Caput 1: De vita et morte venerabilis domne. gertrudis abbatissal

RepuLcis memoria Domna Gertrudis, Abbatissa nostra,; PF gloriosum et vere preclarum Ecclesiae nostrae lumen, omnibus virtutibus florens ut rosa, totius sanctitatis exemplar et vere Religionis columna firmissima, hujus felicis, de qua scripsimus, Virginis secundum carnem soror exstitit. Hee a puerilibus annis mira sapientia fuit et discretionis, ita ut cum nonum decimum ageret annum, eam Abbatissam ordinarent. In quo officio tam laudabiliter, suaviter et prudenter se gerebat, ut in magna reverentia haberetur et ma- terno affectu ab omnibus amaretur, tam Deo quam homini- fF

i bus amabilem se exhibens et gratiosam. Quantae etiam hu- 4 militatis fuerit in habitu et gestu, verbis et omnibus operi- i

! bus efus elucebat. Ad quaque vilia opera et maxime ad communes Jabores Sororibus se frequenter sociabat; quan- 45444¢ prima imo sola laborabat, quousque subditas induxit, vel magis exemplo aut blandis verbis ad sejuvandum allexit. ‘Amatrix vere paupertatis erat : unde omnem superfluitatem rerum temporalium tam a se quam a suis subditis elongare cupiebat, De infirmis maxima illi erat cura, ita utnunquam in tantum posset occupari, quin eas quotidie singulas visitaret, et si quid vellent sollicite interrogaret, propriis etiam manibus eis ministerium exhibens, tam ad recreandum quam ad pausandum. Unde cum in senectute infirmitatibus crebris laboraret, ad alias infirmas adhuc se portari faciebat, et cum loqui non posset, gestu et nutibus tam fidelissimum eis praetendit compassionis affectum, ut plurimas ad fletum commoveret. Valde communis erat, et tam materne omnes diligebat, ut quaelibet ab ea se maxime diligi wstimaret. Unde etiam vix notari poterat quae ejus secundum carnem essent propingue. Tam mitissima et suavissima moribus erat, ut cum aliquam Sororum rationabiliter dure pro culpa sua corripuisset, statim eadem hora et loco eodem tam amicabiliter et leniter eam alloqueretur ac si nunquam deliquisset. Similiter faciebat, cum in Capitulo aliquam exigente justitia seriosius proclamasset; statim finito Capitulo illa Soror tam securum ad eam habebat accessum. Nulla Soror tam juvenis erat, quae ipsi causam suam cum fiducia non auderet aperire. Nunquam de illa visum est vel auditum, ut alicui sine rationabili causa seriosam se exhiberet, aut vitio morum suorum contristaret. Ita in infirmitate itis et benigna erat, et tam hilaris et patiens ad omnia, ut omnes ad se venientes et sibi ministrantes letas redderet et jucundas.

Divinam Scripturam valde studiose et mira delectatione quandocumque poterat legebat, exigens a subditis suis ut ‘omnes bonos libros quos poterat,.ecclesix.sus.comparabat, aut transcribi a Sororibus faciebat..Studiose.et hoc promovebat, ut puellae in liberalibus, artibus.proficerent, ita dicens, si studium scientize deperierit, cum amplius divinam Scripturam non intellexerint,..Religionis.simul cultus interibit.. Unde et juniores niinus litteratas amplius addiscere swepe cogebat, et magistras eis providebat. ee sae et

Orationibus devotissime et intentissime instabat, ita quod perraro absque lacrymis orabat. Tranquillissims mentis exstitit, et tam liberum et exoccupatum a curis cor tempore orationis habebat, ut multoties ab oratione ad fenestram vocata, sive ad alia negotia, statim ut rediit, eamdem puritatem devotionis quam inoratione habuerat, reinvenerit. Denique orationis et devotionis studium in tantum portaverat, usum, ut cum in senectute viribus et etiam aliquantulum sensibus. defecisset, et usum loquendi amisisset, maxima adhuc devotionis reverentia et lacrymarum inundantia communicaret, sicut etomnibus diebus vitesu consueverat, EtcumSorores sibi de Deo proloquerentur, vulwu et-nutibus letissime quasi gratias agens, ostendebat quam. libenter audiret;.nuoquam etiam sic male. valens, quin alacrior fieret, ac si nil pateretur, cum aliquem sermonem yel etiam verbum de Deo audiret, Ad Missam frequenter ducivolebat, et circa Horas canonicas mirabiliter studiosa erat et, devota, in tantum quod cum in infirmitate dormitaret, quandoque habens.offam in ore vel scyphum ad. os, ut biberet, semper tamen in mora Horarum vim sibi infecens miraculose yigilavit..,

Mundissimi etiam cordis ab infantia.fuerat, ut ne leve verbum audire vellet, per quod suo cordi.macula inferti posset. Quid plura? Quicquid erat virtutis, quicquidscientia, quicquid vere religionis, in ea velut:in-speculo.relucebat- Ferventissima. fuit in.charitate et devotione, quantum ad

