Cognitio prima, Capita 134–202

134. Severianus episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Omnis ab origine catholica est ibi, numquam ibi fuerunt Donatistae. Adeodatus episcopus dixit: In plebe mea est. Per violentiam inde exclusit omnes [clericos] et presbyteros. Severianus episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Mentitur teste Deo. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Illud sanctitas tua simpliciter dignetur edicere, utrum in ea plebe episcopus nunc sit. Adeodatus episcopus dixit: In plebe mea est, circum circa meum est totum. Etiam mei terrore succubuerunt omnes, qui in eodem loco constituti erant. Severianus episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Mentitur.

Et recitavit:

135. Dominicus episcopus plebis Bullensium Regiorum, praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagini. Quo recitato, idem dixit: E diverso mihi est Felix, sed unus est, qui illi communicat. Et accedente Felice episcopo, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Valentinus episcopus Vaianensis pro consacerdote meo Regino Ecclesiae Vegeselitanae, qui hic apud Carthaginem infirmitatis causa detinetur, praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino subscripsi. Quo recitato Alypius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Male habet. Habetdeus diaconus dixit: Gavinus praesto est.

Et recitavit: Reparatus episcopus plebis Sufasaritanae coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: Non habet, fuit ibi. Habetdeus diaconus dixit: Modo recessit.

Et recitavit: Proculus episcopus plebis loci Serrensis coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: Unitatem habeo. Valentinianus diaconus dixit: Non habemus.

Et recitavit: Publicius episcopus Gratianopolitanae plebis coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: E diverso Deuterius est, solus sine plebe. Deuterius episcopus dixit: Quia et domos deiecisti, et persecutionem mihi fecisti.

Et recitavit: Maximianus episcopus plebis Sugabbaritanae coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: E diverso habeo Germanum. Et accedente Germano episcopo, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Pompeianus episcopus Sucardensis coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, Alypius episcopus Ecclesiae catholicae dixit:

Hic est, sed aegrotat.

Et recitavit: Fortunatus episcopus plebis Rusuccurritanae coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: E diverso mihi est Optatus. Et accedente Optato episcopo, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Victor episcopus plebis Bartimisiensis coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: Catholica est. Habetdeus diaconus dixit: Non habemus.

Et recitavit: Restitutianus episcopus plebis Sululittanae coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: Omnis Catholica, est, omnes Catholicos habemus. Valentinianus diaconus dixit: Non habemus.

Et recitavit: Helpidius episcopus plebis Aquensis coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: E diverso mihi est Reparatus episcopus. Et accedente Reparato episcopo, idem dixit: Ipse est, agnosco illum.

Et recitavit: Victor episcopus plebis Malianensis coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: E diverso mihi est Nestorius. Et accedente Nestorio episcopo, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Ego Restitutus episcopus petitum me a Victore episcopo Mammillensi coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino subscripsi eum suprascripta mihi mandasse. Quo recitato, idem dixit: E diverso est Serenianus. Et accedente Sereniano episcopo, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Victor episcopus plebis Tabaïcariensis coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagini. Quo recitato, idem dixit: E diverso est Marcianus. Et accedente Marciano episcopo, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Victor episcopus plebis Timicitanae coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: Habeo Optatum e diverso. Et accedente Optato, idem dixit: Ipse est.

Et recitavit: Bonifacius episcopus plebis Vallitanae coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: Non habeo. Valentinianus diaconus dixit: Defunctus est ante annos septem. Restitutus dictus est.

Et recitavit: Qui supra pro Limeniano episcopo plebis Taprurensis coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino subscripsi eum praesentem Carthagine mandasse. Quo recitato, idem dixit: Catholica est. Habetdeus diaconus dixit: Contra non habemus.

Et recitavit: Proculus episcopus plebis Giutsitensis Salariae coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagini. Quo recitato, idem dixit: Catholica est. Habetdeus diaconus dixit: Habet presbyterum Lillybium.

Et recitavit: Auxilius episcopus plebis Nurconensis coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: Unitatem possidemus, quod omnes sciunt Caesarienses. Hic est Severinus, dicat. Severinus episcopus dixit: Numquam habuit.

Et recitavit: Mensurius episcopus plebis Medefessitanae coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, [idem dixit: Neminem habeo contra me.] Valentinianus diaconus dixit: Modo exivit de corpore.

Et recitavit: Honorius episcopus pro Ianuario fratre et coepiscopo meo plebis Casarum Medianensium Carthagini constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et pro eo subscripsi. Quo recitato, et accedente Ianuario episcopo catholico, idem dixit: E diverso est mihi Aemilianus.

Et recitavit: Adeodatus episcopus plebis Simidiccensis coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: Catholica est. Habetdeus diaconus dixit: Non habemus.

Et recitavit: Ego Restitutus episcopus pro Solemnio collega meo plebis Tigisitanae praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: E diverso est Paschasius. Et accedente Paschasio, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Lampadius episcopus plebis Tiseditensis coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit*: E diverso* [est mihi Donatus. Et accedente Donato, idem dixit]: Agnosco illum.

Et recitavit: Cyprianus episcopus plebis Tuburbitanorum Maiorum praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: E diverso est Rufinus. Et accedente Rufino, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Donatianus episcopus plebis Zellensis praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagine. Quo recitato, idem dixit: E diverso habeo Natalicum. Et accedente Natalico episcopo, idem dixit: Agnosco illum.

[Et recitavit:]

136. Alypius episcopus Ecclesiae catholicae Tagastensis Carthagini constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino hoc mandatum suscepi, et subscripsi. Quo recitato, idem dixit: Utinam quemadmodum Tagastis antiqua unitate gaudet, ita etiam de caeteris locis gaudeamus.

137. Petilianus episcopus dixit: Mala est unitas innocentiae et criminis. Non possunt utraque iuxta misceri. Et alia manu: Petilianus episcopus recognovi.

