Articulus 49

DE SIGNIFICATIONE RECITATIONIS ORDINANDI.

PRÆTEREA, quid designet præinducta recitatio ordinandorum, subjungitur. Sacram vero consummationum et consummandorum prædicationem summus sacerdos reboat, id est, episcopus alte pronuntiat « prædicationem sacram », id est appellationem sanctam, tam promovendorum ad ordines, quam ordinum ad quos promovebuntur. Utrumque etenim horum clamavit episcopus. Mysterio declarante, id est, reboatione illa spiritualiter designante, quomodo amicus Dei sanctificator, id est qualiter episcopus consecrator ob suam sanctitatem « amicus Dei » vocatus : quemadmodum per Isaiam Dominus ait, Semen Abraham amici mei.¹ De quo legitur in libro Judith : Abraham per multas tribulationes probatus, amicus Dei effectus est. Manifestator est divinæ electionis, id est, sua reboatione insinuat illum quem nominat, non propria præsumptione ad susceptionem ordinis sacri venisse, sed quasi divinitus inspiratum. Cujus inspirationis seu electionis, episcopus manifestator est, non auctor, sicut nunc subditur : non ipse propria gratia perficiendos in sanctificativam ducens consummationem : id est, « non ipse » episcopus « ducens », id est promovens, « gratia propria », id est proprio dono vel auctoritate ; vel, « propria gratia », id est amore privato ejus quem promovet;² « perficiendos », id est promovendos, « in consummationem sanctificativam », id est ad ordinem ad quem pertinet alios consummare, id est perficere; sed a Deo motus in omnes hierarchicas sanctificationes, id est ex dispositione divina, cujus ipse est velut instrumentum et exsecutor in quascumque « sanctificationes » aut consecrationes aliis largiendas.

Quod consequenter probat exemplis.

Sic Moyses legalis sanctificator, id est consecrator ministrorum Dei sub lege data per ipsum, neque fratrem qui est Aaron, id est nec fratrem suum, Aaron nomine, in sacerdotalem consummationem ducit, id est, ad pontificalem provehit dignitatem, cujus est alios consummare, et amicum Dei se esse et sanctificatum æstimans, id est, quamvis pro certo ex divina revelatione cognosceret se esse « Dei amicum » ac hominem sanctum :³ cui jam in Exodo Dominus dixerat, Invenisti gratiam coram me, et te ipsum novi ex nomine.⁴ Qui et in Deuteronomio loquitur de se ipso ad Levi :⁵ Perfectio tua et doctrina tua a viro sancto tuo. Donec divinitus in hoc motus, id est quousque desuper jussus, a perfectionis principe Deo, sacerdotium perfecit, id est, ipsum Aaron principem sacerdotum constituit, ut in Levitico legitur.⁶

Sed et ipse divinus noster et primus sanctificus (factus est enim et hoc propter nos), humanissimus Jesus :⁷ id est, « ipse Jesus humanissimus », id est piissimus, « divinus noster et primus sanctificus », id est summus noster sanctificator ac pontifex, qui verus est Deus ab æterno, et divinus quoad assumptam naturam, secundum quam dicitur non ad mensuram Spiritum accepisse :⁸ et interpositorie additur, « factus est enim et hoc propter nos », id est, pro nostra salute factus est homo et sacerdos in assumpta humanitate. Non se ipsum glorificavit, id est, ex se ipso secundum naturam humanam non exaltavit se, sacerdotium sibi assumendo aut adscribendo, ut Eloquia aiunt, id est, prout Scripturæ testantur ; sed qui locutus est ad eum in Psalmo, Tu es sacerdos in æternum secundum ordinem Melchisedech :⁹ utputa Deus Pater, de quo ibidem : Juravit Dominus, et non pœnitebit eum, Tu es sacerdos in æternum. De his Apostolus ad Hebræos scripsit diffuse : Nemo, inquiens, assumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo, tanquam Aaron ;¹⁰ sic et Christus non semetipsum clarificavit ut pontifex fieret, « sed qui locutus est ad eum »¹¹ : Filius meus es tu, ego hodie genui te, etc.

