Sectio 1, art. 2: UTRUM BEATITUDO HOMINIS CONSISTAT (pars 2)

Ob/cotio: Beatitudo permanet in hento. Atqiii ojieratio uon permnnet. sed truiimt, Krgo beatitudo uon cst operutio.

Rcxpoiidctur: Transea.t. major: nnm bcatitudo perfe<:ta renmuet. Distiuguo mlnorem : Operatio prwxcntiJi i?i7<r trnnsit, concedo; opiv ratio vila' wtcrnae circa ipsuiu Deuiu visum et dilectum, tniusit. negf*. Eodem modo distiuguo conclusionem : Bentitudo HOH est ope rntio pwnentig vitip, coucedo; non eHt operatio ritas aeternac, nego.

Bae. operatio erit nou solnm iininanen-x |et non Iransitivat seil jH'rmatiens (et non trausitoria). Bic erit alta participatio hcatitiidinis ipsius Dei. Beatitudo enim Dei qua Deus se possidet nc fruitur seipso

' Jtn ntnor Del rwn suboixllDstar aniori nnlmariim, s«I »■ <*ontra.

QftlD SIT nBATPPri» PUIIMAI.IS ctiva in Vtta tet..rna erlt »^ nn ^ „„. „,Ua, occ.p»

cnj,,,,^ D»= »"» ' ^ .Uinuo. u« t,-„,po,-e ,Iis, n;,o tio,u.«. rt m»JutuWt^°J 'rti,iPat„ „.tornit„U.. Temp,o< emn, »nKeloru,„, «mI u,en»u>, t> P - e, wt,.ri„s. >ee erit eontinnnn, e»t iWi>h u» ^n,o 1.»*«« „,,.„,»„,,„<. et tjUoeeMio in openv " " ^ ' ™™J , 10, ». 5, u,l 1*"). Vlsio intru,se,e iuvi.rial.il. |e . >lu tclli^ lnmeu iorl» et e-eutt»

Dei ,!„,,. v,s„ »'''' " '^ ;, .0nten,plativu magU ,»1 l>eat, qUo,l uune ,„ s,u' '[""' ' u ue.ivu. Meo -liei.ur ,le Mar.a

& in tundo aniniffl «». objectlonea ; «eilleet : aunt lu

0(!ftt„ plurro oi,er„t,o„es " , sim. interrupf,"„e, dnm

Examen ap.n.enum Henr.o. Caudavens.s e. Mag.s.r. B.u» Sp...

neurico Gau-laveuai trlbultur ^«^^^&SS^ foru„,.is seu subjeeliva >»>•«> ^ cun, SS. Trinltate iu nobis l»1''"-"'"1*- )„„.,l aactoritatem

Ad hoc reapondetur: V „e v,deu,r ess, u> '^* ^ : 8. tkriptur». ,1»»' aobi» I e.,tltu,l,,,em « pri i (Maot11.. v, 8).

2- Iliee opinio eonfu.a.ar ra.lo„e; Xb ™r iu in nobis nisi per operattoaem d ^ S^' !,, ^ti»,,, sancti. essentiam anima, uisi produeendo ,u ea v,j ^ |,ealit„do fieanwm. A.qui in hoc Ulapuu non eo ,s st ,t e^_„ a «' l,o„,inis: a.ioquiu omnea viatores jurtl et auimu. ,,, guibua Deus eonservat esse et gratiam et la quibus b,™ii beatitudine ewenUall. , . _,tto saneti-

Nec potest dlci beatitudiuem conri^in^tu pu™^^ ^ llcautis eonsummaUD, quia, ut diximua ln artiiu

UM

Dfi) BHATITrPINE DOMINJP nttima hominis perfectio. Atqui ullima liominis perfeetio nnn est per modain haUtos, nd per modtm operuiinnii*; dud hatttni ordlnatDT iid operuiioneiu. ef niliil ext perfeetum nisi prout est iu netu.

Nec dici potcst ound t>eatitudn eoimistut in luteute opcratione IpHiKiiN essentije uiiima-. quiu anima non est immediate operativa et nou potevt operari uisi per potenlias operutiva«, qnia non. ettt MHMH i'nnt\ ncc suum ayere; et est-entia uniniu? non polent nimul et eodcm modo respiccre dnns aetns diversos. seilicet esse et operari, reeipit immedinte exislentiam seu esse. et non rcgpicit opera* tiouem nisi mediante fncultate oporativa i *. F- I', q. 54, a. :t: iitruin essentia amjcli xit sun virtux intctlcctiva). <'um euim potentia dicatur ad uctum, oportet quod scciindum dircrxitatcm actnum sit divcrsitas potcntiariim. 1'ropleren dieitur quod proprius ni-tus respondet prnpriu? potentia?. Esse autem iu creatis distiuguitur ab nperari ; uperari sequitur esse, et 8i>cciutiui intelliijcrc fertur ad variu. ut indelinita objecta; quod non verificatnr do esse.

Ergo opinio qin» tribuilur Ufurico (iandaveusi nullam videtur habere probnbilitateni.

AHera npiuin, qumu olim defendit Majriater Ronte Spei et quidniu CurcneliUuii caleeati iu Beljfio, vult beutiiudinem subjeetivum eonsistere formaliter in intcllcctionc Iici incrcata beato communieata, per uctionem unitivam a beato elieitam.

Iliee opinio rst maiiifeste cnntru S. Thoinam, quidqnid dicat Mafiister Bnmu S|»ei. Insuper confutatur duplici rntinne: 1° ex vita- Htute aelioniH beatilieate; 2" ex parte Dei, qui uou potest esse foruia in nobis reeopta.

1° Bentitudo formalis est vita Iieatorum, seu operntio vitalis qua in aetn secundo beati vivuut. Atqui non pOHsunt vivere per visionem Oei increatam, qiiiitumvis DOUl roinmiiniialam. Krgo beatitudo forniulis nou eonsistit in viwoue Dei iucreata nnhis cominunicata.

Fuudauientum anjOJ rutionis est quod actio vitalh est ab iulrinscco, prout vivens se movet. Unde implicut enntradictionein nliqiiem vitalitcr aijcrc pOT actioncm qtitc non cgrcdiatur ab ipso (pei* formaleni aut virtnaleiu egressiouem '. Alqui visio Dei inereutn non est u beatis. sed a Den, imo ent indistiueta a Deo. Eru;n DOD potest esse uostra nctin vitalis et eireetus nostrce intelligentiu\

Uiule in pnedicta upiuione beatus possidendn Deum M huberet mcre passice, nou active: scilicet non ageret ; now ipse coijnoscerct Dcum, sed Deus sese eognoseeret in boc beato. nicnt Iiomo seinetipsum videt in speeulo, sed uon cognoscitur ab ipso speculo. Ha?e o]iinio perdueeret ad piintbeisiiuim Spinozo.'.

2° Alia rntio sumitur ex parte Dei, pront repuguat intellwtionem Dei inereutam nut esse elTeetuin intellectus creati, nut enm informare pfcr modum causie fnrmalis.

» 0|KM-ullo dlvluii dlfltur rirlittiHlcr euriHil ab loletlwlu ulvlno a guo noo n-iUMIer dlstlnguitar ; opcrutlo nustro formalilcr e^rv<\itnT a fucultntc.

Ql-ID 81T BIOATITfDO FORMAI.lfl l DS

«*e 'a^tZ^T''^ iBtormrtU. esscmnmter invn.rit

•wtun.. ,mrticipatur »1. 1 11 mM,,^c,"'u|lR,a„liall.. Bive ani.lentale. ■rtium, -ili"t^7Br,W«.ii.r, ua" soU, form». prout totu.n e,t

,tntanrjrZ :rrcauB»q«,r,see» eOicien» et noo se Kaoet -< ^J-^T^ SS5 'inrommunicnMlem; turan. h.im»B«n. OhrtoU ,„„„„ (frmi,„„„, non forro»

^Cet ex p»r.e subiecti et debet ^essc v. » ro Et

reVor» in doctrin» Bptoo», ^P^J^ Dfi i„or. '/",' Dcux IMenttoaaorinte^rtu^^U^ ^ „ M, modus ,ogit».ionis ^fu^ \ ,^^ZmoL «dmittit solum quitur neg»tto iu,.uor,»1.t» s pe «OD ul.s. ^ ^

^nortalitutcm ,mpcrson»k.. • u 1 ' ^ . ,1.,n,,inli„ c.ro ente 8bso.u.o. vi enju. conf nnjl.t MeV divino, scu cum sul,s,»ut.„ fflWM». r^^otnni seil ens ,liviuum. feZWri, J^P^X^onfSSe^ oTvtoo, et iutel- Ideo lnteUectim uoster iilentliltatm ,u8 non

R.Cio nosmv cst roodus cog.tat.on.s d ,»»--. «ei « , » P »n,pli"s ipsum csse s,..,s,H,o.,s, „„,„„,„ modi

P, nam in Dco uon f^Z^T^Jm ncium. Dcus es, AetM purus et non ,u po ut , »,. 1)(.a,H„(,0 for.

""•■c pnoaiglt „pemti„u™> *e, "us "l "'".' "P™tio intcllcct™ ntuu.l.8 amoraniiciita, «.,1 „„,,.", "' nara <-«rita. clefJultur »„i quid aiT beatitcpo formai.is

AiiT. IV. — UTRUM BEATITUDO SIT OPERATIO INTELLECTUS AN VOLUNTATIS.

Status quiBslionis. — Ua>e qua-stio. ut divimiis. diipotatur pra^ eertim inter thomiKtas et scotistas. Nam S. Thomns dicit quod beatltudo formnlis est essentialiter opcrutio intelleetus, aeilieet visio beatiticn. Ncotus vero dicit bentitudiucm formnlem consiatere essentinlitcr iu beatifico amore nmieitue erga Deum. Alii autem dicant fteatitudinem formalem consistere in frnttione Summi Bont poseeeai. Suarez vero, Moliua et Valentla volunt beatitudinem formalem oousisiere simul iu visioue et nmore.

Notandum est quod H. Thomas ducitur ad luam conclusionem es plurilius snis priorihits thcsihus, scilicet: 1" Enx et vcnim . secun duni snom rationem formnlem et nt objectum, suut priuit quam bonum; I», q. 5, a. 2: quia notiu eutis est magis nbsoluta, iudependens, universalis qiiam ratio bonltutis, qua? pnestippouit ens et verum, alioquin nou esset re&lis .nec vera bonitas. Dnde ens quod primo cadit iu iuteUectu est, ut objrvtum. simpliciter prtui bouo. qunmvis aliquod xubjevtum coucretum nou sit perfectum uisi sit bonum.

2° luteltcctus est nimplicitcr a/tior voliintate qiiam diritjit (I', q. 82, a. .'t» : qnia faeultas speeilientnr ab objecto, et objeetuiii intelleetua eat, ut objectum. «impliciu*. univcrnalius et maais 800 Intum quam objectum voluntatis. Ycmm est nobiliiis bnuo secnndum rutionem objecti , qunmvis subjectnni aliquod eonerctiiui non sit perfectum nisi sit bonuiu (cf. 1"-II*", q. 66, a. 8), Bio scientia metnphysica est bnbitus nobilior quam temperantia. qUJB tamen tnngis habet ratiouem virtutis.

Seotus uutem, eonsidernus res potius ex partc subjeeti conci-eti qnatn ex parte objecti Hpecitjcativi, negavit has duas prioi-es tiiesea S. Thoma». .luxta gcotum euim : 1} Kntio veri non est nobilior ratione houi (IV Sent., dist. 1!), q, 4: quod Cajetanus confutat in Pt q. 82, a. 3); 2) Voluutas simpliciter est nltior iutellectu, qttia ordiuntji' nd honum, quia libcra, quia iu ea est caritas, scilicet altissima virtos. Unde non mirum eirt quod in uostra qua?stione differant S. Tlmmns et ScotnH.

Ked ex ipsls objectionibus positls initio articuli appnret S. Thomnm non iRiiornsse nrgumentn qtui' tieri possnnt eontra stiam tliesim, seilicet :

/* Objcctio: Beatitiido est pax. Atqui pox seu fuuidium, sicut fruitio. pertinet ad voluntatem. Ergo beatitudo est mrtus voluntatir» et non intellectus.

