Sectio 7, art. 7: UTRUM IN CHRISTO

SINT PLURES OPERATIONES HUMAN/E

Respondetur ; « Multo magis est una operatio in Ohristo quam ni c|iiocumque alio homiue».

«ensua est: Hecundnm humanam naturam est in Christo unum inuicipium libcrir. opcrationis, cui omnis actio Christi hominis ««• hfeota et s-uhortlimita fttit. Nam « in eo nullus erat motus sensitivro ..iu lis, qu1 n<Hi «*hhH onlinnl.im a rntione. Ipsas ctiain operatioiies nn

DE OPIiRATIONE CHIflSTl turales et corporales aliqualiter ad ejus voluntatem pertinebant, iu quantum voluutatis ejus erat ut caro ejus ageret et pateretur quse sunt sibi propria, ut dictum est». sed absque ulla inordinatione.

Aht. III. — UTRUM ACTIO HUMANA CHRISTI POTUERIT ESSE SIBI MERITORIA

Status quastionis. — Sanctus Thomas supponit Christum mereri potuisse'. et hic docet quid sibi, et in articnlo sequenti quid nobis meruerit.

Respondetur: Christum vere et yroprie meruisse estjde fide)definit.a in ConcilinJEdd., Sess. 6, can. 7 (Denz., 799, 820), ubi expresse dicitur Cliristum fuisse causam meritoriam nostra; justificationis.

Imo ex sacra Scriptura constat quod Christus aliquid sibi meruit. In ea enim dicitur quod exaltatio Christi est praemium ejus hu militatis et obedientia». Sic dieitur (ad Philipp.), H, 8: « Factus est obediens usque ad mortem... propter quod et Deus exattavit illumjg meruit ergo, obediendo, suain exaltationem, et ita aliquid sxbi meruit. Item ad Hebr., n, 9: «Vidimu^ Jesum, propter passionem mortis, gloria et honore coronatum ». Luc, xxiv, 26: «Nonne oportuit pati Uhristum et ita intrare in gloriam suamf » (scil. corporis). Joan., xvii, 4: « Opus consummavi etc. nunc, Pater, clarijica_me ». Ex his constat quod Christus sibXmeruit gloriam corporis, nominis exaltationein, asceusionem et adoiationem fidelium.

Probatur ratione theologica: _ XobUius est gliquid habere per meritum quam sine merito, quando caetera sunt paria, scil. quando inde non sequitur majoris dignitatis detrimentum.

— Atqui Christus potuit mereri gloriam corporis et csetera bona extrinseca, nam ea non habuit ab initio, nec ullum videtur sequi majoris dignitatis detrimentum.

— Ergo Christus hanc gloriam corporis et bona extrinseca sibi me- ruit. (Calvinus immerito hoc negavit ut amorem Christi erga nos magis extolleret, ac si Christns non nisi pro nobis mereri voluisset).

Per oppositum Christus non sibi meruit nec gratiam, nec scientiam, ncc beatitudinem amm<r, nec Dimmtatem. quia cum inentum non sit nisi ejus quod uondum habetur, oporteret quod Christtim alfj quando istis caruisset, quibus carere magis diminuisset dignitatem Christi, quam eam auxisset meritum. Insuper principium ineritl, scil. gratia habitualis, non cadit sub merito. Consequeuter Christu» non sibi meruit virtutes infusas et septem dona, qiue sunt velut proprietates gratise habitualis.

' Dnl enjU pli-mi» Krntlu et carltate. iibvr ct vUitor,

DIS EJUS MEIUTIS

Propter eamdeni rationem Christus non meruit suam iucarna- (ionem, qiaia ipsa erat iu Christo principium meriti ; meritum enim prajsuppoait constitutam personam quaj aGtom meritorium producit.

Principalis conclusio hujusce articuli magis coustat dum consideratur quod erant iu Christo sex conditiones quas requiruntur ad meritum, ut exponitur iu tractatu de Gratia: 1° Actus enim ejus vo- Suntarii erant liberi ; 2° erant boni ex objecto et ex circumstautiis ; •i" procedeliant a subjecto justo et grato ; 4" ordinabantur virtute caritatis ad gloriam Dei; 5° eraut viatoris, prout Cbristus erat simul viator et comprehensor ; (>" ordinabantur a Deo ad pra?miuin.

