Sectio 10, art. 8: OE UNIONE IN CHRISTO SALVATORE

SUMMI DOLORIS ET SUPREM/E BEATITUDINIS

Post problema de motivo humiliatiouum et suuiini doloris Christi redemptorie, examinandus est alius aspeetus Passionis, valde abscon ditus, scilicet quomodo Christus simul summum dolorem etiam moralem sustinuit et gaudium suprenue beatitudinis conservavit.

Hoc problema examinatur a S. Thoma, III", q. 46, in quatuor articulis, ab art. 5° ad 8" incl. Utrum Christus sustinuerit omnea pa-ssiones, utrum dolor ejus fuerit maximus, utrum tota anima ejus pateretur, et utrum passio ejus impediverit gaudium fruitionis. Jam supra dedimus compendium horum articulorum. eorum doctrina nunc profundius et altius consideranda est.

Prsnotamen.

Tota haec qtia?stio illustratur ex hoc. quod Christus ut homo ae cepit. a primo instanti conceptionis suse plenitudinem gratUe et oarjs tatis simul cum visione beatifica, et exinde habuit semper ardens desiderium perfeetissime, adimplendi missionem suam rcdemptricern per summum holocaustum.

Unde videbiinus : 1" quomodo pluries in vita sua hoc ardens de^ siderium expressit: 2" quod omnia genera dolorum et summum dolorem sustinuit (III\ q. 46, a. 5 et 6) ; 3" quod tamen supreniam pacera et beatitudinem semper servavit (ibid., a. 7 et 8) ; 4° quomodo uniebantur in eo suprema tristitia cum summa beatitudine. Oirea hoc ut dicemus sunt. tr«s theoria.' insulticientes : 1* quod Christus doluit so~i lum in parte sensitiva auima? : hic est error gi avis : 2' quod OhristuJ tunc noluit conservare gaudiuni procedens a visione beatifica ; 3" >|iiod suniina beatitudo et summa tristitia suiit proprie contrarije et tamen iniraculose uniuntur. Dicemus nou sunt proprie contrai ue, sed tamen earum unio iutima est simul miraculum et mysterium, ac sequela hu jusce mysterii quod Christus erat simul viator et comprehensor.

Tota haec quaestio illustrari debet ex hoc principio. quod Chri stus ab initio vitae suai humana?. habuit plenitudinem absolutam gra tiw ex qua procedunt ex una parte lumen gloruv, visio heatifica ac summum gaudium, et ex altera parte summa caritas, summus zelu» gloriw Dei et salutis animurum, cum ardentissinio desiderio per feetisime adimplendi missionem suam redemptricem per sunmniin holocaustum, per perfectiseimam suipsius iininolationem. Unde hi dnn effectus masoime dwersi, scil. summum gaudium et summiis dolor oriuntur ex eadem radice, scil. ex plenitudine gratia;, sic debeni cdd ciliari et intime. Imo, ut videbimus, summus dolor Ohristi fuit d* peccato et secundiim intensitatem caritatis sua? *eu amoris siii nrg» Deum offensum et erga animas quas peccato moriuntur. lu hoc ilfclj dmo principio jam apparet intiina conciliatio eorum quw maxime CU itanl 61 quaa iun| naturaliter [ncomposiibHia.

Sl .MMI UOLOIUS KT SUl-RKM/H BICATITUDINIS

1».- Da ardenti desiderio Sacrifieii Vruris in Christo secundum plenitudinem. caritatis swv,

Est principium communiter in theologia receptum quod super ^minens m-issio immediate alicui a Deo commissa ad aliquid diviuum exposcit in legato proportionatam sanctitatem. Dei enim perfecta sunt opera, ea prsesertim quaa ab eo immediate et exclusive proce dunt; in liis operibus nihil iuordiuatum seu improportionatum inve uiri potest. Veritas hujusce principii praisertim prout applicatur Christo est revelata, v.g. ad Eph., i, 10: « Proposuit (Deus) in dispensatione plenitudinis teniporum instaurare oiunia iu Christo». Momentum hujusce principii certissimi adbuc melius percipitur, si per oppositum inspicimus id quod sajpius in huinanis rebus regendis accidit. Non raro enim incapaces, imprudentesque homines munera altissima obtinent, in detrimento eorum quos regere debent. Nihil autem simile inveuitur apud eoS, qui immediate ab ipso Deo electi et parati ad supereminens ministerium in ordine salutis vocati sunt. Eis dat Oominus proportiouatam gratiam, ut perfecte adimpleant raiseionem suam, ut patet in vita sanctorum qui fundaverunt Ordines religiosos, et antea in vita Apostolorum. Hoc autem maxime verifi catum est in Christo Salvatore.

Acceperat enim, ut supra dietuin, q. 7. a. 9.-13, absolutam pleuitudinem tum intensivani, tum extensivam gratia?. habitualis et ca ritatis, et igitur secundiiin hanc caritatis plenitudinem ardenter desideravit ab iuitio vitae sua^ perfectissime adimplere missioneui suam per sacrificiuni Crucis a Deo volitum pro salute nostra.

Si Daniel propheta fuit « vir desideriorum » (Dan., ix, 23; x, Ll): si ornnibus christianis dictum est: « Beati qui esuriunt et si tiunt justitiam», certo Christus ipse semper habuit in terris vivum desiderium perfectissime adimplendi missionem suam redemptricem, non obstantibus quibuscumque obstaculis et persecutionibus, imo ita ut ipsae persecutiones subservirent missionis sua? qua? simul est Sacerdotis et victima?.

Missio Cbristi jam clare declaratur a S. Joanne Baptista, dum dicit apud Joan., i, 29: « Ecce Agnus Dei qui tollit peccata mundi».

Hoc autem ardens desiderium perfectissiuie adimplendi sacrifi cium crucis, diversimode exprimitnr a Ohristo ipso.

In Ep. ad Hebr., x, 7, ubi est sermo de ObriBtO Blipremo Sacer dote et bostia., ostenditur iiisullicicnlia .sjuiiliciorum Veteris Legis et dicitur: « Impossibile euim est sangiiine taurorum et hircorum auferri peccata. ldeo ingrediens miiiidiiin dixil (CbrietUS); Hostiam et oblationeru aoluisti. corpu* autcin aptusti mihi. Ilolocautomata pro peccwto oon tibl placuerunt. IHiac tllxl : /■><•<• uenio; in capite libri scriptutn «'si di nu ul facian», Deui, voluntateni tuam... Tunc

<li.\i : /'/'<■<•« rnnio ul farium . Drus, nnluntutvm luam». Aurt.or epi atols itutim n<l<iii i « Ln qua coluntati innctiiiiiiii kuiiiuk pcr obia lioneiii o6>rporii J«au < *h i-imi i ■irnel •>. Wolt lewe^ qui» cmanta Gbri m DNIONE IN CHRISTO SALVATOUI9 sti immolatio semel facta est in cruce, et quia ejus interior oblatio sic ab initio facta, jugiter perduravit, nec necesse erat quod renovaretur, quia non interrumpebatur. Si perfectus religiosus postquam vota sua perpetua fecit, vivit quasi semper in statu oblationis actualis, a fortiori Christus ipse.

Kevera haee oblatio numquam cessavit in anima Cbristi et eam eodem modo espressit in horto Getlisemani, dicendo : « Non sicut ego ▼olo, sed sicut tu» (Matth., xxvi, 39; Luc ; Marc).

Inter autem initium et finem hu-jz vitie terrestris, pluries Chri stus lioc desiderium pro nobis patiendi clare expressit.

Apud Luc, xn, 49: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut aceendaturf Baplismo autem habeo baptizari et quomodo ooarctor usque dum perficiaturf ». Agitur de baptismo sanguinis, qui est omniunl perfectissimus, ut ostendit S. Thomas. III', q. 46, a. 12, nam simul est sacrificium.

Item desiderium Passionis seu Orucis pulcherrime exprimitur apud Joan., x, 11, in parabola Boni Pastoris: « Ego sum pastor bonus. Bonus pastor animam swm dat pro ovibus suis. Mercenarius autem videt lupum venientem... et fugit. Ego sum pastor bonus... et anirnam meam pono pro ovibus meis... Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso..., hoc mandatum accepi a Patre meo». Jugiter ergo perdurat uaec oblatio interna in corde Christi.

Pariter apud Matth., xvi, 23, postquam prasdixerit dolorosam Passionem apostolis, Petrus ccepit increpare illum dicens : « Absit a te, Domine, non erit tibi hoc Qui conversus, dixit Petro : Vade post me, Satana, scandalum es mihi, quia non sapis ea quai Dei sunt, sed ea quae homiuum ». Iuconscienter Petrus loquebatur contra totam ceconomiam salutis, contra infallibilem dispositionem Providentiae de sacriticio crucis ad salutem generis humani. Christus rursus suam missionem affirmat et perfecte vult eam adimplere, non obstante summo dolore crucifixionis.

Similiter dum apud Matl h., x, 38, loquitur de cruce tollenda : « Qui invenit animam suam (seil. in gaudio terrestri nimis dilecto) Et qui non accipit crucem suam et sequitur me non est me dignus ». « Qui invenit animam suam scil. in gaudio terrestri nimis dilecto, perdet illam ; et qui perdiderit anima suam (seu sacriticat vitam suam pro Deo), inveniet eam». ltem Marc, vra, 34. Item Marc, x, 35 et Matth., xx, 20 ad Filios Zebeda?i : «Nescitis quid petatis. Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? aut baptismo, quo ego baptizor, baptizari? Dicunt ei : Possumus. Ait illis : Calicem quidem meum bibetis».

Adhuc apud Joan., xn, 23-32, post triumphalem ingressum in Jerusalem Christus loquitur de sua glorificatione per crucem, dum dicit: « Venit hora ut clarificetur Filius hominis. Amen. amen dico vobis, nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsuin solnm manet, si autem mortutim fuerit. nmltum fructum affert... Venit ergo'vox de cxelo: Et clarificavi et iterum clarificabo... Jcsuh dixit (ad turbain) : Nou propter me haec vox venit, sed propter vOS Nuiic judiciuni ext mundl; nunc princeps hiijus mnndi cjicietur fo

KUMMl UOLOHIS ET SUPUBM* BEATITUUINIS ras. Et ega si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum -». Llaac est pulcbra expressio vivi desiderii passionis. Et subito addit LCvangelista : « lloc autein dicebat, signiticans qua moi te eeset moriturus ».

Denique tioc vivum desiderium sacriticii crucis manifestissime exprimitur vigilia Passionis, dum Christus instituit sacrificium Mis- S83, quod est idem quoad substantiam cum crucis sacriticio. Ul narratur apud Lucam, xxn, 15, dixit apostolis : « Desiderio desidcravi hoc pascha, manducare vobiscum, antequam patiar». Id est magno desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum, scil. ut notat Eusebius, jtaseha novi Testamenti, id est Eucharistiam in qua Christus est ut victima, unde statim postea dixit: « Dico enim vobis, qtiia ex hoc non manducabo illud, donec impleatur in regno Dei... Et accepto pane, gi-atias egit et fregit, et dedit eis dicens: Hoc est corpus meum, quod pro vobis datur; hoc facite in meam commemorationem. Similiter et calicem, postquam ccenavit dicens : Hic est calix uovum testamentum In sanguine meo, qui pro vobis fundetur».

