Articulus 3
PROSECUTIO DE IGNITIS AFFECTIBUS CARITATIS PRÆTACTORUM PSALMORUM.
PSALMOS prætactos, Quemadmodum desiderat cervus, et, Quam dilecta, ac quosdam consimiles, aliqui fantur ad litteram scriptos de vehementia desiderii quorumdam devotorum Israelitarum, in Babylonica captivitate olim suspirantium ad reædificationem et inspectionem templi Dei in Jerusalem, atque ad cultum Dei in illo.1 Quod si devotissimi quidam Prophetæ ac Dei cultores, tam ardenter suspirabant ad reparationem et visionem templi illius temporalis et terreni, in quo non nisi modico tempore poterant permanere, orare, sacrificare, ac Deum laudare : de qua re etiam tractat, Te decet hymnus, Deus, in Sion;2 quod reputabant tam gloriosum ac grande, ut in psalmo illo subdatur : Beatus quem elegisti et assumpsisti, inhabitabit in atriis tuis; replebimur in bonis domus tuæ, sanctum est templum tuum, mirabile in æquitate : quam frequentissime suspiraremus, et merito æstuaremus ad instaurationem plenam ruinæ cœlestis Jerusalem, ad ædificationem triumphantis Ecclesiæ ex nobis ipsis ac aliis electis fidelibus ; ad ingressum ac mansionem in paradiso illo cœlesti, in cœlo empyreo, ad societatem civium supernorum et omnium angelicorum spirituum ; ad permanendum ibidem, non ad aliquantulum tempus, sed usque in sempiternum ; ad contemplandum Deum deorum, non per fidem et speculum, et per creaturam subjectam, et gratiæ relucentiam perobscuram, sed ad inspiciendum superspeciosissimum omnium Creatorem æternaliter, facialiter, cum inæstimabili suavitate et gaudio, cum contentatione et assecuratione immobili !3
Ad hoc igitur indefesse ferventissima affectione acceleremus, gemamus, et lacrimose oremus, puritati et omni spirituali profectui strenue insudantes.4 Etenim, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Felices qui taliter concupiscunt in atria patriæ Beatorum, ad thronum gloriæ, ad regionem lucis æternæ et increatæ, atque præ vehementia et ardore tam mundæ ac spiritualis concupiscentiæ deficiunt, id est, corporalibus viribus destituuntur, ad raptum et ecstasim pertingentes, sicque in divitias gloriæ per mysticæ theologiæ contemplationem, quantum in isto fieri valet exsilio, absorbentur. Denique tam dulce est hoc, ut cor exsultet, et præ jucunditate quasi extra se saliat in Deum viventem; fiat quoque redundantia tanta in partem sensitivam, ut etiam caro in eodem lætetur, per participationem et quamdam alacritatem in Deitatis obsequio, prout in alio dicitur psalmo, Et refloruit caro mea; et rursus in alio, Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea !
Præterea in Numerorum libro narratur, quemadmodum Balaam videns Israelem in tabernaculis tentoriisque morantem: Quam pulchra, inquit, tabernacula tua, Jacob! tentoria tua, Israel! ut valles nemorosæ, ut horti juxta fluvios irrigui. Qui et compunctus: Moriatur, inquit, anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia. Si tam decoræ fuerunt papiliones, mansiones, et casulæ carnalium Israelitarum in solitudine collocatæ, tamque amabiles et dilectæ: quam ineffabiliter et incomparabiliter pulchriora sunt tabernacula illa supercœlestis ac supermundanæ Jerusalem! De quibus in Evangelio deprompsit Salvator: In domo Patris5678
Luc. xvi, 9. mei mansiones multæ sunt; et denuo, Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut quum defeceritis, recipiant vos in æterna tabernacula.
Has mansiones ordinum angelicorum, ad quas homines electi secundum differentias meritorum suorum assumuntur et perducuntur, fideliter contemplemur, fervide diligamus, assidue cupiamus, dicentes: Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum! id est, o tu, Deus Sabaoth, Deus virtutum cœlestium, dominator omnipotens, princeps exercituum supernorum, quam cara, quam diligenda, quam vehementer dilecta sunt nobis prætacta tabernacula curiæ tuæ cœlestis ac regni electis parati ab origine mundi! Unde testatus est sanctus Apostolus: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod ædificationem habemus a Deo, domum non manufactam, æternam in cœlis. Ubi, ut beatus quoque Thomas apostolus fassus est, innumerabilia exstant palatia, ab initio sæculi præparata, quæ fidei pretio et eleemosynis comparantur.
Ad horum ingressum flammescit, fervet et stillat spiritus et oculus noster: qui quamvis præ desiderio affligatur, juxta quod scriptum est, Spes quæ differtur affligit animam; nihilo minus ex certa spe ac fidei speculatione pertingendi ad beatitudinem tantam, cor nostrum et caro exsultant in Deo vivo. Nempe ad primum horum pertinet illud psalmi, Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est; et quod dixit Vas electionis, Infelix ego homo! quis me liberabit de corpore mortis hujus? Ad secundum vero, illud psalmi alterius, Lætatus sum in his quæ dicta sunt mihi, In domum Domini ibimus. Sic et anni quibus Jacob servivit pro Rachel, pauci et breves sibi præ amoris magnitudine videbantur. In re namque optata considerari potest amabilitas et pretiositas ejus: sicque pro ea magni et diuturni labores æquanimiter tolerantur. Propter quod nullus labor durus, nulla passio gravis, nullum tempus longum videri debet, quibus æterna beatitudo meretur et obtinetur. Neque enim condignæ sunt passiones temporis hujus ad gloriam illam futuram. Ex qua consideratione deprompsit Apostolus: Id quod in præsenti est momentaneum et leve tribulationis nostræ, supra modum in sublimitate æternum gloriæ pondus operatur in nobis.
Quum itaque tam desiderabilia et dilecta sint, Domine, tabernacula tua, merito psallimus et fatemur: Beati qui habitant in domo tua, Domine. Sed quia ad hoc propriis viribus pertingere non valemus, imo gratiæ tuæ indigemus auxilio, recte subjungo: Beatus vir cujus est auxilium abs te. Et juxta hunc modum in psalmis communiter pulcherrima exstat connexio sensuum, si quis intus perspiciat sapientiæ radio perlustratus.
Ps. cxix, 5.
Rom. vii, 24.
Ps. cxxi, 1.
Gen. xxix, 20.
Rom. viii, 18.
II Cor. iv, 17.
Ps. lxxxiii, 5.
Ibid. 6.
Footnotes
Chapter 4 of 8