Skip to the text

Prologhe

‘Die oren heeſt te hoerne, hi hore wat die gheest Gods sprect den kerken (dat is alle der heyligher Kerstenheit)’: ‘Die verwint (sprect de gheest ons Heren), hi en sal niet ghequest1 werden vander ander2 doot3.’ Dat is, die verwint sijn eyghen vleysch, die werelt ende den viant, die en sal niet ghequest werden vander ewigher doot. Soe wat mensche die meer inwert neycht tote den insprekene Gods, dan uutwert tote den woerden der menschen; en̄ dien meer lust te hoirne dat woert Gods omme leven dan omme weten; en̄ dien dat woert Gods is ene inleydende spise4 daer hem God in smaect boven alle dinc, en̄ die, met ghelove en̄ met trouwen, eenvoldich biden inwendighen woerde blijft: dat is die ghene die oren heeft te hoerne, want hi is hebbelic alle waerheit te verstane die hem God vertoenen wilt, en̄ hi is die ghene die alle sonden verwint, dat is die ierste doot. Ende hi en wert niet ghequest vander ewigher pinen, dat is die ander doot, die altoes den sonden volcht. Mer die menichfuldich is, ende met der heyligher Scrifturen altoes uutwaert gheet in een behaghen sijns selfs en̄ sijnre const, hi wilt altoes leeren5: ende die hem volghen, si en comen nemmermeer ter gherechter waerheit, noch hi mede; want hi keert sijn aenscijn vanden eenvoldighen lichte der waerheit dat in hem es6, en̄ hi keert hem in die menichfuldicheit der Scriſturen7. Ende hier omme blijft hi onverlicht van Gode, want hi en wilt den gheeste Gods noch niemene wiken, mer altoes der letteren volghen, ende al verstaen en̄ leren na sijn hoet8 en̄ na sijn goetdunken: ende hier omme is hi dicwile contrarie ganser leren9, en̄ goeden menschen, en̄ rechter heylicheit. Ende hier ave comt vele stridens en̄ crighens10, ende maect ghedeylde herten, ende is een groet hinder rechter caritaten: want wert hi wederstaen, hi wert toernich; ende laet men hem tsine11, soe verweent hi hem12. Ende hier omme sprect die Apostel: ‘Die weent13 staen, hi sie dat hi niet en valle14.’ Want selen wi staende bliven, ende behuet werden15 dat wi niet en vallen in groven sonden, soe moeten wi ons selven leren kennen ende ons selfs16 waernemen, ende eenvoldich inkeren in ons selven, ende inwonende bliven biden insprekene Gods. Daer selen wi horen ende leren rechte waerheit en̄ leven; en̄ dan sal onse leven concorderen17 met der heyligher Scriſturen ende met allen heylighen. En̄ overmits minne der doecht en̄ rechte oetmoedicheit, soe selen wy begheren berespt en̄ gheleert te sine vander Scrift, ende van allen menschen; en̄ ons sal altoes lusten te hoirne en̄ te siene ganse lere en̄ heylicheit van levene. Ende dese dinghen18 toenen enen goeden mensche; want alle dese dinghe sijn herde verdrietelic te hoirne ende te wetene alle den ghenen19 die hem selven te male niet en laten, ende alre eyghenheit haers selfs willichlike niet en vertien in jeghenwoirdighen dinghen ende in toecomenden dinghen, in eenre stervender oefeninghen haerre naturen, haers vleyschs ende haers bloets, haerre sinne20 en̄ haerre vernuftigher werke21, na alder wijs dat si van Gode en̄ van sinen heylighen vrienden vermaent, gheleert en̄ ghedreven werden.

Footnotes

  1. F.K. ghequetst. ↩

  2. M. van der anderre. ↩

  3. Vglk. Apoc. 2, 11. ↩

  4. cibus introductorius, zegt Surius. M. alleen heeft kwalyk een levendige spijse. ↩

  5. Sur. et (qui) in studio sacrae scripturae cum vana sui atque scientiae suae complacentia procedunt et versantur, semper alios docere volentes. ↩

  6. M. kwalyk, dat in om is. ↩

  7. Sur. ad scripturae sese multiplicitatem convertunt. ↩

  8. F. hoot. K. hooft. M. nae sijnen synne. ↩

  9. sanae doctrinae, zegt Surius. ↩

  10. Sur. Indè verò bella plurima, lites et contentiones oriuntur. ↩

  11. M. alleen, ende laet men hem gaen. Surius vertaelt: sin verò saac voluntati relinquantur, jam malè victores evadunt. ↩

  12. M. alleen, soe verhefft hi hem. ↩

  13. K, M. waent. ↩

  14. Vglk. I. Cor. 10, 12. ↩

  15. Deze dry woorden entbreken in M. ↩

  16. M. alleen, ende ons selven. ↩

  17. M. alleen, overdragen, dat is overeenstemmen. ↩

  18. Dit woord is uitgelaten in M. ↩

  19. K. allen den ghonen. M. al den ghenen. ↩

  20. K. hare zinnen. M. oere synne. ↩

  21. Sur. et intellectualium operationum suarum. ↩

Chapter 1 of 6