Caput III. Refelluntur Haereticorum solutiones ad Scripturam citatam

Ad hoc argumentum quatuor solutiones ab haereticis dari solent. Prima est, epistolam illam non esse canonicam, nec a Spiritu Apostolico profectam. Ita Lutherus loco citato, cui assentitur Kemnitius pagina 1113. ubi dicit hanc epistolam non esse tantae auctoritatis, ut possit sine testimoniis Scriptura} Canonicae, Sacra instituere. Et probat ex Hieronymo qui annotavit in lib. de scriptoribus Ecclesiasticis in Jacobo, veteres judicasse non esse epistolam illam a Jacobo Apostolo scriptam, et ex Eusebio lib. 3 hist. eap. 23. qui de illa sic ait: « Sciendum w« voOsuete, id est, quod notha sit. »

At haec prima solutio est refugium mise¬

rorum. Nam omnes veteres, qui catalogos scripserunt sacrorum librorum, hanc epistolam cum c-aeteris numerarunt, ut patet ex Clemente can. ult. Apostolorum ex Innocentio I. epistol. 3.etGelasio I. in Concilio LXX. Episcoporum: Item ex Conciliis Laodiceno, car. ult. Carthag. III. can. 47. Florentino et Tridentino sess. 4. Denique ex Patribus, Origene homil. 7. in Josue, Athanasio in synopsi, Epiphanio haeres. 76. Hieronymo epist. aid Paulinum, Augustino lib. 2. doctrina} Christianae cap. 8. Ruffino in symbolum, Isidoro lib. iv. etvmolog. cap. i. et Damasceno lib. iv. de fide cap. 18. Quod si his tot, ac tantis auctoribus fides non habetur, concidet auctoritas omnium aliorum librorum: nec enim aliunde scimus, qui libri sint canonici, nisi ex traditione, et testimonio veterum Pontificum, Conciliorum, et Patrum, eorum praesertim, qui indicem texere voluerunt sacrorum librorum.

Neque ullum unquam legi veterum, qui aperte scriberet, Jacobi epistolam non esse Canonicam. Nam Hieronymus, quem pro se Kemnitius citat, dicit quidem quibusdam visam fuisse dubiae fidei epistolam, tamen temporis progressu obtinuisse auctoritatem. Eusebius autem dicit eam epistolam quorumdam opinione esse adulterinam; tamen subjungit continuo: « Nos autem scimus in plurimis Ecclesiis publice esse receptam». Et certe plus ad nos valere debet publica Ecclesiarum auctoritas, quae teste Eusebio hanc epistolam recepit ut Canonicam, quam obscura quorumdam opinio, qua} eodem teste Eusebio, eamdem epistolam rejicit.

Secunda solutio est ejusdem Lutheri ibidem, qui sic ait: (uSi esset Jacobi Apostoli, dicerem non licere Apostolo sua auctoritate Sacramentum instituere, id est, divinam promissionem cum adjuncto signo dare, hoc enim ad Christum solum pertinebat. »

Ha}c solutio longe deterior est superiore: audet enim Lutherus se Apostolo Jacobo opponere, et in faciem illi resistere, quasi aperte erranti, et sibi arroganti quod ei non conveniebat. At certe nec Jacobus sibi assumit quod Lutherus dicit: non enim ipse Sacramentum instituit, sed hortatur ad usum Sacramenti instituti; et si id sibi assumeret, illi potius, quam Luthero credendum esset. Nec enim fieri posset, ut tantus Apostolus post acceptum Spiritum sanctum, in re tam magna erraret: neque est simile de B. Petri errore, ille enim erravit exemplo, non doctrina, iste autem errasset in doctrima, et in ipsa Scriptura, quod fieri non potest. Quare si Jacobus diceret Sacramentum a se institutum; credere deberemus, id illi a Christo concessum singulari privilegio, sed non est opus ad has angustias redigi.

Tertia solutio est ejusdem Lutheri ibidem, necnon Wiclefl, Philippi, Brentii, Calvini, et aliorum communis, qund Jacobus loquatur de unctione, qua utebantur eo tempore ad curandos morbos corporales. Et quidem Wiclefus putat loqui Apostolum de naturali curatione, et ideo meminisse olei, quia est naturaliter medicinale, et in illa regione abundat. Philippus existimat eum loqui de unctione, qua) partim naturaliter, partim etiam dono divino curabat: unde dicit A- braham, Isaac, Jacob, Isaiam, et caeteros Prophetas fuisse professione medicos, et habuisse notissimas herbarum et aliorum medicamentorum naturas, et simul etiam ornatos dono miraculorum, Lutherus tamen, Calvinus, Brentius, et Kemnitius simpliciter Apostolum exponunt de curatione ex dono •Dei, proinde dicunt non magis fuisse Sacramentum istam unctionem, quam fuerit Probatica piscina, vel lutum cum sputo, vel aqua Siloe etc. nunc autem quando donum illud cessavit, non modo unctionem non esse Sacramentum, sed etiam esse rem inutilem, et superstitiosam.