Et recitavit:

138. Augustinus episcopus Ecclesiae Hipponiensium regiorum Carthagini constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino hoc mandatum suscepi et subscripsi. Quo recitato, [idem dixit. E diverso habeo Macrobium]. Et accedente Macrobio episcopo, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Vincentius episcopus Ecclesiae Culusitanae Carthagini constitutus, praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino hoc mandatum suscepi et subscripsi. Quo recitato, idem dixit: Catholica est. Habetdeus diaconus dixit: Habuit, sed modo communicavit ipsis.

Et recitavit: Fortunatus episcopus Ecclesiae Constantiniensis Carthagini constitutus, praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino hoc mandatum suscepi et subscripsi. Quo recitato, idem dixit: E diverso habeo Petilianum.

139. Petilianus episcopus dixit: Ipse est Ecclesiae persecutor in eadem civitate ubi ego episcopus sum. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Carthaginensis dixit: Et paulo ante iaculatus es iniuriam, et non recepisti. Fortunatus episcopus Ecclesiae catholicae dixit: In eadem civitate ab haereticis omnia altaria confracta sunt. Petilianus episcopus dixit: Persecutorem te esse acta contineant. Loco suo audies quae mereris.

Et recitavit: Fortunatianus episcopus Ecclesiae Siccensis Carthagini constitutus, praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino hoc mandatum suscepi et subscripsi. Quo recitato, idem dixit: Unitatem Ecclesiae Siccensis novi, episcopum quidem tantum nomine audivi.

Et recitavit: Possidius episcopus Ecclesiae catholicae Calamensis Carthagini constitutus, praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino hoc mandatum suscepi et subscripsi. Petilianus episcopus dixit: Crispinus proximo tempore exivit de corpore.

Et recitavit*: Florentinus episcopus Ecclesiae catholicae Hipponensium Zaritorum, Carthagine constitutus, coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et sub*scripsi. Quo recitato, idem dixit: E diverso est Victor. Habetdeus diaconus dixit: Custos datus est codicum.

140. Petilianus episcopus dixit:

Iamdudum inter defensores quibus mandatum est adverti nomen Fortunatiani et Fortunati retineri. Nunc quoque ipsos mandatores esse recitari percipio. Quae est ista diversitas? Nemo umquam sibi mandavit.

141. Marcellinus vir clarrissimus tribunus et notarius dixit:

Utrum eorum qui causam peragendam susceperunt, par atque similis sit subscriptio recitetur.

Et recitavit: Fortunatus episcopus Ecclesiae Constantinensis Carthagini constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino hoc mandatum suscepi et subscripsi.

Item recitavit: Fortunatianus episcopus Ecclesiae Siccensis Carthagini constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino hoc mandatum suscepi et subscripsi.

Quo recitato.

142. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Pervidet sanctitas vestra subscriptionibus suis eos de suscepto mandato fuisse professos. Unde caetera per ordinem relegantur.

Et recitavit: Serenianus episcopus Miditensis Carthagini constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi. Quo recitato, idem dixit: Catholica est. Peregrinus Sufetanus episcopus dixit: Presbyterum illic habeo Victorem. Dioecesis mea est. Victor episcopus dixit: Adsum. Scriptum sit si ipse Florentius bene agnoscit, qui me persecutus est innocentem, quem apprehendit, et in custodiam officii dedit necandum, ubi triennium temporis feci.

143. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Ista suo ordine, cum putaveris, peragentur.

Et recitavit: Novatus episcopus Ecclesiae Sitilensis Carthagini constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi. Quo recitato, idem dixit: E diverso habeo Marcianum. Et accedente Marciano episcopo, idem dixit: Agnosco persecutorem meum.

Et recitavit: Maurentius episcopus Ecclesiae Tubursicensis Carthagini constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi. Quo recitato, idem dixit: E diverso Ianuarianum habeo. Et accedente Ianuariano, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Bonifacius episcopus Ecclesiae Cataquensis Carthagini constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi Carthagini. Quo recitato, idem dixit: E diverso Speratus est mihi. Et accedente Sperato, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Squillacius episcopus Ecclesiae Scillitanae Carthagini constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi. Quo recitato, idem dixit: E diverso Donatum habeo. Et accedente Donato episcopo, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Priscus episcopus Ecclesiae Quidiensis Carthagine constitutus praesente. viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi. Quo recitato, idem dixit: Non habeo Donatistas. Qui illic fuit cum paucis parentibus suis, cum ipsis conversus est. Honoratus episcopus dixit: Episcopus noster Quizicensis succubuit in persecutione. Presbyteri nostri sunt illic.

Et recitavit: Deuterius episcopus Caesariensis Carthagine constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi [et subscripsi.] Quo recitato, Fortunatianus episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Custos est tabularum. Valentinianus diaconus episcopi Primiani dixit: Emeritus est illic. Et accedente Emerito, idem dixit: Agnosco eum.

Et recitavit: Restitutus episcopus Tagorensis Carthagini constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino, suprascripta mandavi [et subscripsi.] Quo recitato, Fortunatianus episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Etiam ipse custos est tabularum. Valentinianus diaconus episcopi Primiani dixit: Non habemus.

Et recitavit: Leo episcopus municipii Moptensis Carthagine constitutus praesente viro clarissimo tribuno et notario Marcellino suprascripta mandavi et subscripsi. Quo recitato, idem dixit: Habeo Felicem. Et accedente Felice, idem dixit: Agnosco illum.

Et recitavit: Asterius episcopus plebis Vicensis Carthagine constitutus coram viro clarissimo tribuno et notario Marcellino [suprascripta] mandavi et subscripsi. Quo recitato, idem dixit: In ipso solo mecum alius episcopus non est. Et accedente Urbano episcopo, idem dixit: Deus videt, quia non illum novi.

144. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Iamdudum me obtulisse sanctitati vestrae sat certum est, ut competenti reverentia, sedentes omnia tractaretis: siquidem mihi onerosum esse non nescio, tot venerabilibus viris stantibus residere. Unde vel nunc multitudine sequestrata, sedere dignemini.