2* Qbjectio: Beatitudo est sitmmiim bonnm. Atqui bouum Bflt ohjectuiii voluntatis. Krgo Iteatitud» est ojs?ratio voluntatis.

3* Objevtio: ntinuis linis resi>oiidet primo moventi. Atqui prinnm movens in UOffiiJM i'st voluntns. qme niovet nlins fueultntes. Krgo beutitudo est operutio voluutatis et non intellectus.

[08 m ItEATJTt/IUSB nOMINJS

!f Objtctio; Dilectio l>ei. quio eet actus voiuutntiR. est nobilior nperatio qiiniu 4-oguitio neu vieio Dei : nam gecundnni S. Pa-uiuni curitiis ent altisKinut oinniiim virtutuni ; ef. / (V,, XZH. ElgO beati tOdO 6tt netu» voluntnti*.

,5" Objcctio: Aiiirustinus dicit quod beatus est qul tU-tat oiunia quie vult, et nibil vult nuile... et propimjiint IimiIo qui... uahct bonam voJuntatcm.

Ex liis omuibus videlur quod beatitudo eonii«tnt in actu voluntati et non intellectns.

Responsio buntn est quod bentitudo formalis est ojieratio iutellectus.

In nrpuni. ii f-cd routra » nflert S. Thomas jnui«iritatem K. Scrip tura\ ex Joann.. xvii. 3: « E<fv est rita aelmia nt vot/noncant tc, Druni rerum...n. Ilem .Toann., xiv, 8: « Otttctulv nobitt Patrcm tt ftiffirit nobian. Ptt, xvi, 15: ■■ tiatiabor cum apiiaruerit ffloria tua$. Mattii., v. 8: ii Brati muntlo rorde. t/utiniam tpH Oflm videbun t ». J Joann., iii. 2: « Srimua uuoniam cum apparuerit, .simi/ea ci erimua, quoiiima vidcbimus enm ttieuti r&t ». Quoinvis S, Scriptura uon distiuguat metnpli.vnice esaeutinm beatitudinis nb ejus proprietalibus, t-auicu iu piwdiclU lextibus vidctur nssipiare id quod esseutiale est in bentitudiuo.

Ttem inter Patrctt IreuneiiK; Ailnrn. Harrrs., 1. 4, c. 37, dicit de vitn a'terim : 8 qOffi unicuiqiic eveuit cx eo quod ridri Deum... |illi) percipiunt vitnin qui vidcnt Deum ». S. C.yrillus Alex., Contr. Jut., 1. 3: « Uoininuin 1'elicitas est hul>ere. suuimam contcmpli-tioneni ». S. AugiiKtiuns in 1. octoginta qwevtionuni, q. 35: « Quid est beate vivere. nisi a*ternuni aliquld coijiiosrnido habcrcf... qtitdquid mriitt habcttir, notccmUi habctur ». Hic S. Aiigiifiinus distinguit intellectum et voluntatem : ud iutellectmn refert Inibere, pos^idere, et ad voluutatem refcrt amnre quod coguoKeendo liabelur et possidetur. Bfld in 1. X Confcss.. c. 23. AuKiistinuK dieit : « Beatitudo Mt gaudium de veritate ». Vnde oportet diversos cjus textns coui-iliare; quod facit 8. Tbomas.

In eorjiorr articnli Kiint. tres partos: priiuo qincdnm diatinctio. et pOStOA dine couclusionea.

1" Dhtint/uenda vnt citnnntia bratitudini^ ab vjns proprictatilius. Exncntia bcatitudinin formalitt est faffl asftccutio acu poaaeaaio ultimi finijt. Scd ex boc plurt-K pro[irictate.< sequuntur. quie pertinent non ad ipsam essentinm beatimdiuin, sed ad statum beatitudinis. 8ic statiia beatitudiuis compleetitur omula quui liomhieiu efllciunt plene bentnm quond nniinnm et corpm*, et onine* poteutins; et sic stntus lltfl multa importat, Kciiicct non solum visiimcni, sed amonnn, fruitionem »>eu gaudium. iinpeixnbilitatem. glorium corporis poHt ivsurivctioneiu. Sic deflnitur a Boetio « Statun oniuinm bouorum uggregutione perfectUB «.

Nune quiurimns quid est etarntiatc in boc statu. scilicet quounm actu wmsequuntur l>eati finem- ultimuin. possident Demu. ita ut ttti

QUID HIT DBATITUOO rO»M*LIS m,.ni iii rattonrtlUtate

MU.O,- »,.1»Poni«u.' CT«'/XJ' , ^«teriovi neu notiu» ex aualog.u dupliciter: 1"M«»"' » Prion' "

V Volunta» fertur iu Hne t ,lc8i,lerium lim* nou .»t

BspfenUr: Hoc proveuit nv * »»' obje«.Wm lUud ap vel per -0««™, «1 'l»"'6?'^^,,, eJ contra fertur iu ohje- u fru«n.ln; «d intelleetun. ".. •;■' » * vc'ni, ,lrt rei Oo-iMU rere, p.*ridere. Voluntos .-111» . ut ttrd ' ,„ ,„ „„.,„„„,....

rlouem. Il,ee rnf. ''^do virfone l,e,vtilie,,. F.^ent,,, ea qua dlct» sunt «upra, I , ■rfliHtu,iinem vel Kp,*iem. Son, alrt-u» uon potest videri per al.quam «,-porl. uou pot«t ut dieit tbldem S. Thomaa: « ut er » ««dem creatan,

OOgnowl ementia rel i„,-orp,m-,e. mi . «.. m. ^ D(j. es, „„,„,, quumcunque. potest essentia nei «?^-"totemgerB HuM«ten.|. quod esse limo suum intelUgere «t ip». m ">teug si,„mtudo crcata nnUi fornue creat» competere ^*»- ^-«un, f ulgor Intelpotest. esse ipsnm essc et iP»^^^ in(u8„ etiau, ultiMntt leetuale snMstens. >un.iuttin spn.e»

Deatlfle. lnlelfcctu» Ueatl Ut !"■« "''•" (.lore vUum.

nom vlrto lmmwllole termlnatur ad uo

OE ISATfTODBtB BOMWtt erii tnlis grndue imniateriiilitatin uc essentia divinn. nd enm repra.'- Hcutntidam nicuti cnt.

I'nde in vitu sunetissimu, v.g. in vitft S. Teresue. qujo tumeu in terris hubuit nltas visione* intellectunles Triuitutin. et n fortioii iu vita Beata Muiiie Virginis, est nliquid omnino novum quundo incipit vinio immcdiata Dei, Etiamsi untea extilissct plejiitudo grntiie et amoris, lunc incipit quiil novi el ilesiuit progressus. quia est possessio linis ultimi. Kt omnes eoguiliones pnecedenteK (etiain visiones iutelJeetuuIes per species infusasi se liabent ad visionem beutitieum ■ :!-ut fton viilire ud ridere, naui sunt in ordine Odei. quu? est tle BOfl vi#in. Allissinia lides est dc DOD visis : sola visio Iteuta est de Deo viso.

rirum vcro ex uuioue diviiiie esseutia* cuiii inlellectu resultet. aliquud tcrtiunt ab extreuiis tlistiuetum?

Cajetuuus negnt et plures euin eo: iiam ex intelteetu et objecto fit aliquid magin ttnum quam cx ntateria et forma. Muteriu eniin non iit forma, duin iiitelleetus fit intentionaliter ohjcctnm, non iu csw pliysico, sed intelligihili seu iutentioiinJi. Kl est seutentla comniuuior. niugis consnnuus liule quud dieit etiuu Aristoteles; • lutellectus intelligendo fit quodnmmodo omnia ».

Aliis verbis: Vlara Dei vinio et Deus vlave pImh fttftl aliquid tinum MM in cxiic pltyaieo, neil in emv intclligibili , magis qnam figuva aigilli ct imprcanio cjua in ceva.

K. Thonias ftgfflMPft |d quod vcrum cst in positione Heoti dum ostcndit. IMI", q. '28, u. 2, quod mutua inhaexio ct cffcctu amoris. Sed confutat lianc positiouem in art. prn?cedenti. Amor couslituit quidcm unioncm affcvtivam, non vevo •realcm , qiiam desiderat. Unio rcali* fit per visionem, et postca Mequitur guiidiuni in voJuiitate, quod quidem gaudium perlicitur pcr mutuam inliiesionein. idest per mut tum amorem secuudum illnd : « Dilcetus meun mrhi et cgo illi ». \Cant. n, 16), Bed hiee mutua inliaesio jam est aliqiio modo in via serunduiu Ulud. I .Joann., rv, 16: « Qtii manet (fl varitato in Dco manet et Deut in 00 1. IJu?c mutun inhaesio potest esse valde intima. sicut fuit in Ueata Yirgine Maria in terra; et tainen ex ea nonduin coiistitnitur perFectn beatitudo.

2" Hoc probatur a posteriori et M aualogia cum seiiKibus. Consequi vel possiilere pecuniuw non est nctus voluntatis: nam non sufiicit enm velle ad eam liubeiiilnm : sed consequi peotfnitMD est eum appreliendere iuuuu. et tunr boiuo delcctntiir in pecunia liabita. Pariter apprelienditur color per visum, sonus per nudJtuni. sapitr [ter gustum. Nutura autein intellectiva se liubet nd bouum iutejligibile sicut iiaturn sensitiva ad bonum sensibile. Krgo untura iutellectiva nou asseqiiitur bonum iuteiligibiJe per volniituteni, sed per intellectnm videntem.

Jgitur luec prima coiu lusio est omnino certn. scilieet essentia beatitudiniK. seu eoiisecntio id est possessio fiala ultiini, non consistit iu uctn voluntatis. sed in iwtu intellectus.

2° Conolusioi ■Sed ad voluntatem pcrtinet delevtatio beatitudi nent conneqncnn ut proprictan.

(ffJJD SIT UEATITrW» FOUMALIS

S. AugnKtinus de iiac deJectatione loquens ait: « Beatitudo est aainiinm de vcritatc ■>: (iaudium enim sequitur ex possessione summio veritiitis. et sic est beatitudiniK consummatio. « Delectatio sequitur reetani operationem. aiebat AristoteleK, tdcut decor juveututemw; «,d etun uou couatltuit. Est solum proprietM snbsequeiiK.

Solutio objeotlonum. — J'rius solvnntur objectlonefl propodtB ft S. Tlioma. jiostea objectioues Bcoti, deiude vero objectiones Buai-esii.

Notnndum est quod S. Thouias concedit aJiqaid vernm esse in hac poritione, scilicet mutuam inhacviancm esnc cffectum amorxn (Ia'llA, <l- 28» *• 2)- 8ed sccuuduiu S. Thomam flmor atmttituit Holum unumem affei-thvm. vmi rcalcm |ibid. ad lUm).

1. Objectiones inltll artiouli S. Thoma.

J» Objcctio: JJeatitudo est pnat seu gnudium. Atqui pax pertiuet od volnntatem. Ergo beatitudo est in voluntate.

Renpomletur: Distiugno majoreni ; Bentitudo est pax ritKvutia- Uter, nego; eonsequenter, concedo. ('oucedo minorem. Kodem modo dUtinguo concIiiKioiiem : Ueatitudo est in voluntnte. exsentialitrr, nego; conneqtienter, concedo.

Niuu piix seu gaudium uon est ipsa eonsecutio fluis: sed homo quifiHOlt adepto line ullimo.

8» Objectio: Deus ut beutitudo objectiva est summum bonum, Atqui bouuni est objectum voluutatis. Krgo Deus iwquiritur per voluiiiatem.

ReHponilitur: Concedo inajorem. Distinguo minorem: Bonum ut appt tibUv a votuntatc est ejus objectum, concedo; ut assciiuibitv ab ipsa immcdiato, nego. Dintinguo conclusionem : Deus ncquiritur per voluatatein. immrdiate, nego; mediantc intellcvtu, concedo.

