Enarratio in epistolam
APERIENS PETRUS OS SUUM, DIXIT : VIRI FRATRES, NOBIS PRÆCEPIT DOMINUS PRÆDICARE POPULO, ET TESTIFICARI QUIA IPSE EST QUI CONSTITUTUS EST A DEO, ETC. Act. x, 42-48.
POST receptionem Spiritus Sancti, quando jam adesse tempus cognoverunt Apostoli ut in omnem terram exiret sonus eorum, et in fines orbis terræ verba1 eorum, incipiens Petrus tanquam princeps et rector Ecclesiæ prædicare, postquam de vita, passione et resurrectione Christi disseruisset, etiam de judicio extremo adjungit, dicens :
Viri fratres, nobis præcepit Dominus prædicare populo, et testificari quia ipse est qui constitutus est a Deo Patre, secundum naturam humanam, judex vivorum et mortuorum, hoc est universorum qui vel ante finem mundi erunt defuncti, vel circa finem mundi invenientur, et in igne conflagrationis morituri dicuntur. Vel, per vivos intelliguntur electi, qui vivunt per gratiam; per mortuos reprobi, qui mortui sunt per culpam. Porro in judicio duo considerantur. Primum est auctoritas judicandi : et illa tribus Personis communis et una est. Secundum est judicii exsecutio seu prolatio sententiæ : quæ competit Christo secundum naturam humanam, quam et sua humiliatione ac passione promeruit.2 Propter quod ait : Potestatem dedit ei et judicium facere, quia Filius hominis est. Itemque dicit :3 Neque enim Pater judicat quemquam, sed judicium omne dedit Filio.
Huic, scilicet Christo, omnes Prophetæ testimonium perhibent, ut Domino servi, remissionem peccatorum accipere per nomen ejus, id est per invocationem et fidem ipsius, omnes qui credunt in eum, qui scilicet fide et caritate Christo incorporantur. Prophetæ enim concorditer loquuntur de Christo tanquam de omnium Salvatore, ita quod credentes per gratiam ejus justificantur.
Adhuc loquente Petro verba hæc, cecidit, hoc est, subito venit seu repente descendit, Spiritus Sanctus, non per suam incircumscriptam incommutabilemque substantiam, sed per pietatis suæ effectus et gratiæ dona, super omnes qui audiebant verbum, videlicet super Cornelium et suos, quibus prædicatio ista fiebat. Descendit autem Spiritus Sanctus in signo visibili sive sensibili, sed an in igneis linguis, an in alia specie, incertum est, ut Scholastica ait historia. Et obstupuerunt ex circumcisione fideles, hoc est ex Judaismo conversi, qui venerant cum Petro : quia et in nationes, id est in gentiles, gratia Spiritus Sancti effusa est cum abundantia tanta. Judæi equidem consueverant gentiles pro nihilo reputare, nec simile huic rei unquam fuerat factum : ideo de effectu tam magno atque insolito, præ admirationis magnitudine velut stupidi reddebantur. Fuit enim revera grande miraculum, et maxima pietas Dei. Audiebant enim illos loquentes linguis diversis, sicut Apostoli loquebantur in die Pentecostes, et magnificantes Deum, gratias devotissime referendo, ejusque bonitatem et beneficia totis præcordiis attollendo.4
Tunc respondit Petrus: Numquid aquam prohibere quis potest, ut non baptizentur hi qui Spiritum Sanctum acceperunt sicut et nos Apostoli, scilicet cum signo sensibili et dono linguarum (quamvis non in tanta plenitudine sicut Apostoli, qui primitias Spiritus acceperunt)? Et jussit eos baptizari in nomine Domini Jesu Christi.5 Apostoli enim consueverunt per discipulos suos baptizare conversos, et ipsi verbo prædicationis insistebant, secundum quod Paulus testatur: Non misit me Christus baptizare, sed prædicare.6
Footnotes
Chapter 60 of 278