Enarratio in epistolam
ROGAMUS VOS ET OBSECRAMUS IN DOMINO JESU, ETC. I Thess. IV, 1-7.
IN præsenti epistola hortatur Apostolus universos fideles, ut digne ambulent coram Deo, spiritualiterque proficiant, et præsertim ab omni fornicatione abstineant, atque ad proximos suos caritative et juste se habeant. Itaque ait :
Rogamus vos simplici prece, et obsecramus, id est, per sacra deposcimus (quomodo autem oratio et obsecratio differant, plene expositum est in elucidatione epistolæ dominicæ quartæ Adventus), in Domino Jesu, id est secundum voluntatem Christi, et ad ejus honorem, ac juxta doctrinam ipsius, ut quemadmodum acceptis a nobis, id est, ex nostra doctrina didicistis, quomodo vos oporteat ambulare, id est, quam reverenter ac timorate vos Deo servire necesse sit, si salvari debetis, ambulando per arctam viam quæ ducit ad vitam beatam, et placere Deo per opera virtuosa, serviendo ei in sanctitate et justitia perseveranter, sic et ambuletis, id est conversemini, observando divina præcepta et apostolica documenta.123 Recte autem vita hominum in præsenti ambulatio appellatur, quoniam cursus est ad aliam vitam, et peregrini ac viatores sumus in sæculo isto.4 Hoc itaque obsecramus, ut abundetis magis, id est, non solum in bonis actibus consuetis stabiles maneatis, sed per quotidianum profectum virtutum magis ac magis in spiritualibus exuberetis divitiis, scilicet in splendore gratiæ, in caritatis fervore, in cordis sinceritate, in contemplatione æternorum. Scitis enim quæ præcepta dederim vobis, dum apud vos eram, per Dominum Jesum, id est per Christi auctoritatem et gratiam, et ipso loquente atque jubente per me. Apostolus namque tanquam Christi minister, non sua, sed Christi auctoritate, id est auctoritate sibi a Christo collata et commissa, præcepit.
Hæc est enim voluntas Dei, id est res complacens Deo, seu præceptum, signum exsistens divinæ voluntatis antecedentis vel consequentis, sanctificatio vestra, id est purgatio a peccatis et decoratio per virtutes. Nam et Christus in Evangelio loquitur : Nisi pœnitentiam egeritis, omnes similiter peribitis.5 Sed et in secunda Petri epistola habetur : Patienter agit Dominus propter vos, nolens aliquem perire, sed omnes ad pœnitentiam reverti.6 Et rursus ait Salvator : Estote perfecti, sicut et Pater vester cœlestis perfectus est.7 Atque frequenter per Moysen Deus locutus est : Sancti estote, quoniam ego sanctus sum, Dominus Deus vester.8 Ut abstineatis vos a fornicatione, ut sciat scientia formata, practica, approbativa boni, unusquisque vestrum vas suum, hoc est proprium corpus, aut contoralem, possidere, ipsum regendo per rationem, ne possideatur ab eo, sensualitate rationi prædominante, in sanctificatione, id est in gratia sanctificante, vel in sanctificatione in Baptismo collata, permanendo in ea, seu in virtutum ac castitatis munditia, et honore, id est conversatione honesta, cui honor debetur, ut ab omni inquinamento mentis et corporis sitis immunes; non in passione desiderii, id est non in carnali concupiscentia, ei consentiendo aut satisfaciendo, sicut et gentes faciunt, hoc est gentiles, quæ ignorant Deum, id est, Deum non noscunt cognitione formata, actuali et practica, quæ caritate et bonis actibus adornatur.9 Unde Apostolus loquitur: Dicunt se nosse Deum, factis autem negant. Hinc in Ecclesiastico scriptum est:10 Post concupiscentias tuas non eas, et a voluptate tua avertere.
Et ne quis supergrediatur, id est, aliquem violenter suppeditet, aut impie opprimat, neque circumveniat, hoc est decipiat, in negotio quocumque fratrem, id est proximum, suum: quoniam vindex, hoc est ultor justissimus, est Dominus de his omnibus vitiis (juxta illud Job: Deus inultum abire non patitur11), sicut prædiximus vobis et testificati sumus, hoc est, firmiter asseruimus, et testimonio Scripturarum probavimus. Siquidem in Levitico scriptum est: Non facies calumniam proximo tuo, nec vi opprimes eum;12 et alibi, Non decipiat unusquisque proximum suum.13 Jacobus quoque ait, Judicium sine misericordia fiet ei qui non fecerit misericordiam: quanto magis ei qui fecerit fraudem, aut violentiam, sive damnum? qui ad satisfactionem seu restitutionem tenetur.
Non enim vocavit nos Deus in immunditiam, id est ad hoc ut sordibus vitiorum contaminemur, quoniam Deo essentialiter sancto, bono et justo, iniquitas placere non potest; sed in sanctificationem, id est ad hoc ut ei in sanctitate et justitia jugiter serviamus, ut loquitur Zacharias.14 Unde in Deuteronomio Moyses loquitur:15 Perfectus et absque macula eris cum Domino Deo. Similitudo quippe est causa amoris, et efficit unionem. Ideo sanctus Dominus Deus noster sanctos requirit ministros, prout in Levitico ait: Nolite contaminare animas vestras;16 ego enim sum Dominus Deus vester. Vult ergo piissimus Pater cœlestis, ut ei in virtutibus assimilemur, et omnem vitiorum turpitudinem odiamus. In Christo Jesu Domino nostro, quia per ipsum, ejusque gratiam, virtutes ac merita, sumus vocati, conversi, salvati.
Footnotes
Chapter 133 of 211