Articulus 45

DE VIRTUTIBUS, MEDIO HIERARCHIÆ MEDIÆ CHORO.

CONSEQUENTER Theologus exponit proprietatem medii ordinis mediæ hierarchiæ.

Ipsam vero sanctarum Virtutum, id est, æstimo nominationem « sanctarum Virtutum », id est, hoc nomen, Virtus, quo designantur angelicæ mentes quæ sunt de ordine mediæ hierarchiæ, qui ordo dicitur Virtus seu Virtutes, designare fortem quamdam et incommutabilem virilitatem, id est efficaciam seu idoneitatem vel activitatem robustam, incorruptibilem, perpetue fixam, in omnes secundum earum deiformitatem operationes, id est ad exsequendum expedite ac prompte omnem actum pertinentem ad eas « secundum earum deiformitatem », id est juxta perfectionem excellentiamque earum in dignitate specifica aut gratuite eis collata, per quam Deo assimilantur in suo gradu ac ordine ; ad nullam susceptionem inditarum ei divinarum illuminationum imbecilliter infirmatam, id est non debilitatam exiliter ad illuminationes et influentias quascumque sibi desuper datas et convenientes ; potenter in imitationem Dei reductam, id est ad fontem totius potentiæ Deum omnipotentem vigorose conversam, ad quem ipsamet intellectualiter se convertit, et tam a Creatore quam ab ordine superiori ad illum reducitur : non quod unquam recessit, deviavit, aut aversa fuit ab eo ; sed per creationem ab ipso exivit, protinusque rediit ad eumdem per contemplationem, dilectionem et gratiarum actionem : reducta est ergo « potenter in imitationem », id est ad assimilandum se summe in exsecutione actuum ad chorum suum spectantium.

Non relinquentem suimet imbecillitate deiformem motum, id est, præ propria infirmitate nequaquam omittentem exsequi et indefesse exercere « motum deiformem », id est operationem divinam, qua jugiter circa Deum versatur, et tendit in ipsum, seque extendit in omne quod complacet Creatori : de quo motu dictum est sæpius. Sed firmiter ferentem, id est, fortiter ascendentem seque erigentem, in superessentialem et potentificam virtutem, id est in divinam et increatam omnipotentiam, quæ causa est, datrix et conservatrix totius potentiæ, et ipsius imaginem virtuti similem, juxta quod licet, factam : hoc est, ferentem non solum in virtutem illam superessentialem æternam, sed etiam in virtutem creatam, « factam similem virtuti » illi supremæ, ac per hoc,¹

« imaginem ipsius » increatæ potentiæ. Virtutes ergo illæ angelicæ sua vi non solum se ferunt et extendunt in Conditorem, sed item in spiritum inferioris gradus ac ordinis, cui communicant bonitates sibi desuper præstitas.

Et ad ipsam quidem ut principalem virtutem potenter conversam: id est, nomen istud Virtutis, designat spiritum ordinis hujus esse vigorose reductum « ad ipsam » increatam « virtutem, ut », id est tanquam vere, « principalem » atque finalem, ad quam omnia ultimate tendunt ac referuntur. Ad secunda vero, virtutem dans et deiformiter provenientem: id est, ad inferiora designat ipsam esse conversam tanquam principium quoddam « dans eis « virtutem », hoc est, ipsos confortans ad exercendum et exsequendum quod præcipit illis: virtutem, inquam, etiam « deiformiter provenientem », id est descendentem in ipsam. Quemadmodum enim Virtutes istæ angelicæ de hoc medio choro, a Deo caritative liberaliterque recipiunt, ita et inferioribus gratiose ac munificenter transfundunt: quod totum intelligendum est, quantum ad exercitia ista in hierarchicis actibus, officiis et obsequiis, circa creata, præsertim circa Ecclesiam.

Præterea certum est, quod non solum ordo Virtutum habet hujusmodi virilitatem et fortitudinem ad agendum ac recipiendum et communicandum convenientia sibi: imo et quilibet ordo cœlestis sortitus est hoc. Verum hic ordo Virtutum habet hoc specialiter ac distincte tanquam sibi formale. Propter quod inde sumit denominationem, gradum et speciem quamdam, sicut de aliis ordinibus hinc inde expressum est: quemadmodum etiam in numeris et figuris, numerus major includit minorem, et ab ultima unitate suscipit speciem, una quoque figura in se aliam comprehendit, ut tetragonum trigonum; similiter in formis specificis forma superior totam perfectionem formæ inferioris, aliquid superaddens: unde et species rerum se habere dicuntur ut numeri.

Footnotes

1. Hebr. i, 14. ↩