Statim post ccenam, eundo ad hortum Gethsemaui, Jesus idem desiderium exijrimens ait, apud Joan., xiv, 31 : «Venit princeps mun di hujus et in me non habet quidquam, sed ut cognoscat mundus quia diligo Patrem , sicut mandatum dedit mihi Pater, sic facio».

Item Joau., xv, 13: « Majorem hae dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis». Et in oratione sacerdotali, Joan. , xirri, 17: « Sanctifica eos (apostolos) in veritate. Et pro eis ego sanctifico meipsurn. ut sint et ipsi sanctiticati in veritate» (id est saerifieo meipsum).

Ex his variis testimoniis constat Christum jugiter desiderasse Iierfectam adionpletionem missiouis suae per sacrificium crucis. Haec diversa testimonia illustrantur etiam ex doctrina de plenitudine gra tise et caritatds in Salvatore, ut dictum est. Haec plenitudo gratiae disposuit eunx ut perfectissime desideraret et eOicaciter vellet suam niissionem Redemptoris et victimae adimplere per perfectum holo <;austum, pati«ndo pro nobis omnes dolores physicos et morales Pas sionis et cruc ifixionis \ Sic ex alto explicatur quare Christus liberrime voluerit pro nobis pati tristitiam usque ad mortem (Matth., xxvi, 38), quare «owpit pavere et tcedere» (Marc, xiv, 34), volendo nempe hanc anxietatem extremam pati, ut suum sacrificium esset per fectum holoca.ustum, in quo tota victima destruitur et consummitur in bonorem L>ei ad remissionem peccati '.

11°. — Awt Christus omnia gerwra dolorum et summurn dolorem xustinuerit .

6 Ctiristud volult r|ii<Hl <iuidam martyrt* uiomcuio niartyril haberfint sumintim gaiKlimu cjuu nltlgtlMUr <lolor. Itn pro 8. LaUNntlo, S. Ignatio Antio- ■ lipno, S. Anelrfn. wil pro wtpwi <;iirl»tus volult lnilxTe « irtstltinm asque ad iiiortem » ut Biu-rltH liiiii miiiiii i'hmi-1 iiiiikIs iKTfwtum »-t inerlt.orlum.

' < T IxiniH ClARMtli <• PM l" i-roir dti Jtnuit. 1(117, nouv. M. 1087. ch. V: La llllMllllnlr ll«' kTtVv |iro|l|'l' II .llVll'., •'iiiiiinc rlicf <lc H. •■■ cor|IB IIiyKt 1(]U<>. CIIIIKC CD

H.HI fiinc um inGllaattoa k t» < roli a> <fl-S31

458 DE 1'NIONE IN CBRISTO SALVATOKK

S. Thomas hanc qusGstionem examinat in IIIa, q. 40, a. 5 et t>. Ostendit qnod «non oportuit Christum pati omnem passionem, quia multse passionum species sibi invicem contrariantur, sicut combustio in igne et submersio in aqua» nec decuit eum pati aegritudines corporales (cf. q. 14, a. 4). Sed omn-ia genera passionum sustinuit, scil. : 1° ex parte hominum passus est ab omnibus, id est a gentilibus, a judajis, a principibus, a popularibus, a familiaribus, sicut patet de Juda eum prodente, et Petrum ipsum negante; 2° ex parte eorum in quibus homo potest pati, passus est in suis ainicis eum deserentibus, iu fama, in honoie per contumelias et blasphemias, in corpore, in anima per summam tristitiam et taedium ; 3° dcinde in omnibus partibus corporis sui a pedibus affixis cruc.i ad caput spinis coronatum.

Ad qufflstionem autem : Utrum dolor passionis Christi fuerit major omnibus doloribtts.

S. Thomas respondet : fuit maximus inter dolores praisentis v\t<r,, secundum quatuor cansas : 1° propter causas quasi elficientes doloris ; 2" propter perceptibilitatem patieutis scil. ex parte subjecti ; 3° propter absentiam mitigationis in dolore formaliter sumpto ; 4° ex parte fiuis, propter proportionem doloris a Cbristo volitam pro liberatione generis humaui, nempe ut liolocaustum esset perfectissimuin.

Ooc evolvit ibid. S. Thomas et bic explicat verba Threnorum, i, 12: « Attendite et videte, si est dolor, sicut dolor meus».

1° Quidem causa doloris sensibilis fuit acerbissima, nempe crucifixio totum corpus afficiens, et prsesertim partes maxime sensibiles, manus et pedes. — Item causa dolorUi interioris non potuit esse majus malum, scil. « omnia peccata humani generis» pro quibus satisfaciebat putiendo Christus. et qua: sibi adscripsit, item derelictio populi sui et discipuloruni.

2° Non poterat esse major perceptibilitas patientis sec. animam et sec. corpus, nam «Christus, sec. corpus miraculose formatum, erafcj optime compicxionatus, et in eo maxime viguit sensus tactus, ex cu-, jus perceptioue sequitur dolor. Anima autem ejus perfectissima, sec.j vires interiores perfecte apprebendebat omnes eausas tristitia»».

3° Non mitiyatus est dolor ejus, sicut in aliis patientibns, ex aliqua consideratione rationis, per quamdam derivationem gaudii a superioribus viribus ad inferiores, nam ut dicit Dainascenus « un' cuique virium Christus permisit agvre et pati quod est sibi propriunon mitigaudo scil. dolorem ex superiori consideratione, ut potuisse* faeere. Sic liberrime seipsum plene tradidit dolori.

4° Quia Christus voluit pati dolorem proportiomtum liberatUnii haminum a peccato. Quod sic exprimitur ibid. S. Thomas: «Quarto potest considerari magnitudo doloris Christi patientis ex boc, quod passio illa et dolor a Christo iuerunt assumpta voluntaric proptej linem liberatiouis homiuum a peceato, et ideo tantam quantitatm doloris assumpsit, qun- csset proportionata mat/nitudini frucliix. t/jffl mde eeqtieoatur ».

SUMMI DOIiORIS BT SUPRIOM.IS BEATITDOINI .s ltem ad 2um : « Ideo Christus, ut satisfaceret pro peccatis omniuin hominum, assumpsit tristitiain, maximam quidem quautitate abso luta, non tarnen excedentem regulam rationis», id est non impedientem rationis usum. Sed ut dictum est plene et liberrime se tradebat dolori pro salute nostra.

Item ad 4,un: «Christus non solum doluit pro amissioue vitai corporalis piopriaa, sed etiam pro peccatis omnium aliorum homi num: qui dolor in Christo excessit omnem dolorem cujuscumquc con triti: tum guiia e.v majori sapientia et caritate processil, ex quibus dolor contritiouis augetur; tum ctiam quia pro omnibus peccatis simul doluit. eec, illud Isaiai, 35: " Vere dolores nostros ipse tulit " ».

Hic Tiltimus textus longe evolvi posset. Christus enim doluit non solum in pa-rte sensibili animai, sed in voluntate ex caritate. lloc confirmatur ex vita Sanctorum qui se obtulerunt ut victimam pro quibusdam x»eccatoribus tautuin, et maxime doluerunt interne de eo rum pecc-atis. Ita v.g. sancta Catharina Senensis. Chi istus autem non solum doluit pro peccatis quorumdam peccatoruin, sed pro peccatis omndum liominum cujuslibet generationis et gentis, et pro omnibus peccatis simml. Calix de quo in horto Getlisemani dixit : « Transeat a me calix iste» erat calix omnium iniquitatum humanitatis; hunc i-alicem assumpsit, ut nobis alterum daret nempe calicem pretiosis simi sanguiriis sui. Hi duo calices repra;sentant totam humanit;Mis historiain, totum malum abundaus et totum bonum superabundans.

lnsuper, ut ait S. Th. in praidicto textu, Christus di.luit de his omuibus peccatis simul. ita ut ejus dolor excederet omncm dolorern cujuslibet contriti quia erat supernaturalis detestatio non solum quo rumdam pec.catorum, sed omnium et insuper quia procedebat ex ma jori sapientui et caritate. Ratio ista est evidentissima. S. Thomas dicit, III1, oj. 84, a. 9 et q. 85, a. 1, quod contritio est dolor partis intellectivai animae, scil. displicentia voluntatis de peccato, et non potest esse si ne gratia et caritate : nani anima dolet de peccato propter Deum intinite amabileni et dilectum super omnia. In Christo non fuit quidem (;ont ritio, nec poeniteutia. quia numquam jie«;caverat, immo erat absolute im]iecca.bilis. Sed iu eo fuit in superiori parte anima; summa detestatio peccati et quamdiu erat simul viator et comprehen sor, summe <loli|it spiritualiter de peccatis hominum.

Hoc illu stratur ex sequentibus principiis :

Justum enim eo manix dolet de pecoato qua mclius ejus gravita tem cognosoi-t; nullus auteni mcliiis cognbvit (]Uftnt Christus Salvator gravitatem quasi intinitam peccati mortalia ipiod practice denegat T)eo dignitatem linis ultimi. Si s. Oatharlna SeneDtiis videbat statum interiorein qiiorumdain prelatorum, Ita Ut nauseani sentiret, qua1. nam debcbat essc «'hristi cognitio!

Item juxtus vii iiiugis dolct dc pcvvuUi sw. gradum caritatis siw crgu Dcinn ijucin pvcoatum offendit, lliir pTOdicatnr die ('ompassio nis It. M. V. ad OitMldentluni quaOtUI lucril dolor ejus de peccato ; a COrtiorl milltO maKlw dOlull «'hriMluH Ije | catls omnlbui scc. plc oitodlneni atorlt&tii miv pro Iieu i'ni r<-, ([ueni pmtcatuni offondlt, pro

4(>0 OE UNIONE 1N CHRISTO SAbVATOKE auimabus quse pev peccatum vitam setevnam amittunt. — Aliis verbis plenitudo caritatis Christi maxime augebat in eo naturalem capacitatem patiendi de gravissimo malo scil. de peccato; e contra egoismus impedit hunc sanctum dolorem, nain egoista, vivens solum in superficie aiiimae suae, non doJet nisi de superficialibus malis, a quibus lieditur ejus sensualitas vel superbia.

Ex liis omnibus constat quantum Ohristus voluit pro nobis pati sec. illud Isaiae, liii, 4: « Vere languoves nostvos ipse tulit, et dolo ves uostros ipse portavit ». Ut dicituv in I Petri, n, 24 : « Peccata no stra ipse pertulit in corpore suo super lignum, nt peccatis mortui, justitiae vivamus». — I Joan., iu, 5 : « Ille apparuit, ut peccata nostra tolleret». Certissime igitur sec. fidem Christus maxime desi deravit pati pro salute nostra usque ad mortem crucis.

Boc vivuni desiderium crucis ct beatitudo suprema Christi patientis constituunt. ut dictum est, duos principales effectus plenitudinis gratiae ejus, ad quos alii effectus reduci possunt ; sunt duo extre ma suas vitae interiovis.

