Skip to the text
Ember
PT

Dissertatio de amore puro, seu Analysis controversiae inter archiepiscopum Cameracensem et Meldensem episcopum (1822), pars 5

1 luitr. nur les Etals d'uroh, liv. ix , n. i : I. xxvii , ji. 348 ; édil. de 1845, ». ix , y. MU.

quàm perniciosc h'xirefertu essent illius scripta, uisi ad perfectioncm in praxi comparandam quid cont'errent. Neque diffiteor plerosque boulines sii)i aliisquc ilhidcre. dum ba-c ^ublimia voce l'iuittunt . moribus negant. Qui sic loquitur . sic at'lici . sic seutire , sic agere débet. Sed ea est sors omnium Dei donorum , ni pravè affecti homines illis abutantur. Nihilo tamen minus constat omnium sanctorum scripta aurea , qufc pietatis yj/'r7x//// docent . bis refcrta esse, neque eani in argnfiis. aut vanis npiribus ^uisuisse '. Tautà l'atrum ac pra\sertim Augustiiii auctoritate jam prolatà . haud me pigct et sanctorum Ascetarum vota ad cumulum congerere. Quôd si ha?c in praxi nulla sunt , et amandanda reputantur , ut sophisticœ pietatls argutio' ('( apiccx. concladere necessum est, interioris vil» magistros, quos Romana Ecclesia sanctis adscripsit . aop/dsticœ pietatis argutiis refertos libros conscri[)sissc , atque ita in praxi quictistica' ilkisioni apeiuisse viam. Si verô ull'-riijs quis proctnlal , i.'t addat , bas amantes ineptias advcrmri tum luitura' hominis, (ton amoris essent iœ, et ad horrendam de salutc indifferentiam animos sensini iiidiicere, quid restât , nisi eripienda esse ex lidelium manibus Francisci Salesii volumina , harum ineptiarum coutagio REFERTA. Hoc cnim ipse singulis paginis miratur, suadef , inculcat. Quotannis igitur illius fesfo absurdissimè et perniciosissimè a tota Ecclesia decanlatur : « Suis itacpie scriptis cœ- » ieati doefrinâ refcrtis Ecclesiam illustravit , « quibus iler ad christianam perfectionem tu- » tum et planum demonstrat. » Haîc etiam ex Officio sancta^ Theresia* expungenda sunt : « Cœlestis ejus doctrina' pabulo nutriamur. )i Meldensis verô, qui de cœteris onniibus adeo fusé et acriter, de suppositionequam ab Augustino nusquam factam asseverabat, et quam luculenter factam protuli , semper obmutuit. Sic auteni ex ea Augustin! suppositione et conclusione pimrtnm decreforium, guod totiii$ decisionem continct , sic resolvebam : illud motivum charitati essentiale non est, juxta Augustinum. quod si dempseris , malle debuimus in amore justitia* , qua) est ipsa charitas, remanere. Alqui , dempto paris trfernœ seu beatitudinis molivo . et ipsà cogitotione sempiterna justitia amanda et colenda esset verA cbaritate. Ergo beatitudinis motivum non est charitati essentiale. Hœc certc non ex me , sed ex Augustini conclusione : malle debuimus.

Uxc alto silenlio pradermisit adversarius.

' Iiislr. sur les Etals dorais. Vu. x, ii. 29 : p. iô2 ; <:dil. de ]ii\ô, I. IX, 1». 205.

« Veniamus . inquit '. ad illas qua?stiones, in !) quibiis auctor praesidium ponit. a Quid nitrum, (\xbà puncturn peremptorium perurgearn? Quid niiruin , quod nolim ï?i\Qv\ . quidquid t-at in Ecck'sia excelsius et sanctim coulra umvris essentiam ineptirc acnienfiri? «De statu natuPcC )) purœ, inquit ^ , deque liornine condito sine » ullo respcctu ad visionem beatificam. » Duo maxime diversa perniisret. De statu , quem nat une pu fœ sociivû , minime agitur. Id verù si proponerem . qua>stio non est sic declinanda. Si putat ordinem merè naturalem esse Deo impossibilem . ut absolutè impossibilem neget. Verùm candide aut neget, aut concédât. Quo plus a me proposita absurda videntur , eo liberiùs neganda sunt. Qui verô nequc negare , neque coucedere audet . quantum erret , ipse sentit. 0 Ha;c igitur , inquit ^. sunt quibus jam » niti Cbristianos oporteat supremi amoris ac- » tum exercituros. » Non iis supposilionibiis prsecisè nititur sanctorum pedectio ; at illis suppositionibus sancti fiequentissimè, ac proinde utilissimè* nec enim frustra, usi sunt ad exercendum et perficiendum amorem. « Hœc » inutilia, inquit ^. ad nostrum institutum. » Fateor id esse non tantùra inutile , sed etiam infensissimum proposito extiuguendi amoris bcnevolentiœ. Quid verô efficacius ad demonstrandam Ycram cliaritatis ebsenliam. quàm ab ea , ex suppositionc , separare , quidquid separari potest ? Hoc est , ex confessa, puncturn decretoriuyn . quod tôt ius decisionem continet . Tollat decretum liberum largiendaî bealitudiuis . quod est Deo accidentale . ipse remanet ex sua esseutia svnnmè amabilis. Amari autem non potest nisicbaritatis affeotu. Datur ergo, prœter beatitudinem, alia amandi ratio, quaî aliter ex- />/tc«?Mr, et quà incolumis esset tota cbaritatis essentia. Itaque dici non potest eam amandi ratiouem esse cbaritali essenlialem , quà sublalà tota cbaritatis essentia ilUesa esset. Hsec sexcenties repetita . sexcenties Meldensis declinavit. Quae tacenda fusé dicit , quse dicenda obstinatè tacet. Potuit-ne Deus , inquiebam , visionem suî intuitivam bomini non concédera? Esl-ne debitum . an gratia? Ho'C inutilia , ait. Inutile est igitur puncturn decretorium, an duo amoris motiva sint essentialiler inseparobilia? Sic [)ergit '" : « Non )) enim profecfô Moses . non Paulns, aut ad » pur» naturœ slatum , ant ad anima; inte-1

» Ibid.

» ritum animos retorquebant. » 0 inauditam gravissimae quaestionis derisionem ! Neque de statu natuixe purœ. neque de aninue inferitu, qua'stio fuit apud Pauluni et Moysen. .\gebatur de Deo nunquam intuitive videndo, et de beatitudine non adipisccndu ; ad hœc animos retorquebant ; ad illam aeteruam sepurationem a c/ioro Christi Paulus animurn retorsit . teste Clirysostomo; animum vt.ov<.ï[ ad privationcm fruitionis gloriw et regni cœloruni. Haec est jndc/ierrimu Pauli intcrpretatio a Cbrysostomo facta , quam Meldensis ipse laudat. Hoc docet quidquid est in Eeclesia excelsius et sanctius. Sed audiamus adversarium : « Respiciebanl , » inquit ', ad slatum a Deo re\elatum in quo » sunms. » Non ignorabant quidem stofum in quo surnus ; sed , verbi gratià . suppositio anatbematisa Paulo facta, statum in quo sumus minime respicicbat. Meldensis ipse fateturChrvsostomum in eo anatbemate conditionatointclle visse quorumdam extraneorwn pri\ationem, ii'ternauique a Christi j/rœsentia separationein. Profeclô boc non est de statu in quo sumus. Ita quod verba, tôt contradictiones , totque sophismata. «Ad illam, ait, ordinatissimam Dei sa- » pientiam , quâ , teste Salomone , punire in- » sontes exterum a sua virtnte esse judicat. » Salomon docet tantùminsontem, qui non débet puniri, non condemnari a Deo ut sontem. Sic est : Deus ut sontem insonteni non punit. Verùm Salomon nunquam dicit visionem intuitivam esse quid stricto jure bomini debitun). cujus privatio non nisi sontis pœna esse potuit. Hoc ipse Meldensis dicere non audet, sed ex Salomonisauctoritate insinuât. Si Deus potuit nos cogère ut si ullo prœmio suœ gloriœ serviremus potuit non quidem insontes condemnare et punire ut sontes, sed eos prœmio, scilicet beatitudine cœlesti , privare. Dicat ipse Meldensis sineulla tergiversatione utriim beatitudo illa supernaturalis sit gratia, an quid naturae debitum? Si sit pura gratia, quare non potuit Deus oâ privare insontes? Quod minime debebatur, citra omnem peccati poniam , non concedi potuit. « Augustinus . inquit Meldensis -, et Cbry- » sostonms illa supremi doininii ferrea jura » nesciebant. » Fuisscl-nc boc in Deo^^^s ferreum, scilicet donum supernaturale ni indebitum, natura; non largiri? Libertas, quic fuit in Deo , dandi vel non dandi quod est pure gra- I ni tum, est-ne ferrea? Quid autem ferreum sonet , facile intelligitur ex eo Salomonis loco jam cilato, ubi tanto ex noniinc dicit , quod ex

' Schol. in tut'i, iiiKfsl. xn . p. io;'. : t. xxtx, p. 3I&. — -Ibid. p. 316. Edil. «le I8V5. t. ix, p. 522 et 322,

«uo apertè dicere non aiisus est. \on injvsfè, inquit Deo', judicns judicium. Xeque rex, neque tj/ronviis in conspecin ti'.o inquirenf de fus quos perdidisti. C'"m ergo sis justus, just'' omnia disfonis : ipsum quoque , qui non débet puniri, condemnare exterwn œstimos atuavirtute. ^ic ferreu m illud, injustnni significat. Itaque. si Meklensi rredas. Deus fcrrens esset. id est injustus, si noluisset aniniani hoininis visioiip intuitivà beari. Ff/VY'/'.^.id est injustus, fuissel, si donum superuaturalenaturai'uonconcessisset. Quod autem alicui denegari non potest, quiu denegans sit ferreus et injustus, hoc certè juro stricto debetur. Igilur visio Dei intuitivà , sive béatitude supernaturalis , nomine tenus lantùni supernaturalis est, revorà dcbituni est, non gratia. Haec Meldensis.