Et S. Tliomus retorqnetargumentum diceus: Ttunum et beutitudo suut primiim objectum voluntatis, scilicet per modum unius priroo desiderautur. Atqui primum objectuui voluntntis non est uctus ejus, sicul iiec. primnm objeetum visus est visio, sed visibile. Krgo beatitndo fonnalis uon cst actus voluntatis.

tP Objcetio: Uliimus tinis respondet primo moventi. Atqui primuin movens in homino cst voluntas. Krgo ultimum tinem conso quimur per voluntatem.

Renpondetur: Concedo majorem. Disiinguo minorem: Primum movens in homine, quoad appirhen*itmcm finis ct dircvtionem est volunuis, nego ; quoad excrcitium et consequcntcr, concedo. Eodem modo distinguitur conelusio: Ultimum tinem consequiiiiiir per voJun tatem, quoad ipsam apprvheimionem, nego; conac</Mrntcr, c^mcedo.

4* Objoctio: Dilectio Dei uobilior est quam Dei eognitio. Atqui [xatitudo est in nobllissima operatione. Ergo beatitudo est in diloetionc DeJ.

DE BEATITI'I>INE HOMINIS

Rcspondctur: Distinguo majoreni : Dilectio Dei est nobilior quani Dei coguitio t» mocendo et in cia qua mocemtir tid Dcum, coneedo; in attingcndo, et in patria- in qita attingimus Dcumr nego. Controdistinguo niiuoreui: Beatitudo est iu nobiUstuiua operatione in attingendo, eoneedo ; m movendo, nego.

Cmterum «licenduin est quod in cia melior est oriqiie innor Dei quuiu Dei coguitio, quia iituior tendit ad ipsuiu Deum, dum cognitiu viie trahit quodammodo Deum ad nos secuuduni • : ;is ideas tinitas. Sed in statu beatilleo non ita res se habet (cf, Ix, q. 82, a. 31. Cf. etiuni iufra, responsio nd Gam object. Scoti.

5° Qbjectio: Beutns est qui hauet omnio qua? vult. Ergo beutitudo est iu voluntate.

fte&jioiulctur: Distinguo mn jm-em : Beatns est qui habet onniiii qiUB vult, vt en habrt per aclnm coluntatis, nogo; pcr apprchcnsin nem sensitivam vel intelleetualem , eoneedo. Ad rem S. Thomns, hie in regpona. ad : « llle qui h&bet omuiii qme vult, ex boc est beatus quod habet ea quie vult: (juod quidom est per aliud quum pfir actum voluutatis ». Ttem bottft voluntus viatoris fuit disposifio ad beatitu diuem, et bona voiuutas benti sequitur ex visioue, quia qui videt Deum ue potest quideni ab eo averti.

2. Objectlones Scotl : quie solvnutur A Cajetano :

1* Objcctio: Duplc.v est rousecutio tinis; una est primu, via geue rntionis, scilieet cognitio, nltera est primn, H» perfectioniH, scilieet amor. Atqui lieutitudo subjectiva est essentialiter in seeundn couse cntione qiue est magis perfecta. Ergo beatitudo siibjeetiva est esscutialiter iu voluntate.

Respondct Cajetanus: Nego majorem : conseeutio linte uon est duplex, nisi per ajqaivocatioueiu : uam amor rei eonsecutw ntm potest recte vncari wtisecutio rei.

2* Objectio: pneter dcsiderium linis ubseutis et dctoctationem iu liue jum habito, est amor. Atqui beatitudo est amor quietativus, seu quies iu fine. Ergo beatitudo est in voluntate.

Rcspondetur: Concedo mnjorem; distiuguo minorem: beatltudo ewnliaUtcr est amor quietativus, uego; conscquenter, eoucedo. Nam amor abstrabit a pncsentia vel Don prieseutia boni iiinati : ergo nou potest coustituei-e formaliter coneecutionem objccti beatifieantis.

Instantia: Sed Augustinus, Dionysisus et etiam S. Thomas dieuui quod amor eM virtue uuitiva, et nexu.s amantium.

Rcspondetttr ex 1*11", q. 28, a. 1 : Amor fucit formaliter umo nem affeotieam, seu secundum iiffectnm, «t causnt effectave umoncm realem, prout movet facultates nppreheDsivas ad appreheudendum cxperimentoliter id quod desideratur. SIc amur magiH unit quam cognitio initialis, uou experiinentalis, a qua ipse dirigitur. Kuue vero agitur de vUione qua beati Deum possident.

Q/UID RIT BBATITrDO FOItMALlS

3° Objcctio: Voluutas plns appetit actum proprinm qnam nctum inteilectus. Atqui beatitudo formalis est nctos qul maxime appetitur. Brgo beatitudo foiinalu est actus voluntatis.

Respomlettir dupiiciter: 1) Distiuguo majoi-em : Volunta* plus apjn>tit aetum pioprium qiiam netum intellectos, m rationc eo-njuiwti, ooneedo; in ratione conjungentis , uego. TCnin in rntioue videudi voluntus plus appetit visionem quam actum suum ; et adhuc plus appetit objwtum bouum possideudum.

2. Distiuguo nmjtu-em: Voluntos plue apiielit actum nuum appetitu innato, concedo; appetitu clwito, nego. Appetitus autem eii citus desiderat non soluni bonum voluntatis, sed uonum volentis seu totius subjecti, et hoc bouum est rcaliter eoiijung-i ultimo lini per visionem,

-i" Ohjeetio: Voluulas est perfeclior iutellectu tum quia ejus objeetnm est perfectius, seilicct uou abstraheus, ut veruui, ab exi stentia, qme est ultima perfectio rei, tiim quia voluuta-s movet efllcienter iulellectum. tum quia est Hbera. Atqui beatitudo fornmHs iwt perfectissima operatio superioris facultatiB homiuis. Ergo beatitudo formalis est essentiaUter in voluntate.

Respondetur: Distiuguo majomm : Voluutas est perfectior intcllectu. sbnpliciter, nego : necundum quid, coneedo. Item distinguitur couciuaio. Et cxpliratur: Objectum voluntatis, scilicet boiuim, est iwrfectius vero in ratione ttubjceti seu entis coucreti, transeat, quia bonum prout est iu ipsis rebus non abstrahit ab existeutia dum verum potest abstrahere ab existeutin, v.g. veritates mathematictt. Sed objectum volantotis non est perfectius in ratione objecti, nnm objectum iutelleettis, S4'ilicet ens ut verum, est abstractius, matjis vndapendcns, tnagis primum et ideo universaliHs. Perfectio uutem potentia* snmitui- ab objecto perfcctiori in ratione objevti seu speeifieativi, nou in rutioue subjecti seu cntie eoncreti. alioquin sensus, qui fcrtur circa siiigularin et existcntia foret perfcetior ititcllcetu. Insuper iut*llectns attiugit directe ctiam existeutiam nou exercitam sed signatam et in ratione qnidditatis, et perfectius est atliugere ipsammet nitiouem existeutia", quam attingere solum muteriaiiter existentiam cxereiUini: v.g. arbor fructificans consideriilur ut subjectum concrete perfectuiu ab olitore, et eoneideratiir sub speeie entis a metaph.vsico, qui ex eo probat existcntiam Dei. Si vero dicitur quod voluntns movet efllcienter intelleetiim, respimdetur quod et intellectus eam movet quoad specificatioueni et in geuere catuw linalis. per propositioniMn objecli. Kt hic modus moveudi est nobilior. i[uia nobilius est dirigere opus quaau itlud exequi.

81 deuique dicitiu* quod Hbertas est proprietas voluntatis, non mtclligeutia?, respondetur quod Ubcrtas est quidem formatiter in 'whintate, sed radicalitrr in intelleotu per deliberationem et judicium, et fundatur in hoc quod intellectus cognoscit bonum uou solum singnlatt, SGd utiiversale. Cauea autem est nobiiior effectu, imo rodix quodanimodo melior cst fmctii prout habet rati<mem irausio; humilis cst radix, sed utilissima : si secantur nidi».'es arboris, moritur arbor.

1>E BEATITTMNE IIOMINIS non vero w tolluntur oju* fruetu*. Insuper iimor beuliiiens est neeexmrhttt, non- librr, sed Mtpw aetitJt Hberof; «ieut oporatioueK Dei ;id intrn sunt nccessuriic et Hiiperiores oi«*nvtionibus ejus ad extra quihun libore produeit eroaturnK. Unde lieet libcrtus sit pro viatore perfoctior uecejutitato iu esse monk, non tnuicn iu '■->-■ phyaico.

5" Ohjectio: Ainor enritatU orga Deura est perfeetior cognitione Dei. Atqui beatitudo formnlis est esaentialiter in perfertissiina nperutione. BrgO beatitudu formulis est essentialiter in aiuore carilnti* erga lieum.

Kenpondetur; TJistinguo majorem : Amor caritatls ergn Deum est pcrfectior eoguitione Dei, iu via, eoncedo; i» /wYrfa, nego. Jinm, ut ait S. Troina.s-, I", q. 82, a. 3, dnm intellectus trnliit rem ad ne, voluntas trahitur ad rem, verum enim est formaliter iu intellectu, bonuin uutem in rebus: « Quando Igitur res, in qna esl houuin, est uohilior quatn ipsa. aiiiniu, in quu cst ratio iutellecta. pcr compnrutionem nd tnlem reiu voluutas est allior inteUeetu. Quando vero rcs, in ipin cst bonum, est infra auimaui, tuue ethuii iu conipnratioucm ad talcm rem intellcctus est altior voluntute. UndO inelior est omor Dei (in via) quain eoguitio. et e contra melior est eognitio rerum corponilium quniu ainor. Simplieiler taiuen inteHeetus est nobilior quam voluntns ».

TJnde iu via melior est amor Dei quuni cognitio, qiiia eognitio vintoriH trahit Dcum ad 16 et ei impmiit liniites nost rarum idearuni : proptereu melior est contcinfUntio per negntiouein qiiam per nflirmalioncni, nnm rognitio per alllruiationem est mngis Ilmitata. Ki vero ngitur de visione bentilica, quia lit |MM ulla- /tpccic impreitaa et crprctm, non imponit Deo limites saltem objeetivo, qiiamvis subjective videninus Dciiui uuido Unito. Sed pariter diligiuins eum iu patria modo tinito, quia non est possihile cognoscere et diligere ciim quatituni eognoscibilis et diligibilis eat. Sic sunt grudus visiouis et amoris inter divcreos beatos.

6"» Qtijcctio: Reatilicu» ainor est perfectior visione beatilica. Hoc vult prohare multipliciter Seotus. Et quidem 1) BpOClM inferioris generis siiperare ncquit speciem nuperioris generis: v.g. iu genero Kubstantim inaniinntje oniues stellue eunt quid vilius qunm musea, tptiB est in genere viventis. Atqni caritus in gcnero volitivo est ]>erfeetior fide, qua? est in genere intellectivo. Ergo p-uus voUtivnm est perfeetius geuere intellectivo et omnis actus voluutatis e*t perfectior quolihet actu intellectus.

Reapondctur; Ki quid objeetio prolmret. nimix proharet. nain tOHfl miuimus etinm actus voluniatis perfectior essi.'t visione beatilica. v.g. velle. fricare bjirlmm. et iiitlinn virtus voluntatis Kui>e.ri<'r eeset llde.

Iiisuper respoudetur: Distinguo majorem: ffiwjeies inferioris generifl sujwrare ncqult speciem nuperioris geueris, i'« ordinc &uhnt'intiaruni, eoneedo; in ordinc faciiltatum , ncgo. Distinguo minorem : Caritas cst perfectior lide. ut fidc# est coi/nitio, nego ; ut fitlctt ctt iinpcrfertisniina coijnitio rci imhis supcrioris, concedo.

