[120]

¹ Unde quodam tempore, cum reverteretur ab Urbe, quando scilicet stetit apud dominum Leonem per aliquot dies, illa die qua exivit ab Urbe per totum diem pluit; ² et quia erat tunc valde infirmitius, equitabat; ³ sed ad dicendum horas suas descendit de equo, stans iuxta viam, licet plueret et esset totus balneatus. ⁴ Et ait: "Si cum pace et quiete vult comedere corpus cibum suum, qui cum corpore pariter fit esca vermium, cum quanta pace et quiete deberet anima recipere cibum suum, qui est ipse Deus!". ⁵ Et dicebat: "Tunc exultat diabolus, cum devotionem et letitiam cordis servi Dei, que provenit ex munda oratione et aliis bonis operibus, extinguere vel impedire potest. ⁶ Nam, si diabolus de suo aliquid in servo Dei habere potest, nisi servus Dei fuerit sapiens et si, quam citius poterit, illud non deleat vel destruat contritione et confessione et operis satisfactione, in brevi tempore de uno capillo facit trabem unam, semper ibi adiciendo". ⁷ Et ait: "Servus Dei in comedendo, dormiendo et aliis necessitatibus suo corpori cum discretione satisfacere debet, ut frater corpus non valeat murmurare dicens: ⁸ Ego non possum stare erectus et insistere orationi, nec in tribulationibus meis letari et alia bona opera operari, pro eo quod michi non satisfacis". ⁹ Item dicebat, quod si servus Dei suo corpori cum discretione satisfacit satis bono modo et honeste sicut poterit, ¹⁰ et frater corpus, in oratione et vigiliis et aliis bonis operibus anime vellet esse pigrum, negligens vel somnolentum, quod ipsum castigare debet tamquam malum et pigrum armentum, quia vult comedere et non vult lucrari, nec honus portare. ¹¹ Si vero propter inopiam et paupertatem frater corpus suas necessitates [in] infirmitate et sanitate habere non potest, dum honeste et cum humilitate fratri suo vel suo prelato illas petierit amore Dei, et sibi non dantur, patienter sustineat amore Domini et sibi a Domino pro martyrio imputabitur. ¹² Et quoniam fecit quod suum est, videlicet quod petiit suam necessitatem, excusatur a peccato, etiam si corpus inde magis infirmaretur". ¹³ Et in hoc summum et precipuum studium habuit beatus Franciscus, licet a principio sue conversionis usque ad diem mortis sue valde afflixerit corpus suum, videlicet quod semper fuit sollicitus interius et exterius habere, [et] conservare in se letitiam spiritualem. ¹⁴ Immo dicebat quod, si servus Dei studuerit semper habere et conservare letitiam interius et exterius, quod provenit e munditia cordis, demones nichil sibi nocere possunt, dicentes: ¹⁵ "Quoniam ex quo in tribulatione et prosperitate letitiam habet servus Dei, aditum intrandi ad ipsum non valemus invenire, nec sibi nocere". ¹⁶ Nam quadam vice reprehendit unum de sociis suis, quia videbatur sibi quod haberet tristitiam et tristem faciem. ¹⁷ Et dixit ad eum: "Cur habes tristitiam et dolorem de tuis offensis? ¹⁸ Inter te et Deum habeas, et ora ipsum ut per misericordiam suam tibi reddat letitiam salutaris (cfr. Ps 50,14) sui; ¹⁹ et coram me et aliis studeas semper habere letitiam, quia non convenit ut servus Dei coram fratre suo vel alio ostendat se accidiosum et tribulatam habere faciem. ²⁰ "Et quoniam scio quod demones invident michi de beneficiis, que michi Dominus largitus est per misericordiam suam, cum michi per me nocere non possunt, insidiantur et student michi nocere per socios meos. ²¹ Si vero per me et socios meos nocere non possunt, cum confusione magna recedunt. ²² Immo quandoque si essem temptatus et accidiosus, cum considero letitiam socii mei, occasione illius letitie de temptatione et accidia revertor ad letitiam interiorem".