Objectio: Christus erat quidem viator secuudum coipus siium passibile et mortale, non vero secundum animain qua? fruebatur Deo; meritum autem debet esse ab anima, non a corpore.

Respondetur: Distinguo antecedens: Christus non erat viator secundum animam cousideratam secunduin se et in ordine ad Deum clare visum, concedo; consideratam ut est forma corporis, uego.

Et sufBcit quod subjectum sit adhuc in via ut actus ejus liberi ctiam altiores sint meritorii. Sic thomista; omnes tenent quod actus caritatis Christi regulati a scientia ejus infusa erant simul liberi et merito rii , quamvis scieutia iufusa non pertineat ad animam ut est foruia corporis. Et propter eamdem rationem videtur quod actus caritatis CUristi erga homiues salvandos, etiam ut regulati a scientia beata, erant non soluni liberi sed etiam meritorii, ut supra dictuin est, q. 18, ante art. 5.

Ad l^m : Christus meruit ut viator et igitur per caritatem non iu quantum erat caritas comprehensoris, sed viatoris.

Circa hoc notanduin est «juod merituni in Cliristo non poterat regulaTi a fide, quie in eo non erat, sed regulabatnr vel a scientia beata vel a- scientia infusa, quaj in eo supponebat beatam. ad quam ut proprietas sequebatur.

Sic confirmatur quod Christus non potuit sibi mereri gloriam essentialem, seu visionem beataiu, quaa in eo se tenebat ex parte principii meritorum ejus ; principium autem meriti nou cadit sub merito.

Corol larium: Ckristus obtmuit gloriam corporis duplici titulo: scil. titul o connaturalitati.i , sic erat ei jam debita (ut redundantia gloriaj animse), et tituto meriti. Ita tilius regis potest habere regnum duplici titulo scil. haereditatis et meriti. Cf. S. Thomam, Commentariuni iii Ep. ad Hebr., c. I.

Solvuntur objectiones.

1" Objectio,- Si Christus aliquid sibi meruisset, pro seipso mor tiius esset, quod damnatur in Concilio Ephesino, c. 10.

Respondct ur : Damnatiim est quod Christus passus sit pro peccatls propriiH; cl falHinn esset dicere quod Christus passus sit pro -.r cx primaria iiitenl buic, iiiim niriHtus ilcsccndil de ca-lo proptcr

350 DEJ OPBRATIONB CHIUSTl uo8 homines et propter nostram salutem; attamen potuit sibi conse quenter et secundario aliquid mereri, et etiam angelis, eis enim me rnit gratiae accidentales, ut sint servi ejus in regno Dei.

2» Objeotio: In contrarium : Perfectius est liabere gloriam ani m» ex meritis quam sine merito. Atqui debemus Christo tribuere quod perfectius est. Ergo.

Respondetur: Distinguo majorem : quando gloria est terminus meriti, concedo ; si vero in aliquo sit principium meriti, nego. In Christo autem gloria auimaj est principium meriti, nam in eo regula actus meritorii non fuit fides, sed visio beatinca aut scientia infusa quje ad visionem beatam sequebatur ut proprietas.

Instantia: Nihil repugnat quod meritum Christi reguletur per seientiam infusam, et quod Christus meruerit scientiam beatam.

Resporuletur: Hoc repugnat quia in Christo scientia infusa erat j velut proprietas sequens ad visionem beatam, ut aliquo modo gratia habitualis sequebatur ad gratiam unionis; scientia enim iufusa concessa est Christo in terris ut sequeia mysterii Incarnationis, ad perficiendam humanitatem a Verbo assumptam, et prior sequela gratiae unionis fuit in eo visio beatifica. Sic videbimus infra q. 24, quod Cbristus prsedestinatus est prius ad filiationem divinam naturalem, deinde ad gloriam, scil. ad visionem beatiticam quam statim accepit ut sequelam gratia? unionis. et deinde ad gratias ejus vita* viatoris.

Abt. IV. - UTRUM CHRISTUS ALIIS MERERI POTUERIT

Status qusstionis. — Agitur de merito de condUjiHi.