= Deum, summa in pietate et sollicitudine quantum ad proximum, prima in humilitate et afflictione quantum adseipsam. In pueris mitissima et dulcissima, inter juvenes sanctissima et discretissima, inter seniores sapientissima etjucundissima. Nunquam inveniebatur otiosa; aut semper erat utiliter manibus operans, aut orans, aut docens, aut legens. Talis ac tanta erat, et tam laudabiliter se et omnes subditos suos regebat, ut si audeo dicere, nec primam similem visa est nec habere sequentem. :

Hee postquam camnobio nostro per annos quadraginta optime prevfuit, crebris copit infirmitatibus fatigari. Cum autem ‘perannum et amplius in infirmitate laborasset, et post hac loquelam amisisset, pia soror ejus eam decessuram credens, attentius quo potuit pro ea Dominum exorabat, ut secundum voluntatis suae beneplacitum etanime ejus necessitatem cum ea disponere dignaretur. Subito autem spiritus jus in coelum rapitur, ubi vidit in speculo divinae providentiae quod nondum moritura esset, sed in. illa infirmitate aliquantulum duratura. Attamen omnis Sanctorum exercitus in adventum et susceptionem tantae sponse Dei festina jucunditate se praeparabat. Beata igitur Virgo Maria inter alia ornamenta quibus mirifice fuit insignita, habebat niveas chirothecas, in quarum una aurea esse videbatur aquila, et aureus leo in altera. Per quod dabatur intelligi quod illa anima in cujus susceptionem se preparabat, ipsi glorioswe Virgini specialiter in tribus erat assimilata : scilicet in innocenti virginali, quod notabatur in candore chirothecarum et per aliam et perspicuam contemplationem, quod significabatur per aquilam; et etiam per constantiam fortitudinis qua universa vitia devicit, quod per aureum notabaturleonem. Patriarch et Propheteinsuapreparatione habebant aurea canistra diversis xeniis plena, significantes quod tam sapienter et fideliter subditis suis cum omnibus tam corporalibus quam spiritualibus providerat, Aipostoli qioque habebaiit’libfos"‘thagios! Sancti ad et ornatos coram se, cum quibis eam honorarites”'evdiit-'pro’’ suscipien- saluberrima doctrina quain suis‘ ministrabat' sabjectis;*quia ' scSnguntur ' per hoc Apostolicis meritis equabatur. Martyrés"'vero habe-” bant clypeos aureos et nimium ‘splendéntes, quibus reveren~ t tiam infirme erant exbibituri pro’ indefessa patientia, gud” contra adversa omnia firmiter fuit munita, per’ quam’ ipso- Hi rum meritis fuit adequata. Confessores decorabaiitur cappis t amplis et pulcherrimisad obsequendum ipsi;’ pro’ religiosa i conversatione et sanctissimis exemplis in quibus ipsorum H erat meritis coquata. Virgines vero aureolas et lucida spe~ sale cula in sua habebant praeparatione; quibus infirm: erarit a i blanditure pro innocentia puritatis, et quod frequentius in f speculis exemplorum Jesu Christi solebat vitam' suam “éxa-" i minare quam similis essetDeo in virtutibus, vel quain dissi- i milis'; et in hoc conjungebatur, imo quibusdam’ sacris'Vir- ' ginibus praeferebatur. : ) aeiye saute mi cule turam per gratiam Dei est sortita;, quae omnia ego in illa operor et per illam. » j eee

Post hac vidit circa lectum: infirm duodecim. Angelos aiaiie! caw. a ibj in ministerium deputatos, qui referebant ad. Dominum yniversa, quae circa eam fiebant, tam_per proprias virtutes quam etiam per sibi servientes. Ad pedes ejus tres erant Angeli ministrantes ipsi ad patientiam, quae tantum abundabat in ea, quod omnes duodecim Angeli sufficiebant pro ipsa laudare Dominum Deum. Adsinistram tres erant Archangeli, qui obsequebantur ei ad bonas voluntates, intentiones et desideria sancta. Ad dexteram erant tres de choro Thronorum, quiei serviebant ad tranquillitatem, mansuetudinem et pietatem. Ad caput erant tres de Choro Dominationum, qui omnem honorem et reverentiam et charitatem a Sororibus infirme exhibitam suscipientes, in conspectum summi Regis cum letitia deferebant.

Item cum soror ejus sibi ad peccatum reputaret, quod tam libenter cum illa esset, timens ne forte humanitati plus justo consentiret, super hoc Dominum requisivit. Cui ille: « Nullumtibi est peccatum; omnes enim sensus et motus, quos ad peccandum habere poterat, penitus ab ea sunt ablati, eamque in talem perduxi statum, quod vita sua in nullo modo potest displi¢aere. Nusquam etiam locorum preeterquam in sacramento altaris‘t me verius et ‘certius invenies, quam in‘ea et cum ea, moresque meos conformatissime in ea reperies et virtutes; Tam benignum enim, tam mansuetum: et tam‘amabilem sicut me discipulis exhibui et omnibus hominibus; sicipsa subditis suis etomnibusads¢ venientibus modo facit. Et sicut omnes injurias et poznas mihi illatas dulciter, hilariter et~ patienter sustinui; sic “illa ~infirmitates et

: dolores dulci et jucundo corde supportat. Et sicut ego ex nimia liberalitate omnia quae habui, crucifixoribusdistribui; ita et ipsa ex liberalitate cordis quam semper habuit, modo omnia sua disperdit. »