Sectio 2, art. 2: UTRUM EUCHARISTIA SIT UNUM SACRAMENTUM

AN PLURA

Status queestionis: Agitur de unitate specifica sacramenti quod est in genere signi practici, non vero de speciebus physice consideratis, nam manifestum est quod species panis physice loquendo specifice differunt u speciebus vini.

Id est quasritur: Eucharistia est ne unum specie sacrameutum?

Difficultas est quia videtur quod sit duplex sacramentum:

1° post communionem enim sacerdos dicit in collecta : « purificent rios, Domine, sacramenta quse sumpsimus » ; 2° quia in Eucharistia Bunt plura signa: panis et vinum; 3° quia sunt duaj consecrationes.

Conclusio tamen est : Eucharist ia est unum specie sacramentum. Bat sententia communior et certa, explicite tradita a Catechismo ro-

[)K SAIMIAMKNTO Kll('IIAHIHTt* HKCUNDUM 8R mano: de Eucharistia n. 10. Insuper concilium Florentinum et conciliura Tridentinum loquuntur de Eucharistia tanquam de uno sacramento. Probatur ratione theologica, in corpore articuli, sic:

— Sacramentum, ut signum practicum gratias, est unum specie propter unitatem effectus significati, licet ex diversis partibus materialiter componatur, nam signum est in genere relationis, qua specificatur a suo termino.

— Atqui Eucharistia ordinatur ad unam specie refectionem spiritualem tanquam ad finem et effectum significatum, sicut cibus et potus ordinantur ad unam refectionem corporalem.

— Ergo Eucharistia est formaliter unum specie sacramentum. Sic habetur una ccena ex cibo et potu, qua; specificatur, sicut omnis actio, a suo objecto seu fine.

Ad 1UI": Hoc sacramentum est duplex, materialiter tantum.

Ad 2«"" et ad ZW> In ea sunt plura signa materialiter et inadajquate, non vero formaliter et adasquate.

Pariter in extrema unctione sunt plures unctiones et tamen unum sacramentum, quia istst plures unctiones ordinantur ad unum finem et effectum, qui est tollere reliquias peccatorum.

Deducuntur plura corollaria:

|wb corollarium: Unitas specifica Eucharistite non est repetenda, ut quidam volunt, ex unitate corporis Christi, tum quia non proprie consistit in eo, sed in speciebus consecratis, ut dictum est: tum quia foret unum numero sacramentum Eucharisti» in tota Ecclesia, cum sit unum numero corpus Christi sub diversis speciebus consecratis.

2«". corollarium: Qui solwm speciem panis sumit, non recipit totum sacramentum formaliter in ratione signi, sed recipit totum sacramentum ex parte rei contente, quia sanguis Christi, ut infra dicetur, est per concomitantiam sub specie panis, et sic concomitanter totus effectus refectionis spiritualis producitur. (Hoc facile intelligitur, considerando quod Eucharistia est sacramentum quod consistit in re permanente et non in usu vel sumptione; e contra, si diceretur solum media pars consecrationis vel absolutionis, non conficeretur sacramentum).

3um corollarium: Sacramentum Eucharistiw, quod est specie unum, est multiplex numero, nam species consecratas in diversis locis sunt numero plures et ad refectiones numero plures ordinantur. Item ut videbimus infra, dicendum est de sacrificio Missas: est specie unum et multiplex numero. Et tamen corpus Christi est unum numero.

4>.m corollarium: Unitas numerica hujusce sacramenti sumitur formaliter ab ordine ad unam refectionem; unde si unus sumat simul vel continuatim plures hostias, est unum numero sacramentum, quia est una numero refectio. E contra si plures ex eadem hostia in partes divisa sumant, erunt plura numero sacramenta, quia plures erunt numero refectiones. Tot sunl enim refectiones quot sunt refecti.

