Articulus 7
De ruina Ecclesiæ, et immani deformatione populi christiani.
QUOMODO conversa es in pravum, vinea aliena?1 Verterunt ad me tergum, et non faciem. Vere, ut dici solet, opposita juxta se posita clarius innotescunt. Ideo quanto ex præinductorum consideratione quis perspicacius contemplatur quam virtuosa, irreprehensibilis, exemplaris merito esset plebs christiana, Christi Ecclesia, tanto nunc evidentius constat quam miserabilis, ingens ac deflenda sit ejus ruina, deformatio ac periculosissima vita, ita ut rite dicatur :2 Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus?
Nonne ipso facto aiunt Christiani, magis autem antichristiani, Percussimus fœdus cum morte, et cum inferno fecimus pactum?3 Nonne tam impudenter, tam intimorate, tam incessanter, imo tam pertinaciter et incorrigibiliter, mandata, documenta, consilia evangelicæ legis transgrediuntur, ac si invicem sibi promisissent confœderatique indissolubiliter essent, Deum suum indesinenter offendere, dæmonibus deservire, jugum super se ferre iniquitatis, et universis involvi peccatis, ita ut Christus merito eis dicat, Popule meus, quid feci tibi, aut quid molestus fui tibi? Denique, in vestibus et ornatu, in incessu, in vanitatibus, ludis, spectaculis et insaniis multis tam scandalose, indecenter ac inanissime habent se, ac si communi irrefragabilique decreto jurassent et conjurassent se mutuo ad omnem libidinem provocare, Deum ad iracundiam concitare, dæmonibus complacere, animas suas mille vulneribus, imo omni iniquitate transfodere, atque ad laqueum mortis, ad profunda Acherontis, ad sulfureos infernalis incendii puteos, non solum ire, sed etiam currere. Et in his majores et doctiores populi hujus sunt primi, qui et instar phreneticorum increpationibus indignantur. Impleturque, heu! nimis in populo isto quod olim de Synagoga pravissima per Prophe- Jer. vi, 13. tas locutus est Dominus: minore (inquiens) usque ad majorem omnes avaritiæ Ibid. v, 8. student, et cuncti faciunt dolum; et, Unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat. Is. III, 16. Elevati sunt, et extento collo ambulaverunt. Jer. v, 3. Induraverunt facies suas supra petram, et nolunt reverti. Imo frons mulieris meretricis facta est eis: quia de suis sceleribus non erubescunt. Nunquam hi, juxta Christi præceptum, suos diligunt inimicos; sed potius, juxta Jeremiæ eloquium, Jer. IX, 8. sagitta vulnerans est lingua eorum, in ore suo pacem cum amico suo loquitur, et occulte ponit ei insidias.
Verum quid post hæc imminet istis? Ps. X, 8; LXI, 13. Nonne justus Dominus, et justitias dilexit, reddetque unicuique sicut promeruit? Ecce turbo dominicæ indignationis egredietur, et tempestas erumpens super caput veniet impiorum; non revertetur furor Domini, usque dum faciat et usque dum compleat cogitationem cordis sui: dabitque impios in vexationem et maledictionem, et in stuporem atque opprobrium sempiternum. Jer. XXIII, 19, 20. Ibid. XXIX, 18; XXIII, 40.
Præterea, tanta est modo deformatio ac ruina Ecclesiæ in omni statu et gradu ac ordine, ut quod olim zelator domus Dei, electus Bernardus, flebiliter dixit, nunc multo flebilius possit dici, imo dicendum sit: Conjurasse videtur contra Christum universitas populi christiani. Egressa est Dan. XIII, 5 iniquitas a senioribus populi et a præsidentibus plebis. Arcem Sion obtinuerunt, occupaverunt munitiones, et totam deinde potestative tradunt incendio civitatem: quorum misera et vitiosa conversatio, plebis est subversio. Serpit nunc, imo currit atque discurrit et undique se diffundit putida tabes, simonia, usura, ambitio, cupiditas ac damnanda carnalitas per omne corpus Ecclesiæ: et quo latius, eo desperatius; eo quoque periculosius, quo interius. Si namque insurgeret apertus hæreticus, mitteretur foras; si violentus inimicus, absconderet se electa Ecclesiæ pars ab eo. Nunc vero quem ejiciet? aut a quo se abscondet? Omnes amici, et omnes inimici; omnes necessarii, et omnes adversarii; omnes domestici, et nulli pacifici; omnes proximi, et omnes quæ sua Philipp. II sunt quærunt; ministri Christi vocantur, et serviunt Antichristo.
Interea, populus iste christianum se jactans, et Christo indesinenter peccando repugnans, recte assimilatur infidelissimæ turbæ quæ bene armata, provisa ac missa a rege potente ad præliandum contra adversarios ejus, mox illis se sociat, et proprium regem dehonorans, terram ipsius depopulatur, castra ejus ac oppida demolitur, et reliquos ejus servos pro posse avertit ab ipso. Sic plane populus christianus a Rege regum diversis charismatibus, spiritualibus ac temporalibus bonis ditatus, ad pugnandum contra invisibiles hostes, contra aciem vitiorum, contra vanitates mundi, directus ac deputatus, facili congressione succumbit, armaturam Dei, virtutum robur deponit, tentationibus cedit, tentamentis consentit, diabolo subditur, inquinamentis carnis ac spiritus usque ad verticem constupratur, bonos scandalizare ac principi tenebrarum incorporari carnalitas, obduratio hominum, sincere evangelizant ! jam non veretur. Numquid hi discunt a Christo quod mitis est et humilis corde4, et non potius a Satana phantasiam protervam, amentem furorem et irrationabilem concupiscentiam, atque in cornibus superbiæ extollere semetipsos, et contra se ipsos, quoniam inter superbos semper sunt jurgia ?5
Postremo, hanc ruinam Ecclesiæ quidam devotus sub apta describens metaphora :6 Apparuit mihi, inquit, in visione peregrinus quidam pauper et exsul, foris stans, baculum manu gerens, egestate atque miseriis plenus. Juxta quem videbatur civitas quædam magna, olim pulcherrima ac robusta, et jam pro maxima parte collapsa et ruinosa, partim ab hostibus expugnata, partim ex negligentia civium demolita : cujus residua pars ruinam undique minabatur. In hac urbe fuerunt monstra marina in forma humana. Habitatores civitatis peregrino ingressum et opem negabant. — Per hanc civitatem designatur Ecclesia, quondam omni spirituali decore ac robore sublimata, nunc vero ab invisibilibus ac visibilibus hostibus pro maxima parte dejecta, et contra se ipsam divisa ac prælia gerens : quæ Christo et membris ejus pauperculis servisque ejus prædicantibus virtuosis ingressum et audientiam, communionem et obedientiam negat. Talis exstitit quondam dura, excæcata et obstinata plebs Judæorum, quæ dixit ad Jeremiam : Sermonem Dei nostri non audiemus ex te, sed facientes faciemus omne verbum quod egredietur de ore nostro.78 De talibus quoque locutus est Isaias : Dicunt videntibus, Nolite videre ; et adspicientibus, Nolite adspicere nobis ea quæ recta sunt, loquimini nobis placentia, videte nobis errores. O quam multi modo sunt tales, qui libentius audiunt eos qui juxta ipsorum sermocinantur affectum, quam viros vere religiosos, qui viam Dei in veritate docent, et personam non accipiunt hominis, sed quam vere arctum sit iter salutis, quanta sit perversitas, ingratitudo,9
Footnotes
Chapter 8 of 35