QUZO SIT nriATlTTDO FOUMALIH jBapHca>tW: Majnr e«t universnliter vera in ordine (-ubstnntiariim )qui<hpiid dieat Hilluart secundum partem enoueam umiquie phy sica. <|uje putnhnt rndos esse iueorruptihiles). SmI faeultatcn mtnt i/uid rclatirum ad ohjcctum . et ideo faeuitos ximplicitcr nltior alttra propter nobilitatem sui ohjecti adiequati, potest essc ccundum quld j«/eriH altcra. prout habet at tuin inferiorem relate nd tale objeetum nindo vaide imperfecto cogiiilum. Sic mclius cst simpliciter truliere rein nd se. qnam tralii ad rem; sed melius <'st trabi ud rem superiorem (|iiam trahcre a<l se rem iuferiorem. Sic in via propter nunni ini[fert'ectionein voluutns in amore Dci superat cogiiitionem viatoris. Pttriter visus superot simplicitcr auditnin. sed auditio svmpboniie liei'tli»viaua? est altior <pmm visio alicujus ohjecti vulgnris. Cf. Cotntneiitarium J«annis a S. Thoma.'

7* Objectio; Ordo Scraphiiiorinn qui dicilur ah ardore cariialis, pHuecdit nidiueui Cberubinorum, qui dicitur n perfectione scieuiiie. Ergo amor Dei siipernt l*ei cognitionem.

Regpondent thominta; Seraphim el ('berubim deuominati suut nb aiuore et coguitiouc ri« , non vero /witriVr. Vel deuominantur <i minixterio et infiuj-u queni hobent in alios. prout Serophim tnflunnt iniKtrcm in viatores, et. Cherubim inlluuut iscieutiam per revelatiouem extra 'erbum. Unde ex hoc Kcotus nihii ccrtum nlllrmare potest. Niliil liruiuin haheri potest es hoc, uec pro. nec coutrft.

Objcctio: Visio Dei ordinaliir ad ejus auKiix-ni. et perversuni e*set tliiigere ad cognoscenduni. Atqui tieutitndo fomialis est nltima

Scotiu n oii vldetor copn*ccre quftntum in-rliuloHn- «mi propo?Itlonea nbMihnc univcrs.ilcn et ticjmUvir. Sufllclt nffyrrc nninn tnnluui exeuipluui coutrn, nt fulsltiis liilts [>ro}HiA!ti4>nit« oiiimreul.

SIc Scorns sciiblt i<arlU'r, ln vol. lu oper. edlt. Vlve*, p. 148 : Xutlun nc»u» <l Mifflcienter Iwnus liioriiliter ot rutfono agoutls vel i-ldwti, nM amare />t<um, dh- maiun r-r gcncre, wlw cx wio objcoto, uitt adirc De*M n. Itom, ibW., vol. 34. W>. !f7fJ-:tT7 : ■ HmnlH nlius nctun ost ImllnVreiui, qui vM ro«ictn nltcriua objectl <H ix)test cia*> clrcuniKtuiitlonnliiliB bene vel male «. — Item, Ibi<l„ voL 21, I'. Kf7: a Circa orvatwam hoji ct ptecatum moi-faic er gencre, Krd tantum cr pmwuto... OeeWerc liomlucui. cx se, »1 ''■!■■ rovocari-t iiniHVhtuui, uon cnset POCCfltlllU B.

Krp> sl I>eii8 rtViKiiret pnecentnni, occblere luiireiu hiisKvntoni, et niHircm et uxores et tlilw. oom iiffl>vn> iitroclu tormeutii, non iv&ci pcccahini. Oinnia

Za"n"*^"lra "atun"n- ei uon ,iant iToprh' «»<• Dei, *um quld moraUtcr

~- — ex iroiHTo uo. ot iioh nunt mata nt-si owio proMbtt. Hoc ;n. nictuin ."Kt ilein«le n noniinnllstla. nb Oeknm. PotruH «le Alllaeo et etlnui plus ^rnou (Jlxernnt: u .Vuf/nw» r«i iw *o pvcvatuia, *t d iirwclsc i/uiu tege prohU 11 i'E Aluaco, Prlncli.lum ln I" Sont. fo). IV, et Principlmn iu

U>L X1V; ''r- D,vl- cath- «enwn. col. 182H). Ba suut ulll- tnpi i<t°"SC<,U''"tla' volcil'"riR'I1l. «itlvIiuuum jnnujeiiui. «,ui oopnt ImmntablllUiiem juris naturalls wa leps naturalta.

Sle apjmrot qu«.m«»«lo «|ui>Iam Ibeoloyl otinm vnWe pii iH-rveniiint n<I prnves ~™",H « bt<- qaod tribnunt voluntntl llbeni», slvo <]ivlune Hlve humninie, kl Hio ,K,r"net ati l»t«*ll«*tuni ot ad nnturam r.>rum i>er Intolleotum eounllam. p r,'e''luul: a snitlentln. IIoo iirawrtliu npparult ai>ml aomlnnlos, qul pneparaveraut. protostnntlFmum et iwtitivlsmum.

npj BBATrrmisB nowiNis operatio ad qnani alue ordiuantnr. Ergo beatitwlo forninlis est beatifieus amor Dei.

Respoudetur; Distiuguo niajoreiu: Visio Dei ordiuatur ad ejiiK amoreiu, ttt inedium ad finem cujus gratia, nego : ut eausa ad cffectum, vel ut essentia ad proprietatem, eoncedo. Ita. eonteniplntio et amor Dei ordinantur ad actioncm erga proximum. E contrurio, amor Dei suspirut ad visioneni ejus, ut ad tinem, io quo quieseit, ut dfcitur in Ps.f xvi, 15: a Satiabor cum apparuerit gtoria tua». Sic visio beatitica attiugit Sunimum bouuni ut paxxcssum, dum anior viatoris attingit iilud ut desidcrabilc, et nmor beatorum gnudet et quiescit in Deo jam possesso.

91 Objectio; Perfectibile ordiuatur a«i perfeetionem, ut medium ad finem. Atqui visio ordinntur ad aiuoreiu. ut perfectibile ad per fectionem. Ergo visio ordiuatur ad aniorein ut medium ad tineni.

Respondctur; Distinguo majorem : Perfeetibile ordiuatur ad perfectionem essentialem , ut medium ad tiueni, roueedo; ad perfeetionem eonseqitcntem, uego. Pariter coiitradisliugiiiliir minor,

Perfeetio eousequeus differt, ub essentiali prout suppouit reiu essentinliter eonstitutam, et ideo se tiabet ad illam exornandain ut proprietates ad essentinm. /« rita quidem coguitio ordiuatur ad aiuorein ut ad liuem: sed in patria nou ituest, uam ibi amor sequitur visiouem ut proprietas essentiam.

10* Objeciio: Attamen anior amicitiaj refert ad Deum propter se dilectum iiostrnm visionem. Atqui sie est superior et mngis ad Deom appropinquat. Ergo in umore est esseulialiter beatitudo formalis.

Rcspondetur: Ad majorem: Amor ainicitiii' refert qnidem ad Deum nostram visionem, at refcrt etiam nostram bcatitudinem jam eonstitutam ideo nou coustituit eam, sed eam sequitur ut proprietas ueeeKsaria; uam bic anior nmicitiat non est libcr in eo?lo, ot ille qui videt Deum non potcst Ipsum non auiare super omuia amore concupiscientiie et amore amicitiie, et tunc peeeatum est inipossibile. Htec sequuutur ex visione. Itu Goudin, Phitosophia, 1. IV, q. 1, a. 3.

Ad mhiorem : Ipsa visio inagis appropiuquat ad Dcuiu, ut ait Cajetauus, V, quia actus visionis est quaai pars ipsius finis ultinii ; uani liuis ultimus quo ct tinis ultimus qui integraut unum flnem. 0 Deiis eoim visus est rinis, et non sunt duo Ilues, scilicet Deus et visio». Undo visio per raodum uuiiis cum Deo viso snpor omuia dili gitur a caritate, et hOC seqnitur ueeessario ex vieiono.

II* Objeetio; Quod est postcrim generatione est perfectius. Atqui amor beatiticus geueratione posterius eet visione. Ergo amor beatifieas est perfectior.

licspondetur; Distinguo majorem : Quod est postcrinn geuera tiono ante rem constitutam , ut dispositio ultima, est pcrfectior qiiam prawedentes dispositiones, eoncedo; pont rem eonstitutam, uego, sic proprietates nou sunt simpliciter perfectiores quam essentin ex qua derivautur. Et prima proprictns dimanaus ab essentia aniimo, seil. iutetlectiis, est perfectior qnam sectinda, scii. iguam voluntas.

quip sit REATrrroo foumai.is

120 Otijcctio; Actus amoris est quid ultimum. Atqul beatitado formalis cst quid ultimum. Ergo beatitudo formalis est actus amoris.

Hespondetur: Distiugu(» majorem : Actus amoris est quid nltimum pcr modum consccutiri, hcil. possessionis Dei visi. ncgo; pcr niodum complcmenti? concedo.

id» Objcctio; lllud melins est cujue oppositum est pejus: uam optimum oppooitur pessimo. Atqui odium Dei pejus est carentia visiouis Dei. Ergo earitas est melior visione DeJ.

Reipondetur; Hoc nimis probat ; uam Betjueretur (piod etiam miuima virtus, v. g. temjierautia, melior esset visione bcatitica; oppositum enim bujus vii-rutis est. vitium. et est pejus careutia visionis Dei.

Ad solutionem uutem objeetionie dicenduni est: Transeat major; qnia consideranda est distiuctio inter ordinem moralem et ordiuem physicum. Distiuguo minorem : Odium Dei est pejus cai-entia visionis Dei. i« oidinc plnjsieo, nego; m ordine morali, coucedo. Controdistinguo couclusionem. Caritas est molior visioue Dei, £« ordinc physico, nego: in ordine morali, Ki renianeret ejns nctus liber et moralis in cffilo, transeat.

Bxlicatur cum .loanne a 8. Tboma: Carcntia visionis beatijiow, ut est damnatio wtcrtia, pejor cst physice quam odium Dei, quia est privatio ultima) perfe*:tionis hominis et summa mieeria. ipsumijue [leccatnm reddit irremissiblle. Sed odittm Dci cst pcjus t» ordine morali. quia damnatio non cst eutt>a. Itom quoud distinctionem conelusionis dicendum est quod caritas est. melior visione Dei non in ordine pli.vsico sed «dmn in ordiue morali, et hoc solum si remancret actus libcr et morati/t. nou vei-o si non remanet in pntria actns liber et proprie moralis ac meritorinfH. Amor Doi in c*lo est supra ordinem ineriti et euprn libertatem. *

Dicendnm est iusuper quod objectio non est in bona formn ; quia Qon Ut bene c.ompnratio. Nam odium Dei opponitur caritati contrane et carentia visionis opponitur visioni privatire. Unde legitima conoonseqnentiii esset tbesls nostra, scilicet.

Dlud melius est cujus oppositnm est pejus. Atqui privario vi- Kionis Doi est pejus privatione amoris Dei, quia est privatio mnjoris perfectlonis qua? eeilicet bnbetur eohim in patria. Enjo \isio Dei est nielior umore Dei.

Iff Objeotio: Attamen ordo moralis superat ordine physicum. Atqui earitas e*t molior visione Dei in ordiue morali. Ergo caritas est meiior \isione Dei simpliciter.

Respondctur: Ordo nioralis nupcrat. ordinein physicum nalurjB inaniiuatw. concedo; natura intellcchtalig ct dirinac, nego. Minor transeat. Distinguitur eodem modo conclusio: Caritus est melior visione Dei simpliciter, si visio Dei pertineret ad infcriorem ordinem physicum . eoncedo: *£ ad. superiorem, uego.

tiaplicatur: Ordo moralis fnndatur in nostra natura intelleeluuli : ideo non mirum est quod supremus actua huuthiis in patria.

OB BEATITr/OINF. HOMINIS scilicet visio beatitica, iino nmor beatitirus. alot 'upramorales (in hnc sonsu: snpra. liberttttem et meritnm) et n forfiori OOtimot Dri ad intra: iuun sunt neeessariaj et superiores operotiouibus lilicris Dei ad extra.

li| Objcctio: 1'roprietotes beatitudinis sunt fruitio. pax impeccabilitas, qin» manifeste ad voluntatein pertinent: sequuutur euini ex actu voluntatis. non ex actu iutellectus. Ergo beatitudo foraaU. est actus volnntatis.