Argumenta eorum sunt tria. Primum, quia Jacobus ex Marci Evangelio accepit, quod docet de unctione olei: Marcus autem de unctione illa loquitur, quam adhibebant. qui habuerunt donum curationum.

Secundum, quia Jacobus utitur vocibus qua: ad corporalem sanitatem pertinent, nimirum eYetpto, et taoaoci.

Tertium, quia Jacobus tantum loquitur ad homines sui temporis, quando durabat gratia sanitatum. Idque patet ex co, quod non addidit aliquam particulam, qua significaret, hunc ritum propagandum esse ad posteros, sicut Scriptura) faciunt, cum loquuntur de veris Sacramentis, ut de Baptismo Matth. ult.: Ecce ego vobiscum sum usque ucl mundi consummationem, et de Eucharistia 1 Corinth. xi. Quotiescumque manducabitis panem hunc, et calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis donec veniat.

Sed his argumentis nos longe plura, et meliora possumus opponere. Ad primum, quod non loquatur de naturali curatione, et simul quod Prcpheta) non consueverint curare more medicorum, contra Wiclefum, et Philippum facile probari potest. Primo, quia etsi oleum sit medicinale, tamen non est medicinale ad curandos quosvis morbos, imo vero plurimis, aut nihil proderit, aut etiam oberit. Apostolus autem generatim jubet, ut aegroti ungantur oleo.

Deinde Propheta), et Apostoli, ut plurimum rebus noxiis natura sua, aut certe non salutaribus utebantur; ut curarent, ut nimirum omnes intelligerent, Dei miraculo illa fieri, non viribus natura). Sic Moyses ameum serpentem erexit, ut ejus aspectu curarentur laisi a serpentibus. Sic Helisams aqua Jordanis curavit lepram Naaman Syri. Sic Isaias massa ex ficis curavit ulcus Ezechiae, qua) medicina contraria erat curationi illius morbi, ut Hieronymus notat ex sententia Hebraeorum, in com. ad cap. 38. Isaiae, Sic Dominus luto, et sputo, caecum natum: Sic Petrus umbra corporis sui: Sic Paulus sudariis, et semicinctiis.

Accedit, quod si usi fuissent ordinarie rebus utilibus ad curandum, ipsi sibi fidem abrogassent, et Dei donum obscurassent.

Quod autem nec loquatur Jacobus de unctione, quae sanaret corpus ex dono miraculorum, sed quae sanaret animum, et aliquando etiam corpus virtute sacramentali, contra Lutherum, Calvinum, et alios probatur ex singulis vocibus hujus loci. Primo, Infirmatur, inquit, quis in vobis. At si de miraculis ageret, generalius loqueretur: non enim, solum consuleret iis qui decumbunt gravati periculoso aliquo morbo, ut facit, sed etiam ca)cis, surdis, claudis, aliisque miseris hominibus, qui non decumbunt, nec de vita periclitantur, et tamen egent curatione.

Secundo: inducat, inquit, Presbi/teros. At si de miraculo ageret, diceret potius, Inducat Prophetas, aut alios, qui donum habent curationum nec enim soli aut omnes Presbyteri etiam tunc habebant donum curandi. Neque refert, quod per presbyteros nolunt adversarii significari Sacerdotes, sed seniores; nam nec seniores omnes habebant donum curationis, non enim illud donum erat alligatum aetati, aut dignitati, ut patet ex Paulo Roman. 12. I. Cor. 12. et

Ephes. 4. Praeterea non est probabile Apostolum jussissc fidelibus, ut miracula quoererent signa enim infidelium sunt, non fidelium, I Cor. 14.

Tertio: Orent, inquit, super eum, ungentes eum oleo. At si de miraculis ageretur, non praescriberet Jacobus materiam: qui enim donum habet curationis* adhibet quod Deus illi inspirat, nec potest alligari certse alicui rei virtus miraculorum. Id quod satis patet ex divinis litteris, et exemplis omnium sanctorum: « Sed, inquit Calvinus, utile fuit praescribere oleum, ut esset signum, miraculum fieri non viribus hominis, sed potentia Spiritus sancti: constat enim oleo significari Spiritum sanctum. » At etiam aqua significat Spiritum sanctum. Et praeterea si illa esset causa, cur praescribatur oleum, debuisset illud servari in omni curatione, et in excitatione mortuorum maxime. Nusquam autem legimus inunctos fuisse mortuos, cum excitandi erant.