UTKUM SIT DE NECKSSITATK salutis corollarium: Plures hostiee consecratm in eodem altari seu ciborio epoaita stmt unum convivium et unum sacramentum in actu primo: dun uutem a pluribus sumitur. fit multiplex in actu secundo, sicut lum paala ordinarius frangitur pro diversis, fit multiplex alimentum in actu nrcundo.

Confirmatur ex hoc id quod docetur in tractatu de sacramentis iii comrauni, scilicet: Quoad institutionem alicujus sacramenti a Christo Vldetur sufficere quod Christus dixerit: volo quod sit speciale sacrainciiium ad talem finem ordinatum, nondum determinando explicite ma- |' I tam et formam, quia ut dicitur in corpore articuli: « sacramenta Eci lcsiic ordinantur ad subveniendum homini in vita spirituali » et jam ilHerminatur species sacramenti, vg. baptismi, pcenitentia», extrem» Unctionis, ex speciali effectu ad quem essentialiter ordinatur, definitur MRipe per relationem essentialem seu transcendentalem ad talem efttctum. Unde sulficit ad institutionem ejus a Christo, quod Christus illxerit: volo quod sit speciale sacramentum ad talem specialem effeptum producendum, vg. ad absolutionem peccatorum, etiamsi non deter- (ninaverit explicite formam et materiam talis sacramenti, vg. formam Hbsolutionis cujus materia remota sunt ipsa peccata post baptismum nmimissa, et materia proxima tres actus pcenitentis: contritio, confessio l< satisfactio.

Ut. III. — UTRUM EUCHAHISTIA SIT DE NECESSITATE SALUTIS

Status quaestionis: Est pulcher articulus, sed quandoque modo nlmis complicato exponitur.

Considerata definitione Eucharistiaj, hic agitur de ejus fine et de nrrrssitate ejus ad finem. Est sermo de necessitate medii; nam de nesitate prsecepti agitur infra q. 80.

Hic articulus est ad explicanda verba Ev. sec. Joan. VI, 54, citata iii prima difficultate: « Nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis ». Quibusdam vlHum est tempore S. Augustini ex hoc textu quod communio sacratiicntalis sit de necessitate medii ad salutem. Ita etiam inter damnatn.s propositiones Rosmini, 32* (Denz. 1922), affirmat quod « his qui lniplismate salvantur et qui in hac vita non comederunt corpus et nimguinem Christi subministratur hic cselestis cibus in futura vita, in IpHo mortis instanti. Hinc etiam sanctis Veteris Testamenti potuit ChriBtus, descendens ad inferos, seipsum communicare sub speciebus ■Mtffl et vini, ut aptos eos redderet ad visionem Dei ».

Hffic interpretatio citati loci Ev. sec. Joan. confirmaretur ex hoc |in»l spirituale alimentum videtur de necessitate salutis animse, sicut ftMterfale alimentum de necessitate salutis corporis. Denique EucharimIIii eet sacramentum dominicte passionis, sine qua non est salus.

2fr l»K SACUAMKNTO KllCIIAIMHTM BKOUNDUM BE

Roiponalo S. Thoma: esL: Euchuristia cxt neccssaria necessitute medii: 1" non quoad suinptionem realem sacramenti - 2" sed quoad rcm significatam, scil. unionem cum Christo, voto saltem implicito desiderandam - 3" non obstante hac restrictione est vera necessitas medii et non solum praecepti. Primo legendus est articulus. Postea tres ejus conclusiones defendendfe sunt:

Ij Pars negativa: 1° Probatur auctoritate S. Augustini, citati in argumento sed contra. Et postea declaratum est a concilio Tridentino Denz. 933: « parvulos non obligari ad communionem sacramentalem, siquidem per baptismi lavacrum regenerati (Tit. m, 5) et Christo incorporati, adeptam jam flliorum Dei gratiam in illa astate amittere non possunt ».