Quao si ad animœ interituni aj)plicet, non minus falsa sunt. Procul csto iinpioruni démens opinio, qui aninifo inniiortalitateni negaverunt. Hoc totum a quéestione alienissinmni obtrudit, ut veram qua-stionem ab oculis amoveat. Anima incorporea et spiritualis nuUani habet in se corruptionis sive interitùs causam ; prœterea banc immodalitate fuisse donatam. révélante Deo, credirnus. Qnôd autem Deus foteniam existentiam sua- crcatura' jure stricto debeat. boc certè libertali Dei et mutuat.e creaturarum existentiae répugnât. Soins iile qui ait, Egosumqui sum, hobet inimortalif aient -. Hanc oui placuerit, gratuité daf ; banc débet nemini. Si immortalitas esset quid Viomiiii stricto jure debitutn anlc omnem ])romissioncm . oporteret ut ea immortabtas esset beata. Quid enim miserius quàm aîternùm beaiitudinc [)rivari , supposito, ut ait Meldensis , quôd béatitude ipsa sitbominis finis iiltinms. Profecto ferreus, adamantinus. iniqiiissimus esset Deus, si bominem immorlalem fecisset, ut buiic suo ultinio tine indesinenter optaudo, a-tei-mun frustrari voluisset, Reliquum est igilur, ut eum bcatà iminortalitate necessariô donaverit. Quâ nisi illum donasset, ferreus ei //(/«.s/m."? judicaretur. Sic beata illa immorlalitas, sive beatitudo supernaturalis. non erit gratia , sed quid ii)si natura' debiluiii. « Non ergo quan-endum. iiupiif Meldensis \ a quid in statu mctai)b\sico , si l'orlè constituli, » agere teneremur. » Metapbysicam derideat , quantum voluerit. l|»se ad metapbysicam nos invitos compulil. Qui beatiludinis votum cbaritati essentiale adstruit. is certè in metapbysicam advolat. Solàmelapbysicà e.xploraturqua'- nam sit cujusque rei esscntia. Ex ^uppositione status metapbysici, exsculpitur quid ab esscntia scparari possit quid verô inseparahile et essentiale sit diceiidum. Eô igitur ipse nos deducit . quô deductns deridet et exsibilat. a Caetera, in- » quil', ituitilia ad melapbysicosableganuis. » Nonne ejiiscopum. utpotc tbeologum . decet , eô usque metapbysicam didicisse , ut noverit dona supernaturaiia nou esse natura^ débita . imô puram esse Dei gratiam? Nonne Auguslinus abstractionibus metapbysicis sa-pissiniC usus est ad confutandos Arianos , Manicba>os , Donatistas et Pelagianos? Quid evinci potest, nisi ipsa rerum essentia repetatur? Essentia vero quoniodo explorari poferit, nisi ex metapbysica ida\irum çontenq^latione? Hoc si tollas, nibil priucisum , nibil nisi confusum superest. Quid autem simplicius et efiicacius, quàm demere ex aliquo quod eo incolumi demi potest , ut bine constet , quœnam sit précisé illius esscntia. Ha>c inatilia ad nietaphysicos ab/egetnd-. versarius ; sed Ecclesia Uomana respondet rudes ita esse catecbizandos: « Nequc id quidem silcu-

» tio pra'tereundum est, etc quod cùni sine

» uUo prœmio nos potuisset, ut suœ gloriœ ser- » viremus, cogère, voluit tamen suam gloriam » cum utilitate nostra conjungere ^ » Quare vult Ecclesia mater et magistra, ut ipsi rudes ha^c addiscanl ? quia « vel in boc maxime Deus » suam in nos clementiam, et summ* bonitatis » divitias ostendit. » Quod mater Ecclesia , ut clementiœ et liberalitatis pure gratuits donum, intima^ pjebi proponi jubet, boc Meldensis, ut quid ipsius natura- cssentiaMlebitum spectans, b.BC inutilia <id aiefap/ii/sieos ableyat. Verùm ne excedere visus sit , veritus, sermonem emollif, « Neque. ait •' , propterea de restringenda Dei » absoluta potenlia cogitamus. » Quid ergo cogitas? Admittisne sinceroanimo baiic absolutam Dei polentiam, qiià beatitudinem a^ternam et supernaturaleui natura.' non concessisset? Aul neges aut aflirmes punctum illud decretorivm . Ne illud, ut inutile , ad metaphysicos ableges. Si bœc fuhabsoluta Dei potentia, nibil répugnât quod bjec lacère j>otuerit. Quid si id fecisset? fuisset-ne Deus inamabilis , sublatà totâ diligendi ratione. qna- aliter explieari neipiit? Putuisset-ne Deus amari contra uaturant hominis et amoris essentiam y Quid magîs decretorium , quàm quod inutile \oi'd^''. Sed ex ipsodiscendum est (]uid sit ea abs(duta Dei potentia, de qua )'estringendfi ahsit ut mgitet. « Sed potentire, in- » quit '. illius di-duiata' . quam Scbola omnis » agnoscit. ell'cctisa Deo revelatis appliciti, cai-

' Sap. XII, 13 , 'i 8 Schol In tulo , ul)i suj'i2

1 SrI.nl.

1 lid. jnin lit Inid, iilu "xxyi. lil. — •' l'bi snju-a

M. -iO."). — - Cdlich. voue. — ■• Ibnl.

» lera inutilia ad nit'tapliysicosablegamus.» Sic potentiœ Dei uhsolutœ . oi^^omi jiotentkan orrhiwtam : uiiiif liquet potonfinm non dand.'p naturae supernaturalis beatitudinis , illi vidcri jxjtentiom absoluto.m quideni,. sed non ordinatom. Insto, et quœro an potentia iiiordinala sit in Deo vera |)oUMitia. Potentiaiu inordinatani d ferreu jvro. , id est injusta , ijise adinitfat. E^'o vero nihil nisi ordinatiun in Deo ccnseo esse adniiltenduni : ipse quippe Deus sibi ipsi deesset, si quocunique careret ordinc. Igitur ne fucinn faciat, sed dicat apertè an fuerit in Deo vera et oïdinala potentia seu liberlas non dandœ naturae supernaturalis bt-alitudinis. Si hoc fatealiir. uno verbo conlicitur puncturu (Ipcreforiion , quod totius decisionetn coiitiiH'f. Quod si adbuc punctum decretoriiun affectato silentio éludât . elusio tam aperta evictioest. QuidicitDcumnon posse aliquid ordinale agere , in boc T)ei potcntiam inanil't'stc restringif.

« Qua?rendiini, ait' , quid iiiiin- a Deo,

» <]hristo révélante , rébus ut snnt stnntilnis ,

» agere jubeainur ; per quœpatet solutio. ctc

» Effectis ui Deo revolatis appliciti, etc. » <> inauditam5o/[/</o/?(fw.'PositàrevelationeChristi, optanda suut qu.T revclantur. At si Deus, in boc liber, noluisset (jloriam suom cum utilitate tiosira conjumjere , si voluisset nos cogère , 7/.f sine ullo prœmio suœ gloviœ serviremus , quid tum ? Respondet Augustinus : Molle dehuimus , elc. Respondent Clemcns, Gregorius, Cbrysostomus, innunierique omnium .etatum ac regionum sancti Doctorcs : Deus funi t'uisset summè amandus alià amandi ratione ad adipiscenda supernaturali beatituditie diversissimà. Solus Meldensis , cui respoudere et evinci unum et idem foret, ba;c inutilia ad metajihysicos ablerjat. De rehus uf sunt stantihus vnlt tanlùin loqui. At Paulus, de rehus ut sunt , minime . ex confcsso, locutusest, dum ait : (Jptabam ego anathema esse, etc. Procul dubio couditionatc abdicavit aliquid, quod, stantihus rébus ut svvt. abdicari nefas esset. Eo ipso quod suppositiu impossibilis dicitui', evidenter [)atel. eam non esse de rehus stnnlihii.s ut sunt : nequo eniin rerum ut sunt stantium suppositio , tuipossibUis dici potest. Sed quid prodest lia'c pertinacissima tergivcrsatio? Hsec csl pnlcherrima Chrysostomi interpréta fio. « Is fuit , inquit Molden- » sis * , Apostoli animus ut sese obfulcrit iu » anatbema, a^ternùmqne, si lieri posset , a » Christi pra;sentia separaretur. » lUa Christi separatio œterna cohaeret-ne cum rehus ut sunt3

stantihus. erga justissimam animam Pauli'Mgitur luce clarius est, ex jam confessis, quôd Apostojiis non ad re.s ut /tune sunt, sed ad alium quem Meldensis metaphysicum vocat, statuni, animum retorscrit. Hue ipse tandem aliquando instar Apostoli animum rctorqueat, eumqnc j)œniteat Ecclesice toti illusisse.

Quid tandem ? ba-c inutilia, inquit ' — « pu-

)' ri amoris usibus inserxire negamus.» Veriun si \3ic puyi amoris usibus minime inserviaut. quare liœc inutilia ex ipso christianisrni exordio inculcata passim occurrunt ? Quare ipse Apostolus, ipseque Moyses, quare quidqvid in Ecclesia fuit excelsius et sanrtius, hœc iuutilio, decantarunt ? Quare bis nugis et ineptiis amori puro inutilibus scripta Francisci Salesii referta sunt ? Ha:>ccine est dfjctrina cœlestis quâ referta esse ab Ecclesia dicuntur ? Reservantur-nc Paulo ac Moysi hœc inutilia. qux pu ri amoris usihus minime sen'iunt ?

iHio sunt quidem puri amoris tisus maxime connexi, alter ut quod sentit exprimat, alter ut expriniendo magis ac magis sentire possit. Atqui hœc inutilia utrique puri amoris usui ex tonfesso maxime inserriunf. Ergo in coiifesso est apnd Meldensom quod ipse jam negat. «Polest etiam, inquit* . inspirarianxiiset verè bumilibus animabussubmissio et consensus ad voluntatem Dei sectandam, etiamsi falsissimâ supposifione, etc. » Debet-ne director hœc inutilia •«uadere et iiîspirare ? Est-ne inutilis hœc submissio ? Est-n<' irridendus illo actus, qui ad statummetaphysicum. et wà fer rea jura animum retorquet ? Imô « actus ille est perfectae dere- M lictionis et amoris puri. » Quid plus utile , quid amoris puri usui \ndiO% inserviens, quàm ]i;e piœ voces, quibus ipse tum exprimitur, tmn ignità expressione magis ac magis ardet. Se ii)sum audiat : Ha^i^ fuit sanctorum praxis ; liic actus « in praxi utiliter elici potest ab ani- » mabus verè perfectis cum insigni Dei gratia. n Num quis utiliter inutilia exprimit? Num sanctorum praxis puri amoris usihus inepta est ? Num gratin insignis compellit ad inutilia ? Ipse alibi ait directori incumbere. ut animam bunc miriticum actum veluti parienteni. dum Deus hune nuis impidsibus exigit, adjuvet. Anima sic à Deo impulsa, sic à directore adjuta, parit-ne quod //;?<///^ est? Alibi sic ait : «Agiturdeex- ') plicando tanto actu , qui tantâ consolatione abundat, n scilicet eâ perfectâ derelictione. Unde sic concludil : « Si in boc oppre. aliquid sit,

' Schol. in tiilo, 11. 205 : I. \M\ , i>. 3<(j: édit, de IK'ij. I. IX. ]>. 323. — ^ NNMU ./'•/. Issiac. Vide bUj>ra , 1. Il, i>. -22».

DE AMURE PU RU.

Al'

» ubi alteutum auimum poslulem, profecto hoc » unuin est ^ » Ainoris expressio , quô amor ipse trintom consolotionem suscipit, est-ne quid inutile amori ? Actus ille tantus esl-ne quid fruslraneum ? Qui conlradictionesiuunanesadeo alacriter complectitui-, Inuiianuni ^'^cnus, ut >upinuin. ridet.