Difficultas est quia alii homines gratiam liabentes non possunt pro proximo gratiam mereri de condigno, sed solum de congruo, ut ostenditur in tractatu de Gratia, P-ll", q. 114, a. 6. Insuper si Christus, ut Homo Deus et caput Ecclesi», meruit de condigno salutem omnium hominum, tunc (ut dicitur in 3» objectione), salus omuium debetur ei secundum justitiam, et sic gratia esset debita et omnes homines deberent salvari.

Communiter quidem dicitur (cf. Tab. auream operum sancti Thonue: Passio Christi, n. 106, 115): « Passio Christi est valoris infiniti quoad sufficientiam pro omnibus;>e//tcaciter"autem pro his quibus applicatur ». Hoc attente examinandum est.

Responsio sancti Thomse est: Meritum Vhristi se extendit ad alios in quantum sunt membra ejus, et agitur de merito de condigno.

Probatur ex Sacra Seriptura. — Rom., v, 18: «Sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem, sic et per unius ju 8titiam in omnes homines in justificationem vitw», id est: sicut dc meritum Adae derivatnr ad alios, ita multo magis meritum Christi. Sic etiam dicitur Hplies., l, 3: « Benedictus Dcus ct Poter Domini nonlri Jcdh Christi, qui bencdiicit nos in omni Iwnedictione spirituaH

VE B.1VS MEIUTIS m ccelestibus in Christo». Ita etiam Christus ipse dixit in Joan., xv, 5: «Sine me niJiil potestis facere», in ordine ad ealutem; et Joannes Ev., i, 16: « De plenitudine ejus nos omnes accepimus et gratiam pro gmtiav.

2° Voncilia pluries hoc affirmaverunt : concilium Milevitanum contra Pelagianos, cap. 3 et 4 (Denz., 103 sq.), et concilium Arausi canum, c. 24 (Deu/.., 197), hoc aiquivalenter affirmant sub metaphora de vite vera et de palmitibus. Expresse autem dicitur in Concilio Trldentino (Denz., 799), ubi est seimo de causis justificationis : « Fiiialis quidem est gloria Dei et Christi ac vita seterna; efficiens vero misencore Deus,... meritoria autem dilectissimus Unigenitus 6uus, Dorainus noster Jesus Christns, qui cum essemus inimici (Rom., v, 10) propter nimiam caritatem qua dilexit nos (Eph., n, 4), sua sanctissima passione in ligno crucis nobis justificationem meruit et pro nobis Deo Patri satisfecit». Item in canone correlativo (Denz., 820). Et proprie Christns ut homo dicitur Salvator, iu quantum meruit salutem nostram.

Item Ecclesia in omnibus orationibus postulat gratias ad salutem, Christi merita invocando, dum dicit: « Per Dominum nostrum Jesum Christum ».

3° Ratione theologica. — Meritum extenditur secundum ordinationem divinam et gratiam. Atqui secundum divinam ordinationem m Ghristo gratia fuit, non solum sicut in quodam homine singulari, sed sicut in capitc totius Ecclesiw. cui omnes uniuntur sicut capiti membra, ex quibue constituitur mystice una persona. Ergo meritum Chnsti se extendit ad alios, tanquam ad ejus membra. Sic explicatur ha?c propositio revelata per aliquid prius et pariter revelatum.

Ita analogice, in organismo nostro, caput non solum sibi sentit, sed omnibus membris. Hoc confirmatur ex eolutione objectionum :

Ad : « Sicut peccatum Adaj, qui constitutus est a Deo principium totius naturae, ad alios per carnis propaginem derivatur- et similiter meritum Christi... se extendit ad omnia sua membra».

Ad 2um: Alii homines non habent nisi particularem gratiam et ideo non possnnt mereri de condigno pro proximo!

Ad 3"m: Gratia nobis concessa per baptismum et alio modo quamvis sit debita meritis Christi, tamen est gratuita respective ud nos.

Insuper merita Christi, qnorum valor est sufficiens pro omnibus Kalvandis, efficaciter salvant eos quibus applicantur et usque ad flnem ; sed plures impedimentnm ponunt.

Hasc quasstio breviter tantum hic taugitur a sancto Thoma quia illam tractat infra I», q. 24, a. 4: Utrum pradestinatio Christi sit causa praedestinationis nostra?.

