Caput VII. De gloria paradisi

1. De. gloria autem caelesti lioc in summa tenendum, est, quod in ipsa est praemium substantiale, consubstantiale eV accidentale. Praemium, inquam, substanliale consislit in. visione, fruitione et tentione unius summi boni, scilicet Dei, quen Beati videbunt facie ad [aciem, hoc est nude et sine. velamine; quo frugntur avide et delectabiliter, quem etiam tenebunt. seinpiternaliter, ut sic verilicetur illud Bernardi, «quod « Deus futurus est rationi plenitudo lucis, voluntati multitudo pacis el memoriae continuatio aeternitatis ». — Praemium vero consubstantiale consistit in. gloriu corporis, quae secunda stola dicitur; qua resumta, . perfectius aniina beata tendit « in summum caelum ». Et haec stola consistit in quadruplici dote corporis, scilicet in dote claritatis, subtilitatis, agililatis ct impassibilitatis; quae erunt secundum plis et minus, secundum maioritatem et minoritatem prius habitae caritatis. — Praemium autem accidentale consistit in quodam decore speciali superadieeto, qui quidem auwreola nuncupátur; et secundum: doctorum sententiam debetur triplici generi operum, scilicet martyrio, praedicationi ek continentiae virginali. Vt in omnibus praedictis servabitur gràdus et distinctio secundum exigentiam meritorum.

• 9. Ratio autem ad intelligentiam praedictorum haet est: quia. primuni principium, hoc ipso quod primum, habet summam unitatem, 'veritalem et bonitatem; hoc ipso est ponere in eo summam pótentiam, sapientiam, clementiam et iustitiam. Quoniam autem haec invisibi- - lia Dei manifestari decet per opera; ideo Deus mundum istum sensibilem principians: sic produzt!, sic gubernat, sic reparat, sic remunerat el consummal, quod |n productione. manifestatur summa potentia, in gubernatione sapientia, ih, reparatione clementia ct in retributione fustitia. consummata. Ut ergo manifestaretur potentia, ad. sui ipsius laudem, gloriam et honorem omnia produxit de nihilo, faciens aliquod prope nihil, scilicet. materiam corporale, et aliquid prope se (D, non solum quoad habitus, verum etiam quosd status; non solum quoad perfectionem caritatis in mente, verum etiam quoad. perfectionis decorem ct pulcritudinem in opere corporali; hinc est, quod aliquibus membris non solum. s£o/à animae cum tribus eius. dotibus et stola corporis eum «quatuor, verum. etiam. excellentia quaedam decoris et gaudii debetur propter praecellentiam perfectionis et decoris habiti in opere virtuoso. Quoniam igitur triplex est genus operis praecellenter perfectum et pulcrum et speciali formositate formosum secuidum triplicem vim animae: secundum rationalem, praedicatio veritatis perducens alios ad salutem; secundum conetpiscibilem, perfec/a declinatio concupiscentiarum per integritatem perpetuam continentiae virginalis; secundum irascibilem, perpessio mortis ad honorem Christi: hinc est, quod his tribus generibus iustorum, scilicet praedicatoribus, virginibus et martyribus, debetur illa excellentia praemii accidentalis, quod aufeola nuncupatur; quod ad decorem facit non. solum animae, verum. etiam corporis, quit hon. redditur. voluntati tinttim, sed operi extrinseco, substernens. sibi meritum et praemium caritatis, quod consistit in septiformi dote, triplici animae et quadruplici corporis, in quibus clauditur consummatio, integritas et plenitudo omnium -bonorum spectantium. ad. gloriae complementum. | Ue ts

2. Qualia autem et quanta. sint. illa, non. verba mea, sed beati Anselmi ponantur. Ait enim in. fine. Proslogii; « Excita te nunc, anima mea, et erige totum intellectum tuum. et cogita, quantum potes, quale et quantum sit illud bonum. Si enim singula bona de- leetabilir sunt, cogita intente, quam delectabile sit illud bonunm,. quad. continet iucunditatem omnium bonorum, gon qualem. in. creatis rebus sumus experti, sed tanto dilleventem, quanto. differt Creator a. ereaura. Si enim. bona est. vita creata, quam. bona. est vita creatrix? Si. iucunda. est salus. facta, «quam iucunda est salus, quae facit omnem. salutem? Si amabilis est. sapientia in. cognitione. rerum — conditarum, quam. amabilis est sapientia, quae omnia. condidit ex nihilo? Denique, si multae et magnae delectationes sunt in rebus delectabilibus, «qualis et quanta. est. delectatio in illo qui fecit ipsa delectabilia » ? |

