Caput XIII. De integritate matrimonii

1. De Saeramenuto »iatrimonü hoc in. summa te- , nendum est, quod. « iatrimoniun est coniunctio. legitima inaris et feminae, individuam vitae consuetudinem retinens ». Ilaec autem coniunctio non. solum fuit post peccatum, verum etiam ante peccatum ; sed prius. fuit institutum Sacramentum coniugii in o/ficium, nunc autem non: solum in officium, verum etiam in. veme- dium contra libidinis morbum; prius signifieabat con- - iunetionem Dei et anituae, nunc autem. praeter hoc significat coniunctionem Christi et Ecclesiae et. duarum naturarum in unitate personae. — Jntroducitur auteni haec coniunctio in esse per liberum consensum animo- rum ex parte utriusque personae, exterius expressum. in aliquo signo sensibili, consummari autem. habet. ih.— copula carnali. Nam per. verba de futuro dicitur máatrimonium :ni(iart, per verba de. praesenti. rattficari, sed per carnalem copulam habet consummari. — Wuius autem. Sacramenti tria sunt bona, «scilicet fides, proles et Sacramentum » ; et duodecim impedimenta, (quae impediunt. contrahendum et. dirimunt iam contractum, quae in his versibus continentur:

Error, conditio, votum, cognatio, crimen, Cultus disparitis, vis, ordo, ligamen, honestas; SI sis affinis, si forte coire nequibis; llaec socianda vetant coniugia, iuncta. retractont.

2. Ratio autem ad intelligentiam praedictorum haec est: quia principium nostrum reparativum, Verbum scilicet incarnatum, eo. ipso quod Verbum Dei, est fons sapientiae in. excelsis; eo ipso quod incarnatum, cst clementiae fons in. terris; et. ideo, eo ipso quod Verbum increatum, est humani generis formativum ex summa sapientia ; eo ipso quod incarnatum, cst ipsius reformatiuum ex summa clementia. Ideo enim. humanum genus reparat per clementiam, quia prius reparabile fecit ex sapientia, «(uae pro suo summo ordine exigebat, quod genus humanum faceret. potens sare, potens. abi, potens etiam reparari, sicut in praecedentibus ostensum fuit. Quoniam ergo Verbum Dei in sua sapientia hominem fecit, sicut et congruum fuit, potentem. stare, cadere e surgere; hinc est, quod genus humanum eo modo propagandum ordinavit, quod ex ipso uiddo. propagandi haberet quod. manuduceret ipsum ad s(«ndum ; haberet etiain quod. manuduceret ad remedium, sicut etiam in. propagatione illa est aliquid per peccatum, scilicet libido, quod. traducit. morbum. Et quia statis hominis erat ex coniunctione ipsius animae ad Deum per amorem ,unitivum modo castíssimo, singulari et. individuo; remediui veniebat. ex coniunctione divinae naturae et humanae in. unitatem hypostasis et personae, unitatem, inquam, divina gratia introduetam ul. singularem et indivtduam ; hinc. est, quod. Deus ab initio instituit, ut propagatio fieret. per coniunctionem maris et feminae. céudiiduam et singularem, quae significaret ate. peccatum. coniunctionem Dei et animae, seu Dei et subcaelestis hierarchiae, post peceatui vero. coniunctionem Dei et humanae naturae, seu. Christi et Ecclesiae; et ideo. utrobique est Sacramentum, scilicet. ante et post, licet alio et alio modo, quantum ad significationem et usum. Cum enim essel. Sacramentum, antequam. superveniret. morbus ; libido, quae supervenit per peccatum, potius habet per matrimonium. exeusari, quam ipsum valent vitiare; quia non morbus mediciumentum corrumpit, scd medicamentum. habet. curare. morbum. — Ex «quo manifeste apparet, «quid. s?£ matrimonium, et qualiter divinitus stt introductum iw esse.