Respondet affirmative in hoc sensn : «sic Deus prajordinavit nonl.ram ealutem, ab teterno praadestinando, ut per Jesum Christum iHimpleretur n.

Nuiic, per reNpoetum ad t^hristi meritn [.onenda sunt plura dubia.

0E OPERATIONB CHIUSTI

Dubium 1um. — An Christus meruerit omnes effectus nrwdestina tionis hominum electoruin, scil. vocationem, justificationem et gloriticationem?

Respondent coniinuniter thomistse : Cliristus nou meruit prajde stinatiouem nostram ex parte Dei prjedestinantis -. Sed meruit de condigno omnes effectus prwdestinationis nostrw. Et hoc non verum est nisi de Christo, non de Beata Maria Virgine, quse tamen bos ef fectus meruit de congruo.

Sic dicitur ad Ephesios, i, 3: « Benedixit nos Deus in omni be nedictione spirituali in cwlestibus in Christo», id est per Christum seu per merita Christi ; altissima autem hominis benedictio est ejus preedestinatio. Item dicitur ibidem « Deus prwdestinavit nos in ado ptionem filiorum per Jesum Chrustum». In quo agitur de praidestinatione etiam comparative sumpta scil. istorum iu particulari prse aliis, secundum illud Joan., xv, 1G : « Vos autem diwi amicos... Non vos me elegistis, sed ego elegi vos». Ita, post Augustinum, sanctus Tbomas, ad Ephesios, I, lect. 1. Ex hoc sequitur quod prwdestinatio nostra est gratuita respective ad nos, non . respective ad Christum. Cf. sanctus Thomas in Joannem, xvn, 24, et Salmanticenses, De lnoarnatione, disp. XXVIII, dub. vm, n. 93, 98, 99, 102; dub. ix, n. 107 praesertim 109, et Joannem a sancto Thoma in I*™, q. 23, a. 5.

Remanet tameu quod pnedestinatio hoium potiusquam aliorum dependet ex beneplacito Dei ; non enim Christus hos et illos prse aliis elegit seu petiit et meruit eligendos, nisi dirigente et movente voluntate Patris; unde Cbristus ipse dicit Joan., xvn, 6: «Tui erant et mihi eos dedisti», id est: «Eos dedisti mihi, movendo voluntutem meam ad hos meritorum oblatione prw aliis eligendos, et eos mihi dedisti in tempore quos elegeras ab wtemo intuitu meritorum meorum ». Ita communiter Thomistae, ubi tractant aut de praadestinatione nostra in 1»»', q. 23, a. 5, aut de praedestinatione Christi ut est causa praadestiuationis nostra;, III", q. 24, a. 4. Cf. iufra sanctum Thomara, III" q. 21, a. 4, utrum oratio Christi semper fuerit exaudita: utique quando procedebat ex voluntate consequenti, cf. ibidem ad 2™* de oratioBe Christi pro praadestinatis.

Dubium 2um. — An merita Christi prwdestinata sint ante voluntatem consequentem sulva?idi efficaciter hos potius quam ulios, v.g. Petrum potiusquam Judam.

Resyondetur affirmative. Merita Christi praadestinata sunt seu efficaeiter volita sunt a Deo, si non ante voluntatem antecedentem salvaudi omnes liomines, saltem aute voluntatem consequentem sal-

2 ld est : Christus non meruit actum increatum nuo Deus nos proedestinavit, sed merult quidquid volitum est ab isto nctu divino. scil. meruit prtedestiuationem nostram non ex parte Dei volentis, sed ex parte voliti et vollti ab a^terno. Unde sanctus Tbomas dicit, I», q. 19. a. 5: « Deus vult hoc esse proptcr hoc, sed mm. propter boc vult hoc ». V.g. Deus vult effectus praaesivnaiioms nostrm esse propier inertta Uhrisli,' sed non propter meiita Cbrlstl vull hoc, scll. ex parte Del volentln. Katlo fundamentalia est, ut dicltux I". q. 1«. n. 5, qnotJ ln DM e*| unlc iis art.ua voluntatla, nul nou potest naslnnnri oaWMi in broUM we»t«