Etenim beatitudo suprema Christi, in visione beatifica consistens, est id quod altius est in ejus intelligentia huinana, item amor Uei et pax qua? sequuntur ex hac visione beatifica sunt id quod altius est in ejus humana voluntate. — Vivuni autem desiderium cvucis seu adimplendi sacvificium redemptionis, est alius aspectus vitae Ohristi, apparenter priori oppositus, sed evidentissime respondet ejue missioni primordiali Salvatoris et victimse. Sic habetur sec. L. Char don pulchra synihesis totius vitai interioris Glvristi.

Nunc considerandum est quomodo hi duo principales effectus ple nitndinis gratiae in Ohvisto, quamvis appaventev contrarii, potuerunt simul esse in passione.

Haec omnia pertinent potius ad doctrinam fidei quam ad theologiam. Eam superant. Theologia tamen valde utilis est ad ostenden dam eorum subordinationem in corpore doctrinali. Imo pars priucipalis sacra? theologias non est deductio conclusionum theologicarum mediante praemissa naturali, sed est ipsa explicatio veritatum fidei et eariim logica subordinatio. In ostensione hujus subordinationis theologia quodammodo semetipsam abscondit ; aliquo modo sicut 8. Joannes Baptista dicens de Ohristo: «Oportet illum crescere, me autem minui» (Joan.. ni, 30). Id est, tunc sacra theologia non am plius utitur terminis proprie technicis, sed ioquitur eecundum ipsa Sacra) Scriptuiae verba, quae sunt velut lapides pretiosi, quos logice disponit. ut in eoi um subordinatione doctriuali sese mutuo illustrent. Hsec pars altissima tiieologiae ipsum objectum fidei modo doctrinali proponit. scil. ordine logico, et sic valde subservit contemplationi, quia sic praparat synthesim generalem in qua habc.tur conspeclnii tbtllM d(K'tvii);i' lidei et plena ejus inlclligentia.

3UMMI OOI.ORIS BT SUPUEM^ BKATITUDINIS

111°. — Ghristus supremam beatitudinem semper etiatn in cruce servavit. Cf. S. Thomam, 111", q. 4G, a. 7 et 8.

Vidinaus supva, q. !), a. 2, quod Christus jam in terris liabuit vi sionem beatiticam. Dicit ipse apud Joati., ni, 11 : «Quod scimus 16quimwr, et qeiod vidimtm tcstamur». — Joan., m, :?(): « Qui de co lo venit, super omnes est, et quod vidit et audivit bqe testatur». Ohri stus autem de Deo loquitur ut homo, ergo videt Deum etiani ul liomo; haec visio est priucipium iminediatuui ejus testimonii. Nec habet so lum fidem de sua propria divinitate et personalitate, sed plus quain tidem, scil. visionem seu scientiam beatorum.

• Item dicit apud Joau., m, 13: «Nemo ascendit in ccelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in crelo ». Uoc est dicere quod Filius hominis, ut homo adhuc in tervis vivens, jam est iu ccelo, seu simul est viatov et compvehensor, ut dicit Tvaditio.

Paviter paulo ante Passionem, apud Joan., xvn, 24, dicit: « Pater, quos ded-isti mihi, volo ut ubi ego sum et illi sint mecum, et ut videant claritatem iueam quam dedisii mihi». « Ubi ego sum » signi ficat: in teriioino vioe, in glovia.

Hoc etiam manifestatum est per transligurationem, quas fuit si gnum gloriae Christi latentis in anima, quam tunc in corpus resilive pevmisit, ut commttniter docent Patres.

Unde S. Oflicium die 7 Junii 1918 declaravit: tuto doceri non posse haec propositio : « Non constat ftiisse in auima Christi inter homines degentis scientiam. quain liabent beati seu compvehensores ». Esset error lioc uegare.

Immo su pra, q. 9, a. 2 et q. 10, vidiinus quod si anima Christi non habuissel ab initio visionem beatiticam, sed eam accepisset postea, tunc csuritas ejus aucta fuisset, contra 11 Conc. Constantinop. (Denz., 224), a quo docetur « Christum uou fuisse profectu " melio ratum " ». In primo instanti auima ejus elevata est ad suprcmum esse scil. ad esse Verbi et consequenter ad supi-emam operationcm scil. ad visionem beatificam, quae in ea fuit permaneus etiam durante somno, sicut plenitudo gratiw qua? derivabatur a gratia iucreata uuionis. Sic e.v visione beatitica jam habebat summam beatitudinem.

Non autem est ratio cuv visio beatifica intervupta fuisset momento passionis et crucifixiouis. E contrario de sua natura visio boatifica est inamissibilis et mensuvatur eeternitate participata.

Immo ratio theologica qua> ostendit jtixta S. Thoniam, III", q. 9, a. 8, altam convenieutiam visionis beatiticte in Christo adhuc viatore, specialiter a.pplicatur momento 1'assioniH ct Oucitixionis. Ilaec vatio est ista: Christus jam in tevvis «lcl.i-bal <-nm- Magistcr omnuim magi strorum, scil. Ap<Wtoiorum et EcciesUB Dootorum, ad pevdiiceudum iiumanum gcnus ad vilaiii iftcrnaiu, iM-inpi- ml |>ej visiouem. Id autem (piod est in iiolcntia, iriiiirituv in nrliim per id quod 68t j;im in actu.

maximi* coiivcnii-lnil quod OliriMt im, in;i"isl<T oiniiiiiiu mugistvo nini, in iiin «|uu- iuI vliain icii-iiiiim |hm i inenl , habuei'lt )am in terri»

DE UNIONE IN CBRISTO SALVATOME hanc iramediatiim visionem Dei seu vitam aiternam ad quam perdu cebat homines.

Nunc autem addendum est : in Passione et in Cruce, Christus etiam altius dovet quam antea. dum enuntiat ultima ejus verba : « Pater, dimitte illis quia nesciunt quid facinnt» (Luc. xxiii, 34). — « Hodie m.ecutn eris in paradiso» (Luc. xxui, 43). — « Mulier. ecce filius tuus; ecce mater tua» (Joan., xix, 26). — uDeus, Deus meus, ut quid dereliquisti met » (Mattb., xxvu, 46 et Marc). — «Sitio» (Joan.. xix, 28). — «Consummalum est» (Joan., xix, 30). — « Pater, in manus tuas comtnendo spiritum meum » (Luc, xxiu, 46).

Eloc momento Jesus altissime docet omnibus bominibus, altius «|uam omnes Apostoli, Doctores et omnes Sancti : docet misericordiam erga errantes, proximitatein Paradisi pro eis qui ipsum invocant. docet B. Mariam Virginem esse matrem spiritualem hominum, necnon per dolorem suum exigentias justitiae divinae; immo his verbis Con summatum est. docet quod mysterium redemptionis adinipletum est per victoriam caritatis suae supra peccatum et dasmonem.

Si igitur visio beatifica conveniebat Christo prout jam in terris erat Ma^ister omnium magistrorum. speciatim ei conveniebat in Cruce, quia numquam ita alte locutus est ut omnium Magister et Salvator. Ita Martyres specialiter illuminantur in ipso martyrio, ut sanctus Stephanus qui « vidit gloriani Dei et Jesum stantem a dextris Dei » (Act. Ap., vn, 55). Unde inter theologos non citantur auctores alicujus nominis qui docuerint interruptionem visionis beatificae in Christo durante passione et crucilixione.

Attamen quidam ut Cauo, Valeutia. Salmerou et Maldonat dixedunt quod Christus mortis tempore caruit nou visione beatifica sed gaudio beatitico et renuntiavit illi tit daret locnm tristitiaa ad homi num redemptiouem.

Sed, nt. ostendit Gonet, Clypeus Theol. thomistico;, de tncarn., de scil. heata Christi, disp. XVI, a. 1. Solv. object. n. 14, haic sententia displicet aliis theologis et merito. Gaudium enim beatihcuin est inseparabile a visione beatifica, quia fieri non potest ut voluntati praesentetur suminum bonum. nempe Deus clare visus, et non de lectetnr et quiescat in eo. Supposita enim visione beatifica, amor Dei quiescens in amato non est liber, nec libertate specificationis, nec libertate exercitii, est summe spontaneus sed supra libertatem. Ut docet S. Thomas, I" II", q. 10, a. 2 : « Si proponatur aliquod objectum voluntati, quod sit universaliter bouum et secundum omnem consideratiqnem, ex necessitate voluntas in illnd tendit, si aliquid velit». Cf. I» II". q. 5, a. 4.

Unde S. Thomas, II]", q. 46, a. 8, ad 1«'». ad solvendam objectionem de incompossibilitate summa: beatitudinis et summae tristitiae iu Christo patiente, non negavit in eo gaudium beatificum in apiee mentis, sed illud affirmavit.

Etiam satis clare constat ex praedictis. quod Cbristus semper servavit altissimam pacem de qua saipe loentus est, et qtw erat in eo nornialis effectus plenitudiriis gratise. Cf. Joan.. xiv, 27 : « racem riKMUii relinquo vobis. pacern meatii dO vobis, iinn quombdfl mundu»

SIIMMI DOI>OKIS KT SVJI'KKMjK P.KATrTUDlNlS dat, ego do vobis». — Joan., xvr, 33, ante passionein : « Locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis». Pax est effectus caiitatis, est tranquillitas ordinis omninin affectionum amori Dei subordinatarum, est concordia viiium animae sub Deo super omuia dilecto. Pariter gaudium saTrctuim est caritatis effectus (cf. II" -II'», q. 28 et 29), uude in Christo fuit secundnm plenitudinem gratia' et caritatis, qua; semj>er in eo remaTisit.

IV". — De intima uniotte suprenur pacis el summ<v tristitiae in Vhristo paiient*:.

Hoac unio pertinet ad ipsum Kedemptiouis mysterium ; est, ut videbimus, iniraculuin et simul mysterium essentialiter supernaturale sicut duo extre^na unita, unde ha:c unio intima non potest uatura liter explicari. Sed nt ait Conc. Vatic. (Denz., 1796): « Katio lide illustrata cum sedulo, pie et sobrie quaerit, aliquam Deo dante mysteriorum intelligentiam, eamque fructuosissimam assequitur»; praesertim intelligentia seu conteniplatio praidictas unionis et connexionis virtutum in passione Christi summe fructuosa est pro vita spirituali cujus Salvator «est exemplar.