Jarn vcro abunde palet, quarc, me instante, nunquain adduci potuit, ut apertè diceret , an bealitudo supernaturalis sit quid natura» debitum, vel giatia. Juro liœc ferrea ut insontis pœnam, a virtute Dei ea/era judicat : id est Dcus , nisi darel naturae hoc supernaturale donnai, ferreus esset et injustus. Quod autem a Dèo nisi ferreo denegaii nequif , debitum est. non gratia. Hoc ipsuni alibi non ol)scurè indicat. « Si Deus, inquit - , voUiisset , aut . ut me- » liùs dicani, si potuissot velK^, ut sine pi'temic » illi serviretur , etc. » Sic videtur Romanum Cotcc/iis)7iiim ex professo confutare dicenten» , » euin sine uUo piu'mio nos potuisset, ut sus » gloriu! servirenius , cogère. » Eadeni fere \erba sunt. Quod negat alter , alter affnmat. Prœmium , de (juo uno apud nos agitur , est beatitudo supernaturalis, cujus niotivum cbaritati esse essentiale docet adversarius. Idem est ac si dicerct : Deus non potuit velle servir! sine hoc firœmio, quod est ciisc/Uialis, et quideni tota diligendi ratio. Sinuil atque dixit, Si Drus vo- . luiset, etc., Qoni'myxl) sese emendat, banc in Deo volunlatem possibilem fuisse negans ; mit , ut inelius dicam, si potuisset relie, etc. Hune tenet scrupulus : ad melius dicendum . id est verè et proprièloquendo. Deusnun(juain id potuit velle, quod roluntatis et nnioi is essenticr lepugnat. Constat igitur Meldenseni ita sentire ; sed sibi tiuiuit, ne bis apertè concessis tolaEcclesia lantà scandali causa permoveretur.

Quod auteni maxime deflenduni est, ipsi non satis fuit, quod ba'c nova, absurda, pielati iniinica, gratia", divina; liberlatis et supremi cultùs destrucliva , apertè , obstinatè , et victrici voce pra;dicaverit. Adversam Pauli, Moysis, Patrum, Ascetarum, Doctoris Angelici, et scolarum doctrinam, ut quietistici lanatisnii rodireiu , r.ondemnari jussit. Quisquis banc [)iissiuiam, purissimain, et certissimam, ulriusque [)oi)uli Dei traditionem lueri volet, ut quietista nialèaudicl: « Ad exstiri)andum, inquit ', adeo absurdum et » peiiculosum errorem , determinare oportet » charitatenj, pricter primiti\um l't principale

' Instr. Kur las Liais d'oraLs. lih x, ii. 18 : I. xxvii. p. 417. — * Ibid. Aild. n. 5 : p. i79. — ■* Rem. sur la Rép. à la Relal. conclus. § m, ii. 10 : I. \x, p. 2H. £(lil. de ISiS. t. i. (>. |fjr>, ■l\i .-i GTX.

» motivum gloriae Dei, babere etiam hoc moti- » vum secimdum, etc. » Hoc quidem determinare noluit apostolica Sedes, qua' toties contradictoriam doctrinam miris laudibus extulif. At Gallicanus Gonventus. minus cautus. in hoc jnincto decretorio . et cavilli forsan inscius, quod renuit Pétri successor. dictante Meldensi. deter- /nirturit. Amor ille, scilicetpurè benevolus, qui in rbaritatis actibus exerceri potest , non ut ex eo iiohis proveniat adepfio boni . reprobatur ut re}»ugnans Scripturis , traditioni , naturœ hojuinis et aninris essentiœ. Sic adeo absurdus et quietisticus Doctoris Angelici error , in detinienda charitate, a Conventu extirpatur. Sic Gonventus supplet. quod apostolica? determinationi defuit.

SECUXDA PARS.

ET EPISCOPO CARNOTENSl ,

SUPER CHARITATIS NATURA.

Q^M.t D. cardinalemNoalliumspectantbreviui exequar, ex multis pauca seligens.

u Ad solvendas, inquiebat ', singulas recen- » tiorum mysticorum objectiones , qu» ex re- » moto et obscuro quodam Scbolasticorum an- » gulo depromunt , illis indicanda sunt loca lu- )) cidiora, ubi quaîstioex pi'ofesso et plenissimè » Iractatur. Palebit Scholasticos , in cbaritatis )) iiotione , motivum ac desiderium possidendi )i Dei semper includere. »

Illa Dei possessio. \it ex st^([uentibus constabit, ipsa est Dei visio intuitiva, seu beatitudo cœleslis. lia \ullmoti\um l>eatitudinis mcW/ iii iiofitia sive essentia cbaritatis. Régula ver/) ab ipso posita ipsi perenq)toi'iè adversatur. S.-liolasticos sibi arrogal ; lios arbitros accipio. Doctor Angelicus. ex nomine Scbobe, feratsententiam. Ubinam . (juicso, qua-renda est cbaririlatis essentia, nisi in illius expressissima definitione , nisi in illius specifica diiferenlia , quâ sanctus Doctor demonstral eam cateris virtutibus etiam tbeologicis praeminere ? « In Deo » sislit. inquit. non ul ex eo aliquid nobis pro-

Iddit.

l'Iiislr. jjiist. Ville Mipia I. Il, p. 4C3.

» venial , nequidem adeptio boni. Et ideo cha- » ritas est excellentior lidc et spe , etc. » Ha?c duo conjuncta perpendat , velim . EinineutissiinusCardinalis, non ut ex eo,e{c.,et ideo charitas est excellentior, etc. Sanctus Doclor charitatis excelleiitiain in ea particula negativa non ut ex eo, etc., précisé ponit. Quid expressius, quid lucidius , quid niagis ex professa dictum ? Ipsa rei delinitio, ipsa speciiicee differentia^ explicatio accurata , cst-ne rernotus et obscurus an(julus?

Jam vidimus illud clarissimum Ecclesiae lumen, non in angulo remoto et caeco, sed apertè ex professa quiEs{\onc$ stirpitus succidisse. Agitur-ne de fundamentali dednitione anioris generatini sunipti? non dicit : Aniare est silti velie aliquod bonum ; imô sic pronuntiat : Ainare est bcne velleolicui. Hisverbis/o/M//< diligendi ratio- /ie?«abadversariis aliatani refellil. Beatitudoquidem posset assignari ut tota ratio, cur nobis bonum aliquod velinins : at foret absurdissinuiiu dicere, quod nostra bealitudo conq)aranda , sit tota ratio cur bene velinius alicui. Hinc adstruit sanctus Doctor purée benevolentia;amoren), qui est in bouline primilivus ions anioris, unde lluunt onines ca.-teri atTcclus et desideria.

Agitur-ne de anioris ordine statuendo? sanctus Doctor ex professa lucidissimè docet amoreni boni universalis, scilicel Dei , in ordine natura? integraî antecedere querncumque amorem boni particularis, scilicet nostri ipsoruni et beatitudinisprivatœ.

Agitur-nedebealitudineipsa optanda ? quan- -tuin abest ut dicat eani esse xdtimwn fineni propter quera omnes omuia volunt, et prœter queni niliil volunt ; imo déclarât ex professa beatitudinem nostram esse aliguid creatum in ipsa creatura existens ; quod ut médium référendum est ulteriùsad Denm , qui solus est propriè dictus ultiinus finis.

Agitur-ne de beatorum cbaritate, quae nostra* persimilis est quoad specieni , ac proindc quoad objectum spccilicum? luculeutissimè docet beatitudinis conuimnicationem ncffuaquain novere beatas ad illun sinceritateni oiimris; eos quidem non posse amare sine magna delectatione, sed non amare />/'o^j/<^/* participationem beatitudinis.

Htcc singula non iu unçpdo renioto, sed in mediis visceribus rei , in cujusque qua'stionis ddinitione , et vehiti centro , propalam et ex professa inculcantur. Htec argutias oumes ventijant. Haec jan» fuse dicta repctere superflunm est.

At conlrà qui<l reua.iio anyulo similius .

qnàm illœ extorta?, et e longinquo advectae argumentationes adversariorum?

Cbaritas. inquiunt, respicit Deum quatenus beatitudinem conmumicat. Hoc divus Tbonias , ut jam demonstratum est, docet, respectu ad supernaturalitatem bujus virtutis. Amor naturalis spectatDeum in ordine merè naturali absque supernaturali beatitudine. Amor verô supernaturalis, scilicet cbaritas, spectat Deum in ordine supernaturali, cui ordini veluti cbaracteristicum est Deum videre intuitive. Idem est igitur ac si sanctus Doctor diceret : Cbaritas , utpote virtus supernaluralis spectat Deum qua- TExus inordine supernaturali spectari potest. Tum agitur de supernaturalitate. non de motivo specificocbaritatis. Quid igitur a detinitione cbaritatis mag\s alienum ? quid mag\s rernotus an- (julus, quàm ba'C objectio?

Dictitant communicationem seu societatem requiri in cbaritatis exercitio , juxta divum Thomam. At sanctus Doctor non loquitur de cbaritate in sua essentia sumpta, sed tantùm proutest quajdamamicitia. Amicitia autempra:- supponit ut suum fundarnentum, quamdam communicationem seu societatem ; neque enim quisq\iam mibi charus esse potest, nisi notus el aliquà socielato mibi conjunctus sit, Verùm ul)i prffîclara' animi dotes perspectai erunt, societas non erit motivnm amiciticC , imo amicitia erit societatis motivnm. Quid igitur ahsurdius quàm confundere amicitiœ fundamentuni cum amicitioe motivo ? Hœc apertè distiiixit sanctus Doctor; ba-c apertè confundunt adversarii. Fundarnentum, juxta divum Tbomam, est societas quœdam. Motivnm seu finis non eodem modo se habet. Charitatis , in(]uit sanctns Docor , eodem précise loco , fiais est u)ius, scUicet divina bonitas. Siccine e\ anf/ula m médium transferenda sunt , quœ de cbaritatis moti\o nullatenus dicuntur?