Item concilium Trid. 937 : « Si quis dixerit parvulis, antequam ad annos discretionis pervenerint, necessariam esse Eucharistia; communionem, an. sit ». Hoc est contra quasdam grascos schismaticos, quibus subscripserunt plures Calvinista? contendentes communionem sacramentalem esse necessariam nece*ssitate medii ad salutem, eaque ' de causa viguisse antiquitus morem administrandi Eucharistiam infantibus statim post baptismum. Hasc autem consuetudo, qua? in quibusdam locis viguit, non probat intentum, imo est alia antiqua consuetudo in oppositum, scil. mos denegandi etiam in articulo mortis communionem sacramentalem lapsis in graviora peccata, ut in adulterium, sicut nunc adhuc denegatur phreneticis et inflrmis ad vomitum proclivibus.

2" Probatur hcec la Pars negativa ratione theologica: Eucharistia non confert primam gratiam, unde non est necessaria sicut baptismus ad inchoandam spiritualem vitam, sed pra;supponit sacramentum baptismi, vi cujus salvari potest homo absque communione sacramentali.

H» Pars responsionis esi: « Votum seu desiderium saltem implicitum Eucharistioi, ut per eam habeatur consummatio vita) spiritudlis, est necessarium necessitate medii ad saluiem ».

1° Probatur auctoritate Ev. sec. Joan. VI, 54: « Nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis ». In hoc textu qusedam necessitas medii ad salutem exprimitur, si autem id quod sic necessarium est non est ipsa communio sacramentalis, debet esse saltem desiderium ejus, et deficiente cognitione explicita, hoc. desiderium sape non potest esse nisi implicitum.

Probatur etiam auctoritate S. Augustini citati ad 1<™ et ex explicatione qua; ibidem datur a Pseudo Beda.

2° Probatur ratione theologica, in corpore articuli.

— Intentio finis includitur in volitione aut in susceptione mediorum.

— Atqui Eucharistia; effectus est eonsummatio spintualis vrta; et omnium sacramentorum finis, quorum baptismus est de necessitate Balutis.

Utkum sit Sackamkntum

Ergo eo ipso quod aliquis suscipit baptismum (vel gratiam ejus pi i liaptismum desiderii) intendit implicite effectum Eucharistiae, seu il) ea significatam et productam.

Major patet, quia omnis inchoatio tendit ad suam consummationem m iimne imperfectum ad suam perfectionem, tanquam ad finem, ut puer ad aetatem adultam.

Minor autem sic explicatur a S. Thoma in corpore articuli: « Res liujus sacramenti est unitas corporis mystici, sine qua non potest esse blus » (id est unio cum Christo redemptore) ; hssc enim unitas seu iiiiin cum Christo perfecte habetur per Eucharistiam, quae dat « con- ■ummationem vita; spiritualis ». Haec est res significata per Euchari- ■t lam.

Sic facile intelligitur quod Eucharistia sit finis omnium sacramen- EDrum. Omnia enim sacramenta causant. unionem cum Christo, sed non i' i perfecte sicut Eucharistia. Eucharistia producit per se et essentialiter hnc unionem, prout continet substantialiter ipsum Christum, et ejus |uuisionem mystice seu sacramentaliter exhibitam. Alia vero sacramenta unionem important participative tantum. Hsec autem unio cum ahristo per Eucharistiam a quibusdam vocatur res sacramenti, ab aliis Wianducatio spiritualis, prout distinguitur a sacramentali communione.

Bt igitur, in genere unionis cum Christo, Eucharistia est finis omnlutn sacramentorum , et sic saltem implicitum desiderium Eucharistia? mrliiditur in desiderio baptismi, seu in baptismo desiderii, quod est do iK oessitate salutis pro his qui non possunt recipere baptismum aqua?

in q. 68, a. 2). Item effectus baptismi aquae in parvulis per se tendit kd effectum Eucharistiae, sicut omnis inchoatio tendit ad suam perl- i tionem sicut puer ad aetatem adultam. Cf. infra q. 80, a. 9 ad 3|,m.

Quare votum explicitum non sit necessarium ?