In primis incipiendum est ab ipso facto iu Evangelio aiTirinato. ucil. quod Chrietus quamvis dixerit: «Tristis est anima mea usque nd mortem» (Matth., xxvi, 38), summam pacem servavit inter maxi inos dolores pliysicos et morales Passionis, plenam dominationem suiipsius, et summam conformitatem voluntatis suae cum voluntate Patris sni. Hoe constat. in ipsis verbis ab eo prolatis in horto Gethse inaui et duraute passione, prawertim ex ultimis : «Consummatum est» - «Pater, -in manus tuas commendo spiritum me'um». Uaec nl tima verba sunfc velut cousecratio sacriticii Crucis, quod prornde venim sacrificiuTii foret etiamsi nou fuisset antea oblatio eucharistica in Ccena, ut i-.<»mmuniler docetur. Calvinus quidem voluit invenire i^xpressionern desperationis in his verbis : « Deus meus, Deus raeus. rt quid deteliquisti me? ». Sed manifestum est quod ha% verba nihil aliud sunt qnam sancta et inspirata verba, messianici Ps. xxi, in quo dicitur e ccnntrario : v. 5: « In te speraverunt patres nostri; speraverunt et liberasti eos... Ego autem sum vermis et non homo. op- I>robrium hominum et abjectio plebis... Foderuut manus meas et pedes meos, diaumeraverunt omnia ossa mea... Tu atitem. Doniine, ne elongaveris «uxilium tuum a me... Salva me ex ore leonis... Narrabo uomen (nuin fratribus nreis et in niedio lCcclesiie laudabo te. Qui timetis Doiirinum laudate euiu... quonlam non sprevit, neque de Hpexit deprecat i oiiein pauperis... Quouinm Hoininj est regnum et ipse ilominabitof gentium ». Nuiia esi expresaio desperatloiiTS In boc psalmo messianico. in qua perfectissime quoad Ipsa |iarticularia enunliatur Passit»; nalln esi «leHpeiiitio, sed initl» ■•jiiH .-si expreasio mi doloris CbriHii patientls pro omnlbui peccatli nlmul, quorura fert maledlctlon«ara, sec. Illud Punii. OaU, m. 18 1 «OUHstus m<ik rodemit .!<• maiedii io i<-^Im. IhcHih pi« nobla malftdlctum, qula scrlphim ist:

1)B UNIONB 1N CUltlSTO SALVATOKK maledictus oninis qui pendet in iiguo ». — Sunt igitur verba victimae qu» maxime patitur sub maledictione peccato debita. Sed Christus aic vult pati, ex sua summa caritate, ot etiam in hoc instanti adorat et diligit summam justitiam ; unde quasi statim postea dicit: « Con summatum est», scil. consummatuni est holocaustum; aPater, in manus tuas commendo spiritum meum ». Haac ultima verba non sunt, ut patet, verba desperati et victi, sed, ut dictum est, haec est eonse cratio in sacrificio Crueis. Sunt verba Victoris peccati et dajmonis, qtii proxime erit, die resurrectionis, victor mortis qua? est sequela peccati. « Consummatum est» est expressio pacis restitutse, qnaj est tranquillitas ordinis. Christus dicere potuit: «Ego vioi mundum» (Joan., xvi, 33).

Unde S. Aug. et S. Thomas sic explicant praedicta verba: « Deus, Deus, quare dereliquisti me?». 111", q. 47, a. 3: «Quia scil. Deus potestati persequentium Filium suum exposuit». Sic dicitur ad Rom., vin, 32: «Proprio Filio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omni bus tradidit illum», et Is., Dfltt, 6: « Dominus posuit in eo iniquitatem omnium nostrum » ; vttt, 10: «et voluit conterere eum in infirmitate ».

Unde ipsum factuni unionis summai pacis et summi doloris iu Christo patiento non est dubium.

Expllcatio hujusce facti.

Sed quomodo hase duo extrema apparenter contraria uniri pos sunt in eadem anima, in eodem instanti?

Hic aspectus mysterii Redemptionis fuit saepa objectum speculationis theologorum et contemplationis infusae mysticorum. Notandum est quod ut referunt Salmanticenses et Gonet, de seientia beata Christi, quidam nescientes quomodo hanc unionem explicare, excogitaverunt tres theorias insufficientes quas generaliter a tbeologis rejiciuntur.

1» theoria est Aureoli et eorum qui, ut refert Capreolns, III, d. 16. q. 1, a. 2, dixerunt Clvristus non d-oluit nisi in parte sensitiva animw, sed, ut aiunt Salmantic, loc. cit., hoc est contra communem iutelligentiam Patrum qui dixerunt Christum doluisse de peccatis omnium hominum, et dolor iste est in voluntate, ut patet, sicut in nobis ipsa contritio. Hoc constat, ut aiunt Salmant., ex Epist. Agathonis Papas relata in Sexta Synodo scil. in III Conc. Constant. contra Monothelitas, in qua distinguitur spiritualis voluntas humana Christi a voluntate ejus increata. Unde haec 1» theoria videtur hau-ctica aut saltem proxima haeresi, contra id quod communiter docetuj 6<3C, Seripturam et Traditionem a magisterio ordinario Eeclesia». An reollia erat uominaliata, praieursor Guillclmi Occam.

SUMMI DOLK)KIS ET- SUPHBM-B BKATITUDINIS

21 theoria. est M. Cauo, Valentia, Salmeron, Maldonat scil. Ghri stus noluit durante Passione conservare gaudium beatifioum, quod normaliter sequitur ex visione divinae essentiai. — Sed haec sententia, quae est contra S. Thomam, III», q. 46, a. 8, videtur contradictionem involvere, ut dicit Gonet, loc. cit., nam videtur impossibile quod voluntati prajsentetur summum bouum, scil. DeuN clare visus, et non delectetur haec voluntas, quia supposita hac visione immediata es sentiae et bonitatis Dei, non remauct in voluntate humana nec liber tas specificationis, nec libertas exercitii, ut dictum est.

3* theoria proposita est a Theophilo Raynaud : scil. de potentia Dei absoltita- per miraculum summa beatitudo potest esse simul cum summa tristitia in eodem subjecto, etiam-v contrarictatem habeant. Sed, ut ait Qonet, ioc. cit., haec theoria uou videtur legitima, quia hsac contrarietas incJudit contradictionem, si sit de eodem objecto de quo slmul voluntas gauderet et tristaretur; atqui nequidem de potentia absoluta Deus potest facere contradictoria esse simul. Quasi omnes theologi admittunt quod haec unio suinmi doloris et summi gaudii fuit miraculosa (seu sequela miraculi ratione cujua Christus erat simu-l comprehensor et viator, impedita 'reduudantia glorise in inferiori parte anima?), sed mira^ulum non potest contradictionem involvere.

VideamuB quid de hoc dicit S. Thomas. De hac re loquutus est praesertim in III*, q. 46, a. 7 : Utrum tota anima Chri6ti in passione pateretur ; a. 8 : Utrum passio ejus impediverit gaudium fruitionis. — Cf. commentatores in hoc art. et in III", q. 9, a. 2, de visione beata in Christo: Salmanticeuses, Gonet, Cajetannm, ubi de visione beatilica Christi a*n fuerit perpetua.

S. Thomas optime posuit difficultatem solvendani ; scil. : « Non potest homo simul gaudere et tristari, ut patet per Phil. VII Ethic, c. 14». In III1, q. 46, a. 8, 1" object., dicit: «Impossibile est simul dolere et gaudere, cum dolor er, gaudium sint contraria; sed anima Christi tota patiebatur doloi-em in tempore passionis, et dolor ejus fuit maximus », ergo non potuit simul Christum suprenmm gaudium conservare.

Respondet S. Thomae, III*, q. 46, a. 8, sec hoc verbum Dama sceni: «Divinitas Christi permisit carni agere et pati quaz propria». Hoc autem sic explicat : « Tota anima potest intelligi vel tota sec. essentiam (quae est tota sub qualibet parte corporis, et tota sub qualibet facultate) , vel tota sec. omnes ejus potentias (simul). Si autem intel ligatur tota sec. essentiam sic tota anima fruehatnr, in quu.iitum est subjectum superioris partis anima-. cujus est frni divinitate (et ita etiam, ut dicit in art. pranced. tota anima ejns passa est corpore jia tiente, nam est tota in toto eorpore patii iili- < l tota in qualibcl. partfl ejus). « Si vero accipimue totam animatn ratutriv omnium polcntia rum ejus, sic: non tota anima frucbatut .. . giiu uiim UBIU8TD8 BaAT

VIATOB, NON VPDAT I1KI)UNI>ANTIA •IIAWI.V. A HUPRIIIIOIII CAIITIi} All tttWK rioiikm, nec nb anLina I» oorpns. Scd qtftu ot conyonio •nporioi' para aniimu Lnipediebfttur i \nn id, quod iml sllii proprimn, ptr Infl riorum, coiihi»(|ucii« cmI. i/ii>)>' inpvrinr pars unmur pnrfirtc friiilintin vi — ntniaoit.iMiiiiANiiii ni' ciiriiin tiuiiminf

DH TJNIONE IN CHRI8TO SALVATOKB

Christo patiente». Prima explicatio est ontologica, secunda est proprie psychologica.

Objectio: Si saperficietenos legitnr hic textus S. Thomse, videtur quod Christus non doluit nisi in potentiis inferioris partis animse, seu partis sensitivae, ut putavit nominalista Aureolus sec. quod refert Capreolus; et htec Aureoli sententia est contra id quod docet ad minus magisterium ordinarium Ecclesise, scil. Christus doluitetiam moraliter de peccatis nostris.

Respondetur : Certo certius hic non est sensus S. Thoma; qui dixit paulo antea, III5, q. 46, a. 6, ad : «Christus doluit... pro peccatis omnium aliorum (hominum) ; qui dolor in Christo excessit omnem dolorem cujuscumque contriti,... quia ex majori sapientia et caritate processit ». Doluit etiam de perditione hominum.

Manifestum est quod hic dolor pertinet non ad appetitum sensitivum, sed ad voluntatem, immo videtur pertinere ad altam partem voluntatis regulatam scil. a majori sapientia et deificatam per ca ritatem.

Inxtantia: Sed tunc videtur, ut volunt Scotus ,et Suarez, quod Christus doluerit etiam in ratione superiori de peccatis omniuni hominum, prout sunt contra legem ieternam qua? est objectum rationis 8uperioris. Item, ut videtur, doluit de perditione seterna plurium hominum sec. rationcm supcriorcm. Ita Scotus ct Suarez. Sed S. Thomas in pluribus suis operibus docet quod Christus non doluit in ratione Buperioris, cf. De Veritate, q. 26, a. 9, ad 7um et Gompend. Theol., c. 232*. Quomodo hsec duo in doctrina S. Thoma cohse-

» Dixerat in De Verit., q. 26, a. 9 ad 7 : « Ratio superior non respiciebat ad oorporis passionem in Christo nisi in ordine ad rationea a».ternas, sec. quus de ea gaudebat, in quantum erat Deo placita o. Cf. etiain Quodl. VII, a. 5 et Bent. III, q. 15, q. 2, a. 1 ; q. 3, a. 3, qc. 2. Item Compendium Thcol., cap. 282a « Anima Christi perfecta Dei visione frnebatar. Superior igitur ratio atiimai Ohristi, qua; rebus ajternls contemplandis et eonsulendis inbaeret, nihll habebat adversum aut repugnana, ex quo aliqua nocumenti passio in ea locum hnberet... Tristitiam Christus patiebatur, secundum quod aliis quos es caritate amabat, periculum Unminere cognoscebat culpm vel pctme, unde non solum sibi, sed ctiain aliia doluit. Et quamvis dilwtic proximi ad superiorem ratione.m quodammodo pertineat, in quantum proxlnju* ex caritate dillgitur propter Deum, superior tamen ratio In Chrlsto de proiimorum defeetibus tristitiam habere non potult, sicut in nobis habere potest. Onia enim ratio superior Christi plena Dei visione fruebatur, hoc modo apprebe.idebat quldquid ad aliorum defectus pertinet, sec. quod in divina sapientia continetur, secundum quom decenter ordinatum existlt et quod aliquis pcccare permittatur. et quod pro i>eccato punietur. Et ideo nec anlma Christi, nec oliquis beatus Deum videns, cx defectibU8 proximorum tristitiam pati potest. Secus autem est in viatoribus, qui ad rationem sapientlfe videndam non attlngunt. Hi enim etiam secundum ratiocem suporlorem de defectibus aliorum tristantur, dum ad honorem Dei et exnl tationem ridei pertlnere existimant, quod aliqul ealventur, qui tamen damnantur. Sic ijrttur &e. eisdem, de quibus dolebat secundum sensum. Imaginatlonem et rationem inf erioTen. , s6oandum superiorem gaudebat, in quantum ea ad ordlnem dlvina: saptentia? referet.at Poterat igitur contingere quod secundum Inft riorem partem nnima ChrUH re'uqiebat aliquid, quod sec. superiornm optabal, non tamen ernt o»>Dt.rar'et>ii! appe*.ituum in ipso, vel rebellio cnrnis ndversii' Rttlritum .. >u-rf Chribtud pennluebnt unlcuiqne Inforiorum vlrlum movcrl jtlA l>rlo motO, mc. hiiimI ipnnm <lec«'lnit p

SUMMI DOIXHUS ET SUPRKMiK BHATITUDINJS rent maxime doluit Chrifitns de peccatis omninm hominum, non tamen in ratLonte superiori.

