Sectio 3, art. 6: UTRUM ANIMA CHRISTI

IN VERBO COCNOVERIT INFINITA

Respondetur duplici conclusione :

1* Anima Uhristi non scit infinita in actu, id est, ut ex confextu constat, non cognoscit innnitam multitudinem actualem sub- «tantiarum, quia non creata est bjec multitudo, nt supra probatum est, 1*. q. 7, a. 4, ubi dicitur: « Omnis multitudo creata... sub aliqua cerla intentione creantis comprehenditu r ». — Attanien Uhristi anima rognoscit in Verbo intellectiones et afjectiones angelorum et hominum gwe erunt sine fine, per totam ajtcrnitatem nempe. Sed liaec mnltitudo non est infinita in actu, in hoc sensu quod omnes ejus partes non sunt simul, et insuper cognoscitur ab anima Christi prout repra?sentatur in aliquo uno, scilicet in Verbo infinite perfecto.

Dicit enim S. Thomas ad 1">» in tine: « Sicut materialia possunt accipi ab intellectu immaterialiter et raulta unite, ita infinita possunt accipi ab intellectu non per modum infiniti, sed quasi finite». Quod autem est, non materialiter, sed perfectione infinitum, potest cognosci, quamvis non compreliendi, ab anima Christi, qua? in eo potest cognoscere actualiter et simul omnes intellectiones nostras qua- sine fine erunt per totam a-ternitatem. Cf. I*, q. 34, a. 3: Utrum in nomine Verbi iinportetur respectus ad creaturas: «Quia Deus uno actu se et omnia intelligit, unicum Verbum ejus est expressivum nou solum Patris, sed etiam creaturarum ».

2' Uonclusio. — Anima Christi cognoscit in Verbo infinita quw snnl in potentia creatunr. Sic, ut dicitur in arg. sed contra, « anima Christi cognoscit totam suam potentiam et omnia in qua? potest. I'<> test autem (operari) in emundationem infinitorum ».

Aht. IV. — UTRUM ANIMA CHRISTI VIDEAT VERBUM SIVE DIVINAM ESSE NTIAM CLARIUS QUALIBET ALIA CREATURA

Respondetur atfirmative. IIoc est de fide sicut plenitudo grati» Ohristi.

I" Probatur ex 8. Scriptuivi. lOphes., i, 20: « Deus constituli ChriKtuni ad dexteram suam in cci>Ii>k( Umih supra (unnein rrincipnt um,

DB EJUS SCIENTIA 8EATA et Potestatem et Virtutem et Dominationem, et omne nomen quod nominatur, non solum iu hoc saeculo, sed in futuro». Hsec autem caalestis gloria supponit altiorem Dei cognitionem.

2° Probatur ratione theologica:

— Visio beata est secundum participationem luminis derivati a

Verbo Dei.

— Atqui Veibo Dei propiuquius conjungitur anima Christi, ei personaliter unita, quam qusevis alia creatura, etiam angeliea.

— Ergo plenius recepit inliuentiam luminis, sic perfectius cogno- scit diviuam essentiam.

Ad 2um. — Anima. Christi clarius videt essentiam Dei quam an ^eli etiam altissimi, quorum intellectus est tamen naturaliter fortior, quia, et hoc non satis notavit Cajetanus, «quia visio divinae essentiEe cxcedit naturalem potentiam cujuslibet creaturse (Ia, q. 12, a. 4). Et ideo gradus in ipsa attenditur magis secundum ordinem gratise, iu quo Christus est excellentissimus, quam secuudum ordinem natura?, necundum quem natura angelica praefertur humana?». Ita si habet irquale lumen glorue anima S. Joseph non minus clare videt essentiam Dei, quam altiores angeli. Unde visio beatifiea quae ad animam Ohristi pertinet est omnium altissima, « licet, ut dicitur ad 3um, absolute considerando, possit esse aliquis gradus altior sublimiorque xvcundum infinitatem divinw potentue ». Non enim potest concipi ^upremus gradus possibilis luminis gloriaa, quod est participatio divinae natura? infinite participabilis, et inter visionem beatam Christi et visionem increatam et comprehensivam est semper distantia infiuita, non quoad objectum, sed quoad modum cognitionis seu penetrationis.