Respondctur : Distiuguo antccedens: Has proprietates uou sequuntur ex actu iutellectus immediate, concedo; mediante amorr beulifico, nego. Amor igitur bcntiticns est prima proprielas bentitudiuis, non vero ejus essentio.

Instantia,- Hemanct tameu quiedaui difficultas qnoad beatitu dincm naturalcm ex ipsis principiis S. TUonue. eciliect:

Amor Dei perfeetior est quam qntelibet cognito qnae est infra visioueui beatineaiu : nam tendit in Deum ut in se est ; ipsique im mcdiate nnitnr. Atqni bcatitudo nuturalis uon iit per visionem beatiticaui. sod per cognitionem Dei abstractivam. Ergo saltem in ordine nier» naturali beotitudo fornialis esset actus voluntotis. seilicet amor Dei, «t uon actus iulellcctus («f. Saluiaut., Vc ultimo tine disl. ti, dub. II, n. 29).

Itespondet Ooudin, loe. cit., cum pluribus tliomistis: Distinguo majoreni : « Amor pe>ieetior est periectiusque unit Deo. qtumt cogiiitto infra visionem. in ratione assecutionis et possessionis . ncgo; a<io motlo, Irnnseat. Araor enim, quautumvis aliis prasrogativis excellut, ex sui ratione non est consecutivns et possesaivus, proindeqno minus aptus est ut sit esseuliulis beatitudo formalis. Sicut et unio bypostoticu, quamvis perfcctiiis nniat Deo, quam ipsa superua turalis risio, quia tameu non conjuugit Deo ut bouo intelligibili possesso, sed ut supposito sustontanti, idcirco ossc nequit essentialis feltcitas ». Et forte. ut ait Goudui ibid,, ex nltima eOntomplutione ua turali Def qnie luisset prteniinm nltiinum in statn naturae purae sequeretur neccssario luecessitute eonsequenthe) amor Dei ouctoris naturas, sicut secundnm 8. Thomam probabile est quod angeli snnt iiupeccabiles in ordiue nuturali. Cf. etiam So/mniific. De Reatitu diite, d. B, dub. 3, n. 31.

Quoad pnedictom solutiouem. dicunt Sulmantieeuses (De BrtUitudinc, disp. 6, dnb. II. n. 301 quod non caret probubilitate, srilieet quod suprema cognitio naturalis Dei auctoris natnrre sit minns perfecta quam nmor conscquens, qnamvis eum superet in ratioue posscssitmis. Addunt tainen : « Sed re bcue inspectu, non ita eoluerct. cuiu doctrino 8. Thonue ot Aristotelis. Cterque euim. ut vidimua, fflf co probat beatitudinem naturnlem consistere in speculatione, quio debet esse optuna operatio. et opUmn operatio debet esse OfttMW potentitr, quoe cst intetlectus. Sentiunt igitur piiedictum speeula tionem nbsolute iierfeetiorem esse uuorumque aetu naturali rolun tatis i».

QtTID SIT niCATlTUDO KOGSIALIS

Undc dicunt Snlmauticenses, ibid., n. 31 : « Dicendum est cum Cajetouo et Bunnez, II--II", q. 23, ». «, doctriuaui illam D. Thomie lainor Dei perfcctior cxt Dci ooguUione) intelligi de amore sohus caritutis, (|ua> aroat Denm perfecto, ut est in seipso, ad quem tumeu nulla coguitio, exccpta visione beatific», ttttingit: et ideo si(-ut plus de ejus bonitute credimus iiuam in via ciaro cognoscinius, ita caritute, qiuc Bde regitur, plns quom coguoscinius, nmumus. Cieterum omor niiturolis Dei nou diligit Deuui fornmlissime, ut est in se, sed ut splcudet in creaturis... nec prredictu dilectloue plus amatur, qnum hujusmudi coguitioue naturttli clare de illo deprehenditnr ».

3. Objectiones Suarezii.

Suarez (disp. 7, sect. 1), ad conclliandani Scotum ean S. Thomu, pntat qood . beatitndo formalis consistit essentioliter in ditobux actibus cx wquo, scilicet in risioue et amore Dei. Semper etlecticns Suarez vnlt invenire viam mediam inter ac supra S. Tliomum ct

Scotum.

Coutrn hoc thoinista' dicunt.

Diio ex wquo sunt eoordinata et non tutordinata, ae OHUua coordinatio pramtpponit suboYditiationcm prineipki ordinis.

Atqni Dei amor subordinatur visioni Dci. tamquam possessioni sununi Boni, qnod cst principinm ordinis. Krgo Dei amor et Dei risio nou se habent cr uquo, scil. uou sunt aeque siinni ussecutivi ultimi tinis, sed unus prius altcro.

Enplieatur: Major est cvideus. Duo milites ejusdcm gradus non (Soordinantur uisi siibordiuculur duci. Cf. S. Thomam I" II", q. 100, a. S. Actus uutcm voluntutis pi-assupponit iutellectionem, quia nihil volitnm nisi pnecognitnm. Ergo visio et amor non possuut esse mque simul usseciitivi ultimi linis.

Confirmatur: Sou possuut esse du* operationes a?^«e /lerfectisthiue erga nnem nltimnm possessum: uam vel specie distingnnntur. et tunc una est perfectior altera; species euim subordinantur ut uu nieri : vcl niwiicro solum disliuguuntnr, nt duu; intellcctioues ejnadem objeeti, et, tunc sccunda iwt superrtua.

Cf. Salmanticense», ilc Beatitudine, disp. I, dub. 111. § II; BIU.L-AHT, Cursm thcol, de bcatitudine, disp. II. § II. Dico 1"

Objieittnt tamen SuarcZj cjttsquc disoipuii.

i* Objectio: Diue cansie purtiules iutegraut unam causum totolem. Atqui visio et amor concurruut partialiter ad assecutiouem linis. Ergo visio et amor integrant uuam totalem priuium assecu tionem.

Ucspritidetur: Truuseut maior : distinguo minorcm et conclu sionem: Hoc esset possibilo si ivs iiossessa cssct dieisibilis. tuuc enira per pni-tes occuparetur ct posslderetnr. Sed Deus est iudivisi bilis et dici ueijuit: Aliqua pars Dei possideretur per visiouem, altera vero pars pcr amoreni. Per uuuiu operationem totus Deus uttiugitnr et possidetur, ita ut sectindu o)jeratio sit solura quid consequens

PB nEATlTTMNE HfiMINIS

[to8»e*wionem, ot itu. e»t nmor Dci jiiin hnbiti |>er vUimiem, Actns vnhintatiK, Dt prolwivit S. Thomus. non est assccnliviiH, nd hoc veuit ftiit ritiiiK (nt ilesiderium) aut tivrdiun nit deleetiiti» dc flne jam habito).

Molina ct Snare» semper pouunt dmus eiunms pnrtialcs coardiuatat, ut duos tninentes navini, uhi S. ThomnK ponit dmm eaiisiis totaJe* itubordinatax in causnudo; «ie Causa primit et eausa seeunda, intellcetns et voluntas in deliberatione et clectione.1

& Qbjcctio; Diue opcrationes »unt meliores qiiam uua. Atqni beottiudo formalis est numm» perfeetio. Ergo bentitudo formalis est Kimul in duuhus operationibiis.

ftenpond<itur: Coneedo majorcm : nam duie operaiiones sunt meliorcs quani una naltem cxtenmcc. Distingno minorem : Iteatitudo formalis est tmniinu perfeetio, ut statnx beatitudinis, eoncedo; ut cttnentia beatitudiitix , subdistinguo : railtcalitcr. eoueedo ; extenxire et compictirc, nego.

Etemni beatitudo formalis est summum bouum ut quo, seilieet eat conttccutio siimmi honi. Sie ejns esscntia radicaliter continet di versas proprietaies heatitudiniri, pra-sertim amorcm. Sed cssentia beatitudinis non eoniinet aggregationcni bonorum iiecessariam ad statum hwititudiuis. seilicet uon eontiuet plures operationex.