Alibi objiciunt divum Thomam docuisse Dium, quatenus est nostrum bonum, seu beatifudo, esse totam diligendi rationem. Quid autem est a nostra qu;estione magis alienum? Eo loco sanctus Doctor, non de amore , quo Deus a nobis amandus est, sed tantùm de ordine, quo beati sese mutuo amant, loquitur. Deus, cui summè adbœrent, et qui suâ inluitivà visione illorum voluntates omnino rapit , est illis tota diligendi ratio. Sic singiili singnlos jdus minùsve amant, prout Deus plus minùsve id lieri jubet. Beatitudo est causa elliciens, non finalis , bujus constantiœ in eo amoris ordine servando. Neque enim in patria, quemadmodum et iu exilio , \ariis boni imaginibus illudi et distrahi possunt , ut ab ea amoris unica et totali régula unquam recédant. C.Tterùm constat comnmnicationem, seu parti - cipationem beatltudinis, eos nequaquam utovere ad il la m sinceritatem amoris.

iellnitionibus adversariis meis apertè contradi-

Nunc pergat D. Cardiuaiis ila loqueus ' : « \ erîun hœc est , quà abutuntur, .equivocatio. » Scholastici quidcm docentobjecluni principale

Quid igitur rnihi oppouuut adversarii ? Loca » et specitîciun charitatis esse bonifatem Dei in quœdam vi extorla , reinota. a qutestione alie- » se speclatani. Hinc Mystici rccentioi-es infenissima. Ego vero ex ipsa régula ab iis data w runt charitatein nullaru ad nos relationem ineos eftlcacissiinè impugno. Ipsîssinias Doctoris » cludere. » Meldensis episcopus ita rem expe-

Angelici delînitiones profero. Ex iis facile ex- dit ' : « Sic eniin Iradunt theologi , charitateni sculpo quid charitati essentiale, quid acciden- » uni Deo in se spectato esse deditam, nullo talc sit. Speciiicain, tum charitatis, tum spei » rcspectu ad nos, ut id ad specificuni , quod differentiani assigne. Perfection aniorem ab imperfecto , benevoleutiain scilicet a desiderio seu concupiscentia secerno. Amoris fontem et caput, tum etiam ultimuiu hnem . ulteriorem ipsâ beatitudine demonstro. Ha^c oninia Doctor Angelicus ex professa et nilidissimè docnit. Flic mihi sit instar omnium.

Neque tanien piget, ut paluit. alioruni piinii ordinis theologoinm senlentiam ex deliiiitionibns datis explorare. Sanctum Bona\entnram , Scotum , Durandum , Toletum , Bellarminum . Suaresiuni , Estium , Sylvium . et complurcs alios protuli.

Adversarii tamen et Scotum , et Snaresium , et Scholasticos onmes , et Mysticos ipsos sibi vindicant '. Librum et paginam singnlorum indigitent. Dicant charitatem beatitudinem respicere , dum sibi complacet in divina' beneficen

» aiunt , objectum unicè referri velint. » Si thenlogi tradunt charitatem in sua deliuitione , id est in suo formali conceptu, sive essentia, Deiun spectare , nullo respecta ad nos , evidentissimè constat hanc virtutem, nullam ad nos relationeui in sua essentia includere. Respectas enim et relatio sunt in scholis verba pure synon\ma. Igitur qno fit nullo respecta ad nos, niilhan (ul nos relationem includit. Hoc apud adversai'ium acerrimum in confesso est. Bonitas seu excellentia Dei in se absolutè spectata , nullo respecta , seu nullà ratione ad nos , est total e.<//r'f///cww charitatis ohjectum. Hoc theologi tiialuut. Hujusque schohe omnes mihi certissimè pati'ocinantur, teste Meldensi. Testis est et D. cardinalis Noalliiis. In hoc tantùm a Meldensi nescio qua de causa disseatit , quôd noluerit absque relatione ad nos fieri , quod Meltiae demonstratione ; hoc jam sexcenties dixi. densis asseverat tieri /h<//o ye.s/;^cf« «r/ /i05. Ipsi Qnid ad rem? Dicant charitatem. dum nos, ut quid pertinens ad Deum , diligit , nobis velle beatitudinem ; hoc non minus ego. Dicant charitatem imperare actus, tum gratitudinis , tum spei , eosque ad suuni iinem evehere ; hoc ego praidico super tecta. Addant chai-ilatem , ut virtutem principem , c;oterarum motiva in se admittere . nullum(|ne evclmlere ; hoc ego libentissimè. Namque li;ecsibi extrinseca et accidentalia ipsa minime respuit. Addant charitatem his foveri , nulriri , crescere ; quid frequcntiùs inculcavi ? Concludant haic esse secundto'ia , sive adjeclitia chaiitatis motiva : nullatenns renno. Id verô totam nostram qu;estionem iicipiaquam attinet. F^x scholarnm auctoritate probent adversarii, si possunt, ha;c motiva secaudaria c^sc cuicumque charitatis actui essentialia , ila ut, his sublatis , impossibile esset charitatis excrcitium. Hoc autem quamdiu non pra'stitcrini, ne dicant scholarnm iua(jistr(tSii'\W] rtaliocinari. Imo constat Doctorem Angelicum , sanctum Bouaventuram , Scotum , cœterosque , in ipsis rernm viderinl quo pacto luec contradictoria cohœrere qiicanl. Xuuc autem sic insto.

Totale specificum charitatis objectum , seu motivum, est excellentia divina nallo respecta ad nos. Hoc objectum non tantùm m ipsa rei delinitione ponitur, ut totale et ada'qnatum specihcum , nullà cujnsvis alius objecti speciiici mentione t'actà; sed etiam expresse per negativam particulam excluditur quodcumque aliud ohjectum speciticum partiale : nullo, inquit . respecta ad nos. Addat (juantuiidibet hanc vocem exclusivani , nullo respect// u/l /ws . ad objectam , fpu)d aiunt specificum , unici> referri . Ei'go ex conlesso est hanc exclusionern saltem referri ad objectum specificum ; ita ut nuUum sit aliud , aut totale , aut partiale charitatis objectum specifcam , pra^ter absolutam Dei exc«llenliam. Tlieulngt/s hoc t/-adere neque ipse Meldensis dil'liletur. Jam concessis utor ad negata evincenda.

Motiva secundaria non possunt esse nisi ex-

' Addit. u riuslr. iHiit. Vide supiu t. n , 1'. -iOS et seq.

' -iddit. ul)i supra. xx\ m , \t. 309 .

  • Siiiiti)!. Dfcir. Came,-, n. S : I.

trinseca , accidentalia et adjectitia ; quippe quae extra charitatis definitionem . et pi-aeter illiiis objeotuin specificntn totale pi-oponuntui'. Prociil dubio singiil* virtutes speciticantur a suis objectis speciticis. Qiiod auteni virtutem specitîcat , essentiam illius coiistituit. Neque eiiim quidquani ad essentiam pertinet, nisi ad specieiii constitiiendam jjertineat. et intra spécial nntionem ponatiir. Hoc vuigo conclaniant onines sdiola'. Igitur si motiva secundaria non sint partes objecti specilici , et sint tantùm objecta extrinseca specifico objecto , sen illi superaddita . evidenter necesse est ut sint quid charitati extrinsecum et accidentale. Dicent-ne objectum charitatis specificum esse ilHinsufficiens. nisi accédât et aliud objectum nou specilicum . et extrinsecum specifico? Dicent-ne charitatem, quae ex sua specificatione Deum amat mdlo respectu ad nos , nunquam posse in ullo actu Deum amare , nisi cum retipetfa ad nos ? Plané irrisoria et nugatoria esset hfcc \erborum contradictio. Objectum specificum totale alicujns vii'tutis, est totalis diiigendi ratio huic virtuîi proposita , secuudùm speciticationem suam. Specificatio autem , et essenti» constilutio . sunt unnm et idem. Unde manifesto liquet , quôd excellentia Dei in se absolutè sumpta , mtllo respectu ad nos , sivc ad beatitudinem nostram , sit charitati secuudùm speciticationem , seu essentiam suam , totalis ratio diiigendi proposita. Si verô secundaria objecta proponantur. certè primitus non adsunt in specificauda hac virtute. seu in conslituenda virtutis specie et essentia; sed tantùm superveniunt , jam dato objecto speciei sive essciitiœ constitutive; ac proinde secundaria, sive adjectitia, accidentalia sunt. Hinc patet quàm malè dixerint beatitudinem commnniiaudam esse nnicnique , etiam in qnovis cbaritatis actu , totam dilif^endi rationem . quœ aliter exp/icari neguif. Enimvero in confesse est aliam esse charitati totam essentialem rationem diiigendi, uempe divinam excellenfiam nnllo respectu ad nos. seu ad nostram beatitudinem. Quid ad hoc? 1" Negent , si possint . objectum formale et rationem diiigendi esse unum et idem. "2" Negent objectum specificum totam speciem , seu essentiam , constituere atque coniplecti. 3" Negent objectum totale specificum esse totam specificam, seu essentialem . diiigendi rationem. Hier est mea major |>ropositio : Objectum charitatis totale specificum est illi tola ratio diiigendi specitica, seu essentialis. Ha,'c miner est : Atqui excellentia divina absolutè sumpta . nullo 7'espectu ad nos . seu ad nostram beatitudinem . est ex confesse totale specificum charitatis objectum, ut theologi tradunt. Hœc est consequentia : Ergo excellentia divina absolutè sumpta , nullo respectu ad nos , seu ad nostram beatitudinem , est charitati tota diiigendi ratio specifica seu essentialis. Quapropter secundaria objecta seu motiva non sunt primigenia seu essenti» constituliva et iutrinseca. sed specifîcationi seu essenti;e secinidario et ab extrinseco superaddita. Qua^iam igitur immanior contradictie unquam audita fuit ? Hinc beatitudinem totam diiigendi rationem praîdicant. lUinc fatentur objectum specificum, et quidem totale, seu totalem spe- (•ilicam et essentialem diiigendi rationem , esse divinam excellentiam . nullo respectu ad beatitudinem. Sic invicem pugnant totale aliud, et aliud totale , totale béatitude , totale nullo respecta ad beatitudinem. Haec de charitatis specificatione sive essentia apertè dicunt. Antequam s<'liolis vim faciaut . saltem sibi constenl.

Sed quid argumentis opus est , ubi Meldensis i|)se quœ inihi prohauda iucumbuul, ultre fatetur ? Sic habet ; « Quod autem subdit auctor » (de me loquitur), ita imperari ( scilicet actus )) spei a charilate), ut anima Deum diligeret , )» etiamsi nuUam ab eo speraret beatitudinem , » id omui actui charitatis intrinsecum esse, pars » iiiultè maxima Iheologorum tradit ', « Que j)osito . sic argumenter.

