Sectio 10, art. 2: DE REDEMPTIONE PER MODUM LIBERATIONIS

Status qusestionis- — In art. 4 S. Thomas quasrit : utrum passio Ohristi causaverit nostram salutem per modum redemptionis. In hoc articulo redemptio non sumitur in sensu generali secundum quenv Christus dicitur « causa nostrae salutis » sed in sensu limitato « Hberationis a servitute peccati, a reatu pcena; et a servitute diaboli»,^ Sic distinguitur hic modus redemptionis ab aliis prius consideratis^ Et nunc non agitur de modo constitutivo operis redemptivi, sed ddj ejus effectu, pariter in art. 6°.

S. Thomas ponit initio tres difficultates : 1° Homines nunquam desierunt esse Dei, ergo non sunt redimendi ; 2° nec redimendi sunt' a servitute diaboli, quia diabolus nullum jus habet; 3° quia Christus. non solvit diabolo pretium redemptionis.

Responsio tamen est : Passio Ghristi nos liberavit a servitute peecati, diaboli et a reatu pccruv.

Hoc est de fide secundum S. Scripturam : Die annuntiationis Angelus Domini dixit ad Mariam : « Et vocabis nomen ejus Jesum;j ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum». Pr£ecur-j sor dicit de eo (.Toan., i, 29): « Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peM catum mundi». Ipse Jesus ait (Marc, x, 15: « Filius hominis veuit..j ut daret animam suam redemptionem pro multis». — Joan., xn, 31, ante passionem : «Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum ».

S. Paulus docet, Col., i, 13-14 : « Gratias (agamus) Deo qui eripuit nos de potestate tenebrarum et transtulit in regnum Filii di> lectionis suas, in quo habemus redemptionem per sanguinem ejust remissionem peccatorum». — Col., H, 13-15: « Et vos cum mortul essetis in delictis... convivificavit cum illo (Christo), donans vobis omnia delicta, delens quod adversus nos erat chirographum decreti, quod erat contrarium nobis, et tulit ipsum de medio, affigens illud cruci ; et expolians principatus et potestates, traduxit confidentcr, palam triumphans illos in semetipso ». — Hebr., n, 14-15: « Ut per mortem (suam) destrueret eum qui habebat mortis imperium, id est, diabolnm ; et liberaret eos qui timore mortis, per totam vitam obnoxii erant servituti ».

Aliis verbis Christus sua passione retulit victoriam de dseninnr et de peccato, et jam virtualiter de morte, quae est « stipendium peo. cati » ut manifestatur deinde per resurrectionem suam, qnse nostrami reeurrectionem annuntiat.

Testimonvitm Traditioni pariter clarum est. Rouet de JournelJ op. cit., Index theol., n. 413 et 420 collegit multa. testimonia Patraflj graecorum et latinorum, qui explicite docnerunt Christum nos reoa misse a peccato et a servitute diaboli, solveudo redemptionis pi-cliinnJ non diabolo, sed Deo.

AN BSSB REDBMPTOREM SIT PROPRIUM CHRISTI

Ratione theologica S. Thoma« hanc veritatem sic probat ex alils revelatis :

« Per -peccatum dupliciter homo obligatus erat. Primo quidem servitute peccati, qjia "qui facit peccatum, servus est peccati " (Joan., vm, 34), et "a quo quis superatus est, hujus servus est" (II Petr., ii, 19). Quia igitur diabolus hominem snperaverat, inducendo enm ad peccatum, homo servituti diaboli addictus erat. Secundo quantum ad reatum patnw, quo homo erat obiigatus secundum Dei justitiam.

« Quia igitur passio Christi fuit sufficiens et superabiindans sati sfactio pto peccato et reatu pcenae generis humani, ejus passio fuit quoddam pretium, per quod liberati sumus ab utraque obligatione ». Hic est effectus nempe satisfactionis ; hoc non pertinet ad ejus con stitutivum, est quid consequens.

Brevius : Peccatum inducit duplicem servitutem scil. peccati cum reatu pcenaj. Passio autem Christi fuit superabuudans satisfactio pro peccato et reatu pcenaa. ¥.vgo ipsa nos liberavit ab utraque servitute. Couc. Trid. (D>enz., 799) hanc rationein servat.

Ad iujn. Homines numquam desierunt esse Dei, prout remanserunt sub ejus potestate, sed per peccatum desierunt esse Dei quoad unionem caritatis. Et homines liberati a peccato per Christum patientem dicuntur redempti a passione ejus.

Ad 2uro. Llomo per peccatum Deum offenderat, et diabolo se subdiderat ei conseutiens... « Et ideo per respectum ad Deum justitia exigebat, quod homo redimeretur, uon autem per respectum ad dia bolum ».