ei. Deo suspendeute concursuin ad hune amorem. Atqni conseqiiens videtnr absnrdum. Ergo et anteeedens. » PUlBiiMiphln SuareiUi est potioK philonophia coordinatloi\iit auam aubortlinationi* musHraiii. Hor ostomllmun in nlio llhri W rcallnme du jiriiwlpc dc flnolUe, Puris, UtfC, p, lilt H. : n Pour Siian-z. la inutc premivrc ct la causr nccondc *ont plutrtt deux eau«c« partlelles n-ordonnofs. ijue «leux causep totnlor' dont lu woomle mt subonlonnee k la pr<'u»l&re. Pe in^mc la fOHlW cognmcltiw el la "imilitadc rrprtgcnlaHrr < ■!»'■■ e"t nubordonnce eu na causullte mdme a la premlere ». QUII> »»T BBATITPWl KOnMAUIS ^ 8iKuilH-,vu,l..m soluu, m«» * « COI1I10turl,libus. Tteu. m,u,v fSao ip» S"US ^mrndlu reumueut illi g»*™** Stur Uomines P^""- d pneter e^entlnm b.-atitu- Ueuique ip*e ' „„,, . annt proprietate», v. R. PM, rive Bnamil et «''«^.^^.Stor a mnltis etiam extra «mmuuior e»t vn Eccleaa, et num ^ Beinumino, Beeono, SS =BSt : -Beititnao formali» eat eaeentiaUter jam qnidem .li-vimus «^^;™^, non loquitur S. Tl.omas rS^Svf ^aJuf Ster exponeno. est doetrtna ar- -'t^nuipuu.tur^oauur^ »iui,i et 8ui»rnatnralis non potest esse dim alta eojrnitione nbstraet.va Dei. , V UTBUM BEATITUDO SIT OPERATIO "TnTEL^CTUS SPEOUUATIV. AN PRACT.C. Conclu.1.: «-«h* /-"»-'.•* -»* ,0,N""'" 0',fr°"OTC WReotv» .pcoHtotici 9M«-n prool.0.. Profc.fr, Beotltudo est o,.tima «mOV 11« re.pertu optimi objeeti. Atqni ' ' "„^'(r" M operafc.Ve, sen P„ «^imu» ul fo mulis est essentia objcctum intellectus practici. b-rgo W«tnu..o liter in operatione intelU-ctus speculam-. contempiatio sieut Adduutur dua. con.irn.at.ones, sc.l.cet 1 r" bordinate ad ipsa beatitudo qnmritnr ^'^5,^ non ad Deutu, dum e coutra acms u.tellcctns P™c >u | d vel scicHdu... sed nd operandnm, propter «^J^SJSh. bomo propter opus exteruum '^1 rac fca comml.nieat potius eommnnicat cum De.. et augelis u. vlto, pr«*u nwcssaria ad cum alii. animalibn., icUieet laborando ad babeuda nec BUBtoDUitioncni vitffi. ok bbasxcdddii hominis Undo 8. Tliouins dicit, sicut Aristoteles, Kthic, I. 10, e. 7 ot S, quod beutitudo ImperfOQta, quulis liic liaberi potest, principnlUcr ronsistit iu contemplutiouc, serundario in operatioue inteUoctUI pruc.ici oriliiiiuitiH imsHioiies el actioues. A forliori hcntitudo per fertiii f.ilunc vitiB est esseutinliter iu contemplutione, t^iitim i|iiiileni optiuie explicui Aiigustinus ilieeiiH ipiod • conteiuplutio ptomUtttnr nohis aeliouum omuiuni finta, atque fflteruu perfeetio gaudiorum „ \Dr Trinit., lib. I, eup. 10, iu princ, eitutur a S. Tlionia in nrgiim. « Sed contra . hujus urtic). Hiee oinuiii valeut contra pruginu(isn.<>u> nioileruiini. AllT. VI. — UTRUM BEATITUOO CONSISTAT IN CONSIOERATIONE SCIENTIARUM SPECULATI VARUM. Conclusioi BeatfdHfo perfeott non potttl eumUaUttr aontitttn in cousiilcralione «cicntiariim spcciiluticaruin. lnter quas |ionitur u.etupli.vsica, quie ad cognitiouem Dei perveuit. Pmbalur (Cf. supru. 1", q. 88, a. 2) : AgitUr de hcatiluilim: suprr naturali: unde dicitur iu iirgunieiito ■ sed contra» OOm Jeremiu, IX, 23: iJToh glorirtur supiens M sapientia sua ». Per principiiv a reluiH sousihilitiH abKtritetu uon possiunus pcr fecle eogiiusccre snbHtunlius iinuiuteriiilcs, prawertini Ileiim, sed eua coguosciiniis soliun analoyicc, qnoad id quod eouiinune ost in illis cuin sensibililius: et (|uuud id quod proprium est in ei» ens cogun sciinus ncgatirc et relatirc. Sic dieitur uegutivc qnod DeUH est inll nitns. iiuiuutubilis, InvisiWH»; vel relutive, quod Dens est siuiuuum bonum, sunimiiin veruiu. Atqui coiiHiderutio Hcientiarum speculutlvnrum non se e.itendit ultra viiu primornm prlncipiornm n «enatbl HIiuh abKractornm. Ergo conaideraUo scicntiarum ■peonlatirarnni non ducit ad pcrfivtam beiitituilinem, scd «olum nd beatitndlnem impcarfeetajn. Slatii* ailhuc cxplicutur couclusio, notimdo quod etiuin SttppOtUa ptrfeata cognitione mclaphi/sica de Deo, odhitc reinanent multir obscuritatcs, priesertiin quotid iutiinum coucUintionem pluriuni uttriliutoruiu iliviiioriiin, v. g. Ueri potest: Si l.omo weatu» fuisset in «fol.( mer. nalu- L "fZ post morten, non l.abuisset ut prtemtam vil.e virluosae nlsi^op-UioC abstraetivam Dei uuctoris natune et amorem P™ P^llur- Coneedo totnm; sed /uro beatiludo ualuraUs non Msset Z ,o in-Hecta, quiu remuusisset semper sine sat.-fa.ioue KSli per essentlam, de qua agendum er.t taart. 8 httturali. 8ic S. Thomna docet. 1 q. 88, a. l, ao . l tjuod angelus non peccass.a in ordu.e natnraU). perlect.uu teatitndinem kowiRif. L.eet emm pe ifec * h .1 ,Mo ^ , Moiter consistnl I» supre.na con, unc ,..ar uil s. n » m « ' „.,,,,,„. tamen heatitndo hmltit ^ w\in"'" ' 'S , , ,.„. sis.i. i„ conjunctionc sibi proporttouolo ad .nmmnm, «cllieet gaitione Dei cx «enidbilibim». Hrsnonsio Cajctani ad boc ralucitur: Ita cssel si ageretui de beatu^ue m,.,™,i, vel in vi„v mortali vel iu vi.a tin n^ ae^. Sed 8. Thomas hic scribU ut Iheologus et ps .n obt, nendun. vi.es naturales non suulciunt, nec ad cog.tund.un vel des.de MD HBATITrMNK HOUIMS ruudiin,, sed e.\ k(i]ii. diviun libernlitnte bomini reprumiltitiir. seriindniu illuil / Cor.j II, !t : Octttus ftOtl vidit, HM owil audivit neo i» OOT hominis alcendit OIM pnrpararit DetM Mi «... diligtlnt illtim ». 151. inclioati» boui vit*- ictemnc est lides infnwi. ut ibideni dicitur! Cf. quond recentissinittiii eontroversiani de taac re. du08 optiiuos nrli rulos P. J{. Gnguebet, O. P., Reeue thomistc, 1948. 11. III. et 1MB, u. I II. Lamour naturcl ttt Dieu che: S. Thumas lexouien opiniouis speciulU P. II. de I.ubiic, 8. J.J. A«T. VII. — UTRUM BEATITUDO CONSISTAT IN COCNITIONE SUBSTANTIARUM SEPARATARUM, SCILICET ANCELORUM, ct in coguitiouc medUtu Dei in hoc specnlo spirituali quod est nntura nugclica. Responsio negatioa, Probalur duplicitcr: 1" ci Rctcltitionc. Deus per Jeicniium aii : * '" hoc SfloHttvr qui gloriahtr, scirc et nosse »if » (Jeiusm., tx, 24) j Item I Joann. . III, 2: « Cttm apjtaruerit. similes ri crimus, quoniam videbmtus emtt sicuti rjf »; 1 Cor., xm, 12: ., Videmut tttiiic per spcculum in aenigmate; f hiic autem facic ad faeicm. .Virno cotjnosco M porte; (WW ui/fcm cognoscam MMn rf cotjuitus sum o. Cf. delinitiones Eccicsiio, Dhnzinoeu, u. 53(1, 083, 800. 842. cf. art, seq. 2" Probatur ratione: Quidquid bnbet veritutem nnrticipatam, contcinplntum noii rncit perfectum perfectione ultimu iiitellectum nustruin. Atoul angeli biibcnt esse pnrtielputum ct prolnde veritutem pnrtieipntum. Ergo nou faciuut pertectum intellectuin uostrum per feclione ultimn. Ad Augelus iliuininnt tantum ul Hei niiuister. Notundum est (rood etiamsi Intnitive n nobis coguosceretur natnra angelicn. sicut ungelus semetipsum vidct, ex boc non hoberetur 08 Deo nisi cognitio aiinlogica, proot angelus est annlogice similis Deo, ut est ens et intelligens; scd id quod est proprium Dei non coguosceretnr uisi negatire et relatke, scilicet ens iiitiiiitiiin, non flnitiiin. ens supremuni etc. Uude reinuneret aeniper dcsiderium cognoscendi iu se essentium Dei nuetoris uatiine. ul diceturin nrt. seipiejiti. et Jougius in Contr. Ccnt., III, c. 50: in enguitione uuturali qunm de Deo biibcnt angcli niiu quiescit eoruni nnturitle desiderinm, scd ningis inritiitur nd divinimi snbstuutiam vldendnin. AliT. VIII. — UTRUM BEATITUDO FORMALIB SIT IN VISIONE DIVINAE ESSENTIAE. Slatus qunstionls pntet cx difiicultatibus Initio nrticnli for inulntis, £ difficultas: Forte uou est |K,ssibilis bax visio ilunicdiato Dei. sed solum mjsticn et obscuru conteuiplatio Dei. Dionjsius ait, Thcol. QUIII SIT nKATlTt OO POBM.Vt.IS Ui/stK.. I: «Per ai.icem IntfiUeOtUi liomo conjiingUi.r Do» nicut omnino iguoto ». scilicet iu callgine. » difficultas: Vldere Denm inunediiite essct hubere proprUiin Lfectlonem intellectu» divini. qua? videtur esse quid incommumcubiie homJni. Responsio tnmcu est affirmatira ct de Bde defiuita. In urgumcnto « »ed- raulra .. l ifafui- auctonta* I Joann., ui, - - fOtm apparuerit similrs ci rrimus et videbimtts cum stcuh M » Item Mattii. . v, 8: « Bmti muutto cortle quomam ./«. Deut» citlrbtn,, „. Ite... OM., ^Vtn, 10: « Attgclt curum ipuc o- Ltm i-. crtis semper »><>•«< /««•'"» '"<"»* "' tTein I Cor„ xiii, 12: uVidemus nune per spcculum ... arntgmatc, tuTc autcm faeie ad fm-icm ... Cf. etinu. Bacbr., x.t, 12; ApoO., xvii 4 Plures alii textus iilferoutur in |.arte dogmatica rii.mma.-, t. „' l- ubi arftur dogmatice de visiouc beatilica. NnM ngeiulun. ei de cn so um sub aspiHL, morall. scilicet pront liabet rationen, fiuis dlimi supernaturnlis. Es, de ttdc dclinita quod beati iu co, o «intueiitiir cb.re. ipsiin. Deum Trinuni et unum s.ouh est .. (Conc. Fl" . Denz. 893)1 et. autea Beuedictus XII. in Cust, . - Itene^ dlctus Dcus ii icf. D«u».. 630) definierat; « (Beatl m ctelo, ndcnt IgSZm ZcltL risitrnc inh,ihva ct etiom foeUUi, ttttlla mcdutn e Zohira i» .•o/io.ic objecti visi sc habctttc, scd dtrtna cssenha t n,,^ Lc sc ttutle. rtarr et aperte cis ostcndettie. qnodque s.c videute civdeu, iliviiin essentia perfruuntnr n. Pariter deflnltum «ri qnodad llc visiouem beatiflcam rcouiriiur rupomo-timH! lumc, gloiu,. Conciliim, Vicuuens.-. dnmuavit bnuc Uegun.rdoruu, pr. sitiouc,,, «Quod ipuelibet intcllectunlis naturn in se.psa uaturaliter es beat* t/tLtlttc a,tima „on ittditjct luminr tjlori.,- tpsam clevante ad Deum vitlemlum et co bcatr fruendum .. (Deaz.. 47o,. In Uis omnibus Ecciesia dcliuivit. possibilitiileiu, couvenieiitinii. et exiateutiam visionis immedutta Dei. deliuivit etlnm ejns •"'/» '";' fnrafiMtcii. et qrntuitatcm. juxta illud f- Pouli, 1 Cor., n, ». «Oeultts non eidit. nec auris audivit, uce in cor hommts asccndtt quic nrtrparavit Dctts iis qui diligunt iKsM) »■ (iuond hoc notauda est, quoa.l delinitioues Ecclesiie, damnafo Baji ct Jansenistarum lcf. Denz., 10211. Damnata) sunt lias proposltiones : t» « Huniame uatune «ubUmatio et cxaltntio iu eonasrtiom dlriiue uutuiie d«6ito /»i( Integritotl i.rimne condltloni» et proiude natunilU diceuda est ct non supernnturalis » iDbnz.. 10-3». 