145. Petilianus episcopus dixit:

Agimus gratias honorificentiae tuae, vir nobilis, quod talis ac tanta est tua pietas, ut benemeritis viris antiquissimisque sacerdotibus et tot persecutionum palmis florentibus, hanc benignitatem praestare digneris ut gravissima senectus, quae ornata est annis et meritis suis, sedendo sese reficiat, ne stando diutius laborare videatur, ne hic quoque labor oneret modicas vires senectutis. Sed quoniam vires Dominus subministrat, ipsamque reverendam senectutem facit esse fortiorem, non erubescimus, non veremur, non evitamus te residente, vir nobilis, libenter adsistere. Siquidem hoc nec Christus Dominus noster vitaverit cum ante praesidem stetisse dignatus est, quanto magis nos non recusamus, cum tu honorificus, tu iustus, tu reverens, tu benignus, hanc offeras gratiam quae tibi a Domino remuneratore dignissimis praemiis frequentissime referatur? Id autem nobis expedit, id necesse est, ut cum causa peroratur, cum prius incipitur, ut etiam personae constent, stare singulos deceat, quibus subire contingit disceptationis examen. Et alia manu: Petilianus episcopus recognovi.

146. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Quoniam oblata recusat sanctitas vestra, pars illa tractanda est, ut quia sicut voluit vestra religio, universorum qui subscripserunt demonstrata praesentia est, secundum formam coelestis oraculi, sponsionis quoque vestrae memores, deligatis idoneos vestrae scilicet assertionis actores, quibus disputantibus, atque multitudinis sicut ante placuit confusione seclusa, plene possint universa cognosci.

147. Emeritus episcopus dixit:

Res in vado est, mandantium persona praesens est, mandatum quoque ferimus; sed ut actorum fides etiam cum nostra subscriptione adstipuletur, et professio recitabitur, et quae in placito subscripta sunt, actis haerebunt. Et alia manu: Emeritus episcopus recognovi.

148. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Susceptum mandatum ab officio recitetur. Et cum tradidissent, Rufinianus subscriba recitavit:

Post consulatum Varanis viri clarissimi octavo kalendarum Iuniarum Carthagini Iunuarianus, Primianus, Felix, Donatus, Candorius, Optatus, Donatianus, Antonianus, Victorianus, Fortis et caeteri, Primiano, Petiliano, Emerito, Protasio, Montano, Gaudentio, Adeodato coepiscopis nostris praesentes praesentibus salutem. Mandamus vobis Ecclesiae Dei causam, defensoresque vos facimus adversus traditores persecutoresque nostros, qui nos in iudicio viro clarissimo spectabilis tribuni et notarii Marcellini, per supplicationem suam proposito edicto inquietare voluerunt, ut eorum intentionibus respondeatis. Quicquid egeritis pro statu sanctae Ecclesiae, ratum nos habituros, nostra subscriptione profitemur. Et alia manu: Optamus vos in Domino bene valere et nostri memores esse.

Quo recitato.

149. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Subscriptiones huius quoque mandati relegantur.

Rufinianus scriba recitavit:

Ianuarianus episcopus Casensium Nigrensium huic mandato nostro subscripsi.

Item alia manu: Primianus episcopus Carthaginensis huic mandato subscripsi.

Item alia manu: Felix urbis Romae episcopus huic mandato subscripsi.

Item alia manu: Donatus episcopus Botrianensis huic mandato subscripsi.

Item alia manu: Florianus episcopus Putiziensis subscripsi.

Item alia manu: Candorius episcopus Aggeritanus subscripsi.

Item alia manu: Antonianus episcopus Lamsortensis subscripsi.

Quo recitato.

150. Possidius episcopus Ecclesiae catholicae dixit:

Noverimus etiam ipsorum praesentiam. [Et alia manu] Recognovi.

151. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Tam mandatum quam subscriptiones eidem cohaerentes gestis praesentibus inserentur. Ad pleniorem autem fidem pars utraque designet, utrum nihil de mutuis mandatis vocetur in dubium.

152. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Carthaginis dixit:

Secundum subscriptiones mandati singuli accesserunt nostrorum, et professi sunt mandasse se nobis. Etiam ipsi hoc faciant, ut subscriptionibus recitatis, singuli profiteantur mandavisse se huicque mandato subscripsisse. Et alia manu: Recognovi.

153. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Ideo transire iussi sunt singuli, ut de praesentia, non de professione constaret. Subscriptiones enim tantum posse sufficere nulli vocatur in dubium. Unde nunc illud quaeritur, utrum utrarumque partium mandata utrisque partibus placere videantur.

154. Aurelius episcopus Ecclesiae Catholicae Carthaginis dixit:

Sed volumus ut suis subscriptionibus respondeant per incolumitatem tuam, cognoscant mandavisse se, quia non interfuit sublimitas tua cum isti subscriberent. Quod clanculo fecerunt, publice profiteantur. Et alia manu: Recognovi.

155. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Iusta poscuntur, licet subscriptiones certum sit posse sufficere.

156. Aurelius episcopus ecclesiae catholicae Carthaginis dixit:

Ipsi nos sollicitiores reddiderunt.

157. Rufinianus scriba recitavit:

Ianuarianus episcopus Casensium [Nigrensium]. Et cum recitasset, Ianuarianus [Episcopus dixit.] Ego et mandavi et subscripsi. Scriptum sit itaque me non habere adversarium aliquem de parte ipsorum in plebe mea.

Rufinianus scriba recitavit: Primianus episcopus Carthaginensis. Et cum recitasset, Primianus episcopus Carthaginis dixit: Mandaveram; sed ego hoc mandatum suscepi.

Rufinianus scriba recitavit: Felix episcopus urbis Romae. Et cum recitasset, Felix episcopus urbis Romae dixit: Et mandavi et subscripsi. Possidius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Ubi est Felix? Et alia manu: Recognovi.

158. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae dixit:

Esto, quia urbis Romae episcopum se dicit. Quare praeiudicatur absenti? Et alia manu: Recognovi.

159. Petilianus episcopus dixit:

Quae ratio huc eum detulerit nullus ignorat. Nobilitatem omnem hic esse Romanam nec ipsi nescitis. Idem igitur turbo, eademque necessitas eum huc detulit. Ut non dissentire videretur a nobis, et ipse mandavit. Et alia manu: Petilianus episcopus recognovi.

160. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Carthaginis dixit:

Potuimus et nos transmarinos conducere, quorum nomina adderemus mandato. Et alia manu: Recognovi.

161. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Licet et sanctitas vestra plenius recognoscat, et imperiali sit auctoritate definitum inter Africanarum provinciarum episcopos me tantum debere cognoscere, tamen hoc quoque sine praeiudicio episcopi urbis Romae, licet ex superfluo, libenter indulgeo.

162. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Carthaginis dixit:

Abundat nos absenti [non] praeiudicasse. Ex alia manu: Recognovi.

163. Petilianus episcopus dixit:

In omnibus hoc sequantur et teneant, se pro absentibus et transmarinis nihil esse locuturos. Et alia manu: Petilianus episcopus recognovi. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Carthaginis dixit: Abundat nos Innocentium dixisse urbis Romae esse episcopum. Et alia manu: Recognovi.

Rufinianus scriba recitavit: Donatus episcopus Botrianensis. [Et cum recitasset], dem dixit: Et mandavi et subscripsi. Scriptum sit me non habere contrarium.

Rufinianus scriba recitavit: Florianus episcopus Putiziensis. Et cum recitasset, Primianus episcopus Carthaginis dixit: Hic apud Carthaginem infirmatus est: timens exitum suum perrexit, iam subscripserat.

Et recitavit: Candorius episcopus Aggeritanus. Et cum recitasset, idem dixit: Mandavi et subscripsi. Habeo contrarium.

Et recitavit: Antonius episcopus Lamsortensis. Idem dixit: Mandavi et subscripsi. Non illic habeo adversarium.

Et recitavit: Datianus episcopus Tamicensis. Idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium ibi non habeo.

Et recitavit: Victorianus episcopus Abissensis. Et cum recitasset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium habeo in dioecesi mea.

Et recitavit: Natalicus episcopus Zellensis. Et cum recitasset, idem dixit: Mandavi et subscripsi. Maximinus episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Dioecesis est Mizonii episcopi. Presbyteros habet et abundantem populum quam ipse.

Et recitavit: Fortis episcopus Cediensis. Et cum recitasset, idem dixit: Mandavi et subscripsi, adversarium non habeo.

164. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Quoniam longum est ire per singulos, hi decem qui se mandasse professi sunt, actis edicant utrum coram ipsis omnium sit facta subscriptio, et praebeant in ea quae sunt gesta consensum.

165. Petilianus episcopus dixit:

Magno quidem compendio utitur magnificentia tua, vir nobilis, ut decemque patres collegaeque nostri, qui iam se mandasse subscripsisseque professi sunt, etiam caeteros patres subscripsisse testentur. Equidem hoc ad eam rem, vel maxime proficit, ne tempus huiusce diei ulterius producatur. Sed tamen hoc expedit causae, ut singuli quique se et mandasse et subscripsisse profiteantur, propterea ut etiam illud non taceant, se aemulos non habere.

Lucrum enim videtur his cedere, qui multos se adversum nostros habere per hanc provinciam ostenderunt, si in provincia Numidia non ostendimus eos penitus non habere, aut habere certe, sed raris locis. Omnis enim intentio nostra, vir nobilis, sicut meminisse dignaris, de numero saepissime causata est, atque in eodem vehementissime haeret. Et quamquam nobis multitudinem pax nutriat et conservet, illis multitudinem bella conquirant, dum absentibus nobis, aut in locis, aut in civitatibus, aut in dioecesibus passim multas imagines erigunt, ut numerosi esse videantur: tamen etsi par sit utriusque adversitatis numerus, maior meus debet videri, qui et me absente perstitit, et cum ipse sit cardinalis atque authenticus, nec aemulatione multiplici superatur. Et alia manu: Petilianus episcopus recognovi.

166. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Desiderio vestro satisfacere volui in omnibus inquirendis. Caeterum constat nullam mihi de numero cognitionem fuisse mandatam.

167. Petilianus episcopus dixit:

Nobis hoc salvum sit quod non debuimus reticere.

168. Fortunatianus episcopus Ecclesiae Catholicae dixit:

Potuimus quidem numerosiores Catholicae Ecclesiae toto orbe diffusae, quantum ad causam pertinet, in Africa demonstrare, si in hoc totum actionis pondus consisteret. Verum quia nescio quibus moratoriis actionibus vir gravissimus utitur Petilianus, amputatis superfluis, ad causae iam initium veniatur, significantes insinuantesque nobilitati tuae, vanum in nos praeiudicium sua prosecutione voluisse depromere. Et cum diceret. (Et alia manu: Recognovi.)

169. Petilianus episcopus dixit:

Iniuriam facis vane, reponetur tibi, et quamquam reponere non liceat, tecum habeto. Et alia manu: Recognovi.

170. Fortunatianus episcopus Ecclesiae Catholicae dixit:

Quo diceret, excusationis tendiculas praetendens, ante diem cognitionis se quasi coelorum senatum partis Donati episcopos observasse diuturno labore fuisse confectos, cum a nostra parte omnino semper audientia flagitata sit; sed idcirco diem tempusque observavimus, ut et in hoc obedientia catholicae Ecclesiae monstretur. Et cum diceret (et alia manu: Recognovi.)

171. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Secundum edicti tenorem utraeque partes his tantum in iudicio remanentibus quibus constitit cognitionem ab omnibus fuisse mandatam, iuxta professiones suas causam tractare debebunt.

172. Fortunatianus episcopus Ecclesiae catholicae dixit:

Ut causa cognosci possit, decernat sublimitas tua superfluam et circumstantem nobis exire multitudinem. Et alia manu: Recognovi.

173. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Hoc fieri necesse est. Illud autem prius est, ut decem ab utraque parte fateantur se in subscribentium consensisse personas; et licet ad vestram petitionem eorum fuerit praesentia procurata, tamen, ne quid vobis denegatum esse videatur, universorum subscriptiones ex ordine relegantur.

174. Alypius episcopus Ecclesiae catholicae dixit:

Respondeant; utrum omnium subscriptiones quae mandato continentur, hic apud Carthaginem sint conscriptae. Et alia manu: Recognovi.

175. Emeritus episcopus dixit:

Quantum ex prosecutione cognovi, opus erat ut e nostris partibus professio promeretur. Patientia iudiciorum tuorum, quae manum dat omnibus, libenter annuit, ut et ii qui subscripserunt, professionem suam praesenti adstipulatione inserant gestis. Petimus praestantiam tuam ut cum subscriptio coeperit recitari, eosdem digneris audire. Et alia manu: Emeritus recognovi.

176. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Subscriptiones omnium, sicut iusseram, recitentur.

Rufinianus scriba recitavit: Optatus episcopus Rusuccuritanus. Et cum recitasset, Optatus episcopus dixit:

Mandavi et subscripsi.

Et recitavit: Pomponius episcopus Macrianensis. Et cum recitasset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Et recitavit: Donatianus episcopus Bagaiensis. Et cum recitasset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Et recitavit: Privatus episcopus Auzagensis. Et cum recitasset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium in plebe mea non habeo. Ampelius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Perfectam unitatem ex conversione sua cognoscens, rectissimam fidem mecum frater meus Primulus loquitur episcopus. Episcopus enim tunc fuit partis Donati. Nunc conversus demonstrat cum plebe integram fidem ex sua conversione. Unitas illic perfecta est, non solum in ipsa civitate, verum etiam in omnibus dioecesibus.

177. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Carthaginis dixit:

Rogamus recitari nomina quae iamdudum de subscriptione recitavit, Donatianum dico Bagaiensem et Privatum Vagensem. Et alia manu: Recognovi.

Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Denuo haec nomina, de quibus dubitatio nascitur, recitentur.

Et recitavit: Donatianus episcopus Bagaiensis, Privatus episcopus Vagensis.

Alypius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Absit fallacia. Rogatus episcopus dixit: Ianuarianus dicitur, non Privatus.

178. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Vultum tamen ipsum esse cognoscis?

179. Rogatus episcopus dixit:

Ianuarianum scio, Privatum nescio. Primianus episcopus Carthaginensis dixit: Iamdudum de duobus fuit causa. Idcirco et illi non sunt mentiti, nec nostri. Nam est Auzagga ubi fuit Ianuarianus, qui nunc defunctus est: alia Auzagga, ubi est Privatus, qui nunc vivit. Et alia manu: Primianus episcopus recognovi.

180. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Satis episcopali veritate rem de qua error fuerat natus, iudiciis intimare dignatus es. Unde nunc caetera perlegantur.

Et recitavit: Donatus episcopus plebis Celerinensis. Et cum recitasset, idem dixit: Ego mandavi et subscripsi: adversarium omnino nec habui nec habeo in plebe mea.

Et recitavit: Victor episcopus Hipponiensium Diarrhytorum. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi.

Et recitavit: Sarmentius episcopus Ternamusensis. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi. Teneant gesta quia in plebibus meis adversarium non habeo.

Et recitavit: Perseverantius episcopus Tevestinus. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi.

Et recitavit: Pancratius episcopus Badiensis. Et cum recitasset, idem dixit:

Et mandavi et subscripsi.

Et recitavit: Maximianus Serteitanus episcopus. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi.

Et recitavit: Severinus episcopus Castellanus. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi.

Et recitavit: Colonicus episcopus Tinistensis. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi, et traditores apud me non habeo.

Et recitavit: Felix episcopus Moptensis. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi.

Et recitavit: Secundinus episcopus Iucundianensis. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi: adversarios in Ecclesia non habeo.

Et recitavit: Donatus episcopus Vageatensis. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi.

181. Alypius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Scriptum sit istos omnes in villis vel in fundis esse episcopos ordinatos, non in aliquibus civitatibus. [Et alia manu: Recognovi.]

182. Petilianus episcopus dixit:

Sic etiam tu multos habes per omnes agros dispersos. Immo crebros ubi habes, sane et sine populis habes. Et alia manu: Petilianus episcopus recognovi.

Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Scripta sint quae ab utrisque partibus insinuata videntur esse iudiciis.

Et recitavit: Rogatianus episcopus Idassensis. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi: non habeo adversarium. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Habeo presbyterum in Ecclesia Florentinum. Episcopi fuerunt tres Catholici iam decesserunt: non potuimus adhuc ordinare. Presbyterum illic habemus Florentinum

Et recitavit: Germanus episcopus Zugabbaritanus. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi.

Et recitavit: Rogatianus episcopus Villamagnensis. Et cum recitasset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo.

Et recitavit: Presbyter Manilius Bazienus pro episcopo meo. Et cum recitasset,

183. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Pro quo episcopo? Petilianus episcopus dixit: Lumine captus est. Et alia manu: Petilianus episcopus recognovi. Alypius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Respondeatur utrum praesens sit, pro quo subscriptum est. Et alia manu: Recognovi. Primianus episcopus dixit: Loquamur veritatem. Oculis captus est, venire non potuit, presbyterum suum direxit. Et alia manu: Primianus episcopus recognovi. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Sed nomen ipsius debuit subscriptione teneri.

184. Alypius episcopus Ecclesiae catholicae dixit:

Testatum sit [eos] etiam absentium nomina velle inserere, ut etiam nobis liceat omnes catholicos episcopos, qui per infirmitatem vel per aliquam occasionem adesse non potuerunt, gestis inserere. Et alia manu: Recognovi.