Ad 3ura. « Hon erat pretium solvendum diabolo, sed Deo», sed soluto pretio Deo, per reparationem offensae, homines liberati sunt a servitute peccati, et consequenter a servitute daemonis. Sic optime corriguuutur qusedam exaggerationes loquelse quae leguntur apud Origenem et S. Gregorium Nyssenum dum videntur affirmare quasdam jura diaboli. D>iabolus nullum jus habet, et iidem Patres alibi veram doctrinam docent. Christus solvit pretium redemptionis reparando offensam Deo illatam; ideoque solvit hoc pretium non diabolo, sed Deo, et sequitur ex hoc quod homines liberantur a servitute diaboli. Cf. Pvouet de Journel, op. cit., Index theol., n. 420.

AttT. V. — UTRUM ESSE REDEMPTOREM SIT PROPRIUM CHRISTI

Status qusestionis. — Videtur qnod etlam DeaB !'ater nos rede- mit quia dedit Filiimi Hiium redemptll m pro peccatis nostris. In-

Miper pasHioin N aliorum ■anclorum snni otiam profic.uaj nd noHtram 'lalulcm, seciiiHlnni illuil «'oIohh., i, -<\ ; « (lauilco in piwHionibiiH meis pro voliis, ct «dinifilco cn quu' iIi-hiiiiI | kimmIoii u iii Ohrintl in l arnc mca

DB PASSIONB CHEISTI pro corpore ejus quod est Ecclesia». Ergo videtur quod non solus Christus debeat dici redemptor.

Responsio tamen est: Esse immediate Redemptorem, proprium est Christi, in quantum est homo, quamvis ipsa redemptio possit attribui toti Trinitati sicut prinue causw.

Agitur de redemptione universali humani generis, quse, ut dictum est art. praecedenti, est effectus passionis Christi.

Hoc probatur ex S. Scriptura: Act. Apost., iv, 12: S. Petrus dicit: «Non est in alio aliquo salus : nec enim aliud nomen est sub ccelo datum hominibus, in quo oporteat, nos salvos fieri». Christus dicitur universalis Salvator omnium hominum, sine exceptione: Rom., ih, 23: « Omnes enim peccaverunt et egent gloria Dei, justificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem quas est in Christo Jesu»; Rom., v, 12, 19; Gal., ni, 13, 22; II Cor., v, 14; I Tim., n, 6. Hebr., u, 10: « Decebat eum... qui multos filios in gloriam aduxerat, auctorem salutis eorum per passionem consummare ».

Unde etiam B. Maria Virgo fuit redempta a Filio suo, a meritis Pilii sui patientis, sed redemptione pra?servativa et perfectissima. Christus meruit de condigno Matri sua? etiam primam gratiam et ultimam, nou tamen maternitatem divinam, quia sic meruisset Incarnationem et seipsum.

Ratione theotoyica sic probatur responsio : Ad hoc quod aliquis redimat, duo requiruntur, scil. actus solutionis et pretium solutum quod suum sit. Pretium autem redemptionis nostrae est sanguis Christi, vel vita ejus corporalis, quam ipse Christus exsolvit. Unde utrumque istorum ad Christum pertinet immediate, in quantum est homo, sed ad totam Trinitatem, sicut ad causam primam, cujus erat et ipsa vita Christi et a qua inspiratum fuit ipsi homini Christo ut pateretur pro nobis.

Ad Jum. Sic redemptio immediate pertinet ad hominem Christum, principaliter autem ad Deum. Item ad 2llm.

Ad 9ujn. S. Thomas dicit : « Passwnes sanctorum proficiunt Eccleskc, non quidem per modum redemptionis , sed per modum exempli, et exhortationis, sec. illud II Cor., i, 6: " Sive tribulamur pro vestra exhortatione et salute " ».

Ut notat Cajetanus, dubium occurrit circa hanc responsionem ad 3um, quia ipse S. Doctor, in IV Sent., dist. 20, a. 1, q." 1", dicit thesaurnm Eccleskc, ex quo indulgentise efficaciam habent, passiones sanctorum continere. Hoc idem expresse dicit Clemens VI (Denz., 552, cf. 757, 1471, 3051). Constat autem passiones per indulgentias appil catas per modum satisfactionis, ac per hoc modum redemptionis, pro. ficere Ecclesiae15.

Ad hanc difficultatem merito respondet Cajetanus: « Sed inten dit Auctor de passionibus sanctorum absolute. Ita quod intcr pm

15 Item justus potest mexeri de congruo converslonem p»K?caloi'ls. ut Monlcl conversionem AuKiistlnl, cf. q. 1H. a. 0.

AN BSSE REUEMPTOUBM SIT PKOPRIUM CHRISTI xiones Christi et Sanctorum multiplex in proposito traditur hic differentia. Prima est in verbo passiones.