2- Absurda est eorun. senteutia, qui dicunt, l.i,..iin™ ab initio, ,;o.io oiiodam »upcr.i«f.ir• )I)esz.. 1 023.1 - 3- .Integritas prima. c«ationU non fuit I^Uahom**» natnne exaltiiti... sed naturalls ejus conditio» (Dnsra., iumi. I2ti PE REATITTniNE BOMlNIf 4" « (initid Adnml est sequeln creulioiiie et erat dcbita natm-a* HM cl integrte « (Penz., 1888, prop. desuinpta ex erroribiu* Quennel). Ex (|iilbus patef juxtn, Itujutn el .lanseuistaj* nOO debei-e dlltinguj (jueui ultimiim ualunilcni ct llneni nltimum wupeniaturnlei.., et visiuncm licalilieain uon Holnm esse possibilein et convementein, sed uobis debitam ; ipsaui scilicet corrvnpondvrr nostro uaturali dexidcrio offieaci seu exigeutia?, ac proinde non esse intrinnece snpernaturalein. Hu;c omnia longe exposuimos in op. Dc Ifevelatione, t. I, p. 38ti et in 5* ed. t. I, &, IMil, ss. DoetHua Ita ji rui-suH upparuit inter moderui&tn*, ut notnt Eucyclica « PuMccndi » : « Nou desiderari e callmlicis bominibuK. qui i|iiaiiivir* iinnmuentiu- doctrinuin ut. doctriuuui rejiciunt, ea Uuueu pro upologesi ui nntur, udeoijue incauti boc fncinul. ut iu natura liuinuuu nou eapaeitatcm soluni et voiircnivnlium videantur udmitterc .nl ordinem su|H>riiiituruleia. ijuod ipridem apologetw catlioltci opportunis adliibitis tcmperntimribuH demonstrarunt semper, ned £crmunnin verhpie uominis vxigentiam... » (Dvnz., editio 17', 2103). Imo (pii iulegrulisue (moderirisln") appelluri ijueuiit, volunt in noslra nuturu inveuire ipsum tjcrmcn vita? superuntunilis. ut ibidem dicit Enc.vclica. Eryo seeuiidun. has omues decbuatiimes Keelesiu», vinio bcatilica. kc.u visio Inuwdifttfl M, ttt quidem po«ibUi>, couveuieii*, eat prte,mium nobis repromissuin, at nu/ierat iioii lolum virca ncd exigcntias no*tw naturw, rtl natarae amjetieae; est sicut gratiu eouKuminiita omuiuo yratuita, quia placuit 1 >eo, ex iiiiiuitu bonitate sun, ordinure liominem ad tinem superiiutunileni. (Of. COUC. Vatic, apud Deuz., 1785. wjq-)- Nutaudum est deuique (pjod linjus vnluit in priesenti isto nrti enlO H. Tlioiiue suuui doetrinum invenin-, sellicet desiderium nulurnle eflicax visionis bentitlca:. et ex boc desidcrio demonstrationem possibilitatis et existeuthe bujuH visiouis. Vidcainutt doctrtnum Atujclici de exteteutia ri-gionif heatificir. Et quidem videumus. posito lioc dogmate de ttde, quid intendat facere S, ThouiUK in eorpore articuli. lu boc articulo, sicut iu I', q. 12, a. 1 (Utrum aliquis intelleetus i rcntus ]iossit videre essentium Dei>, 8. Thoman nou rutt nola rationc probarc cxintvniiam neo /Histibilitatvm vixiimin beatifict', qxtia myntcria intrinscce supernaturalia iwquvunt naturali luuttiie rationi» deinountrari, M recchttioncm qitidem. Dicit GODO. Vatic. (Deuz.. 17!)ti): « Divina myKlerui supate natura inteUectum ereatum sic excedunt. ut elbim revelalione trudita et tide snscepta. ipsius tamen lidei vehimiuc contecta et quadum quani cnlipiue obvoluta mnueaut, qOAmdia lo Ime vitu- " peregriiiaiunr a DominO " per lldem enim am bnlninus et uon |*t speciem <•. Et daiuuatnB est Kosinini (Cf. Dcm., 1915) qni dlcebat qaod Triuiuis demoustniri potest saltem iudirei-te, seu per absurilum. Inter liiee autem mysteriu intrinseee siiperuiituriilia sunt nou stduiii Sr^. Trinitus, sed et incuruatio, KedempUo, vita Br«tia? et qril» SIT DEATITCDO rOKKAUB , ;,. nam ffratia et Klorio snnt ^rticipationes i-eales et f«'»»ft',Jr !°- ; Ifl vitte Dei iutinue. Bt id(H. *ola eatione proban |^ae natniae ^ M exis.entia aut poss.b.l. as UT vJXt m-U cet viKionis beatiiicue (ef. Dcnz., 1669, contra Ku^efqolVrTvU speciatim circo .inen. superuutnra.em, sen • cnwimli.vnliuuem beirtitndmiK mti-rnie. „..,-..•,.1 uiilieram demonntriibiUUitiB. , ttuid S quoad doivn ,em borum myjt^orum mtrinsece «nSSmlm fmere ,»tert S. Tbei.ioginV Tr„. fiicere es, * 1- 0,te-.d.r- ,,Uo,l „-/ i» H«po»«« ITC*!""^: "' »„nt reveTnta, et evidenter credibiUa, p.-opter eigua dlvin» reveta ti°a'S Dv kie i»MUgwti«m qnamdam gwrere cx imalogia eornm „„„. nttturallter cognoscuntur (cf. Donc., 1796); 8. Mro his „«.r co»«™ /iden, ^un^ve ,« ende, do ea . e^ talKi. *ivc OKtendendo . c„ ""^^ ^ tm. 0//,.T,.„l,„- ,.-•,„„„"„(,. co„ce.„>,.l«--: . nducit,,. abo, ... n n "e »" flcienle,- inobct railiceni, »ed qnae rudiri J,.„, l-osita! ostenaat oon «modl ni.iones. Non tamen ita quod per luw .i.tioneK infflc.entcr urobetnr Trinitaa pcrsonnrom ». „wnn l„v de visimio bcatitlca qna, esl K„pern„..,rnli6 «oad snbs ta - tiam et proinde qnoad coguoKCibilitatem ; ,„„" veru „ ^ Wrtuntur. Cf. ,/c Ymt.. „. 14. a. 2, qnoad s„pern„ " ' Jm Kionis beatiiiea. prout Kupen.t .oguitionem noK.r,,,,, naturalem. Item TJude iu lioe. articulo, ricut in I'. q. 12. a. 1. 8. Tbomaa vuit ^Ormat ,,. KUI«,t -l„o.l « imeulclo ^''X.n.eutnm «t -luu, alhllltn» vl-lorJs bMllBu... Pro |,lerl»iue I „» ' ' i^tnnen ost m.v-l.-rluii, tortiH»l„,„m nrp.mcutuu, ». '.""', 'JSJ^mSiS nu„f qiuraOoDem tonstu» traetovnnu» „, ,■■ U' " PE UEATlTUhlNE BOMIMS soium afferre nrgumentum couveuientia* in favorein visiouis beuti ftcflB et confuture objeetioues ueguntiuni. Of. De Revcl., t. I, l> 385, ed. 5*, t. I, p. 3U1, 88. Ksl qmcduui pnrva diuereutiu iu modo propoueudi urgiimcntum in I*, et in I"-IX*". Argumeutiim exposituiu iu I*, q. 12, a. 1, ad noc reducitur. Saturale desidcrium noa potcst tw IMH9, seu tendere ud aliquid impossibile. Atqui iuest boniini uaturale desidcrium cognoscendi u«»n solum an sit prima causu, sed quid sit in ne. Ergo rogiioscere essen tiain priinie Caume ut est in se uou videlur homini inipossibile. Idem arguineiitum aliter quodumimido expmiittir iu T'-II*e in urt. pncsenli. Differeuliu est prawertiiii iu foruiulatione mujoris et 000clusionis argunieiiti. quod sic exprimi potest : Homo non est perfcvtc beatus quamdiu rcstat ei uliquid de-sidcrunduni. Atipii invst hoiniui iuiturale desiderium eognosceudi non noluiu an sit priiuu Cuusu, sed quid sit in ae. iirgo |»erfecla beatitudu homiuis uou potest 0886 nisi iu visioue diviuiu esseulia?. EXpHcandu1 simt niujor et minor. Major, ul, est in I* P., est formula quicdam principii llualitatU: nam si omne ngeus ugit propter tineni, desideriiim naturaie est propter tincm, seilieet nou potest esse iuune, seu frustru, BCtUcet sine unaUtatc, quiu tune tenderet ad uliuuid et leudere od uibii. Nec dici potest qiiod forsuu tendit ud uliquid llctum, uam boo potest esse pm desidcrio nasceute ex pbautusia, V.g. desiderio babendi peiiuus od voliuidum, non vero de desidcria naturali, sciliceL in i/>*u mtura fundatn, quia ipsu nutura uon potest esse fullax. Iinaghi;iti<» quidcm Ot iulelligeniin fiilluntur qiinndo uuiuut duo eleuieuta iiii-nm possibilia, sed uee imagiuulio QGC intetligentbi fulluntur circa- sdnipliciu Ot circa eurum objectum adiequatum et simplex; v.g. iuteiligeutia uon fallitur circa eus et principium coutradictionis. Item nec natura fallitur circa id ad ipiod ipsa ordinatur. Notandum cst: iu hac inajori quod dicilur desiderium naturalr nou potest teudcre ud aliipiid impossibile, potius quaui ad aliquid non existens: uam S. TUomas inteudit defeudere potius possibili' tatcm visionis beutilica? quani ejus existeutiam, qua* a> dono Dei gratuiio depeudet. Major ut formulatur iu 1* II", faciHus defeuditur, ned cognoscimuK solum ex lide qtind liomo ordiuulur ad beuliltidincm OmninO perfectum. Minor esl eadem utrobiqiie, et uou esl siue diflicultate. Xum videtur nimis probure. aut nou Kaiis, Suul dine difncult&teB, Xnm si agilur de denidcrio naturali vfficaci seu exigentia?, nimis proburet, et esset bterevll Ituji, BOQloet vinio beallllea esset debita. sicut immortalitus animie et concursus uaturalis Dei necessarius ad bene agen dnm uaiuruliter, et proiude non esset supernuturaHs. Si vero agiiur de desidcrio conditionuli et iueflicuci, /ioc drxidcriutii fnutfWi potot ct tnnc Hgamentom non Htm probut. Zmo ne qoldem ridotm* esst' de^iderium uuturale inefficax videndi Deum : uuni explicatio COrnm naturuliuiu reqtiii it soltim peifectam cognitiouem abHtractimm QUID SIT BEATITUDO FORMALIS m «enti* prim» cnusae, quia Deus causat res uatumles non por ,n, nut.rram ex necessitate natunw, sed per intellectum et volnn^ f Zrn Et id<>o'sufflcit ad explicationem rerum naturalium BCire quod neuTest primum cns, intelligens et volens. Hoc autem jam eogno MZ- 1(er metapb.vBicam seu tbeologiam naturalem, proutcoBuoscit L^dce non solum existentiam, sed et naturam pnm» Caus». 8ic EqnSi argumeutum conveuieDtiac babetur in favorem vi8lonis ^RSpondendum est crgo huic ultiniffi difacul.ati et diccndum e*t de quonom desiderio loquitur S. Thomu». 1« Rcspontio ad ha»w uttimam diffloultotem, quai minor est: Ad explicutiouem rerum natunvlium suflieeret quidem eognosee^ abstraetive natnnvm Dei; sed cognitio abttractiva Dei, ehams, forct nXttilima. rcnumct anologic* tantum, 0**00 «a^ otonfa. ^nctquoad intimam concUiationcm pluriun, ^'f^^f^ norum ut diximu*; scilicet quomodo intime conci .untur in ter se »,i immutabilitas et ejus HberUis, quomodo uetus liber nou s.t qu.d coniingens in Deo ; quomodo conciliantur omn.potcns boniUs et ,H.r missio tot mulorum ; quomotio inflnita misericord.a et inbniU jus titia. Solvuntur ipiiden. antinomia.', sed tn bac soluuone i-emanet obsc r rlta*: muu de quolibet attributo divino seirnus de eo quod est pot.us quam quid c*tin se; ergo surgit naturale desidenum videndi tiam Dei auctorie natimr. Dico auctoris uatune, uam Deus Tuuus ut auctor gratiae non coguoscitur sola ratioue nec proinde ™°J>* ut est Trinus natnraliter desidenttur (Cf. De Revel,. I. 396 . 5» edit.. P' 8Sio secnndum 8. Tbomam, /// Contr. Qcnt., 51, 54 , 57, boc nuturale desiderium remanet in angelis post eorum naturalem co gnitionem de Deo, qtne multo perfectior est quam nostro^. Kt ... bis locis Contr. Oent. ut ostendit Ferrariensis, contra Cojetnnum. 8. Thomas osteudit desiderium istud naturnle jam -iriri ex cogmtione elTectuuin naturaHum, et nou solum ex cognitioue effectuum ordinlB gralue. 