Kespondetur: Certo sec. S. Thomam ut ipse dicit in IIP, q. 46, a. 7, c, et axl 2^ : « Superior ratio in Christo non patiebatur ex parte sui objecti <proprii) scil. Dei clare visi ». Sed etiam videtur, ut osten dit Cajet. quod sec. S. Thomam Christus simpliciter non doluit in ratione superiori quse versatur circa aaterna. Iiatio est, inquit Cajetanus (ibid., n. VI), quia sec. rationem superiorem Christus jam in terris erat foeatus et beati non dolent de peccato; qnamvis eis displiceat, haec displicentia non est tristitia quia tristitia affert depressionem et molestiam naturae, ita S. Thomas, I», q. 118, a. 7. Angeli m crelo nont dolent de peccato. Quomodo igitur Christus maxime do luent de peccatis hominum et non in ratione superiorif Cajet., ibid.. respondet, ao, VI : « Dolor ille de peccatis nostris est rationis infe rioris: qnoniam objectum talis actus est aliquid temporale, scil. of fensa Dei. Nec obstat quod sec. rationes tBternas sit hsec tristitia: quoniam ratio inferior regulatur a ratione superiori et ab illa sumit principia. Secundnm enim objecta, scil. temporale et seternum, distmguuntur ratio superior et inferior, ut in I», q. 79, habes».

Haec explicatio Cajetani cohasret cum textibus citatis S. Thomae, De Ventate, q. 26, a. 9, ad 1»*, et Compend. theolotj., c. 232. Unde ad minus Christus doluit, non eolnm in appetitu sensitivo sed in ratvone inferiori prout regulabatur a superiori, scil. doluit de peccatis omnium hominum prout sec. rationem superiorem cognoscebat multo melius quam nos gravitatem eorum infinitain.

Ideoque ratio superior, in qua non doluit, est culmen humanap intelligentiae et voluntatis, apex mentis. Nam in vertice mentis gau debat visione essentiae divinse et sic videbat altissimam rationem quare Deus permittit peccata, scil. propter majus bonum, nempe ad manifestationeno misericordiaB et splendotis justitiae; hoc videbat evidentissime, ut beati in coslo, qui non amplius dolent de peccato, nam vident victoriam Misericordice et splendorem Justitia; 8 et non sunt amplias viatores.

• Cf. I». q. 113, a. 7 : « Angeli non dolent neqve de peecalis, neque de paenis hominum. Tristitia enim et dolor sec. Aug. non est niei de his, qua> contrarlantur voluntati. Nihll autem accldit ln mundo quod slt contrarlum voluntati angelornm et aliorum beatornm: quia voluntas eorum totallter inhisret ordini divinae justiti«; nihil autem flt in mundo. niei quod r>er dlvinam justitiam flt aut permittitur. Et ideo, simpticiter loquendo, nihlt flt I» mundo contra voluntntem beatoram. — Sic igitur Angell peccuta et pcenas hominum unlversaliter et absolute loqaendo non volant: volunt tumcn, quod clrca hoc ordo divina? Justitla; servetur, sccundum quam quldum ptrnln subduntur et peCcare permittuntur ». « Boatls displicet peeeatotn, ne<1 Ufa HocnHo uon est tristitla ■liila htec suprn lllam uddlt <lepres8ionein ol moloHllum natune quue affligitur » Cf. de Cbrlnto pntiente Vompendium theol.. i-np 2!I2 cllatum In nota pneceilentl : « Ratlt» Hii|>erior Chrlstl ph-iui Dol vl«lonr fruebatur. et hoc modo ap- 1'ivhondcbnt <inl<li|iil<l uil nlloruui <IoftiiH portlnrt, MC. qnod In divina eaplcntia contlnotiir, MC quum do.nt...- orillmitiiin <.«i*tlt. oi quod ailquls i>cc- '•ii rc ixTmlltntur. <>t quiKl pro (><•<-< >it>. uunl#tOf »,

Cf. Xmia thiimistU ii, Itoimr. l ti:v.. t n ,, HIMHl ; I' N*ikk; Kzaiio. O. I'. Dn

'>u„tla biata. CtirisU. ulil i.»Mtnr .1. .lntcnUii ■uuumI KiiihI|| ol nunnua' trl

£WJ DBj UNIONB IN CBRISTO SALVATORE

Ipse Christus in terris adhuc dolebat.et maxime de peccato quia siuiul erat viator et comprehensor, et voluntarie impediebat connatu ralem i-f dundantiam gloriaj in ratione inferiori ut se traderet dolori.

Dubium. — Emc intima unto summi gaudii et summw trist.itiac Christi eratne miraculum?

Ut notat Salmanticenses, hoc erat miraculum, sicut dum Chri stus voluntarie tempestatem subito sedabat, nam seoundum leges naiurales vitee animae gaudium superioris partis animae redundot in inferiorem partem et e converso naturaliter dolor inferioris partis redundat in superiorem. Haic carentia redundantke , erat simul voluntaria et miraculosa, seu erat voluntaria consequentia miraculi secundum quod Christus erat simul viator et comprehensor. Hoc erat simul miraculum et mysterium, scilicet quid essentialiter supernaturale et simul extraordinarium etiam in ordine supernaturali, hoc pertinet ad ordinem hypostatieum, ut sequela Incarnationis, nara etiam secundum leges ordinis supernaturalis, visio beatilica percua-! nens uon datur in via, sed solum in termino viae. Si visio beatifica per modum transeuntis, ut probabiliter concessa est S. Panlo viatori, fuit quid miraculosam, a fortiori visio beatifiea perinanem». in Ohristo viatore. Hoc erat conseqnentia miraculi et mysterii Incarnationis, dum Christus erat adliuc quodammodo in via sec. inferiorem partem aninue ante resurrectionem et ascensionem, et simul comprehensor seu iu termino viae, sec. supremam partem aniriise. Sic diciti P. Monsabre, Christus, durante passione, erat sicut mons cujus cnlmen mirabiliter illuminatur a sole et in perfectissima pace manet,. dum ejus inferior pars per tempestateni summe perturbatur '".

Sanctus Thomas, ut notant Salmantic, ibid., hoc miraculiim admittit in III*, q. 46, a. 8, ad 2unl, ad respondendum huic objectioui : « Sec. Phil. in VII, Eth., c. 14, tristitia, si sit vehemens, uon solum impedit delectationem contrariam, sed quamcuinque, et e converso. Dolor autem passionis Christi fuit maximus, ut ostensuin est a. $ et similiter delectatio fruitionis est maximus».

Respondet ad 2"m : « Verbum illud Philosophi habet veritatem ratione redundantue, quas naturaliter fit ab una potentia animae in aliam ; sed hoc in Christo non fuit, ut supra dictum est in corpore articuli ».

10 Cf. Salmantic. De Inctirnatwne, disp. XVII, <l»b. IV, n. 47: « Qu redundantia (gaudli rationis superiorls) impedita fuerit contra- eonnaturalein earura partium (animce) consensionem. miraculum fuit. Unde conjunetio summl gaudii et summa> tristitise in Chrlsto non contingit absque miraculo, snltom pr»suppositive; sicut proportionaliter accidit in conjunetiono status coinprehe»" soris et status viatoris in eodem Cbristo »

Attamen quldam etlam ex thomistis dixerunt: hsec intima unio bumiiiI il» lorls et gaudil non fuit miraculum per respectum ad stntum connntiiinleiu Chrlstl vintorls. Hoc potest in bono semm intelligl. nam non est mlni' nlimi pneter legcs ordlnis hypoatatlcl, sed noIuiu prmior leges iiatnrales el etltfl pnrler li-uea comniuncH <m<IIiiIh i;ratlif>

SUMMI DOLOKIS ET SUVKEMJE BlfiATlTDDlNI S

Aiiis verbis : praeter leges uaturales vitae auim«, seu miraculose, Christus viator voluntarie et liberrime impedicbat retlundantiam tjlorioj a superiori parte ad inferiurem ; ut plenins se traderet dolori, tamquam voluntaria victima oblata ad holocauBtum. Erat igitur miraculum et siiriul mysterium essentialiter supernaturale, nani duo extrema unila, ecil. visio beatifica et dolor supernaturali.s de peccatis nostris, erant ambo intriiisece supernaturalia.

Instantia : Sed videtur quod sit coutrarietas et contradictio, prout in eadem facultate, Christus maxime doluit et magnurn gau dium hdbuit de eodem objecto, scil. de sua passione ut erat saliit.i fcra et effectxis criminis. Item in eadem facultate maxime dolebat de peccatis hominum et gaudebat de altiori bono propter quod per .nissum est peccatuni.