3. «Qui hoe bono fruetur, quid illi erit, et quid illi non. erit? Certe. quidquid. volet erit, et. quod nolet non erit. Ibi quippe erunt bona. corporis et. animae, qualia ec oculus. vidit, nec auris audivit, nec cor hominis cogitavit. Cur. ergo. per. multa. vagaris, homuucjo, quaerendo. bona animae tuae et. corporis tui? Ama. unum bonum, in quo sunt omnia. bona, et sufficit. Desidera simplex bonum, quod est omne. bonum, et satis. est... Quid enim amas, caro. mea, quid desideras, anima mea? Ibi est quidquid. amatis, quidquid desideratis. Si delectat pulcritudo; fudgebunt 14st sicul sol, Si velocitas, aut fortitudo, aut. libertas corporis, cui nihil obsistere possit; erunt. similes Angelis Dei, quia seminatur. corpus animale, ei surget corpus spirituale, potestate utique, non natura. Si longa. et salubris vita; ibi est sana aeternitas et aeterna sanitas, quia tust! tn. perpetuum vivent, et: Salus iustorum a. Domino. Si satietas; sattabuntur, cum apparuerit. gloria Dei. Si ebrietas; inebriabuntur ab ubertate domus Dei. Si melodia: ibi Angelorum chori concinunt sine (ine Deum laudantes. Si qualibet non immunda, sed munda voluptas; torrente voluptatis tuae potabis eos, Deus. Si sapientia; ipsa Dei sapientia ostendet eis se ipsos et invicem tanquam se ipsos, et Deus illos plus, quam illi se ipsos, quia illi illum et se et invicem: per illum, et ille se et.illes per se ipsum. Si concordia; omnibus illis erit una voluntas, . quia nulla illis .erit nisi Dei voluntas. Si, potestas; omnipotentes erunt suae. voluntatis, ut Deus suae. Nam sicut poterit. Deus quod. volet per se ipsum, .ita poterunt ili per illum quod volent; quin sicut illi non aliud volent, quam «quod ille, iti ille. volet quidquid. illi volent; et quod. ille volet non. poterit non esse. Si honor ct divitiae; Deus servos suos bonos et (ldeles supra multa constituet, immo filii Dei et di$ vocabuntur et erunt, et ubi erit Filius eius, ihi erunt et. illi, Aeredes quidem Dei, coheredes autem | Ghristi. Si vera securitas; certe ita certi erunt, numquam et nullatenus ista, vcl potius istud bonum sibi defuturum, sicut certi erunt, se non. sua. sponte. illud. amissuros, nec dilectorem Deum illud. dilectoribus suis invitis ablaturum, uec aliquid. Deo potentius invitos Deum et illos separaturum ».

. (V) Psalm. 35, 9.

4. « Gaudium vero, quale aut. quantum est, ubi tale ae. tantum bonum est? Cor humanum, oor indigens, cor expertum aerumnas, immo obrutum acrumnis, quantum 'gauderes, si his omnibus abundares ? Interroga intima tua, si capere possunt gaudium suum de tanta beatitudine sua: Sed certe, si quis alius, quem omnino sicut te ipsum diligeres, eandem beatitudinem haberet; duplicaretur gaudium tuum, quia non minus gauderes pro eo quam pro te ipso. Si vero duo, vel multo plures id ipsum haberent; tantumdem pro singulis, quantum pro te ipso gauderes, si singulos sicut te ipsum amares. Ergo in illa perfecta caritate innumerabilium Angelorum et hominum beatorum, ubi uul- ]us minus alium quain. se ipsum diligit, non aliter. gaudebit quisque pro singulis aliis quam pro se ipso. Si ergo cor hominis de tanto suo bono vix capiet suum gaudium, quomodo capax erit tot et tantorunr. gaudiorum? Et. utique, quia, quantum «quisque diligit aliquem, tantum de bono eius gaudet; sicut in illa perfecta. felicitate. unusquisque plus amabit sine comparatione Deum quam se et omnes alios secum, ita gaudebit plus absque aestimatione de felicitate Dei quam .de sua et omnium aliorum secum. Sed si Deum sic "diligent (oto corde, tota mente, tota anima, ut tamen totum cor, tota inens, tota anima ,non sufficiat dignitati dilectionis; profecto sie gaudebunt toto corde, tota mente, tota anima, ut totum cor, tota meus, tota ánima nón sufficiat plenitudini gaudii ».

5. « Nondum ergo, Domine, dixi aut. cogitavi, quantum. gaudebunt illi Beati (tui. Utique. tantum. gau- debunt, quantum amabunt; tantum amabunt, quantum cognoscent. Quantum cognoscent te et quantum amabunt te? Certe nec oculuus vidit, nec. auris. audivit, nec 1n cor hominis ascendit in hac vita, quantum te cognoscent et amabunt in illa vita. — Oro, Deus, cognoscam 1e, amem te, ut gaudeam de te; et. si non possum ad plenum in hac vita, vel proficiam in dies, usque dum veniat illud ad plenum; proficiat hic in me notitia tni et ibi fiat plena, crescat hic amor tuus et ibi sit plenus; ut hic gaudium meum sit in spe magnum et ibi sit iu re plenum. Domine, per Filium tuum iubes, immo consulis petere, et promittis - accipere, ut gaudium nostrum plenum sit. Deus verax, peto, aecipiam, ut gaudium meum plenum sit. Peto, Domine, quod per admirabilem Consiliarum nostrum consulis; accipiam, quod promittis per Veritatem tuam, ut gaudium: meum. plenum sit. Meditetur interim inde mens mea, loquatur inde lingua mea, wnet illud cor meum, sermocinettur os meum, esuriat illud anima mea, sitiat caro mea, desideret tota. substantia mea, donec intrem i» gaudium Domini mei, qui est trinus et unus Deus benedictus 1n saecula saeculorum. Amen ».