Epistola LXXXV. Ad Gisledertum
De saciamento altaiis. (50). Domino G. [Gisleberto] abbati, olim charissimo filio, nune Deo propitio venerabili Patri, frater A.
[Auselmus (51)]. De corpore et. sanguine Domini jussisti, veneian-
teur n'y est designé que pa: un A. Sur quor, conjecturant qu'il signifiait Anselme, 11 a conjectute aussi que le G. siguifiait Gilbert, comme il l'a mai«
de, etc, Enstat sub nomme Anastasii. eremitee 16ciusa À panem super altare positum per illa solemnia verba
Patrologie tom. CXLIX, col. 455. £53 EPISTOLA CVII.
Sanctus Anselmus, Cantuaiensis avehiepiscopus, De corpor? et sanguine Domim (32).
Nota qnod tola lnmana natura in anima et corpore eiat. coriupla , oportuit ut Deus qui veniebat utrumque lhberiare, utrique. uniretur ; ut. «nima hominis per animam Christi, et corpus per corpus Christi competer.tei 16dumneretui. Ideo etiam. in. altari ad ulrunique repi.esentandum panem et sinum. apponimus, ut per panem corpus factum, et digne a nobis acceptuui nostrum corpus corpori Christi in immort ditate et in impassibilitate conforinandum credamus quandoque, et similiter vinum in. sang'nem conversum et à nobis acceptum , animas nostras anima Chiisti credamus conformes fieri, et presenti quodammodo dum a peccatis, prout possumus, absunemus, et maxime in dissolutione. anime ct corpors cum in beatitudine, in qua ipsa Christi anima est, anim: mnosu consutuentur. Et cum anima Cliisti per aliquid corporeum vepizesentanda esset, nihil inventum. est in. omnibus. corporalibus zelus per quod vicinius reprasentaretui quam per sanauinem qui sedes est animae. Non támen intelligendum est quod in sanguinis acceptione solum. auimam non etjam corpus, «el in acceptione corpori solum corpus, non ettàm animam -susceipiamus , sed. 1n accoftione sanguinis tomm Cliiistum Deum et hominem, et in acceptione corporis similitei totum accipiamus, Et quamvis separauim corpus, separatim sanguinem; nion tamen bissed semel Chi istum accipimus immo: talem et impassibilem.Sed iste mos separatum accipiendi mde in Ecclesia imolevit quod Christus in coena cum discipulis separatim dedit, ut per hoc intelligerent se animae et corpori Diis denere confomari. Aqua «cmn vino 1m saeramento ideo apponitur, uL aqua qua eum sanguine de liteie Chiisu fluxit repraesentaretur, qu aqua signifieat. baptismum im quo. populus per effusionem sangmnis innovatur Quare aulem corpus Chiisu cum sit inviolabile et. incoirupt bile, qua ratione hoc esse potest ut dentibus attejalur et eiiam à. sonieibus. coirtoi'atar. Sed. secundum diffinitiones sanctorum Patrum est intelligendum
qué 31a marge, 1:a:sant sans doute entendre qu'il s'agit de Gilbert. Crispin, abbé de Westminster, qui avait ete. moine au Bec sous S.. Auselme Seconde conjeeture qui seran fort. naturelle, si la premiere était via16.. Mais tune et l'autre. sont fausses, el il faut rendie cette lettie à S. Anastase, moine et ermite, qui en est le veritable auteur. (Hist. litt. de la Fiance, t. IX. p. 459.)