Quando civis, exempli causa, dicit : Rempublicam armis tuerer, etiamsi uulla esset in niilitia spes praîmii ; neuue lus verbis expressissimè significat , praemium non esse sibi essentiale metivum tuenda? patriae ? Quando amicus aiiiico dicit : Etiamsi esses inops , libi ex anime dcvinctus forem ; numquid non déclarât amlci opes et gratiam non esse sibi esseutiale metivum aiiiicitia^ celeudœ ? Sic ubique terrarum et in omnibus illud etiasisi, emnine seuat all'ectuju independentem ab ee commedo , de quo dicilur, (juèd , ETIAMSI abesset . affectus ipse adhuc vigerel. Nnuquam autetu nisi ubsurdissimè dici potest , quod affectus quidam vigeret , sublalo motivo essentiali. Ipsa essentiic notie rem demoustrat. Essentia est ipsa rei natura, ipse fundus, ipsa substanlia; quam si tollas, tellitur et tiitiim. Quod est esseutiale , est vel ipsa essentia totalis. vel pars esseutia*, ita ut. hàc parte sublatà, pais altéra nec idem esset quod est , nec sela snperesse [)Ossel. Ad bœc prima logiccC rudimenfa adversaries revecare me pudet. Igitur (]ui dicit : Deum diligerem , etiamsi nullam ab4

iu2 : I. XXIX, p. 186 ;

eo spemrem heatitudiaeni , apcrtè dicit l)eatiUi- aiit supernattiralis. Ipse qii.Tstioncni antcvcrfit.

iiem sperandain non esse sibi inotivuni essen- Ilcatititdo, deqna liKiuilur, non tanliun fPterna tiale diligendi Dei ^ qno sublalo Deuni non di- est . scd ea est , inquil, quà Doum jimnideam.

ligerel. Profectù hoc luce nieridianà clariiis est. At si ulteriùs quœras quicnam sit illa ceterna

Hanc autem beatitudinis exclusionem ab essen- beatitudo atque y^ossessîo Dei , sic respoudet D.

tiali amoris motivo Meldensis déclarât pane quid Cardinalis * : « Que pacto ens intellipens Deum nitrinsecKin oruni octal charitatis. Sic cliaritatis actus non tantùni non inclndit beatitudinis niotivnni in sna essentia: sed eliani ilii intiinsecnm est, hoc niotiviim nunquàm admittere ni essentiale. Qiiod auteni actui cliaiitatis intrinsecuin non est , non potest esse nisi extrinsecuni et accidentale. Hoc non epo , sed ^hd(lensis. Quod si D. Cardinahs theologos elianmiiiu sibi arroge! , Meldensis pro nie reponit liàcvoce decretoriâ : Hoc parsjmdtù niuxinui theologorion trodil .

D. Cardinalis sic inlenlnni perseqnitnr ' : « Fateor hoc esse principale charitatis objci - /) Inm, nenipe Denni in se spectatuni. Verùni )) illi adsunt alia objecta minus princijjalia , su- » bordinata et inseparabilia. Sic est nostra )j a'terna bealitndo , cujns rei ratio , nt jaiii aliiù » demonstratnni est, exidenter patei. Scilicel » unicnm médium qno itnr ad fineni , insepa- » rabiliter lini est anncxus. Atqni charitas me » impellit ad gloriticandiim in se Deuin , et me » Deo nt fini ultimo devincit. Médium autem » unicnm , ut Deus a me glorilicetur, hoc est , » ni illnm noverim , amem atque possideani. » l^rgo charitas . qu;E desiderium glorificandi » Dei milii inspiral , inspiral et mci i[)sius )) beandi desiderium. »

<Juid sint hu'c objecta minh.s jirincipalla . (piorum munero adscribenda sunl quanis L)ei bénéficia, tum nobis, tnm proximo collata , tum œtcrna, tum temporanea, jam abnnde pa- doquidem Deus homini justo illam gratis pollitet. Qno autem jure h;pc iascparabil/a dixerit, cifns est. Al decretum gratniluni et hberuiu, millatemis constat. Posito (piod bit'c bénéficia seii conlingeus. et Deo accidentale, non potest sint a charilate insepai-abilia : si li;i'c toUas , constiluere charitatis essentiam. Namque posito continuô charilalein toUi, et penitus exliugui quod decretum illud , in Deo contingens et linecesse est. Sic Deus nunquam poluisset se ip- benim , nunqnam datum fuisset , nihilo tamen sum charilate amandum sua' crealur.e projio- minus divina excellentia. ab hoc gratuito dono

» glorilicare potest , nisi illius notiti;\ et amore? « Igilur tenetur optare Dei visionem et posses- » sionem. n Ergo nihil plus interroges. Beatitiidii et /josscssio illa ipsissima est intuitiva I)ci fisiii. Sic intuitiva Dei visio, seu beatitudo supeciiaturalis, ab illo dicitur unicnm medhim , (|ii(t Deus oh ente intelligente (florificari possit.

(> ulinam id dixisset tantinu ratione s<dius decreti liberi , quo Deus indebitum donnm , ut puram gratiam largitus est , et quod nunquam ïargiendi oinnino liber fuit! nihil repugnarem , iuiô applauderem lubens. Yerîmi hanc oplanda' visionis intuitiva' obligalionem absolutè et omniiiKidc refuudirin solam ^?(//,s' infellif/entis natiuam, el in iinem ultinnnn. Idem est ac si ita procedcret : Guivis inlelligenti naturœ debetur. ut sunni ultimum fineiu consequi possit. Alqui linis ultimus cujuscnmque entis intelligenfis est Dei glorilicatio . quu' absolutè tieri nequit, nisi jit'r illius ndtitiaai et aaajreat. Porrô notitia est intuitiva vit^io , el amor jiossessio amali . seu nnio cum illo. Ergo enti iufelligenti q\ natura sua debetur ut Deum videre e. possidere queat ; aliitquin impossibilis esset finis ullimi consecutio. (Juapropler tenennu- Dei visionem el posscssionein optare, ut unicum glorificandi Dei laedium. Aut mulla loquens nihil prorsus dicit, aut (pue ex illius nomine dico , ipse dicit apertè. (Juod si id negi'l . periculiuii rei facial velim. Sic argnam ;

l'nica)n quidem jam niedinat datnr ad glorificandum Deum , scilicet visio beatifica , quannere sepai-alim ab bis l)eneliciis. Qnid , si Deus. liber in largiendo dono merè gratuito , hoc douum minime debitum largiri noluissel ? Sejtalatio illa fuisset-ne charitatis extinclio? Quid ad hoc reponit D. Cardinalis? Unicuni , inquif, hoc est médium ad gloriam Dei conqxuandam , scilicet nostra a'terna bealUado. Illa aulcm (Pterna beatitado , ne qu;eras an sil naluralis

' .Idclil, à rJiis/r. jiiml. sujiia, l. ii, ji. 'lii'.i. FÉNELON. TOMF. Ul.

M'|i;u'ata, charitatis amore amanda fuisse!. Ergo essentia charitatis nullalenus (Icpeudet neque ab hoc decrelo libero et coutingeuti , neque ab hoc dono amabilitati divinte ornuino accideiitali. Tum fuisset procul dubio aliud , médium , (|uo ens intelligens Deum glorificare poluisset. Sublalà ilb\ possessione su|>ernalurali , et visione inlui(i\à, nobis suppctiissi't aliud na-diam. Unde

' Itistr. Ftixi. 11. ti) : !,u)>i,i, I. Il, j). vto.

DISSERTATir»

liqiiot jnpdinin quod mine ratioiie snUus decioli » sua nalura sunt indifforeiilia , el qnœ miniliberi lK"(•(>!^^;al•iul^ est , non esse per se uninnu . » inè vellenins . iiisi ea opiari |ir;eceplmii essel.

quo ens iiUel/igerisultimiim fliu'iii ii[[\ngovc{\of- » Oiiod absolut^- bonuui esl , absolnlè \e!le sit. Huit iuitui- funditns Inta liau- aririnnentatio » oportet. Si Ecclesiro loeuliones imniiiteiitiir.

do iinkùhiodio , si illiid irtiiniiii à\vA< raliniie » inquinnt Patres, sensiin iniiiintait-iiliii' el deereti. Si veW» iliud imicimi dixeris e\ natiira » dntiinala. »

sivo essentia eiifi>' iiifcl/iç/nif/^ . iiberlalein l>ei . e)us(iiie prnj)i'iiuii e\ sua absoluia pei-reclii)n<' ainabiliiaietii . !>iiinis iiituiti\a' -.'ratuilatem . dupliois (l(Mi;(|iie nrdinis. siilicet iiatiiialis cl sii])enialuialis . distiilcliniieiii pessiiiudas.

Aiind occunil snpbisiiia Imc in sennoiK^ relelleiiduni. Kateor (juod , pdsih» libeio lailiieiida' \isif)i)is bealilira' det-retn . li;r,- \i>i(i s;l viiici'iii scii essenliale y/."'''/////// . ul eus inleliieeiis lieiim a-lei-iiiiiii i^bniiirel . Al iiicdiiiiii il-

Oiiod 1). Caidinalis ul iili( itiiia i'e[)iobal . Iioe ipsiim, illius paee dixerini, ul iidei chrisiia.iia' ncH-essariuin coi-ani Pcfri sucessore tneor. Alleiidal veliin quid signincent ilkc voeos pni'cisi' cl exclusive. Porrù lioc inium sonant . s('ilieel quod visio bealilica gratuitô nobis pidposita . ea-teroquiii iioliis iudobita, non optanda est. nisi jiiirriti!' ratione deereli eani i:ratuilo laiuienlis. ila ut excludotui- (in.eciiiiKjue volunlas siMi l'esideiium illiu« doni . indepondens ait iud . etianisi unieuni sil (pmad slahnii nijusipic lioc dccn-lo. Equideni Nisioncm banc, seu beaaniina', ila ut iiulia aniiiia pnssit lleuni sie i;ln rilirarcv nisi liane \isioneif. adipiscalui". el s:bi upicl . non laineu inde so(pii!ur. quod iiii'iîiv.iii sil iiitifiiiti (piiiad sincrulos aillolis ;'clus dieieiiilus . el qiind (piielibel aiiiuia lenealiir liaue \isioneni sibi oplare. siiitiulis suis in aelibiis. Salis est. inodn ei'rlis in aelibus \isionis bi^alilic;!' dcsideiiuiu in se euulrial. De ea-tero . quarc non poleriî cliaritalis adus (juc^sdani e!i((>re . iinlh, /Tsi;////! ;ul .-iiaui l.ealihidiia'ii! ".' \ idéal uuur 1). C.ai'iHualis (piaiilinii rLuidicci lia'r ;\v- LiUiiieiitalin. l';iis iiitelliuciis non pnl.'.-l Dcnni iludinem supernafnialeni niilii gi'alnilù oblalani . lotis viscei'ibns eonrnpisco . eanique ad exiiviiiiiin usqne spiiiliini vidienienlissiniè optare esl aniuiiis. N'eriiui liane i|)saiii absil ni uuipiani vclini.uisi pra'eisi' (pialenus lU'o plaeuil cani nobis gratuilô laiLiii'i. Absit ut eani \elini. nisi adlueiendo divina' \oliinlali . (jua' indebitnni donuni nobis induisit, l'.xcludo igilur (unueui bujus d<iui irralnili ai)pelitionci!i deliberatani . (jua' mm csst-l iunixa in bar i^ra- Inila l)ei ermcessidue. Imi i^enniuusscnsus illins Idi'iilidnis . iiisi //fi/'r/st' et c.rcbt^i l'i- (jKOtfnKs

"loi-ilicaic. nisi Uenni inlnili\r \ideal. 'l'ranseal ])eus cmii ailf. Sein equideni ik'uin id \tdle .

lalsissinnini . nli jani l'-atuil . auleeedens. I'^i->^ft ae velle seniper, ut nos el idein (;nni ij»s(j \eens iriicllifff'Ds nuilnni ebaritatis aelnui eljeere liuius. Cu-luru el terra Irausibunl ; ■sei'buni potesl . (|niu \isio bealilira in en aein inelnda- antenilioe nuuquanipia'tei'ibil. NuUusestlionii-