L>E EJUS MEllITIS iitndi aliquos et hos praj aliis, id est ante electionem et praidestinatinnem electorum. Sic ipsa praBdestinatio nostra et nostra salus est medium ordinatum ad gloriam Christi prius prwdestinati, ut cominuniter dicunt thomistas agendo motivo Incarnationis. Sic Cbristus, ut patet, praedestinatus est ante Petrum et Paulum. Cf. Rom., vm, 2!»: «Praidestiuavit nos conformes fieri imaginis Filii sui, ut sit ipse |) imogeuitus in multis fratribus. Quos autem praadestinavit, lios et vocavit; et quos vocavit, hos et justilicavit ; et qtios justificavit, illos cl glorificavit ».

Dubium 3«™. ^n Christus merueril omnibus homimbus vitam itternam.

Respondetur : Utique. sed solis electis meruit consecutionem vitw wternw3. Ita justus non prajdestinatus, duni justus est, per bona ••|iera sua ineretur vitam wtemam, sed deinde amittit merita sua et n-.ii obtiuet consecutionem vite asternaj1. Obristus quidein non amisit merita sua, sed cognovit divinam permissionem culpa; non praidestinatorum et couseutit huic permissioui divinai propter majus bouum iiianifestationis attributorum Dei. Doluit quidem et maxime de pertlitione harun» animarum, sed jam quidem in terris clarissime vide bat bonum altius propter quod Deus permittit peccata, etiam peccaum imptmitentiai finalis, soil. ad manifestationem splendoris iusti tise divmaj eupia malitiam diabolicam et humauam.

Dubium 4«m. — Quomodo Christus meruit gratias efficaces quw <lc facto non conceduntur, ut gratiam bonte mortis pro Juda?

Respondent thomistw: Christus meruit eas ut quid hominibus oldatum in grat^a sufficienti, non vero ut quid hic et nunc collatum, v,l conferemlum. Nam Deus offert nobis gratiam efficacem in sufficenti, ut fructum in flore, sed adveniente resistentia gratiai suffi. Centi, non coufertur gratia efficax. Deus non movit efficaciter Chri- I um ad merendum simpliciter gratias efficaces quaa de facto non dan- Ihi velnon dabuntur. Ita Lemos, O. P.. Panoplia gratiw t II tr 5 t i°'n- 21?; Jo{innes a sancto Thoma in Iam, q. 23, in art. 5 in fine' t -y mZ TT ^ ni"' di8p- XXVHI' dubium IX' 109. dub. vm B. 93 102. Eadem est distinctio facienda ac pro oratione Christi'

. • (1- a- 4 : Utrum oratio Christi semper fuerit exaudita, Cf ibifc™ ad 2um: «Pominn. non (absolute) oravit pro omnibus crncifixo. »bu neque etxam pro omnibus qui erant credituri in eum sed pro olum qu, erant praedestinati, ut per ipsum vitam consequSenfur ' rnam»- Cf- etiam Billuart, De Incarnatione, disp. XXII a 2

Corollarium 1««: Christus meruit hominibus redimendis omnes fcatias actuales disponentes ad justificationem, ipsam gratiamTsti

lllll.lli I.AOIHJIUK

DE OPEitATIONH CHRISTl ficantem, virtutes infusas, dona, auxilia actualia, et ipsam gloriam, id est omnes prsedestinatiouis effectus. Sic potuit dicere: «Sine me nihil potestis facere» in ordine ad salutem.

Itatio est quia meruit nobis omnia ad salutem necessaria; nam dicitur ad Itom., v, 20: « C76i abundavit delictum, superabundavit gratia» et boc proprie pertinet ad oflicium perfecti Salvatoris et Ite-; demptoris, qualis fuit Christus. « Non est in alio aliquo salus » (Act^ Apost., iv, 12).

2* Objectio: Gratia et justificatio sunt omnino gratuitae; ergq ex nullis meritis.

Respondetur: Suut gratuita; respectu nostri, concedo; respectu Christi, nego.

2* Objectio: Meritum debet existere ante praimium, cum sit praj mii causa ; atqui Christus non exstitit ante Patres Veteris Testamenti. Ergo gratiam non meruit illis.

