Sectio 9, art. 5: QUOMODO PRODUCANTUR EFFECTUS MISS^E
Sialus qucBsUonis: qusestio est 1) utrum sacrificium Missae producat effectus suos ex opere operato, seu ex dignitate rei oblataj et principalis offerentis, an ex opere operantis Ecclesiai, scil. ex precibus universalis Ecclesiae, an ex opere operantis simpliciter, scil. ex merito et oratione sacerdotis et fidelium. — 2) quseritur utrum sacrificium Misste producat effectus suos infallibiliter, scil. semper et in omni casu, an sub quibusdam conditionibus quse deficere possunt. — 3) quseritur utrum sacri-
De effectibus F.JUS ficium Missse producat effectus suos immediate, scil. per ipsam oblationem, an mediate, seu mediante alio effectu.
Responslo: Plures sunt conclusiones quasi cominuniter receptae a lempore Conc. Tridentini quae sic exprimi possunt synoptice, distinguendo effectus per respectum ad Deum qui sunt infallibiles, et effectus per respectum ad nos, qui supponunt conditiones quse deficere possunt.
adorationem et gratiarum actionem valoris infiniti per respectum ad Deum.
Sacriflcium Missae producit ex opere operato immediate infallibiliter fallibiliter mediate et fallibiliter remissionem p o en os pro peccatis iam remissis, sed non semper ex integro.
bona spiritualia et temporalia sub quibusdam conditionibus.
remissionem peccatorum mortalium et venialium, prout impetrat graliam contritionis.
ex opere operantis: omnes effectus praedictos, scil. ex precibus tam universalis Ecclesise, quam ipsius celebrantis et adstantium.
Explicatur per partes:
- Certum est sacrificium Missae offerre Deo, ex opere operato immediate et infallibiliter adorationem reparatricem et gratiarum a-ctionem valoris infiniti. Hoc enim immediate et infallibiliter sequitur ex dignitate rei oblatse et principalis offerentis, independenter a precibus Ecclesiae universalis et celebrantis. Impossibile est enim melius agnoscere supremum Dei dominium super omnia et jus Dei imprescriptibile ut super omnia diligatur. Unde quoad adorationem dicitur in Gloria in excelsis : « Tu solus Sanctus, tu solus Dominus, tu solus Altissimus ». Haec adoratio valoris infmiti de se reparatrix est, nec potest applicari maior virtus « in remissionem peccatorum quae a nobis quotidie committuntur » ut dicit Conc. Trid. (Denz. 938).
Notandum est quod gloria Dei seu manifestatio bonitatis suae est finis universi; unde ex hoc maxime apparet altitudo hujusce sacrificii.
Valor infinitus hujus adorationis reparatricis et gratiarum actionis provenit ex actibus theandricis Christi; sic perdurat reparatio valoris
De SACRIFICIO MlSS-lc infiniti oblata in sacrificio Crucis, quamvis non sit nunc novum meritum in Christo glorioso.
Huic oblationi, qua? semper vivens est in Corde Christi, sacerdos ministei et fideles sese unire debent secundum quatuor fines sacrificii. Sic dicitur: « Quid retribuam Domino pro omnibus qua? retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo ».
Auctor lmitationis Christi hoc pulchre exponit L IV, c. 8, ubi Dominus. ait: « Sicut ego rne ipsum... in cruce pro peccatis tuis Deo Patri sponte obtuli,... ita debes et tu temetipsum mihi voluntarie in oblationem puram et sanctam, quotidie in Missa,... quanto intimius vales, offerre... Quidquid prseter te ipsum das, nihil curo, quia non quajro datum tuum. sed te. Offer te mihi et da te totum pro Deo et erit accepta oblatio ». Hoc pulchre evolvitur in capitulo sequenti, scil. in responsione discipuli: « Offero tibi omnia peccata mea, ut ea deleas, et omnia bona mea et desideria mea, ut ea perficias ».
Notandum est quod reparatio iniurias facta Deo non omnino ideui est ac peccatorum remissio ex parte nostra : tuec enim remissio est applicatio ad nos sacrificii Christi, sed ipsum sacrificium substantialiter perdurans in Missa, offerendr Deo infallibiliter adorationem, simul ex se reparat, sicui sacrificium crucis, antequam fiat applicatio per remissionem peccatorum in tali vel tali individuo
- feccata sive murtalia, sive veniaiia, remittuntur quidem ea. opere operato iscil. ex meritis Christi. non intuitu meriti operantis), sed solum mediate. (scil. impetrando auxilium ad actum pasnitentiffi). et non intallibttiter , quia non constat de promissione Dei et potest esse obex; ait Conc. Trid. (Denz. 940): « Hujus oblatione placatus Dominus gratiam et donum paenitentise concedens, peccata etiam ingentia dimittit ».
S. Thomas IV Sent. dist. 12, q. 2, a 2 ait : Sacrificium Missse « gratiam contritionis impetrat, et mediante hac gratia reatus culpae deletur », ut in Calvario evenit pro bono latrone.
H»c gratia contritionis quandoque est efficax, tunc sequitur contritio; quandoque est solum sufficiens et peccator ei resistit, sed ad minus confertur gratia sufnciens.
