sermon pour la Fete de 1'Ascension. Monsabre. Exposition du Dogme catholiquc. careme 1879, 42" conference.

In sua autem consummatione sacrificium crucis perdurat. non actualiter, sed virtualiter, et sicut in perfectione altiori ; nam perfectius est pervenire ad consummationem quam ad eam tendere, et perfectius est corpus mysticum jam glorificatum quam corpus mysticum nondum glorificatum. Item, in communi, meritum subordinatur prajmio ad quod tendit.

» Itn merito .T. Grimal. Le sacerdoce et lc sacrifl.cc de .V. S. J.-Chr., M. 3". p. 189-22.S — A Miciiei.. Dict. Thfol. Cath.. art. « Jesus-Christ », eol. 13<10-1.-M2. — .1. M. Herve, Manuale thdol. doam., v. II. p. 587 sb.

MARIOLOGI/E COMPENDIUM

De his qusestionibus satis louge tractavi in libro speciali 1 ; brevissime igitur eas exponimus in pra^senti tractatu, praesertim considerando earum aspectum speculativum, in corpore doctrinali theologico.

Aut. L — DE EMINENTI DICNITATE M ATER NITATIS DIVIN/E

B. Maria V. est Mater Christi, ideoque vere et proprie Dei geuitrix, ut definitum est in Conc. Ephes. (Denz., 113; cf. ibid. 218, 290, 708, 993, 1462). — Cf. S. Thomam, III", q. 35, a. 4 : «Concipi et nasci persome attribuitur, secundum naturam illaiu iu qua conci pitur et nascitur. Cum igitur in ipso principio conceptionis humnua natura fuerit assumpta a divina persona (Verbi), consequens est quod vere possit dici Deum esse conceptum et natum de B. Maria Virgine ». Proinde ipsa vere est Mater Dei2.

Ad hanc maternitatem divinam, prius pradestinata est B. Maria Virgo et deinde per modum consequentiaj ad pJenitudinem gloriai et gratiae, ut sit digna Dei Mater (cf. S. Th., IIP, q. 27, a. 5). Hoc satis clare constat ex bulla Inefjabilis Deus Pii IX in qua dicitur: « Ineffabilis Deus ab initio et ante ssecula Vnigenito Filio suo matrem ex qua caro factus in beata temporum plenitudine nasceretur, elegit, atque ordinavit tantoque prw creaturis univeisis est prosecutus amorc, ut in illa una sibi propensissima voluntate complacuerit ». Et paulo infra dicitur : « Uno eodemque decreto (elegit eam) cum divina? Sapientia; incarnatione ».

Id est : asternum Incarnationis decretum fertur, nou circa Incar nationem quasi in abstracto, sed circa Incarnationem hic et nunc producendam seu velut individuatam, scil. circa Incarnationem Filii Dei ex Maria Virgine, ut dicitur iu Symbolo Nicieno Constant.

Eodem igitur «terno decreto Christus ut homo pnedestinatus est ad Filiationem divinam naturalem, et B. Maria V. ad maternitatem divinam. Iloc autem decretum antececlit dc-cretum praidestinalionis hominum ex ineritis Christi salvandnruin, et cujuslibet aliarum

' La Mere. du QauV0H* tl Mtr* ric in(,'rlcun\ I^yon. 1941. — Cf. Hittrkmiei.x, De mcdiationc unirrrnnH II M. Virninlii iiunad ffralias, KruR«H. 1920. -

B H. MtnsELRAOB, 0. P., Mariotogin, Purli, w,m. v rrHorr, o. l*., Do Mmu sixHa Chrlnti medialori$, RoXOm, IWMI liict. Tht'nl Valh., nrt. « Murlc « (DtJlilnnch.v).

504 MARIOLOG1.35 COMPENDIUM personarum humanarum ad gloriam et gratiam. B. Maria V. igituiprius pradestinata est ad maternitatem divinam, tamquam ad quid principale, quam ad gloriam, sicnt Christus prius prsedestinatus est ad filiationem diviuam naturalem, tamquam ad quid principale, quam ad gloriam. Id enim ad quod prius aliquis prjedestinatur habet rationem finis et est quid altius quam alia ad qua? deinde prasdestinatur ille. Ex hoc jam apparet maternitatem divinam esse altiorem plenitudine glorije et gratia?, qua« eam sequitur, ut B. Maria V. sit digna Dei Mater.

Hasc superioritas maternitatis divinje constat etiam pluribus aliis rationibus. 1° B. Maria V. potuit quidem mereri vitam a?ternam, non vero Incarnationem (quai est principium eminens omnium meritorum Maria? sicut et omnium hominum post lapsum), ac proinde non potuit mereri maternitatem divinam, quse intime connectitur cum Incarnatione, quaaque sicut ipsa Incarnatio transcendit spberam meriti3. Ex hoc etiam apparet quod praedestinatio B. Maria; V. est omnino gratuita.

2° Maternitas divina est dignitas quaj ratione sui termini, scil. ra tione persona? Verbi incarnati, pertinet ad ordinem hypostaticum . qui superat ordinem gratiae et glorite.

3° Maternitas divina est ratio omnium gratiarum qum B. Marite collatw sunt; sic est earum mensura et finis, ideoque illis est altior. Ita communiter theologi.

4° Maternitas divina est motvoum cultus hyperdulke, qui non deberetur B. Mariaj Virgini, si esset solum gratia plena et altissima omnium sanctorum, absque maternitate divina. Ita S. Congr. Rituum. 1 jun. 1884.

5° Ex hoc sequitur quod maternitas divina etiam seorsim sumpta est superior plenitudini gratiae qua? concessa est Mariae ut sit digna Dei Mater. Ita iu Cbristo gratia unionis hypostaticae est quid altius quam ejus visio beatifica, quamvis Christus per hanc visionem perficiatur. Ita etiam in ordine naturali anima spiritualis, etiam seorsim sumpta, quia pertinet ad ordinem substantiae, est perfectior sua facultate intellectiva, quamvis per eam perticiatur *.

3 B. Maria Virgo nequidem de congruo proprie meruit Incarnntionem et maternitatem divinam quia prineipium meriti non cadit xub merito, ut bene exponit Billuart. De Inea-nmtione, diss. V. a. 3; Inearnatio enim et merita Christi futura sunt fundamentum et prineipium omnlum meritorum B. Marite Virginls, et non effectus. Sequeretur etiam B Mariam Virginem meruisse aliquid melius quam Christus ipse merult; et quod Incarnatio non esset opus puraj misericordia?, meritum enim de congruo proprie dictum importat allquod jus amicabile ad pra?mium tanquam ad retributionem.

Sed B. Maria Virgo meruit de congruo late Incarnationem et Maternitatem divinam, id est eas impetrairtt per orationem, qua? uon respiclt justitiam Dei sed miserieordiam. Et congruum erat quod exaudiretur oratio ejus. Item ut diclt S. Thomas, III», q. 2. a. 11, ad 3um : o Meruit ex gratia slbl data llluui puritatis et sanctitatis gradura, ut congme posset esse Mater Dei ». B contrarlo B. Maria V. «nerult de congruo proprle pro nobis ea qiuc Chrlatus nobls nicruli de condlKiio, cf. infrn de Mwllntlone wilversnll B. M. V.

DE IMMACULATA CO.NCBPTIONE

Aut. II. — DE IMMACULATA CONCEPTIONE B. MARI/E V.

Initialis plenitudo gratiae in ea manifestatur per privilegium Immaculatas Couceptionis, magis ac magis explicite admissum in Ecclesia et deinde solemniter definitum a Pio IX? 8 decembr. 1854 icf. Denz., 1641; cf. ibid. 256, 734 sq., 792, 1073, 1100, .3035). In hac definitione dicitur: « Definimus doctrinam quaj tenet beatam Virginem Mariam in primo instanti swe conceptionis fuisse singulari omni potentis Dei gratia et privilegio, mtuitu meritorum Christi Jesu Salvatoris humani generis, ab omni originalis culpte laVe yraiservatam immunem. esse a Deo revelatam atque idcirco ab omnibus fide libus firmiter constanterque credendam » (Denz., 1641).

Hoc privilegium, secundum Bullam definitionis, implicite affirmatur in verbis Gabrielis Archangeli ad Mariam die Annuntiationis : «Ave gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus » (Luc, i, 28) et in similibus verbis S. Elisabetli (Luc, l, 42). B. Maria enim non accepisset hanc plenitudinem gratia?, si ejus anima aliquo instanti fuisset in statu mortis spiritualis, propter peccatum originale, id est si aliquo instanti fuisset sine gratia sanctificante et caritate, ac proinde aversa a Deo fine ultimo, filia ira?, et in servitutis statu per respectum ad dajmonem.

Prajsertim hoc constat ex Traditione, ut in eadem Bulla declaratur. Citantur S. Justinus, S. Irenseus, Tertull., S. Ephrem, S. Am brosius, S. Augustinus5. Festum Conceptionis B. M. V. celebratur a saeculo vn praesertim in Ecclesia graeca, et fere in tota Europa e sajculo xn.

Ratio theologica hujusce privilegii perficit, per notionem redem ptionis praeservativ® id quod dixerat S. Thomas, q. 27, a. 1, pro sanctificatione B. M. V. ante nativitatem in utero. Dixerat: « Rationa biliter creditur quod illa quss genuit Unigenitum a Patre, plenum gratiae et veritatis, prae omnibus aliis majora privilegia gratiaj acceperit ».

Nunc dicendum est: Conveniens quod excellentissimus Redemptor perfectissime redimat personam quae ei maxime conjungitur ut Mater, et ut socia in opere redemptionis humanitatis. Redemptio autem perfectissima non solum a peccato liberat, sed o peccato pra:servat. Alte igitur couveniens est quod excellentissimus Redemptor suis meritis valoris infiniti pnnservet Matrem suam a pcccato originali et etiam ab omni peccato actnali, ut in Traditione affirmatur.

Hoc argumentum propositum est ab Eadmer (xn saec), deinde magis explicite a Scoto0 et valet etiaiu independenter a speciali opinione Scoti circa Iucarnationis motivum.

In Bulla delinilionis dicitur: iioii conveniens est Redemptoreni perfectissimmn lin.l>niiw« Mafrcm in peccato conceptam.

" ct. P. 14: BachblvTi Oict, Apol., nri.. a Mnrla Immaculdo Concsptlon. POl. 210-275. - Ronl i im lOORNKI., Whcb, patrlnl., Inili-x llnVi],, n. .|KTi. * In III Hunt., iIIni. ni, m i Bl RoporUtA, l 111, dl«, m, q. l

MARIOLOGI^C COMPENDITJM

Consequentia prlvilegii Immaculat* Conceptionis sunt praesertim sequentes. In B. Maria V. numauam fuit fornes peccati, num quam motus primo primi sensibilitatis fuerunt in ea inordinati, sed fuit semper perfecta subordinatio sensibilitatis intelligentia? et voluntati plene subjecta; divino beneplacito, sicut in statu innocentise. Ita B. Maria V. est inviolata, iutemerata.

Numquam fnit. subjecta errori aut illusioni, judicium ejus erat semper rectum, et si nondum lucem habebat de aliqua re, judicium suum suspendebat, omnem vitando praecipitationem. Sic vocatur se des sapientiae, Regina doctorum, Virgo prudentissima, Mater boni consilii.

Quomodo subjectg fuit dolori et morti? Eis subjecta est ut Chri stus, prout dolor et mors erat in ea sequela, non peccati originalis, sed na turw huinamr. , seu corporis concepti « in carne passibili». Na tura enim humaha, de se, ut natura animalium, subjicitur dolori et morti, homo naturaliter mortalis est; in statu innocenti» immorta litas corporis erat privilegium prasternaturale, quo sublato. leges na turffi statim exercentur. Jesus autem, ut esset Pedemptor noster per passionem et mortem, conceptus est in carne passibili, sic volunta rie dolorem et mortem acceptavit pro salute nostra. Pariter B. Ma ria V. acceptavit dolorem et moi tem ut sacrificio Filii sui uniretur.

Immo privilegium Immaculata3 Conceptionis et plenitudinis ini tialis gratiw valde adauxit in ea capacitatem dotendi de maximo malo quod est peccatum. Proprie quia purissima erat, ac summe Deum et Filium suum diligebat, maxime doluit de peccatis nostrix quibus Deus offendit.ur et propter quas Christus crucifixus est.

Quid docuerit S. Thomas de privUegio immaculata; Vonceptionis. -~i ,irca noc, ut victetur, distinguencbse sunt tres periodi in vita doctrinali S. Thonue.

In prima (1253 1254) affirmat privilegium ; tunc scribit in I Sent., d. 44, q. 1, a. 3, ad 3"™ : Talis f uit puritas B. Virginis, quse a pec cato originali et actuali immunis fuit».

In secunda periodo, S. Thomas magis videt difficultates proble matis, et quia quidam theologi dicebant : « Maria non iudiguit re demptione», S. Doctor affirmat quod secundum Revelationem Chri stus est universalis redemptor et sine eo nullus salvatur (Rom., m, 23; v, 12, 19; Gal., m, 22; II Cor., v, 14 ; I Tim., u, 6). Non autem cogitans de redemptione prajservativa, S. Thomas videtur privilegium Immacula.t^ conceptlonis negare in III», q. 27, a. 2, dum dicit : <7Unde relinquitur quoa sanctiticatio B. Virginis fuerit posl ejus ani mationemj). S. Thomas non distinguit, ut sa>pe in aliis qua?stioniFus facit. yoTterioritatem natur<e. qua? stat cum privilegio, et posterioritatcm temporisx qwe privilegio opponitur. Ibid., ad 2u"i dicit : «B. V'irgo contraxit quidem originale peccatum ■», non satis distin gui( tlitiitum incurrcndi"o,"}a<:to incurrendi."