Respondetur : Meritum debet ante prsemium existere in prasscientia praemiantis, concedo; in re, nego. Cum enim sit causa moralis tantum, sufficit quod existat in praescientia Dei, causa moralis namque movet in quantum est cognita, ut ordinatio superioris, ut consilium ad aliquid agendnm, et potest a Deo cognosci in seternitate ut quid futurum in tempore.

Corollarium 2um: — Christus non meruit angelis gratiam et gloriam essentiales, sed tantum gratias accidentales, quibus sunt ministri ejus. Cf. supra, q. VIII, a. 4.

Corollarium 3um: — Christus non meruit primis pareutibus gra tiam status innocentias, cf. ibidem ; quia non fuit eorum caput pro, i6to statti. Sed meruit omnes effectus prasdestinationis Ada3 converel post culpain, seu redempti.

ALIA DUBIA SPECIALIA

Dubium 1um: — An Christus meruerit a primo instanti suw con- ceptionis usque ad finem vita;.

Respondetur commuuiter affirmative, cum sancto Thoma, III". q. 34, a. 3.

HaSc responsio fundatur in Ep. ad Debraos, x, 5: ulngredien* mundum Christus dicit: hostiam et oblationem noluisti, corpus ai tem aptasti mihi... tunc dixi: Ecce venio; in capite libri scriptur. est de me, ut facia~n, Deus, voluntatem tuam».

« Ingrediens mundum » intelligitur de primo instnnti sure ci»nj ceptionis, nam postea jam ingressus est. Ilaec autem oblatio qua se ul victima obtulit in hoc instanti erat meritoria, nihil enim deerat d ad nieritum.

DE EJUS MEItlTIS

Ratione theologica explicatur hoc meritum : quamvis Christus uondum habuerit scientiam acquisitam, jam ab illo primo instsinti Itabuit usque ad finem vitaj scientiam infusam, qua uti poterat independenter a phantasmatibus ; sic potuit ab illo instanti ad finem vita3 sine interruptione actus meritorios elicere. Ita quidam sancti scientiam infusam aliquoties habuerunt ut potuerint quandoque mereri etiam duran.te somno, et cum probabilitate hoc privilegium fcribuitur a pluribus B. Maria? Virgini.

Sic in ipso instanti quo creata est anima Cinisti, jam meruit; sic ejus anima per respectum ad meritum habuit prioritatem natura1., non vero temporis. Sic meruit Christus non ipsam Incarnatiouem, nec plenitudinem gratiai et gloria?, sed alia sibi et nobis.

Objectio: Si Christus a primo instanti conceptionis mernisset, jam hoc meritum fuisset valoris infiniti; ergo nihil postea mereri potuisset.

Respondetur: Si hoc argumentum probaret, probaret quod Christus non potuit mereri nisi in ultimo instanti suse vitaj. Revera autem hoc non probat; hoc primum Christi meritum, valoris quidem infiniti, non fuit seorsim ab aliis meritis ordinatum et acceptatum ad praimium. Imo jam initio Christus obtulit totam suam vitam usque ad mortem.

Dubium 2um: — An Christus meruerit in instanti mortis suw « in facto es-se».

Responactur negative ex sancto Thoma, III», q. 50, a. 6: « Mors Christi in fieri fuit causa salutis nostra?, ut passio (id est per modtim meriti), sed mors Christi in facto esse. non potest esse causa saltitis nostra? per modum meriti, sed solum per modum efficientise » s. Ratio est quia solus viator potest mereri, et primum non esse viw est primum instans separationis a corpore, sic in hoc instanti jam non am plius existit viator, sed anima separata. Nec ab ista lege se exemptum indicat ipse Christus qui dixit apud Joan., ix, 4: « Me oportet operari opera ejus qui misit me, donec dies est; venit nox quando nemo potest operari», ubi per diem S. Patres intelligunt tempus vita; ei per noctem tempus mortis.

Dubium 3"m: An Christus meruerit per omnes actus liberos humanw voluntatis.

ResponaZetur affirmative. Cf. sanctum Thomam in IIIS Sent., fl. 18, a. 5. Eatio est quia, supposita libertate in actionibus humanis • Uinsti aclhuc viatoris, nulla deest illis conditio ad meritum, ut supra Uotum est, a. 4. Erant enim actiones viatoris, ex omni parte bonai, |mo theandrica?, ex caritate Christi ordinabantur ad gloriam Dei et ii Deo ordinabantur ad pra;miuin.