Quarto: « Et oratio, inquit, fidei salvabit infirmum, et allevabit eum Dominus. » Haec sane absoluta promissio est, proinde referri non potest praecipue ad corporalem sanitatem. Nam aut semper sanati fuissent aegroti illi, qui ungebantur, ut Jacobus praescribit, aut non semper: si semper, ergo nulli fuissent mortui Apostolorum tempore, nisi illi, qui Jacobo non obedivissent, qui paucissim fuissent. Et praeterea sanitas corporalis, quia non semper utilis est animae, non etiam semper obtinetur a Deo, quicumque sit, qui oret, etiamsi donum habeat curationis. Quare non semper sanabantur qui ungebantur; ergo vel falsa est absoluta illa promissio Jacobi, quod fieri non potest, aut quod verissimum est, ad animam praecipue, et absolute referenda est.

Quinto: Etsi in peccatis fuerit, dimittentur ei. Haec vero particula tum expresse ad animam pertinet, ut non sit locus tergiversationi. Donum autem curationis, ut saepe diximus, ad corpus refertur.

Sexto, omnia alia quae habentur in illa epistola, sive ante hunc locum, sive postea, non ad eos solos pertinent, qui tunc vivebant, sed etiam ad nos qui postea futuri eramus, ut patet ex illis praecedentibus: Patientes estote, et / Confirmare corda vestra, et: nolite jurare, et; Tristatur quis in vobis? oret; sequo animo est? psallat. Item ex illis immediate sequentibus.• Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut

salvemini. Haec omnia sine dubio ad nos etiam pertinent: igitur etiam illa, quoe eodem tenore verborum in medio posita sunt: Infirmatur quis in vobis, etc. ad nos pertinent. Quare non agitur de dono curationis, quod est rarissimum, et non semper haberi potest, sed de Sacramento, quod semper durat, et facile a quolibet haberi potest.

Neque argumenta ipsorum contra allata convincunt. Ad Primum Respondeo, non esse eamdem unctionem Marci 6. et Jacobi 5. nisi eo modo, quo dicuntur idem figura et figuratum. Quantum enim intereat, inter lotionem caeci nati in aqua Siloe, quoe fuit figura Baptismi, Joan. 9. et ipsum Baptismum ex aqua, et Spiritu sancto, Joan. 3, tantum interest inter has duas unctiones. Unde etiam videmus Marci 6. nullam fieri mentionem nec verborum, promissionis spiritualis quoe ad Sacramentum necessario requiruntur: utrumque autem expresse habetur Jacob. 5.

Si quis autem defendere velit Marci 6. tractari de ipso Sacramento Unctionis extremae, dicere potest, Marcum non omnia expressisse, sed quae illi desunt, ex Jacobo esse petenda. Saepe enim in scriptoribus sanctis id necessario faciendum est, ut quod unus omittit, petatur ab alio.

Ad secundum argumentum, quod totum grammaticale est, et ideo satis apte convonit Kemnitio, respondeo in primis nos non negare, quin extrema unctio interdum adferat corporalem sanitatem, et ideo Jacobum aliqua verba ponere potuisse, quae ad sanitatem corporalem pertineant. Interim tamen, sicut illa duo verba, Kemnitii opinione, ad corporis sanitatem pertinent: sic etiam integra sententia est, quoe citra omnem controversiam refertur ad animae salutem, nimirum illud: Si in peccatis fuerit, remittentur ei.

Dico Secundo, illa verba duo, hoc loco non ad corpus, sed animam praecipue pertinere. Nam etsi lye ipw proprie significat excitare, et elevare, quod ad corpus pertinet, tamen per metaphoram Scripturae sanctae familiarem, significat etiam pellere moerorem, tristitiam, negligentiam, soporem, et desidiam animi. Hinc- sunt illa Apostoli Rom. xiii, Hora est jam nos de somno surgere gyspOvivai; Ephes. v. Sarge, lyeipat, qui dormis, ect. Et illud Luc. m. Potens est Deus de lapidibus istis excitare filios Abrahse. Et illud II Petr. m. Excito sinceram vestram mentem (i). IIoc autem loco: Allevabit eum Dominus, significat liberationem a quodam torpore, moerore, anxietate, quas propinquos morti valde deprimere, et gravare solet, ut non facile possint mentem ad Deum attollere.