Et recitavit: Donatus episcopus Apissanensis. Et cum recitasset, idem dixit: Et mandavi et subscripsi: adversarium non habeo.

185. Petilianus episcopus dixit:

Quoniam prosecutio partis adversae contestata monstravit aliquos se absentes habere, nos quoque non tacemus aliquantos nostros multis necessitatibus aut adversis valetudinibus praepeditos non venisse, aliquantas etiam cathedras nunc esse viduatas, quibus adhuc episcopi ordinati non esse monstrantur. Etiam hoc acta contineant. Et alia manu: Petilianus episcopus recognovi.

186. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Quantum ad confirmationem mandati pertinet, sufficit in utraque parte eorum numerus sacerdotum, qui eidem mandato subscripsisse monstrantur. Unde reliqua perlegantur, superfluis absentum causationibus sequestratis.

Et recitavit: Quintasius episcopus Vaianensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

187. Alypius episcopus ecclesiae catholicae dixit:

Obliteretur ergo subscriptio absentum. Et alia manu: Recognovi.

Et recitavit: Ianuarius episcopus Lamasbensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Felix episcopus Novasinnensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Martialis episcopus Idicrensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Gedudus episcopus Uticensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Urbanus episcopus Satafensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Donatus episcopus Cillitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Liberalis episcopus loci Nasaitensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: nec habui adversarium, nec habeo, nec habebo permittente Deo.

Item recitavit: Maximianus episcopus Hermianensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Fortunatus episcopus Vesceritanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Peregrinus episcopus Sufetanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Donatus episcopus Merferebitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Gavinus episcopus Vegeselitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Veratianus episcopus Carpitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi, qui sum successor Faustiniani, qui in unitate veritatis fuerat ordinatus a Donato, postmodum vero temporibus Macarii, illic emerserunt traditores.

Item recitavit: Gaianus episcopus Tigualensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Rogatus episcopus Perdicensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Victorinus episcopus plebis Leptiminensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Martinianus episcopus loci Tibuzabetensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Quintianus episcopus a Lacu-dulce. Valentinianus diaconus episcopi Primiani dixit: Male habet.

Item recitavit: Pelagius episcopus Vanarionensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo.

Item recitavit: Victorianus episcopus Tibaritanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit*: Primulianus episcopus Mandasumitanus*. Cumque accessisset, idem dixit: Consensi et subscripsi.

Item recitavit: Fortunatianus episcopus Metensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Felicianus episcopus Utinensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Florentinus episcopus a Tubusubtu. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Marcus episcopus Midicensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo. Alypius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Unde es? quae est autem civitas tua? Marcus episcopus dixit: Secus Tapruram Midica. Novit me Dimenianus a Taprura.

Item recitavit: Donatus episcopus Cresimensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo.

Item recitavit: Victorianus episcopus Puppitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Dativus episcopus Novapetrensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: et adversarium non habeo, quia illic est domnus Marculus, cuius sanguinem Deus exiget in die iudicii.

Item recitavit: Maximinus episcopus dixit. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Cresconius episcopus Legensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium ibi nec habui, nec habeo.

Item recitavit: Valentinianus episcopus Iuncensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Gaudentius episcopus Zertensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomaziensis dixit: Est ibi presbyter Catholicorum. Gaudentius episcopus dixit: Non habeo adversarium in plebe mea.

Item recitavit: Bonifacius episcopus Urugitanus. Cumque accessiset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Donatus episcopus Bamaccorensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi, et nullum habeo adversarium in plebe, nisi solum Absalonem. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Hic est episcopus praesens Cassianus.

Item recitavit: Restitutus episcopus Drusilianensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Flavianus episcopus Pauzerensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Clarentius episcopus Tabracensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Recargentius episcopus Lamiggigensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo. Aurelius episcopus Macomadiensis dixit: Illic est Crescentianus presbyter.

Item recitavit: Pascasius episcopus Tuggensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Castus episcopus Cellensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Aptus episcopus Tuzuritanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Victor episcopus Rotariensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Episcopum illic habuimus. Occidistis illum et invasistis.

188. Adeodatus episcopus dixit:

Dicit episcopum occisum. Accuset, doceat, intendat. Et alia manu: Adeodatus episcopus recognovi. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Et rebaptizaverunt illum hominem nonagenarium episcopum. Victor episcopus Azurensis Ecclesiae catholicae dixit: Dicit se non habere. Ego Ecclesiam illic habeo, quod te non fugit.

Item recitavit: Calipodius episcopus Vazaritanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Benenatus episcopus Casensium Bastalensium. [Cumque accessisset, idem dixit:] Mandavi et subscripsi, et non habeo adversarium.

Item recitavit: Honoratus episcopus Adquesirensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Felix episcopus Maxulitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Marcianus episcopus Sitifensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Ianuarius episcopus Numidiensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi, et traditores non habeo. Fortunatianus episcopus Ecclesiae catholicae Siccensis dixit: Unde es? Ianuarius episcopus dixit: Numidia est. Mauritania est Caesariensis. Reparatus episcopus Ecclesiae catholicae Sufasaritanae dixit: Dioecesis mea est. Illic presbyterum habeo, illic tecum vigilavit.

Item recitavit: Campanus episcopus Cincaritanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Cresconius episcopus Caesarianensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: aemulum non habeo.

189. Novatus episcopus Sitifensis Ecclesiae catholicae dixit:

Habet contra se Catholicum presbyterum, clericos abundantes, et populos ex coetu Donatistarum. Hic est presbyter et diaconus, hic in hac civitate Carthaginensi, quem praedavit, quem torsit, quem suspendit. Ecclesiam autem catholicam praedavit, pecuniam sustulit, frumenta deportavit, carpenta duxit, ut norit iste, quia est illic Ecclesia catholica. Hoc sum prosecutus. Adeodatus episcopus dixit: Haec omnia documentis agenda sunt. Faciat periculum qui mendacium in iudicio promit. Et alia manu: Adeodatus episcopus recognovi. Novatus episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Iube presbyterum loci intromitti.

190. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Ad praesentem cognitionem ista non pertinent. Quae mihi mandata est reliquorum subscriptio relegatur. Salvianus episcopus dixit: Nobis praescriptum est dudum quo dicerent. De episcopis agitur, non de presbyteris.

191. Fortunatianus episcopus Ecclesiae Catholicae dixit:

A nostris partibus propterea respondetur, quia ibi Catholica denegatur. Unde impudentiae vestrae satisfactum fuisse praesentia gesta loquentur. Et alia manu: Recognovi.

192. Adeodatus episcopus dixit:

Agimus tibi gratias, quod semper facis iniuriam. Et alia manu: Adeodatus episcopus recognovi.

193. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Ista in tempus aliud reserventur, nunc quod delegatum est sacro iudicio peragatur.

Item recitavit: Felicissimus episcopus Obbensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Rufinus presbyter pro episcopo meo Iuliano Midlensi subscripsi.

194. Fortunatianus episcopus Ecclesiae Catholicae dixit:

Respondeatur utrum pro praesente subscripserit. Et alia manu: Recognovi.

195. Adeodatus episcopus dixit:

Iulianus aegritudine praepeditur: sed ne videretur aliquo pacto defuisse, presbyterum misit, per quem suam absentiam excusaret; et ipse pro illo subscripsit. Et alia manu: Recognovi.

196. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Probabilis et rationabilis excusatio est.

197. Fortunatianus episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Etiam hoc testatum esse volumus, quia pro absente subscripsit. Et alia manu: Recognovi.

Item recitavit: Optatus episcopus Timicitensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Victorianus Tigimmensis episcopus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit, Honorius episcopus Vartanensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Martinus episcopus Siccesitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Vindemius episcopus a Cenis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Donatus episcopus Tanudaiensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Possidius episcopus Sillitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Reparatus episcopus Aquensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Honoratus episcopus Larensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Proficentius episcopus Macomaziensis. Cumque accessisset, idem dixit: Licet non habeam adversarium, mandavi et subscripsi. Fortunatianus episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Ex qua Macomadia? Proficentius episcopus dixit: Rusticiana.

Item recitavit: Paschasius episcopus Dusitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Antonianus episcopus Druensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Ianuarius episcopus Aquae Albensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit*: Crescens episcopus Icositanus*. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Paschasius episcopus Turensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Victor episcopus Oriensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Marcianus episcopus Tabazagensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Cresconius episcopus Siguitensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi. Sicut adversarium non habeo, sic numquam habeam.

Item recitavit: Dativus episcopus Visensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Quodvultdeus episcopus Nebbitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Constantius episcopus Rusubiccariensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Augustalis episcopus Altiburitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Saturninus episcopus Tamagristensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Simplicius episcopus Tibilitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Ipse est episcopus qui rebaptizatus est, et factus est audiens.

198. Adeodatus episcopus dixit:

Hoc cognitioni servandum est. Agnovit veritatem. Item recitavit: Verianus episcopus a Turre alba. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et sunbscripsi.

Item recitavit: Verissimus episcopus Tacaratensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Servatus episcopus Amporensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Martialis episcopus Vatarbensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo.

Item recitavit: Donatus episcopus Tamascaninensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Quadratianus episcopus plebis Sicilibbensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Saturnus episcopus Sitensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Iunior episcopus Rusiccadiensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Miggin episcopus Edistianensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Fidentius episcopus Dianensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Geminius episcopus Clypiensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Marcianus episcopus Assabensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Rogatianus episcopus a Vico Ateri. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Donatus episcopus Bucconiensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo.

Item recitavit: Donatus episcopus Tegulatensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Donatus episcopus Zicensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Felix episcopus Magarmelitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Marcellinus episcopus Mullitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Benenatus episcopus a Casis Silvanae. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Rufinus episcopus Labdensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Victor episcopus Dionysianensis. Primianus episcopus Carthaginis dixit:

Aegrotat.

Item recitavit: Benenatus episcopus Mesarfeltensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: et adversarium non habeo. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Habes. Persecutio tua plurimos cives evertit. Lucianus ibi fuit episcopus. Adhuc ordinari habet.

Item recitavit: Gloriosus episcopus Migirpensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Iunianus episcopus Lamigigensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Paulus episcopus Siccensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Felicianus episcopus Aquaenovensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Aemilianus episcopus Verronensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Secundinus episcopus Uvaziensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Bellicius episcopus Teleptensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Lucius episcopus Zabensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Bebianus episcopus Dusensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Bonifacius episcopus Utimmensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Restitutus episcopus Membressitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Cresconius episcopus Aquensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: et traditorem in plebe mea non habeo. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Habemus ibi presbyterum. Nam et episcopus ibi fuit, modo defunctus est, et in loco eius necdum est ordinatus.

Item recitavit: Victor episcopus Curubitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Saturus episcopus Bizaciensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Florentinus episcopus Furnitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Aemilianus episcopus Casensium Medianensium. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Victor episcopus Gatianensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Luculus episcopus ab Hospitiis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi. Duos adversum me habeo, et ordinaverunt modo unum.

Item recitavit: Romanus episcopus Lesvitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Restitutus episcopus Segermitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Cresconius episcopus ab Horrea Aninicensi. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit*: Faustinus episcopus Tambaiensis*. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Primilianus episcopus Lucimagnensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo.

Item recitavit: Maximianus episcopus Bennefensis. Primianus episcopus Carthaginis dixit: Hodie exivit de corpore.

Item recitavit: Donatus episcopus Tiseditanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Urbanus episcopus Talensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit*: Innocentius episcopus Guzabetensis*. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo.

Item recitavit: Felix episcopus Zummensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit*: Leontius episcopus Rusticianensis*. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo. Terentius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Iste rebaptizabat post partem Donati. Rebaptizatus est postea, et sic est ordinatus.