Quia non necesse est, necessitate medii, explicite desiderare gratiam li < undum, ut secundam et cibantem, quae confertur per Eucharistiam ut n»t particulare sacramentum ab aliis distinctum : sufficit desiderare o.fficaciter veram vitam supernaturalem cujus consummatio habetur per com- D uuionem eucharisticam.

Insuper de facto plures adulti inculpabiliter ignorant existentiam l lucharistia;, eam non cognoscunt explicite, nec proinde possunt eam ■ xplicite desiderare.

Denique non necesse est quod, pro parvulis, hoc implicitum votum Vxcitum, nam desiderium elicitum, vel emissum a voluntate sequitur u iLam cognitionem actualem, quam non possunt habere parvuli. Sed ' • ipso quod per baptismum aquae accipiunt gratiam baptismalem tenjittnl inconscienter ad consummationem vita; spiritualis, sicut in ordine unturali puer ad a;tatem adultam.

E contra pro adultis qui non receperunt baptismum aquee, requiritur iU>Hiderium explicitum inchoationis vita; spiritualis qua; est effectus "ptismi, et post peccatum mortale requiritur desiderium explicitum irmissionis hujusce peccati, qua; est effectus pcenitenti».

"i Sackamknto IOi icii aicisti*; hkcunimim hk

Unde hi non rcqulrltur volum cxplicitum effeelus Kucharistite hoc est propter altitudinem et perfectionem hujusce effectus, qui prasupponit inchoationem vitae spiritualis, explicite desiderandam. Haec autem inchoatio est explicite desideranda, quia ratione suse imperfectionis non prasupponit quid minus perfectum in suo ordine \

IHa Pars tbeseos: Non obstantibus pradictis restrictionibus quse se tenent ex parte nostri, necessitas Eucharistim in se est vera necessitas medii (ex natura rei significata;) et non est solum necessitas pracepti: Est enim multo major necessitas quam necessitas pracepti, vg. auditionis Missee die dominica aut jejunii quadragesimalis. Necessitas pracepti fundatur non in natura rei praceptas, sed in voluntate pracipientis quse quidem debet esse conveniens.

In hanc tertiam partem insistunt auctores spirituales et merito, et m eam volebat insistere pius Rosmini, sed non adhibuit distinctiones convenientes, et nimis' materialiter rem concepit, declinando ad necessitatem medii ipsius communionis sacramentalis etiam pro parvulis.

Ratio profunda hujusce tertia; partis exprimitur in verbis Domini explicandis : « Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem non habebitis vitam in vobis ». Id est: sine unione cum Christo Salvat&re, qua? perfecte habetur per Eucharistiam, non accipietis vitam mternam. Ipse Christus est via ad vitam eeternam et continetur in Eucharistia, ac proinde res significata per Eucharistiam scil. unio cum Christo, non solum ex pracepto, sed ex natura sua, in actuaK sakiti.i occonomia, est via necessaria ad salutem, imo ex natura sua hsec unio perfecta est medium per excellentiam ad salutem. Et si non requiritur explicitum votum ejus, hoc est pracise, ut diximus, propter ejus excellentiam, quse prasupponit inchoationem vitae spiritualis explicite desiderandam. Propterea S. Thomas dicit articulo 5, ad 4: « Eucharistue sacramentum est prius in intentione baptismo ».

Unde Eucharistia etiam independ&nter a ■prascepto, ex natura rei ab ea significatm et ex ejus institutione, est medium ad salutem necessarium.

E contra id quod est necessarium solum necessitate pracepti, non ex natura sua, neque ex sua institutione, est medium positive necessa- l Notandum est quod aliquid potest explicite desiderari, etiamsi solum coii- /use eognoscatur. Ita ad salutem necessarium est pro adultis explicite credere quod « Deus est et remunerator est » (cfr. II-II, q. 2, a. 3 et 5). « Quantum ad (duo) prima credibilia, quee articuli sunt fldei, tenetur homo explicite credere, sicut et tenetur habere fldem (ihfusam) a ut dicitur ibidem a. 5. Et ibi agitur de flde de Deo auctore salutis et non solum auctore naturas. Attamen non necesse est quod homo distincte cognoscat, ut theologi, dlstinctionem iter ordinem naturje et ordinem gratiee. Sed si non ponit oblcem gratiaj prsevenlentis, pervenit ad fidem infusam cu-jus actus terminatur ad Deum auctorem gratise et non solum ad Deum auctorem naturee. Ita in ordine naturall, rudes nesclrenl dlstincte formulare quodnam est primum cognitum ab intellectu nostro, scil. ens inteUigibile et non solum phainomena sensibilia; attamen eorum intellectus attingit ens intelligibile et prima entis principia, ut princlplum contradictionis. causalltatls, quamvis nesciant hsec principia formulare.