Respondetwr : Dolor iste et gaudiuin non fuerunt de eodem objecto sub eo<Lem aspectu considerato. Christus doluit de sua pas sione secundum quod erat contraria suse naturae, et effectus criminis occisorum ; et simul « secnndum ratioues aeternas iu superiori ra tione» de -ea gaudebat, in qnantum erat sec. Dei beneplacitum Deo gloriosa et pro hominibus salutifera. Cf. S. Thomam, (Jompendium theol., c. 232. Hoc bene explicatur, III", q. 84, a. 9, ad 2un>, occasione hujusce qu«sti onis : quomodo pcenitens tristis sit de suis peccatis et de sua contritione gaudeat. Uespondetur ibid. : « De dolore et gaudio dupliciter loqtii possumus. Uno modo sec. quod sunt passiones appe titus sensitivi, et sic nullti modo possunt esse simul, eo quod sunt omnino contrariae, vel ex parte objecti (puta cum sunt de eodem), vel saltem ex parte motus cordis ; nam gaudium est cum dilatatione cor dis, tristitia vero cum contritioue (cordis), et hoc modo loquitur Phi losophus iu IX. Ethic, c. 4. Alio modo possumus loqui de gaudio et tristitia, sec. quod consistunt in simplici actus voluntalis, cui aliquid placet vel displicet: et sec. hoc nou possunt habere contrarietatem nisi ex parte objecti, puta cum sunt de eodem sec. idem, et sic non possuut simul esse gaudium et tristitia, quia non potest sirnul idem sec. idem plac<ere et displicere. (Hoc debuisset animadvertere Theo phile Raynaud). Si vero gaudium et tristitia sic accepta non sint de eotlem sec. idem, sed vel de diversis, vel de eodem sec. diversa. sic non est contrarietas gaudii et tristitiss nnde nihil prohibet, ho minem simul gaudere et tristari, puta si videamus justum affligi, simul placet nobis ejus justitia, et displicet ejus afflictio. Et ho<: modo simul potest aticui displicere, quod peccavit, el placere, quod hoc ei displicet cum spe veniae, ita quod tristitia sit materia gaudii. Unde S. Augustinus dicit in 1. de Poanitenti». c. 13 « Semper doleat pa nitens, et tle tlolore gaudcat ».

Sic Christus in ratione superiori gamlcliut dc passioue sua prout placebat Deo ad n ilcmptiouein generis hninani, ul. dicit S. Thom. in Comp. Thao>l., o, 2;i2 , ita postea « ibuni apostolj !;ii.udentes, quo niam dignl haliiti hiiiii pro DOIalne J$/K 0001 umclium pati » (Act., v, 41), tte gandobal B. Igoatloi AntiocoontM ■Gribena ad ndeies suoh. inurtyrioni arxlwtar optau»: «dentlboi btctiarum molar, u! Cbristi

UIS UNIONE IN CHItlSTO SALVATOKK frumentura inveniar». Si ita ardens fuit desiderium martyrii in S. Ignatio et in multis martyribus, quid debebat esse in Christo, quamvis voluerit coguoscere maximam tristitiam in horto Gethsemani ut perfectius foret holocaustum.

Ita pariter Christus maxirne doluit de peccatis ommum homimim simul, «dolor ejus excessit omnem dolorem cujuscumque confriti, tum quia ex majori 6apientia et caritate processit» (III», q. 46, a. 6, ad 4um) ; gic doluit in ratione inferiori sub directione superioris a qua cognoscitur dignitas intinita Dei per peccatum offensi. Et tamen simul Christus in ratione superiori non dolebat de divina permissione peccati, sed gaudebat de visione majoris boni, propter quod Deus peccata hominum permisit, scil. gaudebat de victoria misericordise et de splendore justiti», seu de suprema victoria summi Boni supra peccatum, supra daemonem et mortem.

Sic nulla est contradictio in hoc mysterio, quod simul est mira culum, sicut ipsa Incarnatio.

Cf. Salmant., loc. cit. Dicunt: «Summum gaudium Christi erat de Deo viso quin et de mortis swe convenientia ad gloriam Dei et proprii nominis exaltationem. Sed summa tristitia illi erat de ejusdem mortis disconvenientia ad suam naturam humanam sec. se, et de peccatis hominum ut Dei gloria? et suae redemptioni contrariis. Unde nulla fuit contradictio ». Ita S. Thom., III», q. 15, a. 6, ad 3">>>. — Ita Cajetanus, Gonct, Billuart, S. Szabo, loc. cit.

Conclusio.

Ex his omnibus apparet quod ex plenitudine grattiv creaUr, in Christo proeedebant hi duo effectus apparenter ad invicem contrarii, qui sunt duo extrema ejus vita? interioris, ex una parte sumroa beatitudo et ex altera ardern desiderium patiendi pro nobis, usque ad moitalem tristitiam, ut sacriticium ejus esset plenum, perfectum holocaustum, et eflicax manifestatio amoris sui erga Deum Patrem et nos ipsos. Uic amor Dei in Christo erat principium pacis, nam pax, qua? est tranquillitas ordinis, est effectus caritatis, qua? diligit Deum super omnia et omnia ad eum subordinat. Et simul hic amor Dei in Christo erat principium sui ardentis desiderii reparationis pro offensa, et erat etiam ratio sui maximi doloris de peccatis.

Unde hi duo effectus scil. pacis et eummte tristitise fluebant ex sua caritate erga Deum Patrem.

Item pariter fluebant ex sua caritate erga noe. Nam, maximus amor Christi erga animas nostras fuit certo principium magni gaudii dum dixit in cruce « Consummatum est», scil. opus redemptiouis animarum consummatum est, tranquillitas ordinis est restituta per victo riam supra peccatum et supra da^monem. Rursus enim aperitur ilu men gratia? pro animabus; et Christus dicere potuit: «Confidite, ego vici mundum»( Joan., xvi, 33).

Sed ex altera parte hic summus amor Christi erga nos fuit caiiH» Hiimmi doloris, nam Salvator eo magis doluit de peccatis nostris quo

SUMMI DOLORIS ET SUPIlEMiB BKATITUOINIS magis animas nostras qu« perturbantur per peccatum diligebat. Unde in hoc contraclictio non est sed summa harmonia, sicut dum dicitur quod libertas humana manet sub gratia ex se efficaci, qua3 libertatem non destruit, ised e contra actualizat.

Ilaic est synthesis vita? interioris Christi Salvatoris prout pro posita est a Louis Chardon, O. P. in suo pulchro libro: La Croix de Jesut,, 1G46, nova editio 1937.

Tlsbc intima unio summi doloris et gaudii participatur in magnis sanctis in via, prsesertim in his qui vocantur ad vitam reparatricem, ut v.g. sanctus Paulus a Cruce fundator Passionistarum, qui post quam pervenii circa trigesimum annum ad unionem transformantem, remansit tainen per quadraginta et quinque annos in summa ariditate spiritus et ang-ustia pro animarum salute, servando tamen in hac an gustia altam pacem quam fratribus suis communicabat".

11 Cf. Oraisim et ascension mystique. de Haint Poul de la Oroix, par 1« P. Gaetau du S. Noui de Marie, passlonUite. IiOjivaln, 1830.

OAPUT VII

DE TRIPLICI VICTORIA CHRISTI

Christus dixit discipnlis (Joan., xvi, 33) : « In mundo pressuram liabebitis; sed oonfidite, ego vici tnundum ». Ut explicat S. Thomas in suo Commentario in Joannem : « Vicit Christus mundum primo quidem auferendo ei arnia quibus impugnat: hsec autem sunt ejus concupiscibilia ; ef. I Joan., 11, 16: "Omne quod est in mundo, aut est concupiscentia oculorum, aut concupiscentia carnis, aut superbia vitw" ; divitias autem vicit (Cbristus) per paupertatem : Ps., lxxxv, 1: " Jnops et pauper sum ego"; Luc, ix, 58: "Filius hominis non habet ubi caput suum reclinet ". Honorem vicit per humilitatem : Matth., xi, 29: " Discite a me quia mitis sum et humilis corde". Vo luptates vicit per passionem et labores: Philipp., n, 8: " Factus est obediens usquc ad mortem, mortem autem crucis... ". (Hjec est victoria de peccato quam retulit Christus praesertim in cruce).

«Secundo, inquit ibid. S. Thomas, Christus vicit mundum, mundi principem excludendo, ef. Joan., xn, 31: "Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras"; Coloss., n, 15: " Expolians principatus et potestates, traduxit confidenter, palam Iriumphans illos in semetipso". Ex quo prajbuit nobis diabolum ut a nobis vincendum... Post passionem Christi, juvenculas ancilla?. Christi et parvuli illudent ei».

Hffic duplex victoria Christi, sciJ. de peccato et de daimone, manife8tata est per conversionem multorum gentium, sic verificata sunt Christi verba: Joan., xn, 32: « Ego, si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad nieipsumD.

Denique tertia victoria Christi est de morte, quae est sequela pec cati, et haec victoria manifestata est per ejus resurrectionem gloriosam et ascensionem, et uitimatim manifestabitur in die judicii per nniversalem resurrectionem mortuorum.

Victoria Christi de peccato.

Bet imprimis victoria de peccato originali secundum illud Panli Kom., v, 18: «Sicut per unius delictum in omnes homines in con demnationem, sio per unius justitiam in omnes homines in justifica tionvm viUv. Siout enim per inobcdientiu m unius hominis pvccatorv*

VICTOHIA L>K PBCCATU constituti sunt multi, ita per unius obeditionern justi constituentur multi... Ubi abundavit delictum, superabundavit gratia; ut sicut regnavit peccatum in mortem, ita et gratia rcgnet per justitiam rn vitam (etema/m, per Jesum Ohristum Domhmrii ». Cf. Coninientarium S. Thomai in Ep. ad Honi.

Ut explicat autem S. Doctor, III», q. 69. a. 3, ad 3um : « Peccatum originale hoc modo processit, quod primo persona (Ada;) infecit naturam, postniodum vero natura infecit personam (posterorum Adffi). Ghristus vero couverso ordine prius reparat id quod personw est (per baptismuin aqua;, aut per baptismum desiderii), et postmodum simul in omnibus reparabit id quod naiura- est; et ideo culpam origialis peccati, et etiam posnam carentiir visionis divina:, quae respiciunt personam, statim per baptismuni tollit ab homine ; sed po?nalitates pnesentis vitas (sicut mors, fames, sitis, el aiia bujusmodi) respiciunt naturam, ex cujus principiis causantur, prout est dcsti tuta originali justitia; et ideo isti defeclus rwn tollentur. nisi in ultima reparatione natune per resurreotionem, gloriosam ».

Ut S. Tuomas explicat ibid. in corp. art., sic christianus habens corpus passibile «potest compati cuin Cbristo, ut et conglorificetur » (Rom., vnr, T) et « conveniens est spirituale exercitium, ut videlicet contra concupiscentiam et alias passibilitates pugnans homo, victoriaa coronam acciperet».

Victoria Christi de peccato originali adimplet verba prophetica Joannis Baptistaj (Joan., i, 29): « Ecoe Agmis Dei. ecce qui tollit peccatum mwndi».

Ut legitur in Act. Apost., n, 37-41, post primum seruionem S. Pe tri ad JudUeos, die Pentecostes, ter mille conversi sunt et baptizati sunt; «et appositas sunt in die illa animaj circiter tria millia». Petrus eis dixerat: « Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque ve strum in nomine Jesu Christi, in remisNionem peccatorum vestrorum, et accipietis donum Spiritus Sancti ».

A viginti autem sa;culis, innumeri infantes et adulti acceperunt remissionem peccati originalis per baptismum aqua?, aut per baptismum deslderii.

PariteT victoria Christi de peccato actuali multoties afhimatur in S. Scriptura, v.g. Ephes., n, 4 : « Deus qui dives est in misericordia propter nimiam caritatem suam qua dilexit nos, et cum es semus mortui peccatis. convivificavit nos in Christo (cujus gratia estis salvati) et conresuscitavit, et consederc Cecil in codestibus in Chriato Jesu ». Item Coloss., u, 13: « Et vim cum mortui essetis in >lelictis,... convivificavit cum illo, doQaOB vobla unmia delicta».