199. Adeodatus episcopus dixit:

Serva partibus quae competunt.

Item recitavit: Evasius episcopus Girbitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

200. Fortunatius episcopus Ecclesiae catholicae Siccensis dixit:

Felix Zummensis quomodo absens subscribere potuit doceatur. Et alia manu: Recognovi.

201. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit:

Videtis quid a partibus vestris flagitetur. Quaeritur enim quis nomine istius qui in praesentiarum videtur minime constitutus subscripserit mandato. Adeodatus episcopus dixit: Expecta, hoc quaeritur. Et alia manu: Adeodatus episcopus recognovi. Optatus episcopus dixit: Felix Lambiensis infirmatur.

Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Cuius loci Felix episcopus subscripserit, officium aperte demonstret. Et recitavit: Felix Zummensis. Alypius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Subscriptionis falsitatem deprehensam fuisse testatum sit. Et alia manu: Recognovi. Adeodatus episcopus dixit: Hic error est, non falsitas. Et alia manu: Recognovi. Alypius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Magnus error. Nescivit unde esset. Et alia manu: Recognovi. Possidius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Quis sub eius nomine subscripserit, saltem hoc Notarius eorum edicat. [Et alia manu: Recognovi]. Alypius episcopus Ecclesiae catholicae dixit: Sufficit non nos praetermisisse ista. [Et alia manu: Recognovi]. Petilianus episcopus dixit: Felix quidam Lambiensis, collega noster, hic aegrotat; sed et alii duo, id est Flavianus et Donatus, ibidem non mediocri aegritudine retinentur. Credo quod alicui mandaverit pro se subscribi ille Felix, et in nomine sedis vel loci factus est error; quem aut simpliciter accipiant, aut facimus huius nominis iacturam. Et alia mauu. Petilianus episcopus recognovi. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Accepistis prosecutionem, quam vobis aestimo posse sufficere. Unde patimini ut reliqua perlegantur.

Et recitavit: Ianuarius episcopus de Tubursico Numidiarum. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Securus episcopus Tenitanae urbis. Cumque accessisset, idem dixit: Hic sum; et mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Donatus episcopus Arensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi, et traditores in plebe mea non habeo.

Item recitavit: Marinianus episcopus ab Oea. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Montanus episcopus a Cemeriniano. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: adversarium non habeo. Fortunatus episcopus Ecclesiae catholicae Constantiniensis dixit: Habemus illic Ecclesiam, et presbyterum Terentium.

Item recitavit: Donatianus episcopus Carcabianensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Iustus episcopus Nicibensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Felix episcopus Tagaraiensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Victor episcopus Equizetensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Ianuarius episcopus Horreae Caeliensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Cresconius episcopus Pudentianensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi. Traditores vero in plebe mea et omni dioecesi mea non habeo. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Episcopum ibi habebamus Memmianum reverentissimum virum. Postea alterum Memmianum illic ordinavimus. Defuncti sunt. Ordinamus alium. Adeodatus episcopus dixit: Cui? Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Remotis vobis ordinamus. Ipsi deposuerunt basilicas, ipsi tulerunt ornamenta Ecclesiae. Ille qui loquitur, quatuor basilicas deposuit uno loco.

Item recitavit: Ianuarius episcopus Aptucensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi. Victor episcopus Ecclesiae catholicae Libertinensis dixit: Unitas est illic, publicam non latet conscientiam.

Item recitavit: Fidentius episcopus Cullitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Saturninus episcopus Gazabianensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Vitalis episcopus Masculitanus. Cumque accessisset, idem dixii. Mandavi et subscripsi. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Iste Vitalis diaconus fuit catholicus in civitate Sitifensi. Rebaptizatus, factus est presbyter. Proiectus est causa adulterii, et factus est postea episcopus. Petilianus episcopus dixit: Accusatoris loco stare voluisti. Et alia manu: Recognovi. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Non accusatoris loco, sed purgationis.

Item recitavit: Rufinianus episcopus Tuburbitanus. Cumque accessisset, [idem dixit] Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Cresconius episcopus Baiesitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Saturninus episcopus Victorianensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Lucianus episcopus Burugiatensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Maximus episcopus Abitinensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Victor episcopus Gibbensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Victorianus episcopus Tunusudensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Cresconius [episcopus] Ausugrabensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Fortunatianus episcopus a Senemsalis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Salustius episcopus Zertensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Hilarius episcopus Sullitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

[Item recitavit: Victor episcopus Taborensis.] Et cum recitasset, Victor episcopus Taborensis dixit: Susceperam quidem mandatum; sed quia beatissimus pater et princeps noster Primianus nunc suscepit, me necesse est mandare his actis. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Voluntatem tuam gesta retinebunt.

Item recitavit: Argutus episcopus Tabudensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit*: Felix episcopus Manazenensium Regiorum*. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Macrobius episcopus Hipponiensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Maximinus episcopus Uzabirensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Cresconius episcopus Silemsilensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi. Traditores non habeo in plebe mea. Aurelius episcopus Ecclesiae catholicae Macomadiensis dixit: Presbyterum habemus qui intervenit.

202. Adeodatus episcopus dixit:

Intervenit dixisti. Si ubique vestros spargere velitis, iam videmini habere nobiscum partem in his locis ubi Christiani sunt. Et alia manu: Recognovi.

Item recitavit: Gaudentius episcopus Nigizubitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Cresconius episcopus Sinitensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Turrasius episcopus Fissanensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Speratus episcopus Cataquensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Fortunatianus episcopus Vensanensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Ianuarius episcopus Centurionensis. Cumque accessisset idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Comparator episcopus Mactaritanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Cresconius episcopus Banzarensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi: traditorem non habeo in plebe mea.

Item recitavit: Victor episcopus Hiltensis. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Victor episcopus Titulitanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.

Item recitavit: Felix episcopus Vosetanus. Cumque accessisset, idem dixit: Mandavi et subscripsi.