Inr. ul inoti\nni. (lousiMjueiis absui'dissiinuiii niini. ciii lieea.l ini([uani do liae Deierga se boni est. Ivxenipli gralià . perse\efaulia linalis esl otiain [»ariler inediinn nnionii seu essrntiale. que singuli lidclcs IhMini gbnilieaic possunl. Lieot-nc eonelndeie nnllnni jiosse unquain daii diaiilalis aeiuni . (luiu linalis persoveraulia sil lieeulissiuia Aolnnlato dubilarc. Verùm si Dons voluisset, quod potuil . vos rof/ere , ut sine hoc /uii'i/iio saœ f/loriii' scrrirewi/s . minime lieuisset optare quod Deiis denegassel. Rxempli causa , licel-ne. in eo (put sunius slalu . opralid formalis qua' v(>lnulat(Mn niovoal in illo taregioiia' el bealiludinis gradum . qno polilnr aein ? .Nosti um est (piideni linaleni pcrse\eraii- Deipara? nequaquani. Quare? <juia perspeetiam (|uàiu maxime \elle. ut uiediinn inticmii . luin esl oani ca-lofis omnibus cbaiilate et porad ullimum lineni cnnsoipiondum. Al (piis \n- l'ectioue longé pra'cellere . ae pioinde assigna- «iiiani dixit nnllnm bominum in uUo actu D(Mini lam fuisse illi in ((ebi s(^dem . quaiu nemini nosli-nin sibi coucuj)iseei-o l'as esset. Sic ctiam , a pari, si \isio inluitiva boniini denegala fuissel, ainandns esset Dons , miiiiniè conciqiilo doud fpiod deuegaretur.

Instat tanien D. Cardiiialis. « lia inquit ' . » eum restrictione ea tantùm optanda sunl .

diligere posse . insi ex j»erseveranl!;e linalis foi mali inlnitn el iuolivo?

m.

« Non licol dieero. iiupiit I) Cardinalis

» nos salnlem non optare , nisi pra-eisô et ex- » qua> exsua natiniistml indilleronlia.... Hnod

» rln.>i\è. ([ualenns Dons eaiiivnll. lia rnni » absolnlè bonum esl , absolulô velle oportet.»

» lolrieliouoea lamen optanda sniil . qua' «a Deipara; Virginis piwcolsa illa gloria el beali-

1 iiislr. piisl, 11. :!."!

supr

I. 1! . |>. '.42.

' liisl. },asl. ilii.l.

t83 tudo , est procul dubio quicl pcr se et absolut!- brjiium. Licet-ne eani sil)i ron(Uj)iscere, etiamsi ciiique noslrùiii oninino ooniperluin sit , Deuiii liaac nol)is largiri noUe? Si Deiis contingeiis seii liberum daiidK visionis beatilîcœ decretiiui non emisisset , bœc visio beatiliea nibilominus in se nùsolutè bono fuisset. Licuisset-ne eani , Deo noleute, sibi velle? Quid iiiitur absurdiiis , et a sana doctrina uiagis absonuni , quàin indefînitè et sine nlla restrictione dicere : Quod absolutè bonutii ed , (ihstAuih vcW; oportet ?

Verùm , inqnit D. Gardiiialis, si Ecdesùc locutiones iiiu/mtentxr, ut aiiuit Patics, sensim iininutnrcutur et dofji/iatd. Hoc toliuM iubens concedo , boc totuni dicenteni ipsiun iiiipngnat. Absil nf Ecelesia- li)culioiios Iraditionis usa consecrala' unqnam allerentiir. At quis Patruin aut concilioruni unqiiaui docuil non salis esse. nlDeidona, prout e\ lide constat Deiun b;oc nobis\elle dare , opteuius, sed insnperea esse optauda (i/jsolutè prieter Dei laijj;ientis Nobuitateui '? Quis unqnani antiquitus di.vit yuœque absolutp bond , fdmAutî' optanda esse , nullo respectn liabito ad Dei vel bu\Liientis . \el ne|i;inlis. ai-i)ilriuni ? nuisunqnain in scbohi <'<bi"isti ausns esldiceî'C, o|)fandarn esse sn|)ernatni"alGni Dei visionein,eo (|uod sitin se bona, et non i'elali\è ud gratuitani illius concessionem? Angnstinus ait , quôd si in er/y>//r.'V^f/6' positi cum \itiis )/iolestô conflictai'fiutur, al)sqiie nlla spc pacis (l'tcrna' et Uberntiunis (•orptotloue , malle debereiiiHs , etc. Tuin cerlè denegatani a^teinani Dei visionein optare non liceret. Gin ysostoinns ail l'auluMi ita fuisse aiïectuni , ut pro IVatruni s;ilnle Patris et Gbristi consortio |»ii\ai-i voluisset, si irl impossibile nonl'nissef ex Jibi'ia Dei proniissidue jaiu l'acta. Sic loculnni est (piubpùd j'iiit in en fù'elesia exeehiuselsanctius. Igitur datie régula- adlia-reo. Has omnium s;cculorum , oinnium([U(' orbi clii'istiiini regionnm lorutiunes i\\ iintinilnt , eidofjniafn ipsa convellit. Neniinicbrisliano unquam lienit ve/lc fdjstjlnti; . id est sine relatione ad Dei decrelum gratuitum, rpind absoluti-bonum est . et quodjiatiirœ est indcliituni. Procul adomu Uci l'acessant bœ profana- (num novitatcs, «juibus sensimdonorumsupernalnralium |)uragratuilas oblitleraretur.

Verum quidem est visionein bcafilicani non esse quid indifj'erens , «piod non optaretur, nisi ex pra-ceplo cogeremnr ad illud optauilum. Verbi gratià , si Deus jobrrcl ali unocpiixpu' nostrùm nptari, ut in iiiio maris gur;:ile nasceretnr ali({U(id monslrum , et boc gratis vellet , ad flectendas quoquôlibet bominum volunlates, boc certc optandum esse! . ut quid ex se penitus indifférons. E\ solo pr^ecepto impellerennir ad boc optandum , ita ul neu^.o id optaret . nisi eà lege posità adstricfus. Id optaretur non iit in se amabile , seil nu(b'' ut pra^cej)tum. Aliter verose liabelvisionisbeatiticaMotum. ()|)talur ut quid in se bonum . et quatenus nobis bouum. Sed bonum . quateuus nobis bonum optaie possmnus , eo quod Deus illud dare volueiit: Volunlas Dei largientis non impedit quin M-rc «■'.ppetatur ipsius objecli bouitas. Aïe ipsum diligo, ut (juidpertineus ad Deum. Ex boc amoris fonte prolluit coucupiscenlia boni, cpiatenus boni . quod l>ens luibi largiri vull. <Juoi1 si largiri nollel bec doiunu , (piap.lum\is pt-r se bouum, absil ul opiarem. Igitiir iio/ donniii prwcish eo quod Deus id largiri (-lit coucupisco, et concn|)isco relative ad decretum Dei liberum , ita utquamcumque bujus do;ii api»»-- tiliouem, qua^ non esset e\ coniormitate cmn voluntate donanlis, exclusive ouiitlam. Haec est sana verborwn forma . (piam (jui Inimutat , et dogmata ipsa pervertit.

IV.

Sic argumeiilabalur D. Gai-diiialis ' : a Ouan- » doquidem nosiris Myslicis persuasum est » salutem suam cu'(pic u.m esse optandam , » nisi quateuus Deus eam vull. bi'f-vi etiam » pt-rsuasum eril. f>eum eam uoUe. » Hua de causa id pra-sagil , dicat velim. (Juasi verô ouuics tbeologi. qui apprimi- noruut gratis data non esse o[)landa pr;eler gratuilum donantis decretum , essent suam saluiem quampriuuun abdic;ituri? Donum illud ualura- in- 1(dligenti debilnm non arbitroi-. nisi (-\ gialuila promissiouc-: non nisi ex gnihiila promissione illud coucnpisco. Volunlas mea iu boc Dei volnntal(-iM millaleuus exi-edit . aut pra»- tergreditm- : (pii(jui(l evcederet resectiuii volo. Neque tamen promissionis immola- fidcm certissimam aut iirmissimam spcm uufpiani amillo <le illa beatitudine cœlesti adipisct-mia. liane impeusissimè('iUo,uon absolulè (piideiu: absil: neque euim illam opto, nisi me couformans volnnlali Dei ipsam gratuitù largientis , sed prrecisè tanlùm eo quod Deus boc bonum mibi velil, (-t illud qualeniis nnbi bonum me \elle jubet.\dlo relativèad me bonitalem,amabilitalc-m el cou\en:(-iitianibujusobjecti.Volout(juidmilii iiiaxiiiic conuModum , sed conniioiliMu . quod

' Insl. piisl. II. 3:i : siipiii, 1. H , |i. 4',2.

AHi nolleni si Deus noliiisset . ei qiiod eatenus tau- Cardinalis hoc sedioore : md/o facto exceptkme.

tiiin voir), qiiateims Uous id i|>sum vult. « Hi Eriro noquidcin Pauliiin , jieqiiidem Mosen ex-

» sunt , inquit D. (Cardinalis', novae perlée- ceptuiii voliiit. Qiio jtacto auteni dici potesl

» tionis laquei , ad caplandas animas simplices, Paulum \oluisse , ut ail Chrysostonius, œter-

» scilicet subtilis ha'é prreoisio. Simnl atque nom privori C/iristi consortio , regno cœlo-

» nostri Mvstici sil)i atlin;j:iint saliitem non esse rum . fruitione et gloriô , et hoc , ut aitD. Car-

» optandani , nisi quatenus iteus caiii vult. dinalis, e\ iiKittVd cfflcacissiiitè adipiseendœ

» hrevi credituii sunt l>enni liane nulle.» Huà hcatitudinis ? .Nuin((uid in poslf^onenda divina' arle pra'sentire polest D. Canlinalis , honii- gloria' heatitndine pri\ata, eftieaciùs niovehaneni ita affectuni , ut Chrislianuni qneuique Inr ab i|)sa beatitudine quània gloria Dei? 0 indecet , niox eè us(jne deventurnin ut souniiet aiiditinii et indeeoruiu avioma ! 7» (/«oivss/o^?/,

Deuni snani saliileni nulle? ))nnisqnis. in(|uit'. uiinies . neqnidein uno exeepto , nequidem j) iio\il Muniduin . euui|iertnni liahcliit nos jurt' evreptis Paulo ac Movse , nequidem exeepfis

» meritu id mctnere. Ahjicile insanias t'alsas. » beatis. sua' jirivat» felicitatis concupiscentià ,

Siccine sana tides ad horrcnda' desperationis ellicaciùs qnàm gloria divina' amore benevolo, impia deliria homines inqxdlit? (>|)ortet-ne ad singnla pielatis ofticia moventur. Num glout iiominesindependentera vuluntateDei. ipsins ria Dei dicitin- principale motivnin, beatitudo