UTRUM SIT Dl NKOKSSITATK SAMJTIS

Plum ;id salutem. quia praceptum est, ut jejunium quadragesimale, ve! KUdltlo MisssB die festo.

E3x hoc illustratur alia thesis, scilicet quod fides (saltem implicita) ™ '"'^natione, seu in Christo Salvatore, est necessaria, non solum nen-Haitate pracepti, sed necessitate medii ad salutem (cf. H-U q. 2, a. 7).

Imo post promulgationem Evangelii fides explicita de Incarnatione •iMl necessaria necessitate medii saltem per se; per accidens vero non uhi deest sufficiens Evangelii promulgatio ut certis remotissimis ivnionibus ad quas non pervenerunt missionarii. Hoc multi docent, ut Snlmanticenses.

A fortiori diligere Deum auctorem natura et gratise super omnia M nocessarium necessitate medii ad salutem, independenter a pratepto superaddito. Est necessarium ex natura Dei, ex natura salutis, rx natura gratiaj habitualis et caritatis, et aliqualiter ex natura anima;.

Pariter ipsa fides infusa et spes infusa sunt necessarise necessitate taedii ad salutem, independenter a pracepto superaddito ; non sunt quid .bonum quia praceptum, sed quid praceptum quia in se bonum et neces- «iirium. Hajc omnia prasentem quasstionem ex alto illustrant.

Hoc evolvendum est agendo de profunda convenientia communionis.

Nunc apparet verus sensus articuli, scil. Eucharistia non est ner.-Hs:iria necessitate medii quoad sumptionem realem, quia non dat primam gratiam qua? per baptismum confertur.

Sed est necessaria necessitate medii quoad rem significatam saltem volo implicito desiderandam, ad quam tendit inchoatio vitos sviritualis QUfE per baptismum confertur.

Brevius : Eucharistia necessaria est non in re quia non dat primam Kinliam, sed m voto quia prima gratia de se trahit ad effectum Eucharlutiae.

Solvuntur obiectiones dicentium sumptionem realem Eucharistia? iwcessariam esse necessitate medii :

Ad lu": ostenditur S. Augustinum confutasse hanc opinionem.

Ad 2u«>: Alimentum materiale est omnino necessarium quidem ad milutem corporis, non vero receptio sacramentalis alimenti spiritualis n<l salutem animas. Disparitas est, quia alimentum corporale converi lltur in substantiam hominis et non valet nisi realiter sumatur; e contrnrio alimentum spirituale non convertitur in substantiam hominis, I Md convertit hominem in seipsum, eum incorporando Christo, quae in- ! orporatio fieri potest voto mentis, sub illuminatione fidei.

Ad 3UUI: Jam baptismus est sacramentum mortis et passionis Clirlsti, sic ex eo habetur principium vita> spiritualis, et, hoc principio non dont ructo, salvatur homo.

Alia objectio: Salus fieri nequit nisi applicetur passio Christi in re. Bcd Eucharistia est applicatio passionis. Ergo ad salutem requiritur HJiii haristia in re.

\tV, SA('H.\MKNT'l Kllfll AHINTI.1 MKrilNIHIM RK

Kcspondctur: Distinguo majorem: salus Qeri nequit nisi in re applicetur passio Christi, saltem per modum regenerationis, concedo; etiam per modum consummationis, nego.