Articulus 6
DE MYSTICO SENSU RESIDUÆ PARTIS HUJUS SECUNDI CAPITULI.
Et abiit Elcana in domum suam. Quum Elcana iste vir Levites et virtuosus, complesset in tabernaculo Domini suum obsequium, et Anna uxor ipsius, pariter redierunt in sua. Per quod significatur, quod sacerdotes, pastores, prælati et prædicatores verbi Dei, mox ut in ecclesiis, et circa subditos seu proximos suum compleverunt officium, debeant evagationes et fabulationes vitare, atque ad loca intrare secreta, ut ibi conscientiæ suæ domum seu interiora cordis sui discutiant et emendent, Deoque vacent, quatenus orando et meditando, seque devotionaliter exercendo, obtineant illuminationem tam copiosam, et fervorem tam validum a Spiritu Sancto, quod rursus tempore opportuno queant alios magis idonee informare, purificare, accendere.
Porro filii Heli, filii Belial, nescientes Dominum neque officium sacerdotum ad populum. Per impios illos sacerdotes, intimoratos, avaros, adulteros, designantur nunc universi sacerdotes et clerici, religiosi atque canonici, qui amplius quærunt commoda sua et oblectamenta immunda, promotionesque proprias, quam Dei honorem et animarum salutem; et ecclesiastica bona, oblationes fidelium, et quæ Domino offeruntur, expendunt carnaliter aut superbe, et avaritiæ student: sicque sub professione, nomine et habitu spiritualitatis, cor gerunt repletum vanitatibus mundi aut vitiis carnis. Idcirco sunt filii Belial, membra et servi diaboli, satellites dæmoniorum, quibus inæstimabilis ira propinquat, et intoleranda damnatio proxima est, quia peccata eorum sunt coram Deo grandia nimis: nam et populum Dei enormiter scandalizant, ac bonis ecclesiæ quæ consumunt, sunt prorsus indigni. Et quidam eorum sunt adeo intimorati ac vitiosi, quod ea quæ pro reparatione ecclesiæ ac necessariis in divino officio aut condecenti ornatu basilicæ offeruntur, in suos redigunt usus, ne dicam, in usus scortorum et filiorum suorum. Quid dicturi sunt impii et infelicissimi isti, quum divino tribunali fuerint præsentati? Resipiscant ergo et erubescant, et dignos pœnitentiæ agant fructus, et Samuelis imitentur virtutes, qui ephod lineo fuit accinctus, per quod mortificatio carnis, puritas cordis, exemplaritas operis figurantur, quibus ministros Ecclesiæ decorari oportet. Nempe ut asserit Glossa: Qui Deo ministrare desiderat, necesse est ut caste et sobrie vivat, præsertim quum cunctis fidelibus jubeat Christus: Videte ne graventur corda vestra crapula vel ebrietate. Sed, proh dolor! multi cum filiis Heli quærunt non solum sufficientia, sed et superabundantia et delicatiora, et incontinentiæ præbent incitamenta.
Et tunicam parvam faciebat ei mater sua. Tunica parva, est humilis vita, quam mater Ecclesia parat ac docet filios suos, quatenus opera sua, quantumlibet magna, in humilitate custodiant, parvipendant; et quidquid boni in eis est, Deo semper attribuant: sicque juxta Judæ apostoli documentum, odiant eam quæ carnalis est, maculatam tunicam. Et benedixit Heli Elcanæ et uxori ejus, dixitque: Reddat tibi Dominus semen de muliere hac pro fœnore quod commodasti Domino. Sic boni prælati, religiosorumque patres, benedicere debent sæcularibus, qui sobolem suam offerunt Deo in locis devotis: in quibus dum proles oblata seu sponte ingressa, bene se habet, gaudium parit superioribus suis,
II Tim. II, 26.
Matth. III, 8.
Tit. II, 12.
Luc. XXI, 34.
Judæ 23. quorum benedictione et oratione, imo et meritis ac precibus prolis laudabiliter conversantis, Deus frequenter etiam in temporalibus benedicit parentibus, et eos mente fecundat ac corpore. Verum sunt aliqui Deo ingrati ac infideles, qui filios suos aut filias a religionis ingressu spirituali-ve conversatione, toto posse avertunt; et quod Deus eis gratiose concessit, malitiose abstrahunt Deo. Quod si aliquem ex fructu uteri sui habuerint mundo ineptum, hunc deputant Deo, cui non viliora, sed præstantiora sunt offerenda.
Et Heli audivit omnia quæ faciebant filii sui universo Israeli. Per hunc Heli, qui (quantum ad se) videtur fuisse vir mitis et pius, intelliguntur negligentes prælati et patres, imo et universi qui circa impletionem præcepti fraternæ correptionis sunt remissi ac tardi, præsertim qui subditos suos debite increpare ac castigare non satagunt: propter quod omnia subditorum vitia redundant in ipsos, et damnantur ac puniuntur pro ipsis. Ideo periculosum est præsidere, et curam accipere animarum. Atque, ut asserit Origenes, Bonum est non prosilire ad ecclesiasticas dignitates. Unde et Chrysostomus: Quis est, inquit, qui cupit præesse, nisi qui non timet judicium Dei? Ecce Heli filiis suis increpatorie est locutus: Quare facitis res hujuscemodi, res pessimas? Et tamen tanquam transgressor præcepti paternæ ac fraternæ correptionis, reprobatur a Domino, improperaturque ei quod magis honoraverit filios suos quam Deum. Constat ergo quod juxta gravitatem et scandalositatem culparum eorum qui peccant, dire et acriter sint a superioribus suis reprehendendi ac puniendi et reprimendi. Quid ergo damnationis imminet his, et quam detestabiles sunt coram Altissimo, qui debitum suæ prælationis et præceptum correptionis in subditis suis non implent, in tantum, ut nec molliter quidem seu remisse corripiant delinquentes, vel personarum sint acceptores, unum palpando præ alio? O quam variis modis communicant hi peccatis alienis! Insuper, quam multi præsules et archidiaconi ac decani audiunt his diebus, qualiter filii, id est subditi eorum presbyteri, canonici, seu in sacris Ordinibus constituti, dormiunt cum mulieribus conjugatis ac aliis, imo et Sponso cœlesti consecratis; nec tamen, ut tenentur, corripiunt, sed pœna pecuniaria contentantur, nec lucra quærunt animarum, sed suarum impletionem bursarum! Aut, quod sceleratissimum est, hæc ipsa facinora quæ in aliis corripere et corrigere obligantur, exercent etiam publice, et magis quam subditi, et transgredi permittunt ac faciunt populum Dei.1 Hi maledicti non solum privantur divinis promissis, quæ bonis sacerdotibus ac prælatis idoneis facta sunt et parata; sed cum Heli incurrunt comminationes atque punitiones multiplices ac pavendas a Judice adorando, in cujus manus incidere est horrendum;2 qui glorificantes se, gloriose exaltat; et eos a quibus contemnitur, qui filios suos aut proximos magis honorant, amant, aut timent, quam Deum, horribiliter confutabit.
Accendamur igitur zelo justitiæ et Deitatis fervore in primis contra nos ipsos, et contra vitia nostra et negligentias proprias, detestando, puniendo et vitando ea quotidie cum debita seriositate; deinde adversus peccata et vitia proximorum, potissime subditorum et domesticorum nostrorum: et quos magis diligimus, reprehendamus instantius; nec ex timore offendendi homines, aut desiderio complacendi hominibus, omittat quis quæ Deus requirit. Alioqui judicabitur plus honorare homines, quam hominum Creatorem.
Footnotes
Chapter 7 of 52