Innumerabiles hnmines sic Bpirltuajiter POiurrwterutlt per alisolul.ionem sacrameutulem aut siue BOCramentO por ffratiam ( «mtritionis. Kt quotidie sacrillciiiin Missic nobis upplical iiln-n-iinoN fni'ius sa crificii OrncLs.

I iii iiio virt.oria cmilni npiriliiin iniindl, ncII, cih iru cunciipiHccii tiom carniw <it oc.iiluiiim ci nii|ii'iblani vilic maiilfcKiul ur nb exordio lOcclcHiic, protlt miilli Clirlitluill clVcclhc HiM|tMiii( iir cviiir-cllcii. cOfl

DH TKIPLICI VICTOKIA CHKISTI silia panpertatis, castitatis absoluta», obedientise, aut saltem sua abnegatione conservant spiritum consiliorum ad melius. et melius adimplendum supremum prseceptuni : « Diliges Dominum tuum ex toto corde tuo, ex tota anima tua, ex omnibus viribus tuis, ex tota mente tua et proximum sicut teipsum» (Luc, x, 27).

Quandoque hsec victoria de peccato mirabiliter apparet in martyrio, sicut per tria priora ssecula vitae Ecclesiae inter iucessautes persecutiones, et nunc nostris temporibus, recenter in Elispania durante sanguinosa revolutione in qua 6.000 sacerdotes trucidati sunt. Sic verificantur verba I Joan., v, 4: « Omne quod natum est ex Deo vincit mundum; et hmc est victoria qtue vincit mundum, fides nostra. Quis est qui vincit mundum, nisi qui credit quoniam Jesus est Filius Dei?... Qui credit in Filium Dei, habet testimonium Dei in se... Bt hoc est testimonium, quoniam vitam seternam dedit nobis Deus, et haec vita in Filio ejus est».

Sic inter miserias prsesentis vita>, splendet sanctitas Ecclesiae Christi, in multis servis Dei qui vere sunt amici ejus, et ad eum alios homines adducunt.

Victoria Christi de daamone.

Ipse Salvator annuntiavit hanc secundam victoriam, dum dixit paulo ante passionem suam (Joan., xn, 31): « Nunc judicium est mundi; nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Et ego si exaltatus fuero a teiTa, omnia traham ad meipsum». Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moriturus. Statim antea veneiat vox de ccelo : « Et clarifieavi et iterum clarificabo » ; id est : et iterum clarificabo Filium meum in passione in qua triumphabit de diabolo, et in resurrectione et ascensione, et totius mundi conversione. Cf. Comment. S. Thomse in Joan., xii, 31: Diabolus non amplius regnat ab interiori in hominibus qui non sunt amplius in peccato; eos adhuc tentat, sed in eis non regnat.

Item legitur I Joannis, 111, 8: «Qui facit peccatum, ex diabolo est, quoniam ab initio diabolus peccat. ln hoc apparuit Filius Dei. ut dissolvat opera diaboli. In hoc manifesti sunt filii Dei et filii dia boli ».

Pariter S. Paulus dicit ad Coloss., ii, 15: « Deus... convivificavit vos cum illo (Christo), donans vobis omnia delicta; delens quod adversus nos erat chirographum decreti, quod erat contrarium nobis, et ipsum tulit de medio, affigens illud cruci, et expolians principatus et potestates, traduxit confidenter. palam triumphans illos in semc tipso». Id est Christus sua passione nos liberavit. a culpa, a reatu pamse et a servitute diaboli. Olim enim quasi totus mundus serviyit idolis; nunc dsemon non amplins ita regnat; et quamvis adhuc jti stOB impugnet, fortissimum auxilium habemus in Cliristo; unde dlci- (11 r ad lOphes., vi, 10: «De cetero, fratres, oonfortamini in Domino

VICTORIA DH) D^SMONB et in potentia virtutis ejus. Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidias diaboli».

Annuntiatur quidem in Apocalipsi, xn, persecutio draconis contra mulierem, Antichristi contra Ecclesiam; sed, ibid. c. xiv, bono ium thriumphus et impiorum damnatio prsedicuntur. In fine, a c. xvii, describitur ultimum Dei judicium : Babylonis lapsus, jubilus in ccelo, triumphus Christi de Antichristo et de Satana (c. xix, 11xxii, 9). In vestimento Verbi Dei, scribitur : « Rex regum et Dominus dominantiumn. Satanas definitive vincitur, mortui resurgunt et judicantur; nova civitas Jerusalem instituitur. Christus reddit unicuique secundum opera sua. « Ego sum, inquit, Alpha et Omegd, primus et novissvmus, principium et finis. Beati qui lavant stolas suas in sanguine Agni, ut sit potestas eorutn in ligno vitw et per portas intrent in civitatem » (xxn, 13).

Jam Daniel, ij, 31-47, viderat immensam et splendidam statuam cum pedibus fictilibus qu» destructa est a lapide abscisso a monte sine manibus; « hic Iapis autem qui percusserat statuam, factus est mons magnus et implevit universam terram », inquit propheta, et sic explicat visionem : hasc statua1 figurat diversa regna, « et in diebus regnorum illorum, suscitabit Deus cosli regnum, quod in aeternum non dissipabitur... et ipsum stabit in seternum ».

Christus dicitur « lapis quem reprobaverunt tedificantes, hic factus est in caput anguli » (I Petr., 11, 7). Per suam humilitatem et passionem vicit superbiam diaboli. Unde S. Paulus dicitfI Cor., 1, 23: «Nos autem praedicamus Ghristum crucifixum, Judajis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam, ipsis autem vocatis Judajis atque Grsecis, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam; quia quod stultum est Dei sapientius est hominibus, et quod infirmurn est Dei fortius est hominibus». Item ad Philipp., n, 8: «Christus humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus exaltavit illum, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu ilectatur ccelestium, terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris». Dsec victoria Christi de daemone manifestatur quandoque sensibiliter et vivide in exorcismo, praesertim quando dicitur: « lmperat tibi, spiritus immunde, Christus, aeternum Dei Verbum caro factum, qui pro salute generis no «tri tua invidia perditi humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem ».

Theologice autem loquendo, victoria Christi de daunone importat victoriam de peccato ut quid praepositum, et ejus consequentiam 8cil. victoriam de morte, ut statim dicendum ost. - - Ex praulictis jam certum est, ut dixit S. Thomas, III\ q. 49, a. I ct 2, quod « pns sio Christi iioh Hbcrat a peccato, prout Cftusnt rcinlNHionciii iicccnto rum per moduin Pedemptionls», et « homo eit a potettftte «li;ilinli li beratus per paationam Obriatl in qnftdtum p/iHHio ObrinU eal cauaa remisHioniH pftocfttOflta..c ■•( in quantum nM Defl poconclllavll »,

IIB TKIPLICI VKTOHM CURISTI

Victoha Christi de morte.

De morte Cliristus retulit victoriam primo per resorrectionem suam gloriosam. et annuntiavit resurrectionein carnis quae fiet die jtulicii.

lpse elegerat et anuuntiaverat signum resurrectionis sua: ut sigillum miraculorum suorum et irrefragabile argmnentnm divinse sua? missionis. Cf. Mattu., xii, 39, 40; xvi, 21; xvu, 22; xx, 19; Lnc, xi, 29; xvm, 33; Marc, viii, 31; ix, 30 ; x, 34; xiv, 28; Joan., u, 19 etc. lloc longe evolvitur in Apologetica. Nunc volumus solnin ostendere eonnexionem inter victoriam Christi de peccato et victoriam ejus de morte.

Apostoli miraculuni resurrectionis Christi prajcipue iuvocant ad veritatem sua? predicationis connrnuuidam, cf. Act., ii, 32-36; xvii, 31; I Cor., xv, 5-8; immo S. Panlus bis declarat: « Si autem Cln istus non resurrexit, vana est fides vestra» (I Cor., xv, 13-17).

Non vult dicere S. Paulus, alia miracula esse raotiva credibilitatis insullicientia, sed iiitendit dicere et expresse affirmat : « Si Ciiristus non resurrexit, inanis est ergo pnedicatio nostru... Inveninmr autem et falsi testes Dei » (ibid., 15) ; id est falsa est prasdicatio nostra quas lioc facto ab omnibus Apostolis allegato innititur. Insuper sic se explicat dicens : « Si Christus non resurrexit, vana est fides vestra; adhuc enim estis in peccatis vestris» (ibid., 17). Id est: si Christus non resurrexit, ergo fides in Christum resuscitatum, qufe est radix justilicationis (Eom., iv, 25) falsa est, et non purgat peccata; — immo juxta S. Joan. Chrysost., Theophilact. . CEcumenium, moi'8 Christi inefficax fuit ad remissionem peccatorum, si Christus in morte mansit, ab eaque victns est. Si enim resnrrectione sua nequivit vincere mortem, ergo nec peccatum ; hoc enim vincere gravius est et difficilius quam vincere mortem ; adeoque peceatum non plene abolelur, nisi ejus effectus, id est mors, aboleatur.

Dicit enim Chrysost. ; « Si mortuus non potest resurgere, neque aliolitum est peccatum, neque mors est perempta, nec ablatum est uiuledictum » >. Ita etiam Theophilactus 2. CEcumenius pariter dicit: « Si ipse Christus quoque detentus est a morte... ergo nec peccatum Ghristi morte deletum est: nam si deletum esset, utique mors etiam, quxE per ipsum erat, extincta esset » a. Ita Cornelius a Lapide hanc interpretationem exponit, citando prasdictos anctores; pariter re center P. Ladeuze4 et J. M. Voste».

4 La Risurrection du Christ devant la oritique contemporaine. in collertionc « Science et Fbi », 1907. p. 1-6.

» Studia Paulina, Ronife, 1928. i>. 56 sa., II edit., p. 02. - P. Voste bene ezpllcnt verbu Panll: « Si Cliristua non resurrexit. inanis est (ides nostra », Iriuiiln Bnpce xevij "on solum vult dieere sIdo fundamento, sed si«iufleat <i tncua . I<l Mt, sine objccto reinnnet fidos nostm in Clirlsto Snlvntore.

ViCTOUIA l)K MOItTK

Revera in hoc apparet intinia conuexio resurreetionis Cbristi cum aliis mysteriis Christianismi. Ihec connexio sic exprimi potest: si Christus non vicit mortem resurgendo, non certi sumus quod vicit peccatum in cruce et. quod redeinptio nostra. est a Deo acceptata. Quare? Quia ut longe explicatum est in V. T. et iu Epist. ad Kom., v, 12 : « ijicut por unum hominem peccatum in mundum intravit, et per peccatum mors; et ita in omnes Iwmines mors pertramiit. in quo omnes peccaverunt ». — Rom.. vi, 23 : « Stipendia enim peocati, mors; gratia autem Dei, vita aiterna, in Christo Jesu Domino nostro». — Rom., vin, 10: « Si autem Christus iu vobis est, corpus quidem mor tuum est propter pccoatum, spiritus vero vivit propter justificatio nem». — Ergo ille qui invisibiliter tollit peccata niundi, debet visi biliter tollere mortem, seu effectum peccati, nt certissimum signum habeamus de sua victoriacontra peccatum et de redemptione nostra*. Christus iu cruce non apparet sensibiliter ut victor, sed potius ut victus; per resurrectiouem e contrario inanifestatur ut mortis domi nator. itaque cognoscimus quare dicere potuerit discipulis suis: «In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum» (Joan., xvi, 33). Unde resurrectio Christi est inaximum credibilitatis moti vnm, prout est secundum Providentiam divinam, splendidissimum signum victoriaj Cui"isti contra peccatum et dsmonem; simul est adiinpletio plurium pra-dictiouiim Christi et pignns uostra? futurae resurrectionis.

