Caput I. De iudicio in communi

1. Postquam aliqua breviter dicta sunt. de Trinitate Dei, de creatura mundi, de corruptela peccati, de incarnatione Verbi, de gratia Spiritus sancti et de me- - dicina Sacramenti; restat nunc septimo et ultimo aliqua breviter tangere de statu finalis iudicii. De quo in summa tenendum est, quod sine dubio iudicium universorüm futurum est, in. quo Deus Pater per Dominum nostrum Lesum Christum iudicabit vivos et mortuos, bonos et malos, reddendo unicuique. secundum exigentium meritorum. — In hoc autem iudicio fiet aperuo brorum, scilicet conscientiarum, quibus merita et demerita universorum sibi ipsis el ceteris innotescent, faciente hoc virtute illius bri vitae, Verbi scilicet incarnati; qui in. forma. /ivznitatis non videbi-- tur nisi à. louis, in forma vero Aumanitatis, iu qua et sententiam promulgabit, videbitur tam a bonis quam a malis, licet terribilis in eadem forma appareat reprobis et blandus iustis.

2. Ratio autem ad intelligentiam praedictorum haec est: quia, eum primum principium, hoc ipso quod primum, sit a se ipso, secundum se ipsum et propter se ipsum, hoe ipso ipsum est e/ficiens, forma ct finis, universa producens, regens et perfictens ; ita quod, sicut producit secundum altitudinem. suae virtutis, sic etiam regit secundum rectitudinem veritatis ek consummat secundum plenitudinem. bonitatis. Quonimn ergo altitudo summae virtutis requirebat, ut non tantu esset productio creaturae ad. vestigium, verum etiam ad $1magtnei ; won. solum creaturae irrattonalis, verum etiam rationalis ; nom solum creaturae, quae movetur secundum impetum naturalem, verum etiam secundum Zibertatem voluntatis ; et creatura, quae est ad. imaginem, quia Dei capax, est beatificabilis, creatura rationalis est disciplinabilis, creatura. habens. libertatem voluntatis est secundum legem iustitiae ordinabilis et deordinalilis : hinc est, quod. rectitudo veritutts legem homini imponere debuit, in qua ad beatitudinem tnvilaret et ad veritatem erudiret et ad iustitiam ob/tgaret ; ita tamen, quod libertatem voluntatis non cogeret, quin pro suae libitu voluntatis iustitiam relinquere posset. et sequi, cum « sie res, quas condidit, administrat, ut eas agere proprios inotus sinat ». Et quia plenitudo bonilalis iu. consummaudo operatur, secundum quod exigit altitudo virtutis et rectitudo. veritatis; hinc est, quod consummatio beatitudinis non datur a bonitate sunima nisi his «qui servaverunt. zustitiam a rectitudine veritatis impositam, «qui susceperunt disciplinam et amaverunt illam summam et perpetuam felicitatem plus quam bona transitoria. — Et. quoniam quidam hoe agunt, quidam auteni oppositum, pro suarum varietate voluntatum, quae. interius occultautur. et in statu. viae secundum suum arbitrium currunt; hinc est, quod ad manifestationem | a/fitudinis verlutis, rectitudinis veritalis et plenitudinis bonitatis, necesse. est, universale iudicium sequi; in quo fiant iustae. retributtones praemiorumn, apertae declarationes meritorum et irrevocabiles /ationes sententiarum, ut in. iustis retributionibus stipendiorum suminae. bonitatis appareat. plenitudo, in apertis declarationibus meritorum veritatis. appareat rectitudo, et in irrevocabilibus Jatoncbus sententiarum summae virtutis et potestatis appareat altitudo. — Primum igitur, quoniam iusta retributio respicit culpa, cui debetur poena, vel iustitiam, cui debetur gloria; et universi filii Adae habent hanc, vel illam; hinc est, quod necesse est, iudicio retributionis omnes iudicari, ut iusti glorificentur, et impii condemnentur.

3. Rursus, quia aperta declaratio. meritorum vrequirit, quod simul appareat, quid agendum est, et quid actum est vel omissum a libertate voluntatis humanae secundum. varietatem circumstantiarum ; hinc est, quod et éibri conscientiarum. aperientur, ut appareant. uicrita, el Aber vitae, ut appareat ipsa iustitia, secundum quam approbanda, vel reprobanda sunt. merita illa. Et quoniam ille Zber vitae est liber, in quo scripta sunt . omnia, simul et lucidissime, et in. consctentits scribuntur veraciter; ideo ex. concursu. apertionis horum librorum (iet aperta. declaratio omnium imeritorum, ita quod. occulta. cordis cuiuslibet et sibi et. ceteris innoesent. Unde, ut vult Augustinus, liber flle est. « vis, qua. flet, ut ad. memoriam cuiuslibet cuncta mirabiliter revocentar », ut. lucide. appareat. aequitas. divinorum iudiciorum in apertissimo lumine veritatis.

4. Postremo, quia. irrevocabilis /atto sententiarum , debet fieri ab eo qui possit audiri et videri, et à quo non possit appellari ; et videri ab universis non potest summa lux, quam tenebrosi oculi videre non possunt, pro co quod. facie ad. faciem videri non potest sine deiforimitate mentis et ineunditate cordis: necesse est, quod iudex appareat in effigie creaturae. Quia. vero pura creatura auctoritatem non. habet summam, a qua appellari non possit: hinc est, quod necesse est, quod. iudex noster ct Deus sit, ut indicet per auctoritatem summam; et homo sit, ut videatur et disceptet. euni peccatoribus in effigie humana. Et quia una. vox disceptationis terret culpabiles et assecurat innocentes; hinc est, quod una eius effigies iustos laetificabit et e contrario impios deterrebit.