Propter quod et ipse in sacerdotalem consummationem ducens discipulos, id est, Apostolos ad sacerdotium promovens : quod fecit in Cœna, dicendo, Hoc facite in meam commemorationem, ut alibi ex doctoribus solidis copiose ostendi.¹² Et quidem subsistens, ut Deus, perfectionis princeps, id est secundum divinitatis suæ naturam exsistens summus « princeps », et magister per auctoritatem, et scientiarum omnium dator, de quo dicitur primo libro Regum :¹³ Deus scientiarum Dominus est. Qui et in Evangelio contestatur :¹⁴ Unus est magister vester Christus. Qui et secundum naturam assumptam præ omni creatura fuit plenus scientia, tamen finita.¹⁵ In quo, secundum Apostolum, sunt omnes thesauri sapientiæ et scientiæ Dei absconditi. Unde et Isaias ait :¹⁶ Vocabitur Princeps pacis.

Tamen in sanctissimum suum Patrem et divinum Spiritum, id est « in » Deum « Patrem » substantialiter sanctum, et in « Spiritum » Sanctum, perfectionis principalem retulit hierarchicæ perfectionem, id est, reduxit « perfectionem principalem », id est primam et increatam perfectionem, quæ est causa et fons totius « hierarchicæ perfectionis » : hoc est, Christus secundum quod homo, omnem perfectionem suam creatam et ecclesiasticam potestatem adscripsit Patri atque Spiritui Sancto, imo et sibi ipsi secundum quod est Verbum æternum, quoniam tota supergloriosissima Trinitas est unus verus Deus summe et solus absolute perfectus, et summa ac una perfectio increata, separata, in se et per se subsistens. Annuntians discipulis, ut Eloquia aiunt, ab Jerosolymis non recedere, sed exspectare promissionem Patris quam audistis mei, id est, qui per me spopondit et locutus est vobis, quia vos baptizabimini Spiritu Sancto. Sicut enim scriptum est in Actibus : Convescens, id est, cum discipulis manducans, in die videlicet Ascensionis, in cœnaculo quod in Jerusalem fuit, præcepit eis ab Jerosolymis ne discederent, sed exspectarent promissionem Patris : quam audistis, inquit, per os meum. Porro de illa promissione legitur in Luca : Dixit eis, Ego mittam promissum Patris mei in vos, sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto. De qua re Christus in sermone post Cœnam sæpius tetigit : Quum venerit (inquiens) Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre, etc. Præterea, constat quod Apostoli erant baptizati a Christo ejus Baptismate ante ipsius passionem, secundum Augustinum, dempto Paulo, quem postea conversum baptizavit Ananias. Baptizatio igitur de qua hic sermo, fuit spiritualis lotio, unctio et repletio Spiritus Sancti.¹⁷

Sequitur aliud quod difficultate non caret. Et quidem et ipse discipulorum vertex, videlicet beatissimus Petrus, princeps, « vertex » et os Apostolorum, cum coordinata sibi hierarchica decade, id est cum aliis decem Apostolis ejusdem ordinis secum, quamvis eorum superior fuerit, quemadmodum decanus est unus canonicorum, et prior seu abbas, unus est monachorum, in duodenarii discipulorum veniens sanctificam consummationem, id est, disponens se ad complendum numerum duodecim Apostolorum, quorum unus perierat, in Divinitatis electionem timidus, id est, reverenter se habens circa electionem restantis, quæ potius ad Spiritum Sanctum pertinuit, reliquit, id est, Deo commisit:¹⁸ Ostende, dicens, quem eligam. Nostra translatione habet quod Apostoli duos statuerunt, et orantes, dixerunt:¹⁹²⁰ Domine, ostende quem elegeris ex his duobus unum, etc.²¹ Et a divina sorte divinitus ostensum, in sancti duodenarii hierarchicum numerum recepit, id est, ipsum B. Matthiam, super quem cecidit sors, suscepit Petrus et alii « in numerum hierarchicum duodenarii sancti », id est sancti agminis Apostolorum, ita quod ipse fuit unus illorum, ut legitur in Actibus.²²