» nicltur per modum elllcloDtlic, ut lbltlem notatur, « in quantum nec per

",|U olvlnltas wpnratn fult a Clirlstl carne, et ldeo quldquid contInElt circa

;'"n.-m Clirlsti, ellnm iinlmft «nmn.tft, fult nobls salutlferum vlrtute dlvinli"i i" uiiltn) ».

1>E OPEKATIONB CHKI8TI

Corollarium 1um: Ghristus meruit per actum dilectionis Dei ut regulabatur a scientia infusa, sic enim hic actus erat liber et viatoris. Etiam actus dilectionis Dei, ut est ratio diligendi creaturas, ■erat liber prout regulabatur a visione beatifica, sed quidam thoniistae dicunt: hic actus sic regulatus pertinebat ad Christum comprehensorem non viatorem ; sic pro eis non erat meritorius 6. Quod Christus meruerit per actum liberum dilectionis Dei, ut est ratio diligehdi creaturas, hoc indicatur apud Joan.,xiv, 31 : « Ut cognoscat mundus quia diligo Patrem, et sicut mandatum dedit mihi, sic facio. Surgite eamus hinc».

Corollarium 2um: Christus adhuc viator meruit per omnes actus elicitos vel imperatos a caritate, per omnes actus omnium virtutum, in his enim liber fuit.

Corollarium 3um: Christus meruit per omnes actus suarum poten tiarum etiam partis sensitivae et vegetativae, prout erant sub dominio voluntatis suae; sic meruit non solum per visionem, auditionem, ambulationem, gemitus et lacrymas, sed etiam per motum cordis, somnuin, sitim. Cf. de hac re Billuart et alios commentatores sancti Thomae. Notant qnod, licet istae actiones praesertim vitae vegetativaa non, siut iu se formaliter liberas, suberant tamen Ohristi voluntate, ratione <lomiuii quod habebat in suum corpus et ejns potentias ; unde prout ab ipso permittebantur ob tines houestos, accipiebant aliquam hoiiestatem moralem. — Sic etiam potuisset non dolere et non mori sub ictibus illatis, quia potuisset miraculose impedire dolorem, ut fecit :pro diversis martyribus; sed e contra libere sese plene tradidit do- Jori, cf. sanctum Thomam, III», q. 47, a. l.T

Quoad valorem simpliciter infinitum meritorum Christi, cf. infra q. 48 quajstionem de valore simpliciter infinito satisfactionis ejus.

8 Hfec ratio non est cogens, quia suffieit ad uieritum ut subjectum lmjusee actus liberi adliuc fuerit tn via. Christus autem adhue erat viator. Dicebatur •quidem viator prout anima ejus erat forma corporis passibilis. sed nee .snmlia infusa pertlnebat ad ejus animam ut erat forma corporis passibilis: si igitur potuit mererl per actum liberum regulatum a scientia infusa, ita etiain i>er actum liberum regulatum a visione beatiflea.

» In hoe loco, q. 47, a. 1, sanctus Doetor dicit : « Poterat Cbristus suam i>asslonem et mortem impedire, primo quidem adversarios reprimendo, ut eum aut uon vellent, aut non possent interficere; secundo, quia spiritus ejus habebat potestatem conservandi naturam carnis sua?, ne a quocumque lresivo inflletr. opprimeretur ; quod quidem habuit anima Chrlsti, quia erat Verbo Dei conjuncta ln unitate personre, ut August. dicit in 1. IV de Trin.. c. 13. Quia ergo animu Christl non repullt a proprio corpore nocumentum illatum, sed volult quod natura eorporalis illi nocumento succumberet, dicitur suam animam posuisse, vel volimtarie uiortuum esse ». Cf. ibid, ad lm, 2m. 3m.

DE CHRISTO PER COMPARATIONEM AD PATREM

QU^ESTIO XX DE SUBJECTIONE CHRISTI AD PATREM

Akt. I. — UTRUM CHRISTUS SIT SUBJECTUS PATRI

Videtur quod non, quia Christus non est creatura, et quia Christus dicitur Dominus. — Sed ex altera parte dicitur quod «formam servi accepit » et « f uit obediens usque ad mortem crucis » (Philipp.. ii, 8) : Quoniodo hasc apparenter opposita conciliantur?