Ut notat Billuart, disp. VIII, a. 2: « Infallibiliter conteruntur pet sacriflcium Missa gratiw sufficientes ad remissionem peccatorum tam mortalium quam venialium, ad augmentum gratia? habitualis, ad donum perseverantia? et ad virtutes; quia cum Deus nemini deneget gratias sufficientes, non est dubium quin maxime intuitu hujus sacrificii, in quo dilectissimi Filii passio repnesentatur, eas conferat. At vero ipsa remissio peccatorum, ^ratia: augmentum, donum perseverantia? et virtutes non causantur infallibiliter proptei obicem ex parte subiecti ». (Cf. Catechismum Conc. Trid.).
De effectibus ejus
Ex hac conclusione sequitur corollarium pro non ponentibus obicem, scil. infallibiliter confertur a sacrificio Mtesce gratia pa>nitentice peccatoribus qui ei assistunt cum sincero desiderio conversionis, et tunc simul accipiunt, si prius illam non habuerunt, inspirationem accedendi ad sacramentum psenitentise. Sic verificantur verba dicta in Missa: « Agnus Dei qui tollis peccata mundi, miserere nobis ».
Confirmatur: Ita sacrificium crucis sanctificavit peccatores mediate, efficaciter pro quibusdam, sufficienter pro aliis ; scil. impetravit donum panitentia; efficax pro multis, sufficiens pro omnibus.
Ex hoc sequitur quod hos effectus sacrificium Missa? producit ex opere operato non physice ut sacramenta, sed moraliter per modum impetrationis. Attamen adhuc ex opere operato, scil., ut aiunt Salmanticenses, non intuitu meriti operantis, sed ex meritis Christi qui instituit hoc sacrificium.
Ex hoc sequitur etiam quod quamvis Eucharistia ut sacramentuni aon possit dari nisi iis qui iam sunt in statu gratia, sacrificium Missa; potest offerri pro peccatoribus etiam obduratis et impamitentibus et eis obtinere saltem gratias sufficientes. Imo potest offerri, ut sacrificium crucis, pro omnibus hominibus viventibus, etiam infidelibus, hasreticis, schismaticis et excommunicatis, modo pro his non offeratur tanquam pro membris Ecclesia, ut recte ait Billuart loc. cit. Sicut enim licet pro omnihus orare, ita et sacrificium offerre. Ita plures missionarii m Africa celebrant Missam pro conversione mahometanorum, quos nondum possunt evangelizare, ut paulatim mens eorum aperiatur verbo divino et ut removeantur falsa Islamismi prsejudicia. Item sa;pe celebrantur Misste ad obtinendam conversionem, saltem in articulo mortis, peccatorum etiam obduratorum, speciatim eorum qui, regnum Dei impediendo, ad perditionem animarum laborant.
- Pwna temporalis pro peccatts jam remissis, per sacrificium missat ex opere operato immediate et infaUibiliter remittitur.
Hoc constat ex Trid. a quo definitur Missam offerri « pro vivis atque defunctis, pro pcenis et satisfactionibus ». Atqui pcena; nequeunt nisi ex opere operato remitti defunctis qui jam sunt incapaces menti et satisfactionis activa *. Item applicatur missa vivis, quos nulla ratio prohibet his defunctis saltem aaquiparare. Insuper vivis ac defunctis pcena temporalis remittitur immedmte, scil. per meram condonationem extrinsecam propter Christi merita et satisfactiones, quia agitur de poena pro peccatis jam remissis. Denique eis remittitur infallibihter, cum nulla alia conditio prserequiratur prajter remrssronem culpa. Attamen non remittitur semper ex integro, sed juxta divmse Providentia i m purgatorlo animae non sunt capaces satisfaotionis activ». AUoquin pos 3ent selpsas a purgat. rlo llberare: in purgatorio sunt solum capaces satispasslonls seu satlsfactlonls passivin.
De sacrificio Mirs*
dispositionem : Sic verificantur verba: « Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona nobis pacem ».
Billuart recte notat ibidem per respectum ad defunctos: « Non tamen sequitur quod ditiores pro quibus offeruntur plura sacrificia citius liberentur a purgatorio quam pauperes; quia pauperes vel forte habent minores pcenas luendas, vel forte fuerunt sanctiores in vita sicque plus participant de sacrificiis oblatis generaliter pro omnibus defunctis, vel de portione Ecelesias in quolibet sacrificio. Participant enim de hoc sacrificio defuncti « giti, ut ait Aug. Enchir. c. 110, cum viverent meruerunt ut hcec sibi postea prodesse possent ». Probabiliter igitur defuncti accipiunt hos fructos secundum dispositionem plus minusve perfectam quam habuerunt in morte et quae perseverat in illis.
4" Bona spiritualia et temporalia obtinentur quidem ex opere operato, sed per modum impetrationis et non infallibiliter.
Agitur de bonis temporalibus ad salutem spectantibus.
Quod obtineantur ex opere operato satis clare constat ex C. Trid. dum declarat Missam offerri non solum pro peccatis, poenis et satisfactionibus, sed etiam pro « aliis necessitatibus ». Ratio est quia Christus, seipsum offerendo, rogat Patrem, ut propter merita sua, gratiae nobis tribuantur, et preces ejus non possunt non exaudiri.
Attamen hae gratiae de facto non recipiuntur nisi adsint requisitae conditionea. Saltem requiritur ex parte objecti quod bonum po3tuIatum expediat ad salutem vel sit secundum dispositiones Providentiae. Et insuper propter obicem deest effectus, si peccator assistens vult remanere in peccato, ut pharisaei quibus non profuit sacrificium Crucis. Cf. Card. Bona: De Sacrificio Missa: tractatus asceticus, c. I, 3.
Chapter 62 of 84