Sermo 5

IN QUO COHORTANTUR POTISSIMUM RELIGIOSI NE INANITER IN PROSPERITATE VEL PROMOTIONE GLORIENTUR, ET MULTIPLICIS VISITATIONIS A DOMINO JESU SIBI EXHIBITÆ ADMONENTUR.

VIDENS Jesus civitatem, flevit super eam. Luc. xix, 41.

Christus in die Palmarum civitati Jerusalem appropinquans, eamque videns, futuram ipsius calamitatem deplanxit. Quo facto multipliciter edocemur. Primo, ne in die bonorum immemores simus malorum, neque in die nostri extollamur honoris.¹² Siquidem Dominus et Salvator, quum in die Palmarum, cum summo honore atque præconio processionaliter ab innumerabili populo duceretur ad urbem Jerusalem, nequaquam inaniter motus est, sed futura intuens mala, ad compassionem internam et lacrimas est inductus. Si ergo quandoque aliqua temporalis nobis arridet prosperitas, aliquis honor sive promotio, tunc magis ad interiora nostra redeamus, occulta ac metuenda Dei judicia formidemus, et vereamur ne forte in vita hac recipiamus bona transitoria pro mercede futura. Nec in talibus inaniter resolvamur, sed potius contristemur, præsertim quum monachorum sit nil terrenæ consolationis, nil caducæ prosperitatis, nil proprii commodi in præsenti requirere neque suscipere, imo subjectione et abjectione gaudere, subsannationes et persecutiones quasi poculum dulce potare, seque huic sæculo vere mortuos exhibere, ut impleatur in eis quod in Threnis loquitur de solitario Jeremias:³ Dabit per cutienti se maxillam, saturabitur opprobriis. Omne igitur gaudium arbitremur quum diversæ tentationes ac tribulationes acciderint nobis;⁴ nec querulosi, impatientes, vindicativi rebellesque simus.

Secundo, ex prætacto Christi facto instruimur quam admiranda ac summa fuerat caritas ejus ad homines, compassio ad iniquos, patientia in adversis. Quum enim inspiceret civitatem vitiosis hominibus et crudelissimis suis hostibus plenam, a quibus et in qua vidit se paulo post tam ignominiose pœnaliterque tractandum, non ad invidentiam, indignationem, impatientiam, iram aut maledictionem, sed ad intimam compassionem, lacrimosam ipsorum deplorationem est provocatus, ut et nos eum in istis imitemur virtutibus, juxta illud Apostoli: Estote imitatores Dei, sicut filii carissimi; et ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos.⁵ Sed inter hæc oculum mentis ad considerandum nos ipsos reflectamus. Puto quod caritas, misericordia, patientia lacrimosa Salvatoris, non minus confundat nos quam erudiat. Quum etenim Filius Dei tam ineffabilem caritatem, compassionem, benevolentiam, beneficentiam adversariis suis atrocissimis exhibuerit, tamque incomparabilem patientiam ac mansuetudinem circa ipsos ostenderit, pro quibus et crucifixus ab eis oravit, quid est quod nos pauperrimi et pusilli, quod nos nomine tenus religiosi, tam passionati imperfectique sumus, et pro parva injuria, pro levi verbo aut quovis signo sic perturbamur, irascimur, atque ad omnem devotionem, contemplationem, tranquillitatem inepti efficimur, ut eum a quo nos judicamus læsos, offensos, contemptos, vix valeamus adspicere et affari, nisi forte facie torva allocutioneque dura?⁶ Verumtamen, nisi conversi efficiamur ut parvuli, et imitemur vestigia Christi, non introibimus regnum Dei.⁷

Ut ergo damnationem evadamus æternam, ut beatitudinem adipiscamur cœlestem, discamus etiam in magnis adversitatibus inviolabilem patientiam observare, gravissimis persecutoribus condolere, pro adversariis quantumlibet gravibus exorare, et benefacere talibus.⁸ Quod facilius observare poterimus, si quantum et quoties nos ipsi Deum offendimus, et quantam quamque frequentem nihilo minus ab eo misericordiam consecuti sumus, et semper consequi cupiamus, rite intueamur. Dum itaque aliquem contra nos concitatum videmus, dum ab eo injuriamur, magis de suo doleamus peccato quam de nostro opprobrio, suæ interiori vulnerationi magis quam nostræ injuriationi compatiamur, et vere ex corde oremus pro eo.