Hoc quasi equivalenter dicitur a S. Thoma, V. Gentes, 1. IV, c. 79 : «Quia supra ostensum est, quod per Christum liberati sumus ab his qua3 per peccatum primi hominis incurrimus ; pecoante antem primo homine, non solum in nos peccatum derivatum est, sed etiam mors, quaj est poena peccati (Rom., v, 12) ; necessarium est quod per Christum ab utroque liberemur, et a culpa scil. et a morte. Unde et ibid. dicit Apostolus : " Si enim unius delicto mors regnavit per unum, multo magis accipientes abundantiani donationis et justitise, in vita regnabunt per unum Jesum Ohristum ". Ut igitur utrumque nobis in seipso demonstraret, et mori et resurgere voluit. Mori quidem voluit, ut nos a peccato purgaret... Resurgere autem voluit, ut nos a morte liberaret». Ita S. Thomaa.

Victoria igitur Christi de morte, per propriam resurrectiouem gioriosam, est sequela et signum victoriae ejus de peccato et de dav mone. Et quia B. M. Virgo arctissime associata est perfectae victo riae Christi de dsemone et de peccato, convenieiitissiiniim erat quod as80ciaretur ejus perfectae victoriai <le morte, quae ul: esset pcrfecta debebat esse per resurrectiouem non linalem sed anticipatam et per assumptionem. Christus non poterat ncribiis mort.is rctineri, fuisset victus a morte, non victor mortis ; idcin dic) dobfil proportione ser vata de B. Maria Virgiue. Cf. infia in Appondice l)c dclinihilitate Assumptionis B. M. V.

0 Aot. Ap., ii. 2.1: ivtrm alt: «Queo pbrlatun Dtai itMOlUvlt, hoIiiHm fin loribus inferni, jiixtii quod Unpomlblle erei tengrl lUan ib i<i <»t <:iiri

.itiiM n<>n iioternt uealDUi moriiH retlnerl, fulMitol vloitw i morte - a vi.-i<>i mortlH.

DB TBIPLICI V1CT0RIA CHIUSTl

Deniqne victoria Christi de morte manifestabitur in die judicii per unvoersalem resurrectionem. Ipe annuutiavit (Joan., yi, 40, 44, 45) : « Haec est voluntas Patris mei, qui misit me, ut omnis qui videt Filinm, et credit in eum, habeat vitam aeternam, el ego resuscitabo eum in novissimo die... Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum, et ego resuscitabo eum in novissimo die... Qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, liabet vitam ajternam, et ego resuscitabo eum in novissimo die». — Ooc rursus affirmatur a S. Paulo, I Cor., xv, 21, 26, 54, 57: « Et sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur... Novissima autem inimica destruetur mors; omnia enim subjecit sub pedibus ejus... Cum autem mortale hoc induerit immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria. TJbi est, mors, victoria tua? Ubi est mors stimulus tuus? Stimulus autem mortis peccatum est... Deo autem gratias, qui dedit nobis victoriam per Dominum nostrum Jesum Christum ». S. Thomas de hac re dicit, C. Oen tes, 1. IV, c. 82 : « Necessitas moriendi est defectus in natura humana ex peccato proveniens. Christus autem merito suae passionis naturas defectus reparavit, qui in ipsum ex peccato provenerunt; ut. enim dicit Apostolus (Rom., v, 15) : Non sicut delictum, ita et donum. Si enim unius delicto multi mortui sunt, multo magis gratia Dei et donum in gratia unius hominis Jesu Christi in plures abundavit. Ex quo habetur quod effieacius est meritum Christi ad tollendam mortem, quam peccatum Ada3 ad inducendam. Uli igitur qui per meri tum Christi resurgent, a morte liberati, mortem ulterius non pa tientur». — TJnde dicitur in Apoc, xxi, 4: uMors ultra non erit, neijue luctus neque clamor, ncque dolnr erit ultra. quia prima abie runt ».

Ex hoc apparet quod jam dictum est: scil. perfecta victoria Christi de dcemone importat perfectam victoriam de peccato ut quid pra?suppositum et ejus consequentiam scil. perfectam victoriam de morte per resurrectionem anticipatam ; et idem dicendum est, omni proportione servata de B. Maria Virgine, prout, tamquam Mater Salvatoris, prsesertim in Calvario, arctissime associata est perfecta? victoriae Christi de daemone et de peccato; proinde aseociata est etiam ejus perfectas victoriaj de morte ; ut dicitur die 15 augusti in antiqua oratione «Veneranda » : « Sancta Dei Genitrix mortem subiit temporalem, nec tamen mortis nexibus deprimi potuit. qua? Filium tuum Do minum nostrum de se genuit incarnatum ».

CAPUT VIII

DE MORTE CHRISTI ET DESCENSU AD INFEROS

Non immoramur in qutestionibus de morte et de resurrectione Christi, quaj longe jam tractantur sub aspectu apologetico in tractatn de Kevelatione, sed recolligenda sunt ea quas sunt principalia in quas stionibus S. Thomse, III", q. 50 usque ad 59 incl., agendo successive de morte Christi et de descensu ad inferos — de ejus resurrectione et ascensione — de Christo rege, judice et beatorum capite.

I". — Conveniens fuit Ghristum mori: 1° Ut satisfaceret pro no bis, qui propter peccatum adjudicati eramus morti ; 2° ut ostenderet veritatem naturaa assumptas; si enim post conversationem cum homi nibus, subito sine morte evanuisset, ab omnibus compararetur phan tasmati ; 3° ut moriendo nos a timore mortis liberaret ; 4° ut daret nobis exemplum moriendi spiritualiter peccato ; 5° ut resurgendo a mortnis, et virtutem suam ostenderet, qua mortem superavit, et no bis Bpem resurgendi a mortuis daret.

II0. — ln morte Christi divinitas non fuit separata ab ejun corpore. S. Thomas dat et explicat responsionem Traditionis: divini tas ipsi corpori Christi remansit hypostatice unita. Quod enim per gra tiam Dei conceditur ut quid natura sua permanens, numquam absque culpa revocatur, nam « sine pcenitentia sunt dona Dei » (Rom., xi, 29) ; ita in justo gratia adoptionis. Gratia autem unionis hyposta ticaj est multo major et permanentior ratione sui, quam gratia adoptionis, et Christus erat absolute impeccabilis.

Sic de Filio Dei dicitur in Symbolo Fidei, quod sit « mortuus. sepultus» quod conveniebat ei ratione corporis et post mortem. Non solum corpus ejus sepultum est, sed ipse Filins Dei sepultus est, nam persona ejus divina non fuit separata a corpore ejus inortuo, nec otiam in triduo raortiB, a Bangniiu1 taUo.

111°. — /t» morte Chrixti divinita.it non fuil separata ab tjus anima.

Quia anima oolta Olt Vorbo Dei per priiiM <•! imincdiiitiuH qnara coriuiH. In morte fcUtMO Obrlatl dlvlDltM D08 folt Mpanita a corpore. Brgo a fortiori t\w. ab iiniinii

DE MOttTE CHIUSTI

Proiude de Filio Dei prajdicatur quod est animae, scil. quod descenderit ad inferos.

IV0, — Erroneum est dicere Christum in trid.uo mortis esse hotniuem quia anima ejus a corpore separata est et natura bumana desierat per separationem anima} a corpore.

V°. — Corpus Christi vivum et mortuum fuit idem mimcro absolute, quia aliquid dicitur idem numero absolute, quod est idem supposito. Corpus autem Christi vivum et mortuum fuit idem supposito, ut patet ex dictis. Non tamen fuit idem numero omnino et totaliter, quia vita quam amisit in morte, est de essentia corporis viveutis. — Probabilius corpus Cbristi in triduo mortis non mansit sine forma substantiali, sed habuit formam cadaveris liumani, nam materia non potest naturaliter esse sine forma.

VI0. — Mors Christi in fieri, seu passio ejus, fuit causa meritoria uostra? salutis; mors vero Ciiristi in facto e.sse nihil operata est ad nostram salutem per modum meriti, quia Christus tunc mortuus erat extra statum merendi ; non ainplius erat viator. Attamen caro ejus mortua remanebat instrumentum divinitatis sibi unitaj, et sic potuit operari efficienter ad nostram salutem.

Akt. II. — DE SEPULTURA CHRISTI |q. 51)

I". — Gonvenienter Christus fuit sepultus, tutti ad comprobandam veritatem mortis; tum quia per hoc quod de sepulcro resurrexit, datur nobis spes resurgendi per ipsum.

II0. — Convenienti modo Christus fuit sepultus, ut refertur apud Matth.. xxvn, et Joan., xix; uut tum est aromatibus niyrrhse et aloes secuudum consuetudinem judeeorum, ut diutius conservaretur illav sum; fuit involutum syndone munda ad decentiam honestatis; sepultum in mouumento alieno. quia fuit exemplar paupertatis ; in monu mento novo, in quo antea nemo positus fuerat. ue alius ibi sepultus resurrexisse tingeietur et crederetur; in monuiuento exciso in petra, sic disponente divina providentia, ne diceretur postea: discipuli ejus suffoderunt terram et furati sunt eum. Denique Josephus ab Arima thea cum Nicodemo advolvit saxum magnum ad ostium moiiumenti (Matth., xxvii, 60), ut sine plurium auxilio reserari non posset. monumentum : sic etiam disponente providentia contra calunmias judseorum.

III". — Corpus Christi mansit incorruptum in sepulcro, ad osten sionem divinse virtutis et ne crederetur mortem ejus fuisse ex inlir mitate natura?. et nou voluutariam.

IV*. — Corpus Christi fuit eonvenienter unu die et duabus nocti bus in sepulcro. quia istud tempns requirebatur et Hiillkiebal atl pro-

DE EJUS DESCENSU AD INPEKOS liandam veritatem mortis Christi, sine qua non fuisset vera resuriectio. Apud Matth., xn, 40, dicitur: «Filius hominis erit in corde lerrse tribus diebus et tribus noctibus» in hoc sensu per synecdochem, xtimendo partem pro toto. Sic ergo prima dies et prima nox computantur ab extremitate diei feriai sextss, qua Christus mortuus et septiltus est, usque ad mediam noctem sabbati ; secunda dies et seciinda uox, a media nocte sabbati usque ad mediam noctem diei dominicse; tertia nox et tertia dies, a media, nocte diei dominicae ad auroram ejusdem diei, qua Christus resurrexit. Erat modus computationis in iisn inter Juda?os; pro illis enim « una dies et una nox» significabat diem civilem viginti quatuor horarum, sive completam sive iucompletam.