(52) Le tie. que porte celte lettre. ferait juger qu'elle n'« st point differente de l'éciit Du corps et du sang du Seigueu, annonce sous le nom de S. Anselme dans divers manusciits des biblotheques d'Angleterre. et que dom Mabillon atteste avoir vu, mais peu correct, dans celle des Cordelieis. de Sainte Croix à Florence, L'editeur l'a tree. d'un manuserit de l'abbaye de Samt Remi de Reims, daus lequel elle poite 1c méme titre, avec le nom de S. Anselme, qualifie archevéque de Cantorbéri,
in corpus Chris!i mutari, nec remanere substantiam panis et vini, speciem tamen intelligendum est remanere, fermam scilicet, colorem et. s:porem : secundum speciem. remanentem qusedam ibi fiunt quae nullomodo secundum hioc quod est possunt fieri, scilicet quod atteritur, quod uno loco concluditur, et à soricibus 10ditur et. in ventrem. trajícitur. Ideo aulem quod non est apparet, el quod est celatür, quia $1 quod est. videretur, animus hiumnanus abborreret Secundum veio speciem potest aceipi equaliter a fideli et ab infideli, Fideles tamen. aho. singulari modo aecipiunt, scilicet cum sint conformes Christo per innocentiam, et per assumptionem corporis et sanguinis Deo conformes ellficiuntur, et in. presenti
B sirrutes eorum augmentantur, et liberum arbitiium
conforta'ur, et in futuro, maxime. dum immortalitate et impassibilitate, sieut. et ipse, induentur. Ad qua» conformitatem. tecipiendam illa acceptio Dominici corpor s. multoties celebratur, Quo modo accipiendi infideles omnes omnino carent. Non tamen negandum quod ipsi mali veram substantiam. corporis Chiisti accipiunt : quod quidam abhorrent propter eorum immunditiam, et corporis Christi dignitatem, Sed illa les tam digna est per se ut nec propter dignum loeum digmor sit, vel mundior, nec ab immundo vase aliquid trahat immunditi?o, ut. Augustinus Lestatur in. libio quarto De baptismo, De corpore Domini indigne sumpto , sicut Jad s cui buccellam panis tradidit Dominus, non malum accipiendo, sed. male accipiendo, locum in se diabolo prebuit; sie indigne quisque sumens Dominicum sacramentum , non eflicit ut quia ipse sumens maluz est, malum sit sacramentum. aul quia. non salutera accipit, mhil aecipiat. Corpus enim ét sanguis Domin? nihilominus erat in illis quibus dicebat Apostolus : Qui manducat indigne, judicium 51b manducat et bibit (1Co1.31,29) Nonest quae: endum quid fi (de corpore; Deus enim conficit sicut scit, nee dubitare debet aliquis quomodo panis mn verum corpus Chiisti convertatur, ita ut panis substantia. 5/5 non remaz neat, cum multa alia non minus miracula videamus quia hominem substantialiter in lapidem, ut uxorem Lot, vel etiam in parvo artificio hominis fenum iu
ce qui léve toute équivoque. Le saint y touche trois ou quatre points qui concernent l'Euchai sie, D'obord i y etablit la convenanee qui se. touve entre son msüitution dans le pain et le vin, et les hesoins de homme corrompu dans l'àme et daas le eorps depuis sa chute. Apres quor 11 montre que l'une et lautre espéce, prise separememnt, contient. JesusChrist entier, et 16nd 1a1s0n. de ce qu'on. mel» de, l'eau avec le vin avant la. conseciatiou, et de ce que les especes Subsistent, quoique la. substance dn
ain et du sin soit changee au corps el au. sang de esus-Cliist. Enfin 11. copie un. passage clioist de samt Augustin pour prouver que les mechants comeme les bons 1egoivent le coips de Jesus-Cliist, quoiqu'ils en tirent un fruit bren. different , et que. les niauvais prétres. consacrent comme les auties, parce que c'est Jésus-Christ qui consaere lui-méme par leur ministére, (Hist, litt. ubi supra.)
LIB. IV, EPIST. CX.
vitrum. Iieram si homo sus mutationis arUficio po- A stum perüineret. Nunc autem sicul ipse est qni ba-
test ita aliquid. dissimulare, u1 aliud. videatur ab illo quod sit, multo magis Deus potest hoe efficere, ut eum corpus suum sit panis, videatur hsc immolatio carporis, ul Augustinus testatur, quotidie vertitur, licet Glristus semel passus sit, quia quotidie. peccamus, sine quibus peccaus moit. lis infirmitas vivere non potest; et ideo quia quotidie labuntur, Chiistus quot die-mysuee pro nobrs immolatur. Intia. catholicam Ecclesiam in mysterio corporis Chiisu mbil a malo minus aecipitui, neca bono *-acerdote majus , quia non in merito conseciantis, sed in verbo ejficitur Creatoris et m. ^rriute Spiritus sancti ; si. enun essel in mento sacerdotis , nequaquam ad Ciri-
plizat, ita ipse est qui per Spnitum sanetum hunc panem in suam carnem et vinum faciat transfuudi in sanguinem.
. EPISTOLA CVII.
GISLCBERTI ABBATIS AD A^SELMUM. Reverendo P itri et, domino ANsrLuo sancte Can-
iuariensis Eccles12. archiepiscopo , servus et. filius suus, fiatei GisrppgR TUS , West-Monasteirn coenobii €uralor el servus, prosperam in hac vita diutuinilatem, et beatam jn fatua ;eteri unalem.
ateruiata tute, etc. £st loco Piologi ad Gilebeiti abbatis Westmonastesiensis D atoqum coutia Judios, — Vide in Gislebeito, 4nfia, ad an. 1417.
Seq entes epistotas huc 10evocaiaus ex appendicibus editionis anm 172],
Chapter 191 of 210