Cajetanus vult hanc responsiouem ad 3um sic explicare : « Si ad •rquale lumen gloriw angelus assumeretur a Verbo Dei in unitatem personae, angelus ille perfectius videret Deum, quam anima Christi, et esset sublimior visionis divina? gradus," non ex sublimiori lumine aut gradu luminis, sed ex sublimiore hitellectu illuminato sequaliter». Kic pro Cajetano non potest dari sublimior gradus visionis beatificae nisi in angelo, propter fortiorem intelligentiam angelicam qua; naturaliter superat intelligentiam humanam Christi.

Satis communiter alii Thomista? in hoc recedunt a Cajetano, Npecialiter Alvarez, et dicunt contra Cajetanum: tunc in hac resp. B<d 3um, S. Thomas locutus fuisset « de sublimiori gradu possibili», iion formaliter, sed materialiter tautum, coutra suam cousuetudinem. Kt insuper hoc esset oontra responsionem ad 2"'" in qua dictum est: ii (Jradus visionis (essentialiter supernaturalis) magis attenditur seriindum ordinem gratia?... quam secundum ordinem natura}»2. Sic rcmanet quod anima. Christi clarius videt Dei essentiam quam supremi ftiigeli. Accepit enim lumen gloriae in gradu proportionato plenitudini ■ iii;i> habitualis, quae derivatur ex gratia unionis, ut dictum est In q. 7. a. 1. !), II). II, 12.

iii (.ti(iiii)iiti.ii*()iMn<ii< Or ChrltlQ MtMWri

QU^STIO XI

DE SCIENTIA INFUSA ANIM/E CHRISTI

Iist scieutia qua eognoscit res extra Verbum; conaideratur : 1" Ejus objectum (a. 1). - 2° Actus (a. 2-4). - 3° Habitus (a. 6 et 6).

Akt. I. — UTRUM SECUNDUM HANC SCIENTIAM CHRISTUS OMNIA SCIAT

Status cjUcestionis. — «Omnia» significat non omnia possibilia, sed omnia in aliqua temporis differentia existentia, sive naturalia, sive supornaturalia.

Difllcultas est: quia non videtur pertinere ad perfectionem intellectus humani eognoscere ea quorum non possunt esse phantasmata, ergo uon videtur quod per haaic scientiam infusam ChristuB cognoscat angelos ut sunt in seipsis. nec quod cognoscat omnia singularia.

Responsio tamen sancti Thomai est alhraativa: Christus per scien tiam infusam cognovit omnia tam naturalia quam supernaturalia, omnia scil. praesentia, praeterita et futura, non tamen divinam e» sentiam quae est objectum proprium visionis beata?.

Sanctus Thomas, generaliter tam sobrius et prudens in suis af. firmationibus. non timet hoc asserere, quamvis hoc pluribus videatur incredibile.

1° Probatur quodammodo ex Sacra Scriptura. — Isaias, xi, 2: « Replebit eum Spiritus sapientiae et intellectus, scientiae et consilii» sub quibus comprehenduntur omnia cognoscibilia in ordine specnl.-i tivo et practico. Et Christus habuit haec dona perfectius quam angeli, quia modo propoitionato pienitudini gratiae et caritatis, unde non apparet limitatio.

2° Probatur ratione theologica:

— Conveniens fuit ut anima Christi omnino esset perfeeta per noJ quod omnis ejus potentialita6 sit reducta in actum.

— Atqui duplex est in Christi anima potentialitas, una naluralix .i.l cognoscenda omnia naturalia, non solum per species acqui6ito2 sed etiam per inf usas ' , et alia obedienlialis ad cognoscendl

1 Qula nnlmu' separnta- normallter cokiiosciiiu per speoles Infusns, pnrlUfl coinprelifnHorcH, et Jnm In torrln ChrlHtuH ornt nlinul vlator ei comprebensor

L)li I5JUS SCIENTIA INFUSA omnia supernaturalia, etiam per species infusas, ut ssepe evenit apud sanctos in via. — Ergo Christus per scientiam infusam omnia cognovit2. Si opera perfecta artis humanae sunt quandoque pulcherrima, quam pulchra debent esse artis divin® et bonitatis divinae altissima opera spiritualia et supernaturalia, jam in B. M. Virgine et prae sertim in ipso Christo.