De divina autem sorte huic Matthiæ data, alii quidem alia dixerunt, id est, diversi diversa senserunt, neque recte, ut æstimo, id est, quidam opinati sunt aliter quam verum puto. Sobrie loquitur, quia materia tangit Scripturam canonicam, circa quam oportet timorate ac sobriissime loqui. Meum vero et ipse sensum dicam sine pertinaci et temeraria assertione. Ideo subditur: Videntur enim mihi Eloquia sortem nominasse divinum quoddam donum, declarans illi hierarchico choro a divina electione ostensum: id est, mihi apparet quod Scriptura præallegata nominavit « sortem », aliquod « donum » aut signum sensibile, manifestans choro Apostolorum « ostensum », utputa ipsum Matthiam, ex « electione divina » esse accipiendum. Cujus et alia subditur ratio. Præter enim aliquid divinum, summus sacerdos non per se ipsum motus debet sacerdotales facere perfectiones: id est, episcopus « non per se ipsum », id est proprio motu aut favore, « debet facere perfectiones sacerdotales », id est aliquos ad sacerdotium aut pontificium promovere, « præter » aliquod motivum « divinum », aut cœleste vel supernaturale. Ideo subditur: sed Deo submovente, id est, ab intus agente et inspirante, eas hierarchice et cælitus perficere, id est ordinationes et promotiones illas peragere ecclesiastice, et cœlesti revelatione intus aut extra ostensa. Istud interdum speciali gratia datum et factum est, videlicet per descensum columbæ, aut splendore mirabili desuper radiante, aut angelo visibiliter apparente, aut prævia revelatione, aut aliquo simili supernaturali effectu. Non tamen oportet semper sic fieri, nec beatissimus Petrus legitur sanctum Clementem ita instituisse. Ideo sancti patres ordinaverunt regularem et canonicum modum eligendi, et quod orationes debent præcedere, ac alia quædam divina, ut Deus omnipotens dignetur dirigere, providere, complere.

Præterea quæritur, an licet per sortes eligere, et quid sentiendum de ista S. Dionysii positione circa electionem S. Matthiæ apostoli.²³ — De his super Actus Apostolorum plenius scripsi: quæ non oportet hic iterare. Thomas quoque in secunda secundæ de his scripsit diffuse. Breviter autem tangendo, quidam magni dixerunt, quod electio illa Matthiæ per sortem, fuit talis qualis in lege Moysis solita erat (qua et Samuel usus est in promotione Saul in regem, et Josue in deprehensione Achan:²⁴²⁵ de qua in Proverbiis Salomon loquitur, Sortes mittuntur in sinum, sed a Domino temperantur), et quod Apostoli ante missionem Spiritus Sancti illa sint usi in electione Matthiæ, non autem post illam in electione septem diaconorum.²⁶²⁷ Hæc est sanctorum Hieronymi ac Bedæ positio. Similiter dicit Boetius, quod prælatus non est sorte eligendus, et hoc nunc communiter observatur. Inter tantos judicare, non est parvitatis ac imperitiæ meæ.

Footnotes

1. Is. xli, 8. Judith viii, 22. ↩

2. Is. xxvii, 9. ↩

3. * sanctifi- cum ↩

4. Exod. xxxiii, 17. ↩

5. Deut. xxxiii, 8. ↩

6. * sacerdo- talem hie- rarchice perfection- nem perfi- cit ↩

7. Lev. viii. * alias om. ipse ↩

8. Joann. III, 34. ↩

9. Ps. cix, 4. ↩

10. Ps. u, 7. ↩

11. Hebr. v, 4, 5; ↩

12. Luc. xxii, 19. ↩

13. 1 Reg. u, 3. ↩

14. Matth. xxiii, 10. ↩

15. Coloss. u, 3. ↩

16. Is. ix, 6. ↩

17. D Act. ix, 18. ↩

18. *Divinitate ↩

19. Coloss. ii, 3. ↩

20. 1 Reg. ii, 3. ↩

21. Act. 1, 23-25. ↩

22. 1 Reg. ii, 26. ↩

23. Cf. in Act. 1, 26. ↩

24. Josue vii, 14-18. ↩

25. I Reg. x, 20, 21. ↩

26. Act. vi, 1-6. ↩

27. Prov. xvi, 33. ↩