Respond-etur : Ghristus ut homo vere est subjectus Patri, et tripliciter: 1° quia natura humana ejus non habet nisi participationem bonitatis; 2" quia subjacet potestati divinae; 3° quia per voluntatem luimanam debet obedire mandatis divinis. Uude debet dici : Christus est subjectus Patri, ratione humanitatis suw.

Ad I"Jn : Attamen ratione personae increatee Verbi non potest dici quod Christus est creatura, quamvis habeat naturam creatam.

Item ratione personae Christus dicitur Dominus, imo Christus ni liomo ratione unionis hypostaticae est Rex regum, Dominus doininantiurn. Cf. Billuart.

AitT. II. — UTRUM CHRISTUS POSSIT DICI SIBI IPSI SUBJECTUS

Respond-etur: Utique ratione diversarum naturarum, in eadem persona.; noii yero in hoc sensu quod in eo essent dua; personai, quarum una subjiceretur alteri, hoc esset uairesis Nestorii.

QU2ESTI0 XXI

DE ORATIONE CHRISTI

Abt. I. — UTRUM CHRISTO CONVENIAT ORARE

Respondetur : Cbristus secundum Evangeliura oravit, et ut homo conveniebat ei orare, quia ejus voluntas bumana non poterat omnia facere, ac Christus sciebat esse divinitus ordinatum a Patre ut qua?dam non nisi per orationem acciperet. Oravit etiam ut nobis daret exemplum sic recurrendi ad Deum.

Dubium: Utrum Christus nunc existens in ccelo vere el proprie oret pro nobist

Medina, Va6quez et quidam alii dicunt: nunc in coelo Christus solum improprie orat pro nobis, exhibendo Patri suam humanitatem et sua praterita merita. Ita P. de la Taille.

Thomista? et multi alii theologi respondent: Christus in ccelo proprie orat pro nobis intercedendo, ut advocatus noster, ut nobis applicentur momento opportuno fructus meritorum suorum prteteritorum et satisfactionis suse.

Probatur: Rom., vm, 34 : « Christus qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis». — Hebr., vn, 25: « Semper vivens ad interpellandum pro nobis». Hjec oratio cceli habet nomen proprium: « intercessionis ». — In I Joan., n, 1: dicitur de Christo nnnc existente in ccelo, quod est «advocatus noster». « Habemus advocatum ad Patrem ».

Ita S. Ambrosius, S. Augustinus, S. Gregorius Magnus, sanctus Thomas dicunt: Christus etiam nunc in ccelo orat pro Eeclesia. Non potest quidem amplius mereri nec satisfacere, quia non est amplius viator. Sed potest orare intercedendo, sancti pro nobis orant in ccelo, et eo magis quo majorem caritatem habent. Cf. IP-11", q. 83, a. 11: Utrum saneti in ccelo orent pro uobis.

Si vero in litaniis B. Marise Virginis non dicitur «Cbriste, orapro nobis», sed «Christe exaudi nos», hoc est quia Christus, ul Deus, exaudit orationes nostras et ad vitandum errorem Nestorianismi, dicitur Christe exaudi nos; perfectius denique est oratioueiil exaudire quam orare.

Cf. circa hoc dubium, S. Tliomam in Ep. ad Rom., vm, 34 oi nri llchr., vii, 2f» et SalinanticensPR.

UB OltATIONE CHRISTl

A.RT. II. — UTRUM CHRISTUS ORAVERIT SECUNDUM SUAM SENSUALITATEM ld est : In quo sensu dixit in horto : «Transeat a me calix iste»?

Respondetur : In hoc sensu quod tunc ejus oratio exprimebat Deo affectum sensibilitatis suae, et iioc ut nos instrueret de tribus : 1° ut ostenderet se veram humanam naturam cum naturalibus suis affecti bus sumpsisse ; 2° ut ostenderet quod homini liceat secundum naturalem affectum a Deo aliquid postulare conditionaliter ; 3° ut osten deret quod proprium affectum debet homo divina? voluntati subjacere ; unde dixit: « Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ».