Sectio 8, art. 4: UTRUM SAPIENTIA SIT IN OMNIBUS
HABENTIBUS CRATIAM.
et caritatem, animae justaj secundum diversos gradus nanc rectitudinem supernaturalem judicii sortiuntur. Ergo.
Sed hoc diversimode: 1° Quidam justi hoc accipiunt quantum est nccessarium ad salntem ; hoc nulli eorum deest, quia si natura non deficit in necessariis, multo minus gratia. Unde dicitur (I Joan., ii, 17) : « Unctio eius docet vos de omnibus ». 2° Quidam altiori gradu percipiunt sapientite donum ut possiut alios docere et dirigere. Et S. Thornas dicit : « Iste gradus sapientias non est communis omnibus habentibus gi'atiam gratum facientem, sed magis pertiuet ad gratias gratis datas, quas Spiritus Sanctus distribuit prout vult, sec. illud (I Cor., xn, 8): " Alii datur per Spiritt.m sermo sapie-ntvr. " ». Cf. I"-!!", q. 111, a. 4, ad 4«™.
Mult» vero anima; perfectae habent altum gradum caritatis et proportionaturn gradum doni sapientiae et contemplationis ad propriam sanctificationem, sed non acceperunt sermonem sapientiw ad alios docendos et dirigendos. Cf. II* II", q. 24, a. 8. Cajetauus notat in art. 4 prsesentis quaestionis, quod atigmentum intensivum doni sapientias pertinet ad gratiam sanctificantem ; sed augmentum extensivum ut est ad aliorum utilitatem est inter gratias gratis data et praecipue ut sermo «apientiae; ex ea parte vero qua bonitatem habentis perficit. ad bene esse gratia; gratum facientis spectat. Cf. Bannez.
UE DQNO SAr-lEMTI.M l1"" Corollarium: Uude. donum mpientui- et etiam septem dona connectuntur cum caritate, ut dietum est I'II", q. 88, a. !»: naiu secunduni earitatem nobis datus est Spiritus Sanctus.
2um Corollarium: Donum sapienliuj et etiam septem doua, ar omnes virtutes infusa; augentnr num caritate, sicut quinque digiti manus crescunt simul, dicit S. Thomas, 1*11'", p. 01, a. 2. Suut enim partes seu functiones eiusdem organismi spiriiualis. qui vo catur « gratia virtutum et donorum ».
3um Corollarium s ITude auima justa uuu potest habere magnum gradum caritatis quiu habeat proportionatum graduui doni sapieu tia ec etiam septem donorum, ut sunt habitus infusi cum caritate conuexi. Sed, ut dictum est, in quibiisdnra perfectis donum sapientias magis apparet sub forma contemplativa, et in aliis magis snli fortua practica, velnt lux non ita splendens sed diffusa, dirigens ex alto actionem apostolioain. Et in eis manifestum est Uauc actionem non esse activitatem iiatnralem seu activismum, dyuamismum uaturalem, sed activitatem sanctitieatam et fecundara. ITax; lux dijjusa totaiu eorum vitam supematuraliter illumiuat. Ordinarie Spiritus Sanctus inspirat animas secuudum gradum carum docilitatis habitualis, et cum caritate lieroica semper liabentur septem dona iu gradu pro portionato.
AKT. VI. — UTRUM SEPTIHA BEATITUOO RESPONDEAT OONO SAPIENTI/E.
Status quasstionis. — Videtur quod liau<- beatitmio « beati pacifici » magis respondeat caritati quam sapientiai.
Responsio tamen est afflrmativa.
1° Probatur ex auctsrritate £. Augustini sec. quem in gradationc descendenti donorum sec. Isaiam xi, supremum inter septem dona respoudet septinue beatitudini in gTadatione ascendenti beatitudinum apud Mattha-nm v. Dicit : <i Sapieutia convenit pacificis, in quibus nullus motus est rebellis se<l obteinperans rationi ».
2° Probatur ralione theologica: Quia sapientis est ordiuare, atqui pax est tranquillitas ordinis; ergo sapientes pacem faciunt in seipsis et in aliis, etiamsi alii sint turbati, inquieti. 1'ropterea in Ep. Jacobi, m, 17, dicitur: « Quie desiirsum est sapientia est... pacitica ». Pax est effectus contemplatioiiis rerum divinarum, quod maxime apparet si inter persecutiones aliquis conservat pacem et potest eam perturbatis et desolatis communicare. In hoc pacifici vere appareut ut lilii Dei, sicut dicitur in bac septima beatitudiue, in qua meritum disponit ad praaniuin jam iucboatum iu terra.
Ad ?um.- «Caritatis est habere paceiu; «ed facere pacem est sapientia? ordinantis ».
DB TRIBUS GRADIBUS EJUS
De tribus gradlbus donl sapienti».
Hoc donum in 1° gradu manifestat incipientibus in via Dei altitudinem snpremorum preeceptorum amoris Dei et proximi, a quibus ex alto illustratur Decalogus. — In 2° gradu hoc donum dat proficientibus spiritum consiliorum quibus promptius et securius pervenimus ad perfectam adimpletionem prafdictorum pneceptorum quae superant consilia sicut virtus caritatis superat virtntes paupertatis. ca-stitatis et obedienti», cf. 11*11", q. 184, a. 3. — Denique, ut dicit Dionys. Cart., De contempl., 1. I, a. 44: « Tertius gradus sapientite est, pa-ssionibus jam sedatis, et vitiis pulsis, divinorum totaliter contemplationi inttgi ardenter et limpide, ita ut omnis rei creat», prassertim terrenje ac temporalis cognitio desipiat, displiceat, neque delectet uisi in quantum ad Creatoris eognitionem atque amorem, vehiculum quoddam est ». Sic verificantur verba S. Joannis a Cruce, Asc.ensio Montis Carmeli, 1. III, c. 19: « A tempore quo nihil quaro ex amore proprio, omnia mihi dantur a Deo, etiamsi ea non postulo ». Sic donum istud dat pacem, gaudium ita ut sancti possint etiam maxime perturbatos pacificare.
Il«c sufficiunt quoad donum sapienti*, a quo alia dona i modo diriguutur, sic meldus - tatis, a qua aliaa virtuU aiterna;.
Donum sapienti» cognoscitnr etiam per oppositum seil. per stultitiam, quia « eadem est ratio contrariorum » qua? affirmatur in uno et negatur in altero ; sic valor lucis melius apparet ex tenebris. et pretium justitia? ex dolore causato ab injustitia.
QU^ESTIO XIjVI.
DE STULTITIA
Tria de ea quajruntur: quomodo opponitui- sapientiaj, an sit pcceatum et an sit filia luxuriai.
Abt. I. — UTRUM STULTITIA OPPONATUR SAPIENTI/E.
Responsio est affirniativa.
1- Probatur ex auotoritate S. Gregorii (II Mor., c. 26), dicit: « Donum sapientiaa datur contra stultitiam ». Antea S. Paulus (I Oor., ii, 14) ait: « AnimaJis homo non perciijit ea qme sunt Spiritus Dei, stultitia est illi et. non potest intelligere ». — (I Cor., m, 19): « Sapientia kujus mundi stultitia est apud Deum », dum donum sapientise nos unit Deo.
2° Probatur ratione theologica, quia stultitia importat hebetudiuem cordis seu inentds et obtusionem sensuum, dnm e contrario sapiens est aptus ad dignoscentiam rerum atque causarum.
« Stnltus kabet sensum ac judicium kebetatum, sapiens subtilem et perspieacem ».
Ad i""1: « Pracipue videtur aliquis esse stultus, quando patitur defectum in sententia judicii circa altissimam causam ». lmo stultus judicat de omnibus non per altissimam causam, ut facit sapiens, sed per aliquid infimum, scil. per satisfactiones concupiscenti» aut superbise, et in fine stultus «estimat quod prima causa est quid infimum, sc.il. materia «eca quas evolveretur, et ex qua orirentur vita et intelligentia, et moralitas, ita ut scmper id quod est perfectius produceretur ab eo quod cst imperfectissimum, contra prima rationis principia causalitatis et finalitatis. Propterea dicitur in S. Scriptura (Ps. exxxi, J) : « Dixit insipiens iu corde suo : non est Deus ».
Brevius : sapientia judicat de omnibus etiam de infimis, per altissimam Causam, per Providentiam divinam quse descendit ad niinima. B contrario stultitia judicat de omnibus etiam altissimis per id quod est infimum ; unde pervenit ad totalem inversionem judicii, sic stultitia proprie contrariatur sapientiae.
AN B«C STULTITIA SIT PECCATUM
Corollarium : Sancti in ccelo clare vident in Verbo quod plures ex illis qui vocantur magni philosophi fuerunt iusipientes in magnogradu, et quandoque eo magis quo majorem intelligentiam habuerunt et ea pessime usi suut. Eorum sopkismata in ordine metaphysico fuerunt ut dicit S. Augustinus : « magni passus, sed extra viam ». Ita Spinoxa, Kant, Fichte, Hegel. Quidam ex illis sopkistice pervenerunt ex suis prsejudieiis ad kanc conclusionem : principium contradictionis kabet solum valorem mere logieum pro ratione inferiori et grammatica, non vero valorem realem. Et tamen Hegel, btec dicendo, non poterat dubitare de lioc : « Hegel non potest esse simul Hegel et non Hegel » vel « Protagoras non potest esse simul Protagoras et non Protagoras ».
Hoc dubium esset proprie mors ipsius intelligenti<e, et culmen insipientite seu stultitiaj, sicut cnlmen yeritatis est in kac affirmatione Dei: « Ego sum qui sum et non possnm non esse», sen: im solo Deo essentia et esse sunt idem.
Sicut magni doctores verai Ecclesiaj, S. Augustinus, S. Thomas, de omnibus rebus judicaverunt per altissimam causam, falsi doctores adulteraveriuit notionem prima; causie quam negaverunt aut omnincincognoscibilem dixerunt.
Ad 2am: « Malse sapientiie saeculi opponitur stultitia bona per qunm aliquis terrena contemnit ». Htec apparet in eanctis et pertinet ad perfectionem eorum sapientias. Mundus putat eos csse stultos.
Ad « Non moveri injuriis quandoque contingit ex hoc quod liomini non sapiunt terrena, sed sola etelestia... quandoque autem contingit ex hoc quod komo est simpliciter cirea omnia stupidus ».
Chapter 68 of 69