DB IMMACULATA CONCEPTIONE

Quoad quaistionem de momento exacto quo B. Virgo sanctificata est in utero, S. Thomas non fert judicium. Dicit solum ; « Facta est (haec sanctificatio) cito ppst animationem ». Quodl. VI, a. 7 ; et III», q. 27, a. 2, ad 3U"> : « Quo tempore sanctificata fuerit, ignoratur ».

Notandum est, cum P. N. del Prado, O. P.', P. Mandonnet" et Ilugon9, quod principia invocata a S. Thoma, nihil concludunt contra privilegium et plene subsistunt si admittitur redemptio pra?servativa. Sed S. Thomas, saltem in hac secunda periodo suec vifc» doctrinalis, non videtur cogitasse de hoc perfectissimo modo redemptionis. Animadvertendum est insuper quod festum Conceptionis B. Virginis uoudum celebrabatur Romae, ut dicitur q. 27, a. 2, ad 3"">, id autem quod non fit Ronue, non videtur traditioni conforme.

In ultima periodo autem, scil. a. 1272 vel 1273, S. Thomas scripsit opus certo authenticum cui titulus est Expositio super salutatione_ ang_elicq. Et in recenti editione critica hujusce opuscoli, facta a J. F. Rossi C. M.10, legitur : « Ipsa enim (beata Virgo) purissima fuit et quantum ad culpam, quia nec originale, nec mortale, nec veniate peccatum incurrit ». Hic textus continetur in 16 codicibus ex 19 exa minatis a J. F. Rossi, sic videtur authenticus. Si ita est, S. Thomas in fine siue vitae, post maturam reflexionem et secundum suam pie tatem erga B. Virginem, rursus affirmasset id quod dixerat in prima periodo, scil. in I Sent., d. 44, q. 1, a. 3, ad 3^™.

Notanda sunt alia indicia hujus felicis regressus ad primam suam opinionem ".

Similis evolutio non rara est in magnis theologis circa difficillimas qua;stioiies a.d Mariologiam pertinentes. Prius enim affirmatur secundum traditionem et ex pietate aliquod ejus privilegium ; deinde magis apparent difficultates ex quibus surgunt dubia, et. ultimatim reflexio magis matura, donis Spiritus Sancti illustrata, redit ad pri mam positionem, consideraudo quod Dei dona sunt ditiora quam putamus et non sunt siue justis rationibus limitanda. Principia autem S. Thoniaa, ut notavimus, nihil concludunt contra privilegium, immo ad illud perducunt, dum mens pervenit ad explicitam notionem re demptionis prajservativa;.

Sic probabiliter in fine su® vitai S. Thomas rursus affirmavit pri-

7 Santo Tomas y la Immaculada, Vergnra. 1909

« Dict Thfol. Cath., art. « Frt-res-Preclienrs », col. S99.

"> Divus Thomas (Placentlse), 1931, p. 415-479, et MonoKrnfle del Colleclo Alberonl. Plnct.ntla?, 1931. - 16 Codlces ex 19 eontli.ent verba « nec oripluale »• unde J. h\ Itossl coiiclinlli : textus esl nulhentleiis.

ii OompviHlium thtotoptm (1272-1273), c 224: « Nec Kol.im n |H.-cc;ito actunll Immunls flllt. (I'.. Mnrla Vlrno), sed etMm lb orlginnU, gpeciall modo uiundntn « Non aiitfltn rulml qMOjttM prlvlleKluin nI niiimlnlii lulssol. m Jeremlii» et .S. Jonnnes lla|illHl,i ln iuoro, nlli|.io tompora |».hI nnlii.atloneii. Itein /vV/>o

*..<(r. ... nrnt. Dom . |H-tiiio v riona gTatli, i„ ,|„„ Dalltiai rutl beecatum ..

in Pa, xiv. 2: « i ii Ohrli i ii v Mni in niiiiii onniDo macula mu .. in

Pa. xvin, ii: «Qttat DuUnm babuli obacnriuttm i catl»

MARIOLOGIiE COMPENDIUM vilegium Immaculatse Conceptionis. Ita existiniant P. Mandonnet 12 et P. J. M. Voste ».