3" De quonam igitur naturali dssiderio loquitur 8. Thomasf Desideritim vel appetitus dicitur enim multipliciter, ut upparet ex sequenti divisione: ( carttatix (Uillgo LH-uin auper omnln BC ilenid^ro vIIjub mp-rnnturaUt \ ueieroam ftd Doum glorllJcaiKluoi». ffpei (l^l«lero Ih-udi aiihU. i,n,niu* — vst faroltos apnetltlva aate eognl- tioncm. neoe^riun <|uoiul Hpwillcatloaem beatitudlnts ln communi. eL effli-as — GunGOU-LtGbXGK - De Bealttuatnt. DIS KEATITUDINE HOMINI8 Cajetanus dicit qood in hoc articulo ugitur de desiderio superaa. turali, prout est nobis conualurale. Hcotus per oppositum dicit quod est in nnbis desiderium natuinle iunutum visiouis bentillcte Bujus dicit esse desidcrium iiiiturale et efttcnx. Plerique thomistn: dicnni csse desideriiim uaturale incfticax. Ad diftieultntem re*pondetor socundiim coiumuniorem senteu tiam tbomisturuui j soilicet Ferrariensis, Bnnues, Salmaiiticeuses (iouet, Billuurl, quod 8. Tliomas nou loquitur de uaturali desidcrio efUcnci, scd de naturali desiderio conditiomili el inelfieaci seu de rcllcitate, qua;, ubsolute loquendo, fruslrari potest. et ito esset «i lleo non placuissei ordinare liomines modo grnluilo ad tiuem snper uiiliirulem. Sio aryumenttim uon nimis probal, sed salis, ut OrmimelitWH •ton apodwticnm sed concenicntitr. Sic eniffl qnodumniodo ostenditur eoiivenientin gratuite olevutiouis uostne nd ordinem gmtiue. Mnnifestnni est cuim quod secuudum .S. Tiiomnm non liatar uaturtilc dcsidcrinm elfica* nisi rclate ud bouuin pi-oporlionutuui na lurae et ei debitont. Ad hoc probandum citari possunt plttros texlus s. TUunia; (vide in op. De Itecetat., 1' ed., I, 387, 5" ed. p. 36") 8. Tlioma. dicit. Nf> q. Ui, ». 2: ,, i ,,„ wlrrm eM qnodOam bonnm, cxccdens proportionrm mUunr ereatw, t/uia etiom exeedit eot/iutiaiiem et dcsiderium ejus, secundiim illud I Cor., n, !t: Nec oculiis vidit, nec auris oudieit, ncc iii eor hominis astxndit qm> prwparant Deus iis qui ditigttut illttm ,,. Item I" II", q. 10», u, 5: bonio non potest inereri vilam teteriiam siuc gratin. Iteiu ibid., n «• Nec sese pmpanire ad gmtiani sine auxilio giatiie ; ilem ibid., q. lll.a, .1 : semper boe probator ex exeessu vitae siipernoturalis. Item ad probuudiim neeessitatem rirtnttun theotagtearnm, n. m a l al im et nd 3""'; uecessitalem douorum, q. liS, a. 2] Imo nd pralioiiilaui uctessitntem gratite pro angelis, 1*, q. «2, a. 2: 0 Videre Dcuni per cssentinm est siipra naturam cnjuslibet intellecius oretiti. Vnde niilla crcatura ralionalis polest habcrr motum mluntatis ordinatttin ad illam bcutiutdincnt , nisi mota a supernaturali atjcnte, et lioe uixium auxilinm gratia; », quia ordo ugeutinm ilebet oorrespoudere ordini liniuiu. — Oiariiis udliiic. in De Vcrit., q. II, n. 2, ubi qnojnt S. THonias quid sit lides, poslqiinm loCDtoa est de bouo nltimo proportionato natunc, quod coDsistit in perfecto coguilioue |Wn> iriva Iiei et in nmorc cousequenti, dicit: 1, Aliud est bonitm houiinis utitum humamc proportionem eiccdens, quia ad ipsmn obtinendum vires naturnles uon snfnciuut, nec ad cogitaudum vel desidemiidum (seil. desiderio efacaci) sed ex sola divinn libcrnlirute bomini repromittilur secundum illnd 1 Cor., n, 9: Oculus uou vidit. nec nuris audivit, uec in cor bominis asiendit quat pruparavii Deus iis qoi diiiguut illuni », et boc est vita astermi 1.. Et ibidem uddit S. TUomas: << NiUii autem potest ordinari iu nliqtieiu Uuem, nisi praexistat in ipso quasdum proportio ad Huem ex qua proveniat iu ipso desiderium flnis, ct hoc est secnndum qnod aliquo intbontio flnis Ut iu ipso... Unde oportet quod nd Uoc quod Uomo ordinctnr in bonum vitaj aiternte, qunedoni incboatio ipsius flnt in eo eol repromittitur... et qOlD SIT BEATJTUDO KOIIMALIS inchoatio est per fldem infnstim ». Hoc est gcrmm, aemm gioriir. non vero ipsa natui'a bumana. Unde immerito iluiiis citavit S Tiioniam pro huo. sententia, Ccrto certius S. Thomas non loquitur de desiderio eflicaci vel exigentia;. Nec loquitur de desidcrio innuto, quod udmisit Scolus, Hcllicet de ipsu inclinatione voluntatis nutecedenle omnem eognitioiiem et desiderium elicitum. Munifestum est enim ex ipso articulo quod desiderium de quo loquitnr S. Thonuis seqnitnr coguitionem gffectuum Iiei et. existentite Dei. Juxtti S. Tbomam appetitus iunatus fertur solnm ad beatitudineni in commnni, ut dicitur do Verit., q. 22, a. 7 : « Homiui iiiditus est appetitus nltimi Hnis sui in cominuui. ut scilicct ap|ietal uaturaliter se esse completnm in bonitate. Scd in quo ista completio consistat, utrum in virtulibus, in seientiis vel delectationibus, vel hiijiiKinodi nliis, nou esl determinatum a nnturn 0. Undc, ut commuuius dicuul Ihoniisne post disputnlioues iiabitas tempore ISaii, agilur de desiderio naturali. non inuato sed eiicito, non eflicaei sed coudiliouaii et inefHcuci |Cf. Billitaiit, de Gratia, dins. II, iu 2: Utruin sttitus natura* puraf fuerit possibilis. ReKpoudet BfQrmative, et postca solvit objeelioues Baii et Jansenistarum quond desiderimu naturale clnrte visionis Dei, distingneudo iuter desideriuui iunatuni et eflicax, cl desideriuni elicitum, coudilionale et inerilcnx. Ita Bauuez, Joannes a S. Thonia, Salmauticenses, etc. Uoc desiderium conditionalc et iuefllcax supisjnil jitdieiittn de bonitatc cl de naturali inasseqttibilitate objtvti desidcrati; sciiieet videre Deum ininicdiate cssel houtiin valde desiderabile, sed iiat.itraliter inaccessibile ; vellem hauc visionem si Deus milii gratuito pnestnret medin ad iiinm obtinendam : quantu esset bicc felicitas! Tuiidem ho?c velleitas est vel enplicitn vel impUcita. pront objeetum dcsiileratnm ont eonfuse ant distinctc cognoscitnr: apud rndcs est Implicitnm, apnd philosophos ct theologos est explicitum '. Ha?c velleitns exprimitnr iu ConriWo 1'iatouis, c. 20 (cf. De Revcl.. I, 393) : « Qnam fclix illud spectaculum fore putamus, si ctti eontitjcrit , ut ijisum pulclirum intneatur, sincerum, perfectum, pnrum, siniplex... ipsnm uniforme pnlcnrum divinum inspiciat... Nonne cogitas qiiod ille... Deo amicus efHcietur et si quis alins hominum. is miixiiue immortaiis existet? ». Ksi igrtnr judicium eonditionale de assequibilitate hujnsce vii-ioni.s inimeditita; essentite divinae. Concluslo: 1'nde. ut communius t)iomista> dicuut, homo nutumliter desidcrut dcsiderio uon innato, sed elicito, conditionuli et ineffieaci vidcre esseutiam Dei anctoris natnra;. Hoc- uutem desiderium ' NouuHlnui est qnIuvinoi, si iii-Ub vnlt eiun cmceaore. Ilem Dons vult conclillcmallter salulom omnlum hom'uum. cf . 1., „. i8i „. 6i lum. M BEATITfDINE HOMINIK nnturale, conditionnle et inefficnx nnn potcBt essc innne, tit vidotur. seu tcndcre nd uli<|ui(l iinpoaxibile. Ergo t*ic ttuadetur pOBsibiHtas visiouis bentifica», seu existentiu poteutia? obodientinlis vcl clevnbiliK nostra* aninue ad hniie visionem essentialiter supernaturalem, eujus Kupcrnaturnlitas ossontialis vulde superat superunturnlitatem niira culi naturaliter cognoscibiiis. Sic fucilitcr solvuntur objeotiones urticuli. Ad notutur quod bJBG vislo non potest esse eomprebensivo,. Dublumi Quare kOO artjumenlum non ait apodicticutn, wd sotnm convenirntur, ut dicunt vommunitvr ftptHfttg. Omucs thomista* quidem teneut hoc iirgumentuin uon pruburo upodicticc ipntm favttitn elevutionis nostras ad visioneiu beatilirani. 8ed qiiidnin, ruri, teuent quod npodietiee hoc arguinentiim prohut posMihilitatvm hujas elevntionis, si uou cx parte gratiie et luminis gloria' cujus intrinwcca possibilitns est imlemoustraliilia, saltem ex pnrte nostrm uaturae, prout nvqucrclur alitjuid tihstirtlum in nontro naturali dciiderio si luec vieio csset impossibllis. Ita locutus est olim tliomistu (Jonaalez. Pleriquc thomistje citati a Kalmanticeusibus dicunt qnod hoc argumcntum est soluni argunientum convenieutiuj etiaiu pcr respeclum iwl possibilitatem intrinsecnm visionis beatillca* (cf. m : i .1 . p. 138). Ad dubium respondendum cst: 1° Jam dedimus rutionem generalem: Bcilicet existentia et lntrinseen possibilitas mysteriorum esseutialiter superuaturalium ue post revelutionom quidem demonstrautur sola ratioue '. Atqui vita n-teraa seu visio beatitlca, ut participatio natur& diviuue, est mynterium- intrimvcc aupematuralc. tlnde luoc visio est impossibilis siue lumine glorhe, ut probatur [*p q. 12, a. 4, et sola ratione nequit proburi possibilitus luminis glorim, scd soluni dcfenditur eontru neganteu. 2° Considerando uaturam prHidicti desldcrii. apparot (|und OOO argumentum est solum vnlde probabile. Nam hov dcKidcriutn eet ro» ditionate ct inefficaf, idest si fieri potest, inquantum est possibilc (cf. Billuart) : scilicet si visio immcdinta essentiffi Dei est possihilis ct mihi conccderetur modo gratuito a Deo, qunnta felicitus esset ! Unde quia cxt contlitionale, hoc desiderium uon probat apodictice possibilitutem hujusce visionis, sed llt secundum h.vpotcslm hujus possibilitatis. Attameu quia hoc desideriuiu est naturalr, scilicet non procedens ex pbantasia, aut ex particulari cognitione allcujus phllosophi uut sectio phitosophica*, seil m omnihus sapicntihits invenitur. va-lde prohabiliter suadetur possibilitas visionis Dei auctoris uaturie: et non potest videri immediate Deus unus auctor naturm, quin simiil videatur Deus Trinus auctor gratiffi. Cf. Salmantichnses. in IBI". q. 12, a. 1. » Nnin «uiR-rnaturalt" quoad sabHtnntlam eet «uix-rnaturale ctlam o,uood tfr gno60lbilltal<>m, proat veruni et ens couvertuntur. Cf. Bii-t-CAiir, De Dco u»». dlss. IV, art. 3, appoudlx. SIT nEATITrDO F-OIIMALIS Sud %%T££** Deu* veUet jne ud ^ visiou,™ •, ,1 ri irratui elcvann nou intriuHer.- rcimgne.. ^Cittr neSt « ™Uone "rol",,'i 'l'""1 °bjt"""" '"UlT"U"'" totd ectu» no8t ^rl »i no >rra„d„m tolam latltu- K 8pec»inm »on solu», »enSibile, *d et anBelicnro. ,mo crenbile. Itu optime Salmaniicenses. BREVI8 CON8PECTUS DE DIVERSIS THEOLOCORUM OPINIONIBUS CIRCA HOC DESIDERIUM. iluotlomMwh, vffleaj: (lta iiiiKUftlulanl «ec. xviii Norls et BerU) tncfflcax: (Scotut*) mnm tbouilsUc et Imiuuotiu* de dcslderlo condllloiuill et IncfflcaoH. iiuln vlnl" IntultJvn Del ent iiostcr fl- ntiiuivU". BUOd ni*petltlonirul. auinriiatural. i[U<»fld conwcutlouem et uicdia. ipila bne heatttudo alllsslma eat oiunlbus eonventens M lluls omniuni; Mn non ert oninlbus nota, unde nou efficnciter de*«l cxtendlt ldtrn fa

Chapter 4 of 28