Ik'i doninn gi-alnituiii contiipiscant , ne des- aiitem iinnhs iirinclpob' ? I)icet-ne D. Cardipeienl de hoc dunu adipisecndu? Tiitiiis-iiecon- na lis >/</// ?Vâ- principale esse principali eftlcaseciuentur homines Dei dunnm . duni liuc , ut eius? Siccine salutis viam lutam ac planam juftuum privatum connuudnm , alifoliiti' . et [)ra'- dicat , modo lideles pra'cipuè moveantur initer omnem ad divinum decretum relationem x'ns principali motivo? Amor quem Doctor cuuciqtiscnnt . (piàm si il I ud relali("' ad f,M'a- Angelicus /;c/-/^r-^?/w vocat, D. Cardinal! minus luilam l»ei benelirentiam cxoptent? Ka-ne est enicax vidt-tur. (jui verô ab Anuelicu Doctore lulissima ad salutem \ia, ut quis lioi; duuuni. nun ut «.M'atuità clementiàohiatum. sed absuliilc"'. lit quid conveniens et utile cunrupiscat? Hue et'rtè non ex Apostolo, non e\ Moxse . iiut Patribus, non ex theoloifia , sed ex //«<«flf//;/a scientia nimpertuiu dicit : Si (juis idem donuiii iiiiperfectus nuncupatur. efficacissiiin/s dicitnr a 1). Cardinali , ad movendas omues sine ulla exceptione onmium liomiuum \oluntates. 0 utinam dixisset tantînu eam esse omnium ferè C.lii-istianorum im[)ertectionem . ut eflicaciùs fVNtimulentur privata» bealiludinis desiderio , pari studio, sed respective ad frratuiliun Dei qiKuu studio liloria- Dei! Sed omnes omnino decretum sibi desideret , it se perchtum. Biev/ . )n(}uit D. Cardinalis , quietisticà desperalione aiie|)tus l'cit.

V.

u In quovis slalu , iiKjiiicbat ' , beati esse )■) volunms, infeliies nuutiuam. E\ ha-c sunt » magna motixa (piibus homines mo\entur. )> Piital-neetiam sanetos ^/y/Vrte/;/.<moveriinco lo » jectum cerlissimè beandum . ex communi negatà onmimodà exceptione . ita esse aficctos deelai-at.

M.

u lu cliarilate. inquiebal '. jtistus primtS » spectat Deum. ut unieuni quod amat objec- » tum , et (piod pra* ca^eris omnibus vult » glui'ilicare. Deinde spectat se ipsvnn ut subsui supremi connnodi . qnàm divina gloria' intuitu? Exclamât Doctor Angelicus comiuunicationem bealitmlinis illus nct/uarpaiin mnvcre oâ illam sinca-itaton amoris . eos(jue eu peitectiores et bealiores esse . (jiiantù si)ice/i'is iteum sic amant. Atqui charilas illurum, etiamsi intensior, ejusdem tainen est speciei , ac noscatiune su})rema' bonilatis. qua cum amore » unilur. Igituraquè impossibileest nospercha- >i l'itatem bonitatemsupremamspcctare,excluso » inluilu ac desiderio bealiludinis . ac impossi- )) bile est ut nustium unicum boiunu noveri- )) mus el ameunis , non \ulito nustru bono. » Ha'c est /iisfiiictitntis paxtarolis conclusio ultitra . ita nt utrique charitati eadem sit omnino ma , el veluti summa doctrime tiitn esseutialis ratio (Hligeiidi. Fortassis dicel sf de vivis bominibus fuisse lucutum. Al vivi homines. \\ jam dictiim esl . eàdem charitate tlaiiraiit in tci ris «pià brati in cu'lu. Addit l\

1 liisl. piist. ilil.i. — ■•! Ibl'l. — ' Ihiil. M. 38 : lliiil. IL 44G.

Ai vero subest paralogismus , quem simplex l't luida rei expositio repente confutabit. 1" Apud uiiiues theolugus cuiislal pusse elici charitalis adum erga Deum suluni. mdlà ad nusmetipsos eo instanli attenlione l'actà. Oiianquam enim

' ./(/(//'/. Il ri)i!ilr. pasl. !,ui>i;i, I. il, i>. «8.

I)K AMOHK PrH(».

in quovis pcrtcclionis slîitu , aniai'c nos oportol ex oharilate , nt quid portinens ail Denin ; n«Mi faniL'n ea est cujuslibct charitatis aciùscssentia. ul nunquam in ulloacln ciiaritatis. Dcns aniaiitlus voluntati proponatnr, (iiiin sinuil proponatur et nosti'î ipsonini lioatilndci conqtaranda. Sic aclns quo (juis Ueuni sdIiiih , nnllit ic^pa-tii fi(l ne . aiiiat , ^istit in fk'i) . non nt t:c eu nlàinid sifji proveniat , nequidem mle/idn Innd. -2" l'hi jani incipit se ipsnni advertere . tum se amal . ac proinde sil)i bene vult. sedin hoc se spécial , non ut qnid ii Deo dislinctuin . inio ul (juid oonsequens et pertinens ad Deinii. l ndc si luin Iteatitndineni silù \elit , eani vult lantîini . quatenusesl qnid Deo honnni . scilicet ni cpiid ad ipsam Dei gioriain [)ertinens. Onôd si iUtf'- eendere velis ad lunic ainoreni . cjuain Doctor Angelieus iniiicrfcrtnni voeat. scdieetspei, tinn certè beatiludo o[)taii non polesl . qnaleinis {>ri- \atuni noslmni bonuni , nisi pcractns s|)ei . aiil elicitos, aut à ebaritate ii)sa iniperatos. l'i-ofeclô si ille ordointervertalur. virtntunidistinetio speeilica a Deo revelata. nt ait prinnis Aiticnlus Issiacensis, fnnditus mit.

Itaqne vertnn est [)i'oprinin esse cliaritalis oflicinm , nt nosmetipsos anieinus tan([uani qnid pertinens ad Deuni. Nainque Dens , et qnid(jnid ad enin pertinet . est objeelnni totale Inijus virtntis . ita tain(;n. nt Dens soins in cliiiritatis aciu quandoque spectari possit. I" In biijusniodi aciibusaniaunis Denin nnllntenns l'ofifo nostro hono , aci)roinde nnliaest D. (laidinalis argunicntatio. "2" Etiani dnm nosineti])- sos cuin Deo e(uistitninius nnnni total»; cbai'ilatis objeetnni , nos indlfitenus s[)(Mlanins , nisi veliili Dei ipsins gloi'ilicandi qiiodani inodo parlein. Hoc etiaiu lit ex niotivo gloria,' divjjia'. tiuUo resi/cf(n nd privatnni noslrnrii bonniii . seu privatain beafitudinem; nioti\iuii juilein boni privati. cpiatenns privati et relali\i ad uinun(iuein(pie nostrùin, spei aetibns resei- \anduin est.

Nulle verô t'acilc palet , quanliiu) peccct li;ec arguinentatio. 1" In qnibusdani charitatis aetibns nobis bene \oluinns. Krpo bcalitudinis votuni necessai'iô inchidifur in i|uocnni(pif charitatis actn. tjnid absnr<lius".' -2" In ([uihu — dam cluiritalis aetibns iicalihidincin nn^iraiii spectannis, non ni boinim llo^l|•nnl iclalisc suniptnni , sed sinq)licilci'. ni liunnin l>ci. ni illins gloriarn, ntDeinii ip>nni i:lofilicatnni in eo (juod ad enni pertinet. IJgo ([uicuniquc; charitatis actns inelndit votuni bealiludinis , (pialenns est noslruiu boninn . seu connnodinii privatuin, seu quatenus est nostru inerees.

<Juot et ([nantis vitiis scaleaf hoc ai'gunienlnm , jani nenio non videt. <^Uiin etiam hoc seqnerelur absurdissiniun» . scilicel qnôd onniia comninda cliani leinporanea . (jua- nobis et proxinio oplannis , esseiit essenlialia cnjuscumque cliaritalis aciùs motiva : qnod , posito D. Cardinalis jtriucipio, necessai'iô. sic conclndendnm forci.

Nemo i)ulc>l Dcuni dili^cre . qnin continua ddi;^at, Inni se. tiun |)ro\innmi. Al nemo dili- Licre potesl <'t se et proximum. (juin contiiino sibi et proxinio sincère cu|»iat (ju.ecninqne commoda etiam temporanea . (juaMCiv adbeatitniliuem condiicunt. l^rgo nemo potesl Deuin diligere, qnin eodem charitatis actn sibi et proxinio vc'lit omiiia qiia'([ne temporanj^i coninnida . ([im- ad healiludinem comlucniit. -Sic ])roximi beatiludo non minus (|uàm nostra . sic temporanea comnioda , aM[U(' ac ipsa a'ierna bcalilndo . ni esseutialia motiva in quolibet charitatis actn inclndenlnr. Sic c(eli clenienlia , terra' uberfas , copiosœ segetes , prospéra valetudo, lites nnlbe . pax constans, singnlis bominibns optanda bona . cum Itealiludine omnium, el cum ipsa Dei gloria, constituent mium totale, esscntiale et individnnm charitatis objectum , qnod lotnm in (piolibel aciii reperiri necesse erit. Qua' si ila sint, jam no\a theologicC hactenusinandita^ elementa scholas docere oportef.

Qnod aiitem maxinu"' perpendendum est. D. (".ardiiialis docet im[)ossibile esse , (JikhI bealitndinis desiderinm absit ab nllo charitatis actu, eo qnod id i)er se repngtiet , et implicet contradiclionem apcrtam. Impossibilc est . inqnil. Quare? quia implicat contradictionem , ait, ut nos(rn)n nnicnni Innuun noccrinins , et (unt'nms. 11(111 ri)(ifo nostfo Ixnn). Ita nulhim aliam notioncm admittit (uinindi Ixnii, nisi illius sibi desideruudi. Si amare bonum nihil alind sit (piàm bonum sibi velle , rect('' comdudit charilalcm niillo in actn posse amare snmnnnn bonum . (piin eodem actn id sibi \elil. Verùm nonne ilinm pigel sic a Doi-l(,ire Angelico disseiilire'.' NaiiKjiic sanclns Doclor ait aninrr nihil alind cssc (piàm rr/fr /nnii/ni (ilirui. At con- Irà si amare iiilnl alind sil . ipiàin bonum iil aliijuo (dijecio sibi \elle. inillus est in nobis e- tei'iorum amor . pra'ter concn|)isceiitiam uninscnjnsipie objeiti . proiil [)lns miniisve snà. deleclaliniic ad healiludinem conducit : (pià totà dilij/eudi i-atione snltlalà , Dens quanlum\is in se [lert'eclus, essel [irorsus inamabilis. Tum impossibilc esset nmni'f Ik'utn . )nni rolifn )ps<) Deo ul nosti'a" bealiludinis objecliiet causa; iiain(iue amare bonum , cl honnm siln selle aut conçu-

48fi piscere , smil iinum et idfin , juxta D. Caidiualis sentent iam.