Alterum illud verbum tao», non ponitur a Jacobo in ea sententia, ubi agit de Sacramento unctionis, sed infra cum ait: Orate pro invicem, ut salvemini; ibi enim est, iaO-7;- t*. Quocirca inepte a Kemnitio trahitur ad propositum hujus loci. Et praiterea illa etiam vox hoc loco accipitur pro salute anima*, ut patet ex praecedentibus. Et ne miretur Kemnitius, si verbum medicinale usurpetur pro sanitate anima*, cogitet in Scripturis millies haberi hanc vocem in hoc sensu, Psal. cxlvi. Qui sanat contritos corde. Matth. xm. Ne forte convertantur, et sanent eos. Pro quo Marcus habet iv. Et dimittantur eis peccata. Et I Petr. ii. Cujus livore sanati estis.

Ad tertium dico, necessarium quidem esse ut Sacramenta maneant, quandiu Ecclesia manet, sed non esse necesse, ut ad hoc significandum ponatur in Scriptura verbum aliquod denotans perpetuitatem. Nam de Baptismo nusquam exstat ejusmodi verbum; nec obstat: Ecce ego vobiscum sum, nam potuit Christus nobiscum esse, etiamsi Baptismum instiuisset solum ad unum diem duraturum. Cognoscimus autem evidenter, unctionem, de qua loquitur Jacobus, semper duraturam, tum quia infirmi, presbyteri, orationes, remissio peccatorum, et caitera, qua; Jacobus nominavit, semper mansura sunt in Ecclesia; tum etiam quia hactenus semper in Ecclesia fuit ista consuetudo ungendi infirmos.

Quarta solutio ejusdem Lutheri, Kemnitii, et Calvini est, qui affirmant locum istum nihil pro nobis facere, quod alius omnino fuerit ritus ungendi tempore Jacobi, alius nostro tempore. Id quod bis argumentis probant. Primo, quia Jacobus jubet inungi quoslibet infirmos, nos autem solum inungimus homines semimortuos. Unde apud nos vere est unctio extrema, quia datur molientibus, Jacobus autem noluit esse extremam, quia dari voluit iis, qui sanandi erant.

Respondeo: inungit Ecclesia eos, qui de vita periclitantur: tunc enim quaerenda sunt remedia supernaturalia, quando nulla spes

amplius est in naturalibus. Et quamvis inungantur aegroti ut sanentur si id expedit aeternae saluti, tamen recte dicitur extrema, quia est ultima respectu unctionum, quas in aliis Sacramentis percipimus, in Baptismo, Confirmatione, et Ordinatione.

Et hoc idem voluisse Jacobum, patet primo ex illis vocibus, iyspei, et xau-vovxa. Nam excitare, et allevare proprie iis convenit, qui decumbunt valde oppressi, et gravati, et xapveiv significat deficere, et etiam mori, unde etiam xauvov-re; dicuntur mortui. Secundo idem pares ex eo, quod ait ‘.Adducat presbyteros. Nam si non decumberet, posset ipse ire ad presbyteros: et etiamsi decumberet, sed non adeo graviter, non oporteret adduci presbyteros. Alioqui enim si ob quemlibet morbum deberent presbyteri excurrere ad;egrotos, numquam domi manerent, est enim infinitus numerus iegrotorum. Denique non est credibile voluisse Jacobum, ut ad remedia supernaturalia Christiani recurrerent, quando facile possent naturalibus medicamentis curari. Adde ultimo hunc locum mire pugnare cum adversariis ex ipsa eorum sententia. Nam si jubet Apostolus omnes a;grotos inungi, quare ipsi nullum inungunt.

Secundo probant, quia Jacobus jubet advocari seniores Ecclesia;, nos autem non multos, sed unum vocamus, et eum sacerdotem.

Respondeo, nomen presbyteri, seu senioris in Testamento novo fere ubique accipi pro ministro Ecclesiastico; et Jacobum non tam de numero, quam de qualitate fuisse sollicitum. Quemadmodum enim cum dicimus, confitenda esse peccata sacerdotibus, non intelligimus confitenda esse multis, sed uni. Nec tamen interim negamus bonum esse, ut multi veniant, sicut in quibusdam locis fieri solet.

Tertio probat Calvinus, quia Jacobus oleo simplici vult inungi segrotos: nunc autem adhibetur oleum benedictum. Addit Kemnitius, Jacobum non prsecepisse in qua parte ungi debeat a;grotus, nunc autem determinari serta membra.

Respondeo, Jacobum alioqui infirmos hoc loco, non sacerdotes: scire autem quale debeat' esse oleum, et in qua parte sit adhibendum, ad infirmum non pertinet, sed ad