« Nam passiones Christi absolute redimunt Ecclesiam ; passiones autem sanctorum non absolute, ut hic dicitur, sed superllue tantum satisfaciunt pro nobis, ut in IV Sent. et in dicta extravagante Clemeutis VI continetur. — Secunda est in verbo redemptionis. Quoniam passio Christi redimit simpliciter, quia a servitute culpw et pwnai; passiones vero sanctorum non nisi secundum quid redimunt, scil. a pa>na quadam^ scil. temporati pro actuali peccato debita. — Tertia est in verbo proficiunt. Quia passio Christi prodest Ecclesia; per modum redemptioiiis, etiam si nulia clavis Ecclesiae iutercedat ; sed pas siones sanctorum non pro me satisfaciuut nisi clavium auctoritate mihi applicentui".

«Tot ergo limitationibus opus cum sit ad veriiicandum quod aliqua3 passiones sanctorum prosunt Ecclesiaa per modum redemptionis ; ac per hoc, aflirmativa non nisi secundum quid sit vera: potuit absque ullo veritatis pra;judicio negativa simpliciter et absolute asseri, dicendo quod passiones sanctorum non prosunt Bcclesia' per modum. red-emptionis. Et cum veritate istius negativas stare jam patet doctrinam de efflcacia indulgentiarum ex meritis sanctorum ». Sic concludit Cajetanus 16. Brevius: solus Christus nos liberat a culpa et a pf/tna w.tema, merita sanctorum nos liberant a pcena tem porali, et nonnisi praesupposita redemptione per Christum facta. Insuper, ut dicitur I" II", q. 114, a. 6, «merito condigni nullus potest mereri alteri primam gratiam nisi solus Christus... caput Ecclesiae et auctor salutis humanaj» (Hebr., u, 10), et sancti nonnisi de con ijruo possunt alteri mereri primam gratiam, ut ibid. dicitur.

S. Thomas insuper suam mentem magis explicite manifestat Comm. in Epist. Coloss., l, 24, circa verba Apostoli : «adimpleo ea quaz desunt paftsionum Christi... ». Dicit : « Hsec verba secundum superficiem malum possent habere intellectum, scil. quod Christi pas sio non esset sufficiens ad rederaptionem, 6ed addita? sunt ad complementum passiones sanctorum. Sed hoc est bau-eticum, quia san guis Christi est sufficiens ad redemptionem etiam multorum mundorum... Sed intelligendum est quod Christus et Ecclesia est una per< sona mystiea, cujus caput est Christus, corpus omnes justi : quilibet uitem justus est quasi membrum hujus capitis... Deus autem ordi navit in sua pra^destinatione quantum meritorum debet esse per totam Ecclesiam, tam in capite quam in membris, sicut et praedestinavit numerum electorum. Et inter hsec merita pnwipue sunt passiones sanctorum martyrum. Christi, scil. vapitis, mcrita sunt infinita, quiUbet vero sanctus exhibet aliqua mcrita secundum mensuram suam... Sic etiam omnes sancti patiunl ur propter Ecclesiam : quaa ex eorum exemplo roboratur ».

'* Cf. BtUUD CAJBrANCM In iiiio Oommrntaito in /.;, ad Onl., n, 20, ct In fl'l<' i<t motltntn coiitrn l.uthrrum, CAp IX, OUjUI tradHCtlO Invi-nllur ln o|>ere I'. Kii. Mwincii. H .1 , /.,• Oorim mi/»Myuc Riinlc ilc Hi^oIok. lilMtorluue, '■!■ «I., WM, L. II. |), 270.

DB PASSI0NB CHRI8TI

Unde solus Christus est Redemptor. Verum tamen est quod B. M. V., ut explicatur iu Mariologia, dici potest sub Christo corredemptrix. Ut declaravit Pius X: «B. M. V. cum Christo et a Christo ascita in humanse salutis opus, de congruo, ut aiunt, promeret nobis, quse Christus de condigno promeruit » ". Pariter cum illo satisfecit de congruo ; Benedictus XV dicit : « Ita cum Filio patiente et moriente passa est et pa?ne commortua, sic materna in Filium jura pro hominum salute abdicavit, placandaxjue Dei justitia?, quantum ad se pertinebat, Filium immolavit, ut dici merito queat, ipsam cum Christo humanum genus redemisse» 18.

In hoc sensu B. M. V. cooperarta est ad acquisitionem gratiarum quffi fluunt ex sacrificio Crucis; alii autem sancti cooperantur non ad acquisitionem, sed ad applicationem fructuum passionis". Denique, cum merita Christi sint infinita et merita sanctorum sint finita, dici potest quod passiones sanctorum non adduut aliquid nisi in ratione finiti, nec intensive, sed extensive, aliquo modo sicut dicitur: Deus et creaturse non faciunt plus entis quam Deus solus ; post creationem sunt plura entia, sed non plus entis, nisi extensive.

Remanet quod solus Christus est simpliciter Redemptor generis humani.