Hic articulus modo exactissimo definit utramque potentiam scilicet naturalem et obedientialem, per respectum sive ad agens naturale, sive ad agens supernaturale et liberum. Sic potentia obedientialis est inexplebilis (scilicet : non potest impleri) ; sed in Chrieto reducitur ad actum perfectum secundum determinationem convenientissimam divim* sapientiae, ut dictum est art. 12, ad 2"«, et q. 10, a. 4, ad 3»™.

Ad 2am : Sicut animae separatai vident seipsaB per essentiain et angelos (P, q. 89, a. 1 et 2), ita anima Christi jam in terris seipsam videbat per essentiam et angelos, quia Christus erat simul viator et comprehensor. Hoc nobis videtur incredibile aicut si caaco nato dicitur, quod innumeras coeli stellas maxime ab invicem distantes vidi mus uno intuitu.

Ad 3am: Ad perfectionem coguitionis practicse pertinet cognoecere singularia. Christue autem habuit plenitudinem prudentiae et doni consilii. Hoc ei conveniebat, ut dictum est, tanquam judici vivorum et mortuorum, tanquam capiti Ecclesiae etiam angelorum, tan quam supremo Domino totius universi. Verum est quidem quod haxjam cognoscebat per visionem beatam in Verbo, sed omnes com prehensores cognoscunt etiam res creatas extra Verbum.

Confirmatur: Angeli (!•, q. 55 et 5li) per species infusas exemplatas seu derivatas a divina essentia cognoscunt omnes res naturales secundum etiam individuales conditiones3. Atqui Christus scientia infusa cognoscit res naturales per species infusas similiter exemplatas eeu derivatas a divina essentia; nec ejus cognitio est imperfectior cognitione angelica. Ita qui cognoscit melodiam ex memoria tantum cognoscit omnes ejus notas, quamvis non didiscerit unam post aliam. nec eas legerit, nec quandoque eae legere sciat.

Bae species infusa anima) Chrieti licet sint minus universales ac angelicae, prout accomodantur vigori intellectus humani Christi, non sunt tamen tam particulares ac illaa quae abstrahuntur a sensibilibus, quia sunt similitudines derivatae a.b essentia divina. Et insuper lumen infusum donorum sapientias. intellectus, scientiae, consilii

3 Nou ignorabat particularia etlam minlma qum narrantur in quolibet llbro V. T. v.g. in 1. Denteronomii aut in 1. Pnrallpomenorum. Sl interrogatns rulssot, non appnrulsset ut ignarns priesertirii in rebus etiam minimis ad Sacram Sorlptnram iierllnentlbus.

' Hm> sitecios inrusii- sunt uuiversalin non abstracta sed concreta, reurieaentant enlm etlam Hlngulnrln sub unlversall contenta, quielibet igitur est vrlut pntiornmn non soiihIMIo, sod lntelllglhlle. Kt in Chrlsto dona Spiritus Hnnotl ntebnntur non aoluin «iieclcbua noqulsltls. sed oilimi spoolobiiR Infosls.

UB SCIENTIA CHRISTI est alHu8 in Ghriato quam in augelis, quia proportionatur caritatl Christi et plenitudini gratiae habitualis. Cognitio autem formaliter dependet magis a lumine quam a speciebus, sic fides infusa angelorum viatorum fuit ejusdeni speciei ac nostra, quamvis fides augeloinm ntatur speciebus infusis et non acquisitis.

Ium Dubium: Quomodo scientia mfusu quam Ghristus habet 8« extendat ad futura contingentia et ad secreta cordium?

Respondetur: Prout coguoscit Dei decreta terminative sumpta, uon quidem immediate sicut per scientiam beatam, sed mediante aliqua specie infusa, quse est velut testiiuonium Dei revelantis hajc futura contingentia et pariter secreta cordium.

Ilum Dubium: An lurc scientia infusa futurorum contingentiiun sit intuitiva, sicut visio beata quse ea attingit in Verbo et in nunc seternitatis, in quo futura jam sunt prajsentia?

Respondetur negative : sed dicitur abstractiva, quia mensuratur tempore discreto, quod nou coexistit praeteritis et futuris sicut asternitas quae est mensura scientias beatae «. Sola. aeternitas ambit totum tempus, et in ea futura cognoscuntur non ut futura, sed ut praesentia, I", q. 14, a. 13.

Illum Dubium: lltrum anima Ohristi per scientiam per se infusam dona supernaturalia, oreala, v.g. gratiam sanctificantem , quidditative cognoscatt Brevius: utrum sine visione beatifica gratia san ctificans possit quidditative cognosci an soJum analogice?