VII.

« \ eruui quidi'in csl . iiKjuit 1). Cardmalis ' , » nos nostram saliileni vellc ul quid qnodl>eus )i \uit. At non licct diceic nos eani velle tan- » tîun pi'iecisc et e.xclusivè , eo quod Dons eam )) volit. » Jam denionstraluni est lias \oces pni'rm- et e.i.cliisivf', excludere tantîini qnaniniiuqiie d(jni _i:raliiili Nolilioneni. quu- non euiilteretur e\ ciud'onnilale ad -soliinlalein Dci gi-aluitô ku'gienlis. Quandocumquc aulein liiijnsdoni desidcrimn . qiiod eniitteiclur inde[)<'ndentera i^Tatiiila dou.udis voluntalc. aulpeccaniiiiosiun. aiil saltciii iiicrè iiatui'ale, et iniperrerhiiM essel. l'rorectn piis.sinue anima' sic allectce sunt , ul dojuun gratuituni nisi ex gratuita Dei^ lil>eralilale proflueiis \cliul , nec tanien unquani [ji'onubsis diflidanl : iinô niagis ac niagis in dics proniissa sjierent. 8ed qiurraraus qua;nani sit ratio desperalionis nietueiid;e. « Cuni restrictione , inquit % ea taiitùni optan- » tur , quic ex sua natura iudilîerentia sunt.,.. » Quod absolutè bonum est, absolulè optan-

Jatn in pi'oni[)!u est cuv D. Cardinalis vo- Incrit saluteni a no))is absolulè optari. piceter oninem ad gratuitum Dci dccrctunirelationcni. lllaiu graluitatciii doni . (jUiaii (-alechismus Hnniaïuis ' rleniciitidiii l>ii apj)ellat , D. Cardinalis a'grè terre \ide1nr. Hanc a pericctis animabus spectari in salutis voloeniiltendo , minime approbat. lînjnsinodi pra'cislones subtiles, lit novŒ spiritnalitatls laqueos od coptandas animas simplices e\i\od\ ^ At conlrà Romana l-ilcclesia judicat . iicf/nc id (juidain, in catcchizaïidis riidibiis , si/entio pr/rferrundum esse. Igitiu' de gratuita liac I)ei voluulaff" ab Apnstolo. ab Aiigustino, abuni\ersa tradilioiie indesiiienter inculcata, nequidem vocula in sermone D. Cardinalis occnrrit , qua' conliinio aliis verbis evideutissimc non altei'elnr. Nuîiquam dicit : Di'iis potuissel nos boc snpernaturali dono nuiKpiam donarc : xerùm boc largiri \oluif. Oiiod \ult , unicniqne nostrùm vult , et vidl ut nnusquisque nostrimi sibi velil. Nulia datur oxceplio. Qnisquis eà legc se eximerel , inmiot.;e et beneticenlissima; Dei erga ornnes voluntali . inq)ia desperatione obsisteret. His assenlior libentissimè. At nunqnani sic procédera volnit. Non lantînn profert (jrataitam libera-

» duniest, » Quàm falsa sitbfec régula, nemi nem latel. Ouot et quanta sunt per se bona et f'"''' "^wesstonern , quam pmfcrre me maxmiè optima . (lua- nisi Deus bu-i,i ^elit, nuuduam J"^''» ^ ^^''-^ mcu\cii[ u,rn,nhdein et m'cfssariam optanda sunt? Si sobriè dixissel : Cc'etera bona modo optanda , uiodô non optanda occnrrunl. eliamsi per se optima siut , prout di\ina l'roxidentia lia:c mode annnit , modo negatj salus \erô in quocuimpje statu certissimè o[)tandaest, ut bonum nostrnm quod Deus nobis dandum reYela\il. Fidelis est Deus, et promissis slabit; (|uod Deus sempervult, nos semper velle oportel. Fidelis essetbic sermo, et omni acceptione diguus. Verùm (jui ila sobriè loqiieretnr , nibil milii contradieeret. Conientionis aulem studio iines a f'atribus positos excessit D. Cardinalis. Quod ubftoluti^ bonum est, inquit, absolutl- optan inipressidnem anctoris nnlitra;. Impossibilc est, \n\\. vt Deus mm scmjjrr relit, rjuod essenfifflife/- justumest. i'v\id(Miler patet ipsunj agere non tanlùm de gratuito dono, s('(l ctiam de (hmo essentirdifer Justo, non tanlînn de gratiae allicientis invitatione libéra, sed etiam de mvinribi/i et necessaria iiitj>ressioue auetoris iiaturœ.

Ha'c legenti mibi conlinuô in menlem venit, forsan dicta esse de bealitudine quadam naturab , seu jucunditate \[x, quam omnes ex projcnsione naluKc a])petunl. At textusbuic beni- ;na' inferpretalioni aperlè répugnât. De ipsissidamest. Quarc absolutè? ipse banc decreto- ».'^^ sainte loqui tur. nua- pra-cedunt immédiate riam rationem attulit '. « Cnm Deus sit supre- »majustitia. impossibile est ut non semper » velit (piidquidessenfialiter juslum est : atqui » esscnti.ililer justum est ni nostrum verum )) bonmn velimus. jNon solùm bic est sapienlisi> jinnis suj)remi legislatoris ordo, necnon gray> tuita et salutaris liberatoris impressio; sed , » ut ila dican.1. ipsa in\incibilis et necessaria I) iuq)ressi() auctori:^ natura'. Fst \elnt \olun- M lalis esscnlia. Hnid <'llcl . >i Itoninii non » vellet? ))

1 Jnsl.jiast. 11. o5 ; t. ii, i>. fi'ti. — - Ibul, — ^ JOkl.

si legas, « Yerum quidem est , inquit ', nos )) nostram salutem velle ut quid quod Deus » ^nll, etc.» Si innuediatè sequentia legas, <i Sinnd atque , imjuit , nostri Mystici silii affm- » guul salutem non esse optandam , nisi (piate- )•> nus Deus ciim vnlt , etc. » Ita concludil salutem absolutè, et absque nlhi relatione ad liberum donanlis decrelum , oplandam esse; (juipjie quœ sit bonnm , quod essentialiter justum est ul Deus jidx'at nos sem|)ei' velle. Agiliu- ilacpie non de bealitudine naturali , sed de

J l'.Ml. m, in Ihail. II. 18. Ibi sui>ià.

i((.-7. IHISI. ]>, 'ti.

DE AMORE IMRn. i87 ipsissiiiia .sainte , scn visione Dci iiiliiit'na . cl iloiiiiiiM|iioil \cllc jiibcivl. l'rol'ccto , aul hor healifica in cœlo , (]u;e prociil dubio supornulii- tlcsiilei'imii udu r^<,^^l e^senficliter Jasiniii . sirali.s est. HiK» |)osito. sic artriniiL'iilDr : (juidcni ()|)[»onorc[ur \oliintali diviiui' . aul vo—

(JiioJ Uciis viilt u[ siip/Tiiio Jusfilid . i[iin[ huilas (liviua cssct cssoiilialilcr injusta, quippc ii/ipossi/jile est ut non souper ve/if, ([iiod deui- (jnio o])[)oaorotur dosidei-io honùuim'ssenttulitc'r ('.(^ esl ('ssfnlialiter justnni . iior a!) ipso iilu'rc Jif^to. Is-iic est sajticiif/ss/i/nis ludo Uci , ut cl ,!,U'atiiilù dai'i uuucpiani [tnlnil. Alqni super- ([unil ijise inviiicihilif''i- xeilc l'acil . ipse |>ossit naluraluralis healilndu . s.iliicl sakis, est id deiicgare . el iil ereatura e\ sua essculia le- (\iod csscnfifi/i ter Jfisf mu c<., (puid itUj.ossibik' iiealui' velli' . ipind tlrealur ipsi nollcl?nuid ut fJeusitoii scnijter relit , et quod Deiis \uU i.il uiaL;is iui[)iuiii el siî>! ipse l'epuguans? Ergo sinireinn justitid. Ei't;i>supei"ii;iluralis beatihido e\identissiiuè suppusuil I). (laidinalis eaiii esse muiquaui poluil a Dei) ilaii iiliciè el liialiiiln. \U''\ sii^.-rruKtni JNstitia/u . ut quod MW>/f<rt^V('/• lloc est cuiiii diseriuien iider ilona Liraluilii. el justuin i^i^i nos \elle, ï)e\i!^ esseuliie rerum ne- • loiia ualui';e exige.nlia' dchila. quod Ueus uiui- cessariô sesc acconnnodans, exessenliali juslilia quaui t'uerit liber, exenipli i^ralià . dencLiauda' id uoi)is Iribual . el ni desideriuni (piod i[)se lioniini inleUeetioiiis . posito (juod bouiincu! . l!irlitiil)ilitrr imiirinut . ij)se ueeessariô iiupleal. sfib'eel rationab' aniui;d . coudere \olueiil. Ilo- lii'iiiiii alque iteruiii pei'|)eudanlur ba'c veiuio eiiiin iuleUection<' caiens non essetbonsd. ha . qiia>o . r.<s/'iit/iif//rf j'iistiini. Non lanliiru Al eonli'à Deus libei' lui! 'lamla'. \el non daiida' raduul iu Nnhnilat.'ui bdiiiiais. sed eliaiii iu bonuui \isionis iuluili\a- . posito (piod ea visio i|)saitillei \ohuitaleui. /m/x/ssiOi/e est . iiupiil, non sit quiil ev natura' exigentia ueccssariuni ul Ih'us. suureiini jusfitia non seiii/ic/- relit àd bumaiia- specici eonslilulioneui. iiiiidijnid essentialiter justnni est . L nde licpiet

Proleelô quod esscntirditer jnsliiiii esl.ev Deinii adstringi essenliali jnstitià. Inipossihile ipsa rei essentia ipsi debelui'. Hiiod ////y^oNy/A/A' esl ul hoc ib'sideriuui iiobis non inquiiiial.

Footnotes

  1. Sihol. iii liilo , (|ua,'Sl. îiii , n. 203 : 1 xix, p. 315; édit. de «845, l. ix . p. ôii. —^Ibid. — ' Ibid. — ' Ibid. n. 20i : t. xx>\ , )>. 315; rdil. ilr Isjj, 1. ix. y. 522. ↩

  2. I :>. — s /. Jhi"4. VI ↩

  3. Loc. jaui cil. — ^ Jiistr. sur h-!= J'.lats d'orais. lib. ix , n. 3 ; t. \xvii, j). 35t ; Odit. Je I8'i5, I. ix , p. 177. ↩

  4. »/;/.«.'. /■/( luto , pan. \I, 11. (•.lil. ili' 1845 . t. IX , p. 487. ↩

Chapter 6 of 12