3. Rursus, quie quaelibet. praed etarum. spiritualium. unionum. in Sacramento matrimonii significatarum est tmio unius sicut agentis et influentis, alterius sicut patientis et suscipientis; et. hoe, faciente. amoris vinculo, qui ex mera vo/untute procedit: hinc est, quod matrimonium: debet esse. coniunctio duplicis personae, differentis secundum rationem agentis et patientis, scilicet virilis sexus et muliebris, et hoc ex mero consensu voluntatis. — Et quia. voluntas exterius non apparet nisi per signa ipsam exprimentia; hinc est, quod necesse est, ut. consensus. mutuus exlerius. exprtmatur. — Quia. vero. consensus ut de fuluro non est proprie consensus, sed ipsius promissio; consensus vero ante commixtionem non facit plenariam unionem, quia nondum sunt u2a caro: hinc est, quod per verba de futuro dicitur matrimonium esse initiatum, de praesenti confirmatum, sed in carnali copula consummatum, quia (tunc sunt. temo. caro. et unum corpus fiunt; ac per hoc plene. significat unionem illam, quae est inter nos et. Christum. Tunc.enim plene. traducitur corpus unius in corpus alterius secundum sui comparis potestatem a) ad procreandam proleu. :

4. Et ideo ipsius matrimonii sunt. (ria. bona, scilicet. Sacramentum propter. vinculum. iusolubile, /ides propter debiti solutionem, proles. vero. sicut. effectus consequens ad. utrumque. | à. Postreino, «quia dicta: coniunctio matrimouialis debet esse ex libero consensu. procedens ad copulationem personarum distantiun in unam matrimonii legem; et hoe. potest duodecim modis impediri: hinc est, quod duodecim, sunt impedimenta matrimonii ; quod patet sic. — Ad matriimonialem namque. consensum requiritur libertas in. consensu, Ubertus in. consentiente et idoneit- (as ad. coniunctionem. Sed. [ibertus in. consensu tollitur per duo secundum duas partes involuntarii, scilicet per ignorantiam e per wolentiam. Et sie sunt duo impedimenta, scilicet error et violentia. — Libertus autem in consentiente Vollitur. per. hoc, quod quis est alligatus alteri,, et hoc vel. eo, vel homini. 5i Deo, hoc vel per volum expressum, vel per aliquid, quod. habet. votum annexum. Primum est in. voto, secundum in ordine. Si autem Aomini, hoc dupliciter: aut per &gamen ezistens, aut per. praecedens. Primum est in. gamnine, quo quis ligatus est uxori; secundum est in. crezmine, quando moeclhus, vel moecha machinatus est in. tiortem. eoniugis, vel, ipsu vivente, lidem de contraliendo — dedit. Et sic sunt quatuor. impedimenta, scilicet votum, ordo, ligamen ek. crinen. — [doneitas. autem ad. unionem est distantia. personarum. conveniens, quae. tollitur per nimiam proximitlatem, vel per nimiam e/longationem. Nimia autem prozi;/tias venit per generationem, sive per aliquid simi/e generationi, ut est cognalio legalis et spiritualis ; aut. venit. per commirtionem sexuum, «ut per contractionem sponsalium. Et sic sunt tria im- - pedimenta, scilicet cognatio, affinitas et publicae iustitiae. honestas. — Nimia autem dis/antia aut attenditur quantum ad ea quae sunt naturae, ut cum non possunt commisceri carnaliter; aut quantum ad ea quae sunt fortunae, quae non sunt in nostra potestate, ut patet, cum est unus servus, et. alter liber; aut. quantum ad ca. quae. sunt. rectgtonis. christianoe, ut cum quis est baptizatus, alter vero minime. Et 5ic sunt tria impedimenta, scilicet. fàmpotentia coeundi, error. condiionis et disparitas religionis. — Ac per hoc sunt in universo duodecim impedimenta, quae, Spiritu sancto dictante, introducta sunt in Ecclesia, cui, etsi omnia Sacramenta sint. commissa, potissime coniugii Sacramentum commissum est regulandum propter varietates, quae circa hoc Sacramentum incidere possunt, et pro-..— pter morbum: annexum, qui est maxime infectivus et. minime tenens modum; et ideo ipsius Ecclesiae est gradus cognationum limitare, sicut pro tempore expe-. dire videt, et personas legitimas vel tilegitimas iudi-. care et divor(ia facere. Sed nunquam debet nec potest matrimonium, quod legitime introductum est, annullare, quia quos Deus contunzit non potest homo, «quantune, — cumque sit magnae potentiae, separare,. cum ipsius Dei iudicio iudicandi remaneant universi. |