Deinceps, quoniam per Jerusalem allegorice designatur Ecclesia militans, tropologice autem quævis anima credens, sicut Salvator civitatem illam Jerusalem et ejus temporalem vastitatem ac desolationem deplanxit, ita nos totius Ecclesiæ defleamus ruinam. Consideremus quanta sit deformatio ejus in omni statu, gradu et ordine, in prælatis, pastoribus, prædicatoribus, a summo usque ad infimum, in cœnobiis utriusque sexus atque collegiis, in omni clero ac populo. Et ex horum diligentissima consideratione, contristemur usque ad mortem; deducant oculi nostri lacrimas per diem et noctem;⁹ humilietur in pulvere anima nostra, conglutinetur in terra venter noster;¹⁰ et prostrati solo tenus, viscera misericordiæ Dei nostri pro generali reformatione in universis prænominatis affectuosissime et indesinentissime deprecemur. Eorum quoque quos specialius diligere obligamur, et pro quibus magis orare tenemur, erroribus et peccatis vehementius condoleamus; atque orando, celebrando et pro illorum vitiis nos ipsos disciplinando, lacrimosius ac copiosius succurrere non tardemus. Deploremus, et plorando ac deprecando juvemus eos qui mente obtenebrata nequaquam propria advertunt pericula, ideoque cur deplorentur ignorant. Quibus certissime tanto plus condolendum est, quanto amplius excæcati et indurati consistunt.

Præterea, cur Salvator ingratam ac perfidam urbem defleverit advertamus, ne et nos simus similiter deplorandi, et inter illos reprobos computandi. Ideo quippe eam deflevit, quoniam tempus suæ visitationis, videlicet adventus et præsentiæ Christi sibi promissi ac missi, non cognovit. Videamus igitur ne et nos tempus visitationis nostræ a Christo parvi pendamus, obliviscamur, et ingrati reddamur. Gratiosissime visitavit nos Christus, quando corda nostra illustravit, traxit, et de sæculari perditissima vita ad sanctæ religionis ingressum induxit. Huic visitationi invenitur ingratus, qui secundum exigentiam suæ vocationis non est sollicitus digne Deo conversari, qui a carnalibus et mundanis affectibus suam non satagit mentem purificare, qui exclusis distractionibus vanis, mente fervente ac stabili adhærere et vacare Deo altissimo non molitur.¹¹ Quod totum in religiosis damnabile periculosissimumque consistit, quia quo major eis a Deo gratia exstat exhibita, eo ipsorum negligentia, ingratitudo, recidivatio, gravior comprobatur. Insuper visitat nos quotidie Filius Dei in Sacramento; venit ad nos, venit in nos, et reficit nos se ipso. Numquid mediocris est gratia, caritas, dignatio, liberalitas ista? Quanta ergo est culpa nostra, si negligentes, loquaces, gulosi, passionati ac tepidi sumus? Iterum, visitat nos Christus assidue per internæ illuminationis infusionem, per consolationem piissimam, per excitationem et inflammationem nostri affectus.

Si ergo post omnia ista, ad pristinas levitates, dissolutiones, offendicula revertamur, nec Spiritus Sancti charismata custodire curemus, quid fiet de nobis quum Judex cœlestis cœperit et ipsas justitias judicare, quando justus vix salvabitur, quando de domo Dei exordietur judicium?¹²¹³ Non blandiamur nec palpemus nos ipsos, quia periculum est immensum; sed vereamur ne, sicut ait Salvator, circumdent nos inimici nostri invisibiles et crudelissimi hostes, et coangustent nos undique, atque ad terram prosternant nos, suis nos tentationibus superando, involvendo periculis capiendoque laqueis, et tandem ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine pertrahendo:¹⁴¹⁵ quia in religione non religiose vivere, summa est damnatio. Idcirco cum metu et reverentia serviamus Domino Deo nostro.¹⁶

Footnotes

1. Eccl. xi, 27, 4. ↩

2. Eccli. xi, 27, 4. ↩

3. Thren. III, 30. ↩

4. Jacob. 1, 2. ↩

5. Ephes. v, 1, 2. ↩

6. Luc. xxiii, 34. ↩

7. Matth. xviii, 3. ↩

8. Matth. v, 44. ↩

9. Jer. xiv, 17. ↩

10. Ps. xliii, 25. ↩

11. Ephes. iv, 1. ↩

12. 1 Petr. IV, 18, 17. ↩

13. Ps. LXXIV, 3. ↩

14. Job X, 21. ↩

15. Luc. XIX, 43, 44. ↩

16. Hebr. XII, 28. ↩