Haec quasstio non est minoris momenti praesertim relate ad dir gnitatem gratia; sanctificantis.

Respondetur : Hoc disputatur inter theologos, etiam inter tho mistas, Bannez, II»- II", q. 5, a. 1 et Alvarez, disp. 61, 118 et 119, Lorca et alii hoc negant, et dicunt: Anima Christi per scientiam infusam gratiam sanctificantem non cognoscit cum evidentia rei in seipsa, sed cum evidentia testiinonii divini, quae est evidentia rei in attestante. Ratio hujusce senteutiae est quod gratia sanctificans est intrinsece ac essentialiter supernaturalis, ut participatio formalis divinje natura? prout est in se, et participatio formalis alicujus rei non potest quidditative cognosci non cognita quidditative re, cujus est participatio ; ita impossibile est cognoscere quidditative virtutem seminis, nisi fructus seminis quidditative cognoscatur; essentia autem divina non potest cognosci quidditative per scientiam infusam sed solum per visionem beatificam, quia nulla species creata potest eam repra?sentare sicuti est. A fortiori, ut aiunt, hi theologi, lumen gloriffi non potest quidditative cognosci per scientiam infusam, quia excedit quodlibet aliud lumen creatiim; ergo, ut aiunt, lumen glorias non potest quidditative cognosci nisi in Verbo, non extra Verbum. Adhuc a fortiori, juxta eosdem, per scientiam infusam anima3 Christi

• Tominis dlscrctum (lllT(;rt a tomiwre (-0111.111110. v.g. solnrl, I(ute non m| nionsurn iiioIum contlnul, ied hikvchhIohIs i ■oKltntloniim v.K. nnKel(.rum.

I)B EJUS SCIBNTIA INFUSA uuio hjpostatica non potest quidditative cognosci, nam bsec unio .superat ordinem gratise. Sic Christus non potuit unionem hyposta ticam quidditative cognosceie nisi per visionem beatam. Hasc prima sententia proposita a Bannez, Alvarez, et aliis, si non est certa, probabilitate non caret, imo valde probabilior est.

AUi vero theologi, ut Suarez, et plures tliomista?, ut Salmanticbnses, Qonet', Joannes a sancto Thoma, Billuaut, tenent quod anima Christi per scientiam per se infusam potest quidditative cognoscere dona creata essentialiter supernaturalia. Ratio eorum est quod haec dona sunt entitatis limitatae et ideo repra?sentabilia per speciem infusam limitatam, ut sunt species infusae angelorum. Haic sententia mihi videtur minns probabilis quam alia, ut ex objectione sequenti constat.

Ohjectio: Sed hac doua, ut gratia habitualis et lumen gloria?, quainvis sint creata et limitata, sunt tamen essentialiter supernaturaJia et essentialitei- relativa ad Deum ut est in se; Deus autem ut est in se non potest quidditative cognosci per scientiam infusam. Ergo.

Respondent hi theologi : nego consequeutiam, quia gratia est paiticipatio non univoca, sed analoga divinas naturae, et sufficit cognoscere divinam essentiam quoad an est. Haec ratio non videtur cogens: « sufficit, ut aiunt, quod principium radicale cognitionis scientiae infusa? Christi quod est nnio bypostatica, cujus est proprietas scientia infusa, sit ajqualis immaterialitatis et perfectionis cum praedictis objectis supernaturalibus ». Hasc confirmatio non videtur sufficiens quia principium radicale scienticc infusw non mutat ejus naturam qwe specificatur ab objecto, etiam si lumen infusum sub quo judicat scientia infusa Christi sit supernaturale quod substantiam, ut fides nostra, quae non cognoscit quidditative gratiam sanctificantem. Unde scientia infusa qua? utitur speciebus creatis non videtur posse attint;ere quidditative et sicuti est gratiam sanctificantem, sic angeli via tores non cognoverunt quidditative gratiam quw in illis erat, dum e contrario quidditative jam cognoscebant suam propriam naturam angelicam. Sic contirmatur quod Christus jam in terris habuit visionem lieatam ad clare cognoscendum suam divinitatem et personalitatem.

IVum Dubium: An Christi anima per scientiam infusam evi ilenter cognoverit mysterium Trinitatis, quoad an est (supponitur (|ii(.d Deitas et Trinitas non cognoscuntur quidditative nisi visione heata).

Respondetur: Alvarez et Lorca negant. item Vasquez, et dicunt banc cognitionem non esse evidentcm nisi evidentia in attestante, prout manifestissime pro anima Christi revelatura est mysterium Tri muiis, quod tamen non credit quia illud videt per visionem beatifi Oflm, siipra scientiam infusam, ita pariter pro mysterio Incarnationis. Rtec sententia, si non est certa, valde probabilis est.

Alii vcio thomiRtffi, ut Gonet, Joannes a sancto Tlioma, Dilluart, respontlent anirnuuive, quia, ut aiunt, per speciem infusam anima ' lnlsti cognosrit exlra Verbum visionpm suam beatam quip termi

DE SCIE.NTIA CHBISTl natur atl Triuitatem ; sic habuit per scientiam infusam evidentiam Trinltatis quoad an est; seu plus quam in attestante. Hbbc secunda sententia difflcile probatur, nam ut vidimus in solutione prajcedentis dubii, fundamentum ejus nou est certum, scii. non certum est quod per scientiam infusam anima Christi potuit evidenter et quidditative cognoscere gratiam sanctificantem et lumen gloriaa, imo boc est mi nus probabile. Ad cognoscendam quidditative essentiam gratise, quas est semen gloriae, oportet jani gloriam habere, et cognoscere quidditative essentiam divinam cujus gratia est formalis partici patio.

Akt. II. — UTRUM CHRISTUS HAC SCIENTIA UTI POTUERIT NON CONVERTENDO SE AD PHANTASMATA

Respondetur; Christus potuit uti hac scientia non convertendc se ad phantasmata:

1° Quia per eam cognovit ut iu se sunt, angelos, qui per phautasmata cognosci non poseunt.

2° Quia Christus erat simul viator et comprehensor , et conditio animaj comprehensoris est ut nullo modo subdatur suo corpori, aut ab eo dependeat, sed totaliter ei dominetur. Sic Christus poterat mereri etiam durante somno.

Ad Su°>: «Licet auima Christi potuerit intelligere uon convertendo se ad phantasmata, poterat tamen intelligere se convertendo ad phantasmata » etiam per scientiam inf usam. Id est : pro voluntatis suae arbitrio poterat et nunc potest uti liac scientia vel sine conversione, vel cum conversione ad phantasmata, id est formando aut non formando phantasmata de eodem objecto per hanc scientiam infusam cognito. Ita in ordine sensibili aliquis melodiam ex inspiratioue cantando, musicam scribit aut non scribit, prout vult. Item libitum dum cogitamus in uua lingua, possumus in alia lingua tationem nostram exprimere.

Corollarvum. — Oportet beue a contemplatione infusa distiuguere scientiam per se infusam, quae normaliter exercetur sine con cursu imaginationis ut in angelis et in auimabus separatis, etiam in quibusdam viatoribus ex favore extraordinario. Contemplatio infusa e contrario, quae procedit a fide viva donis sapientise et intellectus illustrata, uormaliter exercetur cum concursu imaginationis, sic est in via normali ad sanctitatem, non vero scientia infusa.

Akt. III. — UTRUM H/EC SCIENTIA INFUSA FUERIT COLLATIVA, ID EST DISCURSIVA

Respondet sanctus Thomas: Ilasc scientia uon fuit collativa vel discursiva quoad acquisitionem , quia fuit Christo divinitus indita, non pcr iiivcNligalioiiein nitionis aequinita. Hed quoad usum (Jhrist.ua

UE> EJUS SCIBNTIA INFU8A potuit discurrere per hanc scienUam, ad inodum viatorum, sed tali discursu non indiguit. Id est potuit, ut viatores, diversis actibus conclusiones deducere ex principiis, effectus ex causis, proprietates ex essentiis, eo modo quo interdum homines jam scientes effectus, ex rausis concludunt effectus, non ut de novo eos addiscaut, sed volentes nti scientia quam habent, aut ut theologi qui quandoque ex aliqua veritate revelata deducunt aliam aliunde revelatam, et prius jam cer bam secundum fidem. Ratio sancti Thomae est, ut dicit in corpore articuli et ad 3"«, quod uti collatione et discursu est connaturale aniniai ratiouali